background image

Ostre zapalenie wyrostka 

Ostre zapalenie wyrostka 

robaczkowego

robaczkowego

Dr med. Krzysztof Jędrosz

Dr med. Krzysztof Jędrosz

background image

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest najczęstszą 

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest najczęstszą 

przyczyną "ostrego brzucha". Jeśli nie jest właściwie 

przyczyną "ostrego brzucha". Jeśli nie jest właściwie 

leczone może być chorobą bardzo groźną. Zapalenie 

leczone może być chorobą bardzo groźną. Zapalenie 

wyrostka może wystąpić w każdym wieku (wiek 80% 

wyrostka może wystąpić w każdym wieku (wiek 80% 

chorych waha się między 5 a 35 rokiem życia), 

chorych waha się między 5 a 35 rokiem życia), 

jednakowo często u mężczyzn i kobiet. Rzadko zdarza 

jednakowo często u mężczyzn i kobiet. Rzadko zdarza 

się u niemowląt i małych dzieci. Przyczyną zapalenia jest 

się u niemowląt i małych dzieci. Przyczyną zapalenia jest 

prawie zawsze zatkanie jego światła, często kałem. 

prawie zawsze zatkanie jego światła, często kałem. 

Niedrożność wyrostka prowadzi do rozdęcia i 

Niedrożność wyrostka prowadzi do rozdęcia i 

wytworzenia ropnia, a następnie zakrzepów, 

wytworzenia ropnia, a następnie zakrzepów, 

niedokrwienia, zgorzeli i perforacji. Rzadkimi 

niedokrwienia, zgorzeli i perforacji. Rzadkimi 

przyczynami zamknięcia światła mogą być pasożyty, 

przyczynami zamknięcia światła mogą być pasożyty, 

ciała obce, a u dzieci przerost tkanki chłonnej.

ciała obce, a u dzieci przerost tkanki chłonnej.

background image

Ogromny, rozdęty, zmieniony zapalnie wyrostek robaczkowy 

Ogromny, rozdęty, zmieniony zapalnie wyrostek robaczkowy 

wraz z częścią kątnicy.

wraz z częścią kątnicy.

 

 

background image

Objawy

Objawy

Ból kolkowy w okolicy pępka lub nadbrzusza promieniujący do 

Ból kolkowy w okolicy pępka lub nadbrzusza promieniujący do 

prawego dołu biodrowego i następnie umiejscawiający się w 

prawego dołu biodrowego i następnie umiejscawiający się w 

prawym podbrzuszu. Utrata łaknienie, nudności i zaburzenia w 

prawym podbrzuszu. Utrata łaknienie, nudności i zaburzenia w 

oddawaniu stolca są częstymi objawami. Wymioty występują 

oddawaniu stolca są częstymi objawami. Wymioty występują 

rzadko. Różnorodność objawów jest związana z różną lokalizacją 

rzadko. Różnorodność objawów jest związana z różną lokalizacją 

końcowej części wyrostka, który może znajdować się w okolicy 

końcowej części wyrostka, który może znajdować się w okolicy 

różnych narządów jamy brzusznej. Biegunka jest objawem 

różnych narządów jamy brzusznej. Biegunka jest objawem 

zapalenia w przypadku miedniczego położenia wyrostka. Bliskość 

zapalenia w przypadku miedniczego położenia wyrostka. Bliskość 

usytuowania zapalenia wyrostka z moczowodem lub pęcherzem 

usytuowania zapalenia wyrostka z moczowodem lub pęcherzem 

może powodować parcie na mocz lub częstomocz. Chory unika 

może powodować parcie na mocz lub częstomocz. Chory unika 

ruchów i często zgina prawą nogę w kolanie, podciągając ją do 

ruchów i często zgina prawą nogę w kolanie, podciągając ją do 

góry w celu zmniejszenia napięcia mięśni w okolicy prawego dołu 

góry w celu zmniejszenia napięcia mięśni w okolicy prawego dołu 

biodrowego. Objawy choroby u małych dzieci oraz u ludzi w 

biodrowego. Objawy choroby u małych dzieci oraz u ludzi w 

podeszłym wieku często są nietypowe, co opóźnia ustalenie 

podeszłym wieku często są nietypowe, co opóźnia ustalenie 

rozpoznania i zwiększa ryzyko przedziurawienia wyrostka.

rozpoznania i zwiększa ryzyko przedziurawienia wyrostka.

background image

Objawy ogólne

Objawy ogólne

• 

• 

podwyższona ciepłota ciała do 38 st. C lub nawet 

podwyższona ciepłota ciała do 38 st. C lub nawet 

39 st. C

39 st. C

• dość często różnica temperatury ciała pomiędzy 

• dość często różnica temperatury ciała pomiędzy 

mierzoną pod pachą a w odbytnicy powyżej 1 st. C

mierzoną pod pachą a w odbytnicy powyżej 1 st. C

• przyspieszenie czynności serca 

• przyspieszenie czynności serca 

• bóle w jamie brzusznej pojawiają się podczas 

• bóle w jamie brzusznej pojawiają się podczas 

kaszlu

kaszlu

• szmery perystaltyczne (ruchów robaczkowych) 

