BUDOWA
KOMÓRKI
RODZAJE
TKANEK
Weronika Kowalczyk- Zdrowie Publiczne rok I, st. I,
stac.
BUDOWA
KOMÓRKI
RODZAJE
TKANEK
Weronika Kowalczyk- Zdrowie Publiczne rok I, st. I,
stac.
KOMÓRKA
Podstawowy element strukturalny i
czynnościowy organizmów . Może stanowić
samodzielny organizm. Może przyjmować
różne kształty.
STRUKTURY
KOMÓRKOW
E
BŁONA KOMÓRKOWA
zbudowana z podwójnego zrębu
lipidowo-białkowego
zawiera cholesterol
główki fosfolipidów są polarne, a ogony
apolarne
ma charakter półprzepuszczalny,
umożliwia wybiórczy transport
substancji
oddziela, ogranicza i chroni wnętrze
kom. od środowiska zewnętrznego
utrzymuje różnice stężeń niektórych
jonów
ma zdolność do zlewania się z inną
błoną ( endocytoza i egzocytoza)
CYTOSZKIELET
mikrotubule- podpora strukturalna,
ruch i podział kom.
mikrofilamenty- zbudowane z miozyny
lub aktyny, ruch kom. i organelli,
podziały kom.
centriole- organizacja wrzeciona
podziałowego
rzęski i wici- poruszanie się komórek
(np. plemnik)
CYTOZOL
płynna faza cytoplazmy
jest koloidem zawierającym wodę,
białka, lipidy, kwasy tłuszczowe itd.
tworzy środowisko wewnętrzne komórki
zachodzą w nim liczne reakcje
biochemiczne
CYTOPLAZMA-to wszystkie
plazmatyczne składniki komórki poza
jądrem kom.
JĄDRO KOMÓRKOWE
Jedno lub wiele w komórce
otoczone podwójną błoną
zawiera materiał genetyczny komórki i
przekazuje go komórkom potomnym
zachodzi w nim pierwszy etap ekspresji
genów(transkrypcja)
synteza rRNA( w jąderku)
RYBOSOMY
składają się z dwóch podjednostek-
mniejszej i większej
zbudowane z białek i rRNA
nie mają błony
większe u eukariontów- 80S
funkcja: biosynteza białka
SIATECZKA
ŚRÓDPLAZMATYCZNA
błoniasty system kanalików,
pęcherzyków lub cystern
siateczka gładka- nie zawiera
rybosomów
siateczka szorstka- zawiera rybosomy
zwiększa powierzchnię wewnętrzną
komórki
dzieli cytozol na przedziały
modyfikuje niektóre białka
syntetyzowane na rybosomach
jest wyspecjalizowana w detoksykacji
APARAT GOLGIEGO
składa się ze spłaszczonych
pęcherzyków ułożonych w kształt stosu
modyfikuje, sortuje, pakuje, przekazuje
związki chemiczne, głównie lipidy i
białka
w komórkach wydzielniczych transport i
uwalnianie hormonów lub enzymów
trawiennych
LIZOSOMY
małe kuliste pęcherzyki zawierające
wiele enzymów hydrolitycznych
otoczone pojedynczą błoną
funkcje: trawienie
wewnątrzkomórkowe, degradacja
zużytych organelli, rozkład produktów
odpadowych
MITOCHONDRIUM
półautonomiczna organella otoczona
podwójną błoną
ich liczba w komórce jest uzależniona
od ilości energii jaką dana komórka
zużywa
zachodzi tu oddychanie
wewnątrzkomórkowe
wytwarza energię w formie ATP
TKANKA
Zespół komórek
wykazujących wspólne
pochodzenie i
podobieństwo budowy
oraz pełniących określone
funkcje
TKANKI ZWIERZĘCE
nabłonkowa
mięśniowa
łączna
nerwowa
NABŁONKOWA
Jest najbardziej pierwotną tkanką
organizmu. Cechuje ją zwarty układ
komórek i obecność błony podstawnej.
Brak w niej naczyń krwionośnych, a
substancje odżywcze pobiera od tkanki
łącznej właściwej.
