Podsystem militarny – rola i 

zadania w systemie 

bezpieczeństwa narodowego 

RP

Przygotował Andrzej Potucha

Na stan bezpieczeństwa 

międzynarodowego wpływa w istotnej mierze 
poszanowanie uniwersalnych praw człowieka, 
zasad demokracji i praworządności.

System bezpieczeństwa militarnego nie 

może być sprawą jednego państwa, ponieważ 
wymaga ono wspólnych, ponadnarodowych 
działań, aby sprostać różnym zagrożeniom we 
współczesnym świecie. 

Przedstawione w opracowaniu materiały 

dotyczą problematyki bezpieczeństwa 
militarnego Polski oraz państw z bliższego 
i dalszego otoczenia. Przestudiowanie ich 
pozwoli na ugruntowanie własnej wiedzy w 
tak istotnej sferze działalności jednostki, 
podmiotu i całego społeczeństwa jakim jest 
podsystem bezpieczeństwa militarnego.

W rozdziale pierwszym przedstawione 

zostały podstawy formalno-prawne 
podsystemu bezpieczeństwa militarnego, 
m.in.:
- przepisy prawne regulujące strefy obronności 
(ustawa o powszechnym obowiązku obrony 
RP),
- charakterystykę stanu wojennego i stanu 
wyjątkowego,
- mobilizacja gospodarki w warunkach 
zewnętrznego i wewnętrznego zagrożenia 
bezpieczeństwa państwa,

-militaryzacja jednostek organizacji gospodarki 
narodowej 
MILITARYZACJA - 

przeniesienie zasad i metod 

organizacji wojskowej do organów i jednostek 
organizacyjnych administracji publicznej i 
gospodarki narodowej, stosowanie w nich 
niektórych elementów dyscypliny wojskowej oraz 
nadaniu im wojskowego charakteru przez 
powołanie osób do służby w jednostkach 
zmilitaryzowanych).

 

Rozdział drugi to cele i zadania 

podsystemu militarnego.

Głównym celem bezpieczeństwa 

militarnego jest zapewnienie warunków do 
realizacji interesu narodowego. Natomiast 
szczegółowe cele obejmują:
- zapewnienie obrony terytorium Polski przed 
agresją zbrojną przez zbudowanie silnego 
podsystemu bezpieczeństwa militarnego;
- zapewnienie bezpieczeństwa obywateli przez 
ich przygotowanie do militarnej obrony kraju 
(odbycie zasadniczej służby wojskowej, 
przysposobienia i szkolenia obronnego 
studentów, patriotyczne wychowanie 
młodzieży).

Podsystem bezpieczeństwa militarnego pełni 
dwie podstawowe funkcje.

Funkcja pierwsza (wewnętrzna) polega na 
kreowaniu bezpieczeństwa państwa jako 
instytucji na arenie międzynarodowej i w 
otoczeniu sąsiadów. 

Funkcja druga (zewnętrzna) sprowadza się do 
ewentualnego przeciwstawienia się wobec 
wyzwań i zagrożeń polityczno-militarnych. 

Zadania dla podsystemu bezpieczeństwa 
militarnego dotyczą aktualnie dwóch 
obszarów: wewnętrznego Polski rozumianego 
jako terytorium kraju i zewnętrznego, czyli poza 
obszarem kraju

Zadania te można ująć w trzech grupach:

-Zapewnienie bezpieczeństwa Polski w czasie 
pokoju

-Zapobieganie konfliktom lokalnym i 
regionalnym

- udział w konflikcie na dużą skalę będzie 
polegał na zapobieganiu utraty terytorium 
państwa przez zatrzymanie działań 
ofensywnych agresora.

Rozdział trzeci przedstawia strukturę 

organizacyjno-funkcjonalną podsystemu 
bezpieczeństwa narodowego.
- Organy kierowania bezpieczeństwem 
militarnym,

-Zadania resortu w zakresie bezpieczeństwa 
militarnego,

-Zadania województw w zakresie 
bezpieczeństwa militarnego (województwo jako 
jednostka samorządu terytorialnego),

-Zadania powiatów w zakresie bezpieczeństwa 
militarnego (powiaty stanowią kolejną po 
gminie jednostkę samorządu terytorialnego, 
powoływane przez Radę Ministrów na drodze 
rozporządzenia).

-Zadania gmin w zakresie bezpieczeństwa 
militarnego (gmina jako wspólnota 
samorządowa).

Rozdział czwarty przedstawia zadania 

terenowych organów administracji wojskowej w 
zakresie bezpieczeństwa militarnego.

-Zadania Szefa Wojewódzkiego Sztabu 
Wojskowego,

-Zadania Komendanta Wojskowej Komendy 
Uzupełnień,

-Zadania Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego,

-Zadania Wojskowej Komendy Uzupełnień,

-Płaszczyzny współpracy Terenowych Organów 
Administracji Wojskowej (Wydział Gospodarki, 
Wydział Spraw Obywatelskich, Wydział 
Zarządzania Kryzysowego Ochrony Ludności.

Podsumowanie

Cel pracy został osiągnięty, przedstawił 

zagadnienia bezpieczeństwa RP. W nowych 
uwarunkowaniach jakich przyszło nam żyć 
formułowane są tezy, iż iż siły zbrojne nie są ani 
dobrym, ani skutecznym instrumentem polityki 
bezpieczeństwa militarnego.