Gałąź prawa publicznego, którego
przedmiotem normowania są zasady i
instytucje ustroju politycznego i społ. –
gospodarczego państwa oraz status
jednostki w państwie
Wskazanie suwerena i sposobów (form)
realizacji władzy
Określenie podstawowych zasad ustroju
państwa
Określenie statusu jednostki w państwie
(prawa, wolności, obowiązki)
System źródeł prawa
Strukturę i kompetencje organów
państwowych i samorządowych
System ochrony konstytucji
Rodz. 1”Rzeczpospolita” – Polska jest
państwem o ustroju republikańskim i
utożsamiane jest z interesem wszystkich
obywateli
Jest demokratycznym państwem prawnym,
jednolitym (terytorialna niepodzielność i
integralność)
Jest suwerenna – suwerenem jest naród
Zasada podziału władzy
Zasada decentralizacji władzy
Zasada samorządności
Określenie stosunku Państwo – Kościół
Państwo jako gwarant swobody i wolności
religijnej
Charakterystyka gospodarcza państwa –
społeczna gospodarka rynkowa
Podmiotem suwerennym jest naród, w
rozumieniu socjologiczno – politycznym
Narodem są wszyscy obywatele
Przejawia się:
w czynnym i biernym prawie wyborczym
prawie do udziału w referendum
w obywatelskiej inicjatywie ustawodawczej
Jest to „zasada zasad”
Def. Państwa Prawa
– cała władza
państwowa, jej organizacja i działanie
opiera się na prawie, które uznaje wartości
demokratyczne oraz prawa człowieka
Państwo neutralne światopoglądowo
Praworządność
przejawia się w jednej z
zasad postępowania adm.:
„Organy władzy publicznej działają na
podstawie i w granicach prawa”
Jednolity i zharmonizowany system prawa
Praworządność formalna – działanie
organów w ramach prawa
Praworządność materialna – organy
przestrzegają prawa, które spełnia postulaty
aksjologiczne
Gwarancje praw i wolności oraz swobód
obywatelskich
Nie posługiwanie się prawem w sposób zbyt
instrumentalny
Respektowanie zasady zaufania obywatela do
prawa
Gwarancje formalnoprawne i instytucjonalne
przestrzegania prawa przez organy państwowe
(niezawisłość sądów, sądownictwo
administracyjne i konstytucyjne)
Zapewnianie udziału społ. W podejmowaniu
decyzji państwowych (pluralizm polityczny,
wolne wybory)
Realizacja zasady sprawiedliwości społ
Art. 10 równowaga władzy:
1. Ustawodawczej – sejm, senat
2. Wykonawczej – Prezydent RP i
Rada Ministrów
3. Sądowniczej – sądy i trybunały
Sposób organizacji aparatu
państwowego, w którym obok
państwowych podmiotów
administracyjnych, funkcjonują
inne jednostki samodzielnie
wykonujące tę władzę
Wolność działalności
gospodarczej
Własność prywatna
Solidarność
Dialog i współpraca partnerów
społecznych
Prawa człowieka
są pr.
naturalnymi państwo ich nie
nadaje, lecz gwarantuje i chroni,
np. nietykalność osobista i
wolność przekonań – przysługują
każdemu niezależnie od
przyporządkowania danemu
porządkowi prawnemu
Min. ochrona życia
Prawo do godności
Tajemnica korespondencji i komunikowania
się
Nienaruszalność mieszkania
Wolność poruszania się i opuszczania
terytorium RP
Wolność sumienia, religii oraz praktyk
religijnych
Zakaz ekstradycji obywatela polskiego
Prawo azylu
Min. wolność zgromadzeń
Zrzeszania się
Wolność związkowa
Równość dostępu do służby
publicznej
Prawo do informacji
Prawa wyborcze
Prawo petycji
Min. prawo własności i dziedziczenia
Wolność wyboru zawodu i pracy
Prawo do bezpieczeństwa i higieny pracy
Prawo do zabezpieczenia socjalnego
Prawo do ochrony zdrowia
Prawo do nauki
Prawa dziecka
Wolność pracy twórczej i naukowej
Ochrona konsumentów
Funkcja
realizacja
Udział izb
Ustawodawcza
Tryb ustawodawczy -
wieloetapowy
Sejm, Senat
Kreacyjna
Współdecydowanie o
obsadzie organów:
- Prezesa RM i cała
RM
- Trybunał Konst.
(całość składu)
- Trybunał stanu
(sędziowie)
- RPO
- Prezes NIK
- Prezes NBP
- Rada Polityki Pienię.
