KAPITAŁ, PROCENT, ZYSK

PODSTAWY EKONOMII

Kujawsko-Pomorska Szkoła Wyższa
w Bydgoszczy

WOJCIECH KARABASZ

Administracja, semestr II

Nr albumu: 19693

KAPITAŁ



Kapitał  składa się z tych wytworzonych, trwałych 
dóbr, które są następnie używane jako 
produkcyjne nakłady do dalszej produkcji.



Dobra  kapitałowe mają trwałość kilku lat, inne 
nawet wiek.



Struktury – budynki fabryczne, domy, drogi 
itp.



Wyposażenie produkcyjne – obrabiarki, inne 
maszyny i urządzenia i  konsumpcyjne – 
samochody 



Zapasy materiałów i półfabrykatów do 
produkcji

RODZAJE DÓBR 

KAPITAŁOWYCH



Kupowanie na własność



Dzierżawa na różne okresy



W związku z tym dobra kapitałowe mogą 
mieć dwie ceny – cenę zakupu (na  
własność) w pierwszym przypadku i czynsz 
(płatność za okresowe użycie dóbr 
kapitałowych) w drugim.

DWIE MOŻLIWOŚCI NABYCIA 

DÓBR KAPITAŁOWYCH



Ceny kapitału są podstawą do racjonalnej 
alokacji jego zasobów



Takie decyzje należą do najważniejszych w 
firmie i gospodarstwie domowym.



Zastosowanie kapitału powinno być 
produktywne, czyli dawać większą produkcje 
niż poprzednio.

ILOŚĆ KAPITAŁU JEST 

OGRANICZONA



Ważną cecha kapitału jest trwałość, stąd 
znaczenie czasu przy podejmowaniu decyzji



Nabycie dóbr kapitałowych to inwestycja



Decyzje takie dotyczą przyszłości, ale 
jednocześnie teraźniejsze zasoby są 
wykorzystywane do wytwarzania kapitału na 
przyszłość.

ZNACZENIE CZASU



Trzeba poświęcić część możliwej bieżącej 
konsumpcji dla przyszłych korzyści.



To poświęcenie następuje wtedy gdy przyszłe 
korzyści są większe od bieżących wyrzeczeń.



Stosunek x/s jest liczba mówiącą jaki jest 
przychód na 1 jednostkę zainwestowanego 
kapitału w danym okresie, zwykle rocznym.



Stosunek ten to stopa przychodu za kapitału.

STOPA PRZYCHODU Z 

KAPITAŁU

   W firmie stopę przychodu z kapitału oblicza 

się następująco: od przychodów ze 
sprzedaży produkcji odejmuje się pełne 
koszty wytworzenia oraz odpisy na podatki – 
otrzymuje się przychód z kapitału netto. 
Przychód ten powiększony o amortyzację jest 
przychodem brutto.

STOPA PRZYCHODU W FIRMIE



Kiedy firmy są właścicielami kapitału 
przychód jest zawarty w zysku.



Zysk oblicza się jako różnicę między 
całkowitym utargiem a całkowitym kosztem, 
po potrąceniu podatków, tak obliczony zysk 
netto jest równy przychodowi za kapitału.



Stopa zysku (stopa przychodu z kapitału) to 
zysk netto podzielony przez wartość 
zastosowanego kapitału.

ZYSK JAKO PRZYCHÓD Z 

KAPITAŁU



We współczesnej gospodarce z rozbudowanym 

systemem finansowym, gospodarstwa domowe 

i firmy kierują swoje fundusze na dobra 

kapitałowe przez oszczędzanie pieniędzy i ich 

lokowanie w różnych aktywach finansowych: 

akcjach, obligacjach, funduszach 

inwestycyjnych i emerytalnych.



Pożyczając pieniądze rynkowi na fundusze 

tworzące kapitał – liczą na pewien dochód.

AKTYWA FINANSOWE



To roczny dochód z pożyczonych funduszy, 
aktywów finansowych.



Stopę procentową określa się jako x% rocznie, 
oznacza to, że dane odsetki od zaoszczędzonej 
sumy będą zapłacone w tej wysokości, jeżeli 
była ona pożyczona na cały rok.



Odsetki za okresy krótsze będą mniejsze, a za 
dłuższe większe.

STOPA PROCENTOWA



Pieniędzy nie potrzebujemy dla nich samych, lecz dla 

tego, co można za nie kupić. Popyt na fundusze jest 

właściwie popytem na środki, które można za nie 

kupić.



