background image

 

 

ZWIASTUNY 

ZWIASTUNY 

WIOSNY

WIOSNY

CZY WIESZ PO CZYM 

CZY WIESZ PO CZYM 

POZNAĆ, ŻE NADCHODZI 

POZNAĆ, ŻE NADCHODZI 

WIOSNA?

WIOSNA?

CZY WIESZ PO CZYM 

CZY WIESZ PO CZYM 

POZNAĆ, ŻE NADCHODZI 

POZNAĆ, ŻE NADCHODZI 

WIOSNA?

WIOSNA?

background image

 

 

TOPNIEJĄCY

TOPNIEJĄCY

 

 

ŚNIEG

ŚNIEG

background image

 

 

 

 

Śnieg topnieje pod wpływem 

Śnieg topnieje pod wpływem 

ciepła. Najdłużej  utrzymuje się 

ciepła. Najdłużej  utrzymuje się 

w miejscach cienistych.

w miejscach cienistych.

Śnieg topnieje pod wpływem 

Śnieg topnieje pod wpływem 

ciepła. Najdłużej  utrzymuje się 

ciepła. Najdłużej  utrzymuje się 

w miejscach cienistych.

w miejscach cienistych.

background image

 

 

 

 

Pliszka siwa przylatuje już wtedy, kiedy 

Pliszka siwa przylatuje już wtedy, kiedy 

zaczynają się roztopy. Dlatego mówi się, 

zaczynają się roztopy. Dlatego mówi się, 

że „jak pliszka ogonkiem brzdęknie – 

że „jak pliszka ogonkiem brzdęknie – 

to lód na rzece pęknie”.

to lód na rzece pęknie”.

background image

 

 

CIEMIERNIK BIAŁY

CIEMIERNIK BIAŁY

Ciemiernik 

Ciemiernik 

zakwita jeszcze 

zakwita jeszcze 

podczas pełnej zimy.

podczas pełnej zimy.

Jego duże, białe 

Jego duże, białe 

kwiaty, zmieniające 

kwiaty, zmieniające 

później swoją barwę 

później swoją barwę 

na zielonawą lub 

na zielonawą lub 

czerwonawą 

czerwonawą 

możemy podziwiać 

możemy podziwiać 

w ogrodach do 

w ogrodach do 

kwietnia.

kwietnia.

background image

 

 

ZAGADKA

ZAGADKA

ZAGADKA

ZAGADKA

JESZCZE ŚPI WSZYSTKO, CO 

JESZCZE ŚPI WSZYSTKO, CO 

ŻYJE, 

ŻYJE, 

JESZCZE NIC NIE ROŚNIE,

JESZCZE NIC NIE ROŚNIE,

A ON ŚMIAŁO ŚNIEG 

A ON ŚMIAŁO ŚNIEG 

PRZEBIJE - 

PRZEBIJE - 

POWIE NAM O WIOŚNIE!

POWIE NAM O WIOŚNIE!

JESZCZE ŚPI WSZYSTKO, CO 

JESZCZE ŚPI WSZYSTKO, CO 

ŻYJE, 

ŻYJE, 

JESZCZE NIC NIE ROŚNIE,

JESZCZE NIC NIE ROŚNIE,

A ON ŚMIAŁO ŚNIEG 

A ON ŚMIAŁO ŚNIEG 

PRZEBIJE - 

PRZEBIJE - 

POWIE NAM O WIOŚNIE!

POWIE NAM O WIOŚNIE!

background image

 

 

PRZEBIŚNIEG

background image

 

 

PRZEBIŚNI

PRZEBIŚNI

EG

EG

PRZEBIŚNI

PRZEBIŚNI

EG

EG

Przebiśnieg jest pod ochroną.

Przebiśnieg jest pod ochroną.

W swej cebulce pod ziemią 

W swej cebulce pod ziemią 

zgromadził tyle pożywienia, 

zgromadził tyle pożywienia, 

że może zakwitać tak wcześnie 

że może zakwitać tak wcześnie 

i pierwszy powitać wiosnę 

i pierwszy powitać wiosnę 

(nawet jeśli wokół jest śnieg i zimno) 

(nawet jeśli wokół jest śnieg i zimno) 

.

.

Przebiśnieg jest pod ochroną.

Przebiśnieg jest pod ochroną.

W swej cebulce pod ziemią 

W swej cebulce pod ziemią 

zgromadził tyle pożywienia, 

zgromadził tyle pożywienia, 

że może zakwitać tak wcześnie 

że może zakwitać tak wcześnie 

i pierwszy powitać wiosnę 

i pierwszy powitać wiosnę 

(nawet jeśli wokół jest śnieg i zimno) 

(nawet jeśli wokół jest śnieg i zimno) 

.

.

background image

 

 

Zaraz po przekwitnięciu 

Zaraz po przekwitnięciu 

przebiśniegów rozkwitają 

przebiśniegów rozkwitają 

kwiaty cebulicy.

kwiaty cebulicy.

background image

 

 

 

 

WKRÓTCE ZAKWITAJĄ TEŻ 

WKRÓTCE ZAKWITAJĄ TEŻ 

KROKUSY 

KROKUSY 

ZWANE SZAFRANAMI

ZWANE SZAFRANAMI

 

 

background image

 

 

Kwiaty krokusów są bardzo 

Kwiaty krokusów są bardzo 

wrażliwe na bodźce cieplne.

wrażliwe na bodźce cieplne.

