Podstawy immunologii i choroby alergiczne u dzieci

Reakcje odpornościowe

są jednym z

mechanizmów obrony

organizmu przed

działaniem czynników

chorobotwórczych.

Dzielą się na odporność:

- swoistą, czyli nabytą

- nieswoistą, czyli

wrodzoną

Nieswoiste czynniki

odporności na zakażenie:

a) genetycznie uwarunkowana

wrażliwość lub

niewrażliwość na

określone zakażenia

b) bariera skóry i błon

śluzowych

c) działanie substancji

biologicznie

czynnych np. interferon,

peptydy,

enzymy

d) układ dopełniacza i

properdyny

Odporność nabyta = swoista

- powstaje w wyniku kontaktu

organizmu z antygenami

środowiska

Dzielimy ją na:

a) odporność typu wczesnego

(humoralnego),

b) odporność typu późnego

(komórkowego).

Limfocyt T i B

spełnia główną rolę

w odpowiedzi

humoralnej

i komórkowej

Limfocyt B

Przekształca się w komórkę

szeregu plazmatycznego.

Dojrzała komórka

plazmatyczna syntetyzuje i

wydziela przeciwciała.

Limfocyt T

Dzieli się na:

1/ komórki pomocnicze - helper cells,

pobudza limfocyty B do produkcji

przeciwciał

2/ komórki supresorowe - supressor

cells

wydzielają substancje humoralne,

które

hamują lub blokują odpowiedź

immunologiczną limfocyta B

3/ komórki K - killer cells, biorą udział

w efekcie cytotoksycznym.

Makrofag

Pochłania antygen, przenosi

do węzła chłonnego, gdzie

następuje różnicowanie

limfocytów na typ B

przechodzący w plazmocyt

produkujący przeciwciała,

lub typ T dający odpowiedź

komórkową.

Odpowiedź

immunologiczną dzielimy

na:

1/ typu humoralnego

2/ typu komórkowego

3/ pamięć immunologiczna

4/ tolerancja

immunologiczna

ad 1/

Odpowiedź

humoralna

Biorą w niej udział krążące

przeciwciała - immunoglobuliny,

produkowane przez komórki

plazmatyczne.

Odpowiedź pierwotna

- jest to

pierwsze zetknięcie z

antygenem.

Odpowiedź wtórna

- każde

następne zetknięcie.

ad 2/

Odpowiedź

komórkowa

Limfocyt T po zetknięciu z

antygenem uczula się, przy

powtórnym zetknięciu wydziela tzw.

mediatory czyli limfokininy

np. czynnik mitogenny

czynnik hamujący migrację

makrofagów

czynnik cytotoksyczny

czynnik chemotaktyczny

czynnik zapalny

ad 3/

Pamięć

immunologiczna

Pod wpływem antygenu limfocyty

T i B przekształcają się w komórki

blastyczne. Odpowiadają za

szybką odpowiedź

immunologiczną przy ponownym

kontakcie z antygenem.

Jak długa jest ta pamięć ?

ad 4/

Tolerancja

immunologiczna

Antygen działa, brak odpowiedzi.

Dotyczy to własnych antygenów.

Zjawisko to odgrywa ważną rolę

w transplantologii.

Zaburzenia tolerancji - choroby

autoimmunologiczne,

Komórka

macierzysta

szpiku kostnego

Niedobory

mieszane

Limfocyt T
odpowiedź typu
komórkowego

Limfocyt B
odpowiedź typu
humoralnego

Aplazja lub hypoplazja
grasicy
- brak limfocytów w
obrębie
  kory węzłów
chłonnych
  i śledziony
- upośledzenie
odpowiedzi
  typu komórkowego
- leczenie - przeszczep
  grasicy

Hypoimmunoglobulinem
ia pierwotna
- brak limfocytów w
węzłach
  chłonnych i śledzionie
- upośledzenie
odpowiedzi typu
  humoralnego
- leczenie - podawanie
globulin
  odpornościowych

Niedobory odpornościowe



1/ Obniżona synteza immunoglobulin



np. zespół ataksja-teleangiektazja



zespół Brutona związany z płcią



2/ Zaburzenie katabolizmu immunoglobulin



- dystrofia mięśniowa



- zespół Wiskotta-Aldricha



- zespół nerczycowy



- utrata białka z przewodu pokarmowego

Leczenie chorób

spowodowanych

niedoborami

odpornościowymi

1/ Leczenie zakażeń.

2/ Substytucja

immunoglobulin.

Alergia

Alergia - jest nabytą, zmienioną

odczynowością żywych tkanek na

substancje zewnątrzpochodne zwane

alergenami, wywołane działaniem

mechanizmów immunologicznych.

Podział reakcji

alergicznych wg Gella i

Coombsa

Typ I Reakcje anafilaktyczne i

atopowe

Typ II Reakcje cytotoksyczne i

cytolityczne

Typ III Arthusa

Typ IV Reakcje komórkowe typu

tuberkulinowego

Reakcje anafilaktyczne i

atopowe

Atopia

Wrodzona lub dziedziczna

predyspozycja do reagowania w

sposób anafilaktyczny na pospolite

substancje, które są słabo

immunogenne dla większości

populacji ludzkiej.

Wstrząs

anafilaktyczny

Występuje przy

pozajelitowym podaniu

antygenu pod postacią

zaburzenia krążenia,

oddychania

i spadku ciśnienia

Reakcja

anafilaktyczna może

być

- miejscowa - np. obrzęk,

zaczerwienienie

- uogólniona - astma oskrzelowa,

pokrzywka

Reakcje cytotoksyczne

i cytolityczne

Antygen jest integralną częścią komórki, a

krążące przeciwciała należą do klasy IgG i IgM.

W wyniku reakcji antygen - przeciwciało

z udziałem dopełniacza dochodzi do uszkodzenia

komórki, np.:

- hemoliza po podaniu niezgodnej grupowo krwi

- choroba hemolityczna noworodka

- hemopatie polekowe

- choroby autoimmunologiczne

Arthusa

Biorą w niej udział antygeny białek zwierzęcych,

grzybów pleśniowych oraz antygeny bakteryjne.

Powodują powstanie przeciwciał precypitujących

w klasie IgG i IgM. Reakcję zapoczątkowuje

połączenie antygenu z krążącym przeciwciałem

w postaci kompleksu immunologicznego.

Powstaje naciek zapalny, zakrzepy, martwica. Np.:

- choroba posurowicza

- alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych

- reakcje polekowe

- niektóre postaci astmy oskrzelowej

Reakcje komórkowe typu

tuberkulinowego

Pod wpływem antygenu dochodzi do powstania

uczulonych limfocytów. Ponowny kontakt z

antygenem prowadzi do cytotoksycznego działania

komórek na tkanki docelowe lub wyzwalanie

limfokin.

np.

- kontaktowe zapalenie skóry

- odrzucanie homo- i heteroprzeszczepów

- w przebiegu niektórych chorób pasożytniczych,

bakteryjnych i grzybiczych

Document Outline