• szmery perystaltyczne (ruchów robaczkowych) 

jelit osłabione

jelit osłabione

• zaczerwienienie skóry

• zaczerwienienie skóry

• nieprzyjemny zapach z ust

• nieprzyjemny zapach z ust

• obłożenie języka

• obłożenie języka

background image

Prawy dół biodrowy

Prawy dół biodrowy

• 

• 

bolesność uciskowa i obrona mięśniowa, 

bolesność uciskowa i obrona mięśniowa, 

najsilniejsza w punkcie McBurneya* 

najsilniejsza w punkcie McBurneya* 

• bolesność przy oderwaniu ręki od powłok 

• bolesność przy oderwaniu ręki od powłok 

brzusznych po ucisku (objaw Blumberga) 

brzusznych po ucisku (objaw Blumberga) 

• przeczulica

• przeczulica

Badanie odbytnicy palcem (per rectum)

Badanie odbytnicy palcem (per rectum)

Bolesność po stronie prawej i od przodu w 

Bolesność po stronie prawej i od przodu w 

około 30% przypadków.

około 30% przypadków.

background image

Inne objawy

Inne objawy

Przy ucisku lewego podbrzusza bolesność 

Przy ucisku lewego podbrzusza bolesność 

odczuwana jest w prawym dole biodrowym (objaw 

odczuwana jest w prawym dole biodrowym (objaw 

Rovsinga). Ból wywołany prostowaniem kończyny w 

Rovsinga). Ból wywołany prostowaniem kończyny w 

stawie biodrowym, który pojawia się, gdy zapalnie 

stawie biodrowym, który pojawia się, gdy zapalnie 

zmieniony wyrostek robaczkowy jest zlokalizowany 

zmieniony wyrostek robaczkowy jest zlokalizowany 

pozakątniczo, a jego koniec znajduje się w okolicy 

pozakątniczo, a jego koniec znajduje się w okolicy 

mięśnia biodrowo-lędźwiowego (objaw Jaworskiego).

mięśnia biodrowo-lędźwiowego (objaw Jaworskiego).

Dodatni objaw zasłonowy (ból wywołany biernym 

Dodatni objaw zasłonowy (ból wywołany biernym 

ruchem rotacji wewnętrznej lub zewnętrznej zgiętej 

ruchem rotacji wewnętrznej lub zewnętrznej zgiętej 

w stawie biodrowym kończyny dolnej), występuje, 

w stawie biodrowym kończyny dolnej), występuje, 

gdy proces zapalny jest zlokalizowany w pobliżu 

gdy proces zapalny jest zlokalizowany w pobliżu 

mięśnia zasłonowego wewnętrznego.

mięśnia zasłonowego wewnętrznego.

background image

Badania laboratoryjne

Badania laboratoryjne

• 

• 

liczba białych krwinek prawie zawsze 

liczba białych krwinek prawie zawsze 

przekracza 12 000 w mm3

przekracza 12 000 w mm3

• zwiększa się odsetek młodych postaci 

• zwiększa się odsetek młodych postaci 

białych krwinek

białych krwinek

• hematokryt może być lekko 

• hematokryt może być lekko 

podwyższony

podwyższony

• u około 20% chorych białkomocz

• u około 20% chorych białkomocz

• niekiedy w moczu obecność niewielkiej 

• niekiedy w moczu obecność niewielkiej 

ilości czerwonych i/lub białych krwinek

ilości czerwonych i/lub białych krwinek

• zaczerwienienie skóry 

• zaczerwienienie skóry 

background image

Badania radiologiczne 

Badania radiologiczne 

Niekiedy przeglądowe zdjęcie jamy brzusznej może wykazać 

Niekiedy przeglądowe zdjęcie jamy brzusznej może wykazać 

nieprawidłowości takie jak:

nieprawidłowości takie jak:

• uwidocznienie owalnego, zwapniałego kamienia 

• uwidocznienie owalnego, zwapniałego kamienia 

znajdującego się w wyrostku

znajdującego się w wyrostku

• rozdęty, wypełniony gazem z widocznym poziomem płynu 

• rozdęty, wypełniony gazem z widocznym poziomem płynu 

wyrostek

wyrostek

• zbiornik gazu lub poziom płynu w kątnicy lub końcowym 

• zbiornik gazu lub poziom płynu w kątnicy lub końcowym 

odcinku jelita cienkiego

odcinku jelita cienkiego

• skrzywienie boczne kręgosłupa w następstwie skurczu 

• skrzywienie boczne kręgosłupa w następstwie skurczu 

mięśnia biodrowo-lędźwiowego po stronie prawej

mięśnia biodrowo-lędźwiowego po stronie prawej

Także wykonanie ultrasonografii lub tomografii komputerowej 

Także wykonanie ultrasonografii lub tomografii komputerowej 

pozwala na ustalenie zakresu i lokalizacji stanu zapalnego 

pozwala na ustalenie zakresu i lokalizacji stanu zapalnego 

poza wyrostkiem robaczkowym oraz na odpowiednie 

poza wyrostkiem robaczkowym oraz na odpowiednie 

zaplanowanie leczenia operacyjnego.

zaplanowanie leczenia operacyjnego.

background image

Usg zapalnie zmienionego wyrostka robaczkowego 

Usg zapalnie zmienionego wyrostka robaczkowego 

(wyrostek oznaczony wskaźnikami).