Krzywa popytu DD na fundusze pokazuje żądane ilości 

po każdej stopie procentowej, ma ona ujemne 

nachylenie co wskazuje na większy popyt przy 

niższych stopach procentowych  i mniejszy przy 

wyższych.



Wysoka stopa procentowa oznacza, że pożyczone 

fundusze mogą być przeznaczone tylko na inwestycje 

przynoszące wysoka stopę przychodu z kapitału – 

takich okazji jest oczywiście mniej.

POPYT NA KAPITAŁ 



Krzywa podaży SS funduszy przedstawia 
zależność między suma dostarczoną a czystą 
stopą procentową (teoretyczne pożyczki bez 
ryzyka).



Wysokie stopy procentowe zachęcają do 
oszczędzania, co zwiększa podaż, niskie czynią 
oszczędzanie mniej atrakcyjnym.



Wysokość stopy równowagi jest wyznaczana przez 
punkt przecięcia się krzywych popytu i podaży.



Zmiany popytu i podaży spowodują odpowiednie 
przesunięcie krzywych (D

1

D

1

).

PODAŻ KAPITAŁU



Firma potrzebująca dodatkowego kapitału może 

wydzierżawić potrzebne środki



 Na rynku doskonale konkurencyjnym przy 

zasadzie maksymalizacji zysku, firma będzie 

dzierżawić taką ilość środków, dla których utarg z 

krańcowego produktu będzie równy stawce 

dzierżawnej



Stawka dzierżawna musi natomiast pokryć koszty 

ponoszone przez właściciela środków – czyli 

amortyzację i koszty okazji z tytułu 

zainwestowania swoich funduszy w dane środki, a 

nie w inna korzystną lokatę.

POPYT FIRMY NA 

KAPITAŁ



Inaczej wygląda w przypadku zakupu, w 

idealnym świecie bez ryzyka, monopolu i 

inflacji – firma podejmując decyzje zakupu – 

firma porównywałaby swój koszt nabycia,  czyli 

stopę procentową, ze stopą przychodu z 

kapitału.



 jeżeli stopa przychodu z kapitału jest wyższa 

od rynkowej stopy procentowej, po której firma 

ma pożyczać pieniądze, to zdecyduje się ona 

na inwestycję, jeżeli  odwrotnie - to nie.

POPYT FIRMY NA 

KAPITAŁ



Rozdziela ograniczoną podaż dóbr 
kapitałowych na najbardziej efektywne 
zastosowania



Pobudza ludzi do oszczędności – poświęcania 
bieżącej konsumpcji dla przyszłej i 
dodawania do zasobu kapitału.

FUNKCJE STOPY 

PROCENTOWEJ



Teorię kapitału ilustrujemy używając wykresów 
popytu i podaży, trzeba jednak bardzo uprościć 
rzeczywistość gospodarczą



Zakładamy jednorodność wszystkich dóbr 
kapitałowych, statyczność gospodarki, brak 
przyrostu ludności i zmian technologicznych



Podaż SS kapitału jest stała.

ANALIZA PRZYCHODU Z 

KAPITAŁU



Gdy kapitał jest mały istnieją bardzo zyskowne 
zastosowania dające wysokie przychody. 



Kapitał jest stopniowo akumulowany, nagromadzany. 
Bardziej korzystne lokaty są już wykorzystane i 
zaczyna działać prawo malejących przychodów.



Firmy inwestują w coraz mniej korzystne projekty, 
przesuwając się w dół krzywej popytu.

ANALIZA PRZYCHODU Z 

KAPITAŁU

Stopa procentowa jest wyznaczana przez:



 niepewność i ryzyko



inflację (nominalne i realne stopy procentowe)



politykę banku centralnego i rządu

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE 

NA STOPĘ 

PROCENTOWĄ



Nominalna to kwota pieniędzy, którą się uzyska z 
lokaty pieniędzy



Realna stopa procentowa to nominalna skorygowana 
o stopę (wskaźnik) inflacji, jest to prawdziwa miara 
ilości dóbr, które otrzyma się jutro za dobra, z 
których zrezygnowano dzisiaj.

NOMINALNA I REALNA 

STOPA PROCENTOWA



Teoria rynku papierów wartościowych, według 
której rynek ten jest czułym przetwornikiem 
informacji, szybko reagującym na nowe wiadomości 
i poprawnie korygującym ceny akcji.



Akcje dają prawo do dywidendy. Firmy są cenione 
tym wyżej, im  większe osiągają zyski.



Ceny akcji prawidłowo odzwierciedlają wszystkie 
bieżące informacje -  podstawowe twierdzenie  tej 
teorii.

TEORIA EFEKTYWNEGO 

RYNKU