Komórki macierzyste. 

Klonowanie

Opracowały:

Ciałowicz Katarzyna

Lemiech Monika

Malik Monika

Maziarka Kornelia

Komórki macierzyste

Mają jednocześnie dwie zdolności:
• potencjalnie nieograniczonej 

liczby podziałów (samoodnawiania swojej puli 
– proliferacji)

• różnicowania się do innych typów komórek
Podział ze względu na pochodzenie:
• embrionalne komórki macierzyste (ESC) – 

wyprowadzone z komórek embrionalnych

• somatyczne (dorosłe) 
komórki macierzyste – znajdowane
 w tkankach dorosłych organizmów)

Zastosowanie:

• odkrycie możliwości komórek 

macierzystych może doprowadzić do 
swoistej rewolucji w lecznictwie

• więc zwraca się uwagę na nowe 

możliwości leczenia takich schorzeń 
jak choroba Alzheimera, Parkinsona 
czy na pojawiające się zdolności do 
regeneracji pewnych zniszczonych 
tkanek, czy narządów

Pozyskiwanie:

• z embrionów
• Krew pępowinowa
• Skóra, szpik kostny, mózg, mięśnie, naczynia 

krwionośne, układ pokarmowy

W praktyce wszczepienie komórek 

macierzystych, pobranych z blastocysty, do 
chorego organu nie kończy się powodzeniem . 
Zazwyczaj powstaje tam typ nowotworu zwany 
potworniakiem . Tak więc jest to działanie 
niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia i życia. 

Etyczna ocena działań:

• nierozsądna aplikacja tych komórek 

do schorowanych organów, wobec 
niebezpieczeństwa powstania 
nowotworu

•  pozyskiwanie komórek 

macierzystych może doprowadzić do 
zatarcia różnicy między komórkami 
somatycznymi a zarodkowymi

• Embrion czy to na etapie rozwoju 

moruli czy blastocysty nie jest już 
tylko bezładną wiązką komórek czy 
jakąś częścią organizmu matki, ale 
wyraźnie stanowi życie nowej istoty 
ludzkiej. Embrion jest człowiekiem 
ponieważ posiada ludzkich rodziców

Nowe propozycje dotyczące 

komórek embrionalnych

• Zespół naukowców z amerykańskiego centrum 

badawczego Advanced Cell Technology w 
Worcester (USA), wykazał, że można z 
rozwijającego się embrionu podbrać pojedyncze 
blastomery, nie dokonując jego zniszczenia. 

• W sprawie wiarygodności tej informacji istnieją 

jednak pewne  zastrzeżenia. Przede wszystkim 
jak dotąd nie udało się powtórzyć tego 
eksperymentu innym grupom badawczym. Może 
to sygnalizować, że wskazane metody są 
jeszcze bardzo niedoskonałe

• W 1997 roku, w Oviedo, otwarta 

została do podpisu Konwencja o 
ochronie praw człowieka i godności 
istoty ludzkiej w kontekście 
zastosowań biologii i medycyny: 
Konwencja o prawach człowieka i 
biomedycynie, zwana powszechnie w 
polskich debatach publicznych 
Europejską Konwencją Bioetyczną.

Każde działanie o charakterze eksperymentalnym 

musi spełniać następujące warunki:

• Brak alternatywnych metod o porównywalnej 

skuteczności.

• Mogące wystąpić ryzyko nie jest zdecydowanie 

większe od potencjalnych korzyści.

• Projekt badawczy, którego elementem jest rzeczony 

eksperyment, został zaakceptowany przez 
kompetentny organ, włączając w to ocenę celu 
badawczego i jego dopuszczalności etycznej.

• Osoby podlegające eksperymentowi zostały 

poinformowane o ich prawach.

• Zgoda, o której była mowa powyżej, została 

udzielona w sposób wyraźny oraz udokumentowana.

Klonowanie

• „klon” z j.greckiego- gałązka, odrośl, 

pęd lub latorośl

• połączenie komórkowego jądra 

pobranego z osobnika, którego 
genotyp zamierza się przenieść na 
nową istotę, 

• metoda rozmnażania 
   niepłciowego.

Zastosowanie klonowania

1. Reprodukcyjne – uzyskiwanie 

potomstwa

2. Produkcyjne – w wykrywaniu chorób, 

zapobieganiu im i zwalczaniu

3. Klonowanie w celach 

doświadczalnych

Początki klonowania

• Pomysł klonowania pierwszy raz przedstawiony 

przez Hansa Spemanna w 1938r

• 1952r  przeszczepienie jądra z komórek 

zarodka żaby do pozbawionej jądra komórki 
jajowej żaby

• 27 lutego 1997 roku w Szkocji w magazynie 

„Nature” został zamieszczony artykuł o 
narodzinach Dolly, jagniątka będącego

 klonem sześcioletniej owcy. 
Dolly przyszła na świat bez udziału barana.

Przy sztucznym klonowaniu ludzi 

pojawiają się takie kwestie jak:

• czy klon miałby duszę inną od jego wzorca?
• czy klon byłby przedmiotem (jako wytwór techniki), 

czy też należałoby go uznać za jednostkę ludzką i 
przyznać mu wszystkie związane z tym prawa?

• kto miałby prawo wychowywać klony i jak miałoby 

to się odbywać?

• kto miałby prawo regulować zasady "produkcji" 

klonów (ich liczbę, rodzaje, sposoby pozyskiwania 
materiału genetycznego itp.)?

• jak świadomość bycia sztucznym klonem 

wpływałaby na psychikę?

• w jaki sposób masowa produkcja klonów 

wpłynęłaby na strukturę społeczną?

• Klonowanie organizmów czy tkanek 

daje ogromne możliwości i nadzieje 
na przyszłość. Jednak istnieją 
poważne argumenty przemawiające 
za i przeciw klonowaniu. Klonowanie 
jest odwrotnością tego, co w 
rozmnażaniu zwierząt wyższych 
ukształtowało się w trakcie procesów 
ewolucyjnych.

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ 

Bibliografia:

• „Bioetyka” Mepham Ben,  PWN 2008
• „Ludzka biogeneza w standardach bioetycznych Rady 

Europy” Oktawian Nawrot,  Oficyna 2011

• „Etyczna refleksja na temat komórek macierzystych” 

Grzegorz Hołub , 2007

• Kazimierz Szewczyk, Bioetyka. Podręcznik akademicki, 

Państwowe Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 
2009

• "Bioetyka dla wszystkich„ Michele Aramini , PWN 2011
• http://www.imago.org.pl/?p=912
• http://www.biotechnolog.pl/bioetyczne-aspekty-

wykorzystania-komorek-macierzystych