- KRRi T
Sejm z Prezydentem
Sejm
Sejm
Sejm za zgodą Senatu
Sejm za zgodą Senatu
Sejm na wniosek
Prezydenta
Sejm i Senat oraz
Prezydent
Sejm i Senat oraz
Prezydent
Kontroln
a
- udzielania
absolutorium RM
(pozytywna ocena
wykonania ustawy
budżetowej)
- udzielanie wotum
zaufania dla RM
- interpelacje i
zapytania
parlamentarzystów
- działalność Komisji
Sejmowych
powołanych do
sprawowania kontroli
Zlecenie kontroli NIK
Sejm
Wobec Parlamentu:
Zarządza wybory
Zwołuje pierwsze posiedzenie
Skraca kadencję Sejmu w określonych przez
Konstytucję przypadkach
Zwraca się z orędziem
Prawo inicjatywy ustawodawczej
Podpisania lub odmowy ustawy
Wnioski do TK o zbadanie zgodności u.
Zarządza ogłoszenie ustaw w DZ. U. RP
Desygnuje i powołuje prezesa RM
Przyjmuje dymisję RM
Powołuje RM wybraną przez Sejm
Odwołuje ministra wobec
wyrażonego przez Sejm wotum
nieufności
Na wniosek Prezesa RM dokonuje
zmian w składzie RM
Zwołuje Radę Gabinetową
Powołuje i odwołuje sędziów na wniosek
KRS
Powołuje Iszego Prezesa Sądu
Najwyższego
Powołuje Prezesa i Wiceprezesa TK
Powołuje Prezesa NSA
Powołuje Prezesów SN i
wiceprezesów NSA
Stosuje prawo łaski
Składa wniosek o przeprowadzenie
kontroli przez NIK
Powołuje członków KRRiT
Powołuje członków Rady Polityki
Pieniężnej
Powołuje i odwołuje członków Rady
Bezpieczeństwa Narodowego
Nadaje Statut Kancelarii Prezydenta i
powołuje i odwołuje jej szefa
Postępowanie administracyjne – procedura
związana ze stosowanie norm prawa
administracyjnego, wskutek czego dochodzi
do wydania decyzji administracyjnej
kształtujących uprawnienia i/lub obowiązki
podmiotów niepodporządkowanych
organizacyjnie organom administracji
publicznej (obywatele i ich organizacje)
Art. 6 – organy administracji
publicznej działają na podstawie
przepisów prawa
- w przepisach określających
elementy niezbędne decyzji adm.
-jako przesłanka stwierdzenia jej
nieważności
Art. 7 organy administracji
publicznej podejmują wszelkie
kroki niezbędne do dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego
W postępowaniu dowodowym
Art. 7 nakazuje brać pod uwagę
w toku postępowania
wyjaśniającego oraz przy
załatwianiu sprawy nie tylko
prawo ale także interes
społeczny i słuszny interes
obywateli
Art. 8 organy administracji państwowej maja
prowadzić postępowa nie administracyjne w taki
sposób , aby pogłębić zaufanie obywateli do
organów państwa.
Konieczność rzetelnego i zgodnego z prawem
prowadzenia postępowania.
NSA za działania ograniczające zaufanie uznaje:
1. zaskakiwanie obywateli nowymi rozwiązaniami
prawnymi bez możliwości dostosowania się do
nowego stanu prawnego
2. wprowadzanie w błąd obywateli przez
przedstawicieli władzy zapowiedziami o przyszłym
stanie prawnym i niedotrzymanie tych zapowiedzi
Organy mają również cel oświatowo –
wychowawczy, jednocześnie wskazuje na
aksjologiczne podstawy innych zasad.
Nakłanianie do ugodowego załatwiania
spraw
Informowanie stron o stanie faktycznym i
prawnym
Obowiązek organów do udzielania
informacji, wyjaśnień i wskazówek
Ograniczone funkcjonowanie zasady:
ignorantia iuris nocet
Organy mają obowiązek zapewnić stronom
czynny udział na każdym etapie
postępowania
Wyjątek gdy załatwienie sprawy nie cierpi
zwłoki ze względu na bezpieczeństwo życia i
zdrowia ludzkiego, albo ze względu na
grożącą niepowetowaną szkodę materialną
Art. 10 Organ ma umożliwić
stronom przed wydaniem decyzji
wypowiedzenie się co do
zebranych materiałów i dowodów
oraz zgłoszonych żądań
Organy mają obowiązek wyjaśniać
zasadność przesłanek, którymi się kierują
przy załatwieniu sprawy administracyjnej,
wówczas będzie chodzić o przesłanki
faktyczne i prawne
Ma to służyć dobrowolnemu wykonaniu
decyzji
Tylko taka działalność gwarantuje
postępowanie racjonalne organu
Strony jeśli mają sporne interesy mogą
załatwić sprawę na zasadzie ugody
administracyjnej, a organ powinien
podejmować czynności nakłaniające je do
takiego załatwienia spraw
Art. 14 sprawy należy załatwiać w formie
pisemnej, sprawy mogą być załatwiane
ustnie, gdy przemawia za tym interes
strony, a przepis prawa nie stoi temu na
przeszkodzie
Art. 15 KPA jest dwuinstancyjny
ART. 16 decyzje, od których nie służy
odwołanie w administracyjnym toku
instancji są ostateczne.