PODZIAŁ ZE WZGLĘDU NA:
KSZTAŁT:
płaski
walcowaty
sześcienny
ILOŚĆ WARSTW:
jednowarstwowy
wielowarstwowy
pseudowarstwowy
FUNKCJE:
wyściełający
lokomotoryczny
gruczołowy
zmysłowy
JEDNOWARSTWOWY PŁASKI-
pęcherzyki płucne, wyściołka
naczyń krwionośnych
JEDNOWARSTWOWY
SZEŚCIENNY-wyściela kanaliki
nerkowe i przewody gruczolów
JEDNOWARSTWOWY
WALCOWATY-górne partie
układu oddechowego i przewód
pokarmowy
PSEUDOWARSTWOWY- drogi
oddechowe, z reguly urzęsiony
WIELOWARSTWOWY
PŁASKI(rogowaciejący I
nierogowaciejący)- skóra, wyściółka jamy
gębowej i pochwy
MIEŚNIOWA
gładka
poprzecznie prążkowana szkieletowa
poprzecznie prążkowana sercowa
Mięsnie
szkieletowe
Mięsnie
gładkie
Mięsień
sercowy
Lokalizacja
szkielet
ściany
narządów
wew.
ściany serca
Typ kontroli
świadomy
mimowolny
mimowolny
Prążkowanie
występuje
brak
występuje
Szybkość
skurczu
znaczna
nieznaczna
pośrednia
Zdolność do
trwania w
stanie skurczu
słaba
duża
pośrednia
Liczba jąder
we włóknie
liczne
jedno
jedno lub dwa
Umiejscowieni
e jąder
peryferyczne
centralne
centralne
ŁĄCZNA
jej cechą charakterystyczną jest
występowanie dużej ilości substancji
międzykomórkowej i luźny układ
komórek
ma za zadanie spajać różne typy innych
tkanek, zapewniać podporę narządom i
ochraniać wrażliwe części organizmu
broni także organizm przed
antygenami
ŁĄCZNA LUŹNA
wszędzie tam, gdzie konieczna jest
sprężysta podpora( np. warstwa
podskórna)
magazynuje płyny i sole mineralne
ŁĄCZNA ZBITA
w ścięgnach, więzadłach, skórze
zawiera włókna kolagenowe
ŁĄCZNA
SIATECZKOWATA
rusztowanie wątroby, węzłów
limfatycznych, śledziony
zbudowana z komórek zdolnych do
fagocytozy drobnoustrojów
ŁĄCZNA TŁUSZCZOWA
w warstwie podskórnej, osłania
niektóre narządy wewnętrzne
magazynuje tłuszcze, zapewnia izolację
termiczną
ŁĄCZNA SPRĘŻYSTA
w strukturach, które muszą być
rozciągliwe i powracać do wyjściowych
rozmiarów ( płuca, tętnice)
nadaje elastyczność
CHRZĘSTNA
przegroda nosowa, małżowina uszna
nadaje elastyczność i zmniejsza tarcie
między powierzchniami stawowymi
nie jest unaczyniona ani unerwiona
KOSTNA
zbudowana z komórek kostnych-
osteocytów
tworzy szkielet, magazynuje wapń, jest
miejscem przyczepu mięśni
szkieletowych
przebiegają w niej naczynia krwionośne
i nerwy
KREW
elementy morfotyczne (krwinki) w
płynnej substancji
międzykomórkowej(osocze)
transport gazów oddechowych
LIMFA
powstaje w wyniku filtracji osocza z
naczyń krwionośnych do przestrzeni
międzykomórkowej
składem przypomina osocze, ale nie
zawiera erytrocytów
pośredniczy w wymianie substancji
pomiędzy krwią i tkankami
pełni funkcję ochronną i odpornościową
organizmu
TKANKA NERWOWA
zbudowana z komórek nerwowych-
neuronów, które kontaktują się za
pośrednictwem synaps
osłaniają i odżywiają ją komórki glejowe
przewodzi impulsy nerwowe
praktycznie nie regeneruje się
koordynuje czynności życiowe
nerw=wiele neuronów
kierunek przepływu impulsu: od
dendrytów do aksonu
Dziękuję za uwagę