(wyrostek oznaczony wskaźnikami).

background image

Rozwój stanu zapalnego w wyrostku 

Rozwój stanu zapalnego w wyrostku 

robaczkowym - patomorfologia

robaczkowym - patomorfologia

Zapalenie wyrostka 

Zapalenie wyrostka 

robaczkowego najczęściej jest 

robaczkowego najczęściej jest 

zapoczątkowane przez obrzęk 

zapoczątkowane przez obrzęk 

tkanki podśluzowej, bogatej w 

tkanki podśluzowej, bogatej w 

naczynia limfatyczne. 

naczynia limfatyczne. 

Obrzęknięta tkanka blokuje 

Obrzęknięta tkanka blokuje 

światło wyrostka. Rzadko w 

światło wyrostka. Rzadko w 

zmienionym zapalnie wyrostku 

zmienionym zapalnie wyrostku 

znajduje się kamień kałowy. 

znajduje się kamień kałowy. 

Normalnym następstwem tego 

Normalnym następstwem tego 

obrzęku jest ściśnięcie naczyń 

obrzęku jest ściśnięcie naczyń 

limfatycznych, żył i w końcu 

limfatycznych, żył i w końcu 

tętnic z nadmiernym rozwojem 

tętnic z nadmiernym rozwojem 

bakterii w świetle wyrostka.

bakterii w świetle wyrostka.

background image

Zmiany zapalne 

Zmiany zapalne 

doprowadzają do zropienia 

doprowadzają do zropienia 

ściany wyrostka, a nawet 

ściany wyrostka, a nawet 

zgorzeli. Proces zapalny 

zgorzeli. Proces zapalny 

może objąć oprócz wyrostka 

może objąć oprócz wyrostka 

robaczkowego graniczącą z 

robaczkowego graniczącą z 

nim sieć, krezkę i pętle jelit. 

nim sieć, krezkę i pętle jelit. 

Ta zbita masa zapalna może 

Ta zbita masa zapalna może 

być czasami wyczuwalna 

być czasami wyczuwalna 

przez powłoki brzuszne. Jeśli 

przez powłoki brzuszne. Jeśli 

nastąpi perforacja często 

nastąpi perforacja często 

dochodzi do ograniczenia 

dochodzi do ograniczenia 

zmiany i wytworzenia 

zmiany i wytworzenia 

ropnia.

ropnia.

background image

Jeżeli nastąpi 

Jeżeli nastąpi 

perforacja to 

perforacja to 

podnosi się ryzyko 

podnosi się ryzyko 

późniejszego 

późniejszego 

wytworzenia ropnia 

wytworzenia ropnia 

śródbrzusznego.

śródbrzusznego.

 

 

background image

Appendektomia 

Appendektomia 

laparoskopowa

laparoskopowa

Oto wyrostek robaczkowy, lekko 

Oto wyrostek robaczkowy, lekko 

zmieniony zapalnie, który obecnie nie 

zmieniony zapalnie, który obecnie nie 

spełnia żadnej znaczącej roli w 

spełnia żadnej znaczącej roli w 

organizmie.

organizmie.

background image

Pierwszym krokiem w 

Pierwszym krokiem w 

zabiegu jest 

zabiegu jest 

uwolnienie wyrostka 

uwolnienie wyrostka 

z krezeczki. Dokonuje 

z krezeczki. Dokonuje 

się tego preparując 

się tego preparując 

wyrostek i używając 

wyrostek i używając 

elektrokoagulatora, 

elektrokoagulatora, 

aby zapobiec 

aby zapobiec 

krwawieniu.

krwawieniu.

background image

Od szczytu wyrostka 

Od szczytu wyrostka 

do jego podstawy 

do jego podstawy 

odcina się 

odcina się 

nożyczkami 

nożyczkami 

krezeczkę wyrostka.

krezeczkę wyrostka.

background image

Podstawę wyrostka 

Podstawę wyrostka 

podwiązuje się 

podwiązuje się 

nićmi.

nićmi.

Szew powinien być 

Szew powinien być 

mocno zaciśnięty, 

mocno zaciśnięty, 

aby był bezpieczny.

aby był bezpieczny.

background image

Odcinanie nożyczkami 

Odcinanie nożyczkami 

nici z szwu.

nici z szwu.

W końcu wyrostek 

W końcu wyrostek 

może zostać odcięty od 

może zostać odcięty od 

podstawy.

podstawy.

Zabieg jest zakończony. 

Zabieg jest zakończony. 

Teraz tylko kontrola, 

Teraz tylko kontrola, 

czy przypadkiem coś 

czy przypadkiem coś 

nie krwawi.

nie krwawi.


Document Outline