Przy jasnym oświetleniu 

Przy jasnym oświetleniu 

słonecznym 

słonecznym 

kwiaty krokusa 

kwiaty krokusa 

są otwarte, 

są otwarte, 

a jeśli chmura 

a jeśli chmura 

choć na chwilę zasłoni 

choć na chwilę zasłoni 

słońce, 

słońce, 

a temperatura 

a temperatura 

okresowo się obniży, 

okresowo się obniży, 

zamykają się natychmiast.

zamykają się natychmiast.

background image

 

 

ZAGADKA

ZAGADKA

MLECZKA NIE PIJĄ, 

MLECZKA NIE PIJĄ, 

MYSZEK NIE JEDZĄ

MYSZEK NIE JEDZĄ

TE BURE KOTKI…

TE BURE KOTKI…

NA DRZEWIE 

NA DRZEWIE 

SIEDZĄ!

SIEDZĄ!

background image

 

 

KWITNĄCA WIERZBA

background image

 

 

Kwitnąca wierzba iwa.

Kwitnąca wierzba iwa.

W marcu lub w kwietniu 

W marcu lub w kwietniu 

na gałązkach wierzby 

na gałązkach wierzby 

pojawiają się kwiaty - 

pojawiają się kwiaty - 

złotożółte 

złotożółte 

lub szarozielone kotki. 

lub szarozielone kotki. 

Miękkie włoski chronią 

Miękkie włoski chronią 

kwiat przed zimnem. 

kwiat przed zimnem. 

Pszczoły zbierają 

Pszczoły zbierają 

z kwiatów wierzby miód 

z kwiatów wierzby miód 

i pyłek kwiatowy, 

i pyłek kwiatowy, 

zapylają przy tym 

zapylają przy tym 

rośliny.

rośliny.

background image

 

 

PODBIAŁ

PODBIAŁ

W rowie, na trawniku, 

W rowie, na trawniku, 

na polu zakwitają 

na polu zakwitają 

podbiały. 

podbiały. 

Złocą się w słońcu 

Złocą się w słońcu 

żółte kwiatki. 

żółte kwiatki. 

– Ale gdzie ich listki? 

– Ale gdzie ich listki? 

– spytacie. 

– spytacie. 

Listki wyrosną 

Listki wyrosną 

później, kiedy kwiaty 

później, kiedy kwiaty 

przekwitną i nasiona 

przekwitną i nasiona 

rozwieje wiatr. 

rozwieje wiatr. 

background image

 

 

Obudził się pierwiosnek.

Obudził się pierwiosnek.

W lesie, na polanie, 

W lesie, na polanie, 

w ogrodzie, spośród 

w ogrodzie, spośród 

delikatnych listków 

delikatnych listków 

wystrzela w górę 

wystrzela w górę 

łodyżka, a na niej 

łodyżka, a na niej 

bukieciki kwiatów. 

bukieciki kwiatów. 

To 

To 

pierwiosnki 

pierwiosnki 

nazywane też 

nazywane też 

kluczykami

kluczykami

 

 

lub 

lub 

prymulami.

prymulami.

background image

 

 

Prymule ogrodowe.

Prymule ogrodowe.

Piękne, kolorowe 

Piękne, kolorowe 

prymule ogrodowe 

prymule ogrodowe 

zakwitają nieco 

zakwitają nieco 

później 

później 

niż kremowe 

niż kremowe 

pierwiosnki.

pierwiosnki.

background image

 

 

Miła niespodzianka – 

Miła niespodzianka – 

zakwitła sasanka.

zakwitła sasanka.

Nierozwinięte 

Nierozwinięte 

pąki sasanki 

pąki sasanki 

wyglądają jak 

wyglądają jak 

kosmate, siwe 

kosmate, siwe 

kulki, ale kiedy 

kulki, ale kiedy 

się rozwiną 

się rozwiną 

cieszą nas 

cieszą nas 

swoimi dużymi, 

swoimi dużymi, 

liliowymi 

liliowymi 

kielichami.

kielichami.

background image

 

 

Sasanki

Sasanki

 

 

Cała łodyga i płatki 

Cała łodyga i płatki 

kwiatu pokryte 

kwiatu pokryte 

są długimi, 

są długimi, 

srebrzystymi 

srebrzystymi 

włoskami, które 

włoskami, które 

chronią roślinę 

chronią roślinę 

przed zimnem. 

przed zimnem. 

Listki wyrosną 

Listki wyrosną 

później i też będą 

później i też będą 

okryte włoskami.

okryte włoskami.

background image

 

 

Forsycja

Forsycja

Jeszcze na krzewie 

Jeszcze na krzewie 

forsycji 

forsycji 

nie pojawiły się 

nie pojawiły się 

zielone listki 

zielone listki 

a już cały krzak 

a już cały krzak 

obsypany jest 

obsypany jest 

żółtymi 

żółtymi 

kwiatami.

kwiatami.

background image

 

 

W lasach zakwitają niebieskie 

W lasach zakwitają niebieskie 

przylaszczki.

przylaszczki.

background image

 

 

Zawilec gajowy należy do najbardziej 

Zawilec gajowy należy do najbardziej 

znanych i licznych kwiatów wiosennych 

znanych i licznych kwiatów wiosennych 

naszych lasów. Podczas deszczu i w nocy 

naszych lasów. Podczas deszczu i w nocy 

kwiaty są zamknięte i pochylone w dół.

kwiaty są zamknięte i pochylone w dół.

background image

 

 

Zawilce 

Zawilce 

i przylaszczki 

i przylaszczki 

są pod 

są pod 

ochroną. 

ochroną. 

Czy wiesz 

Czy wiesz 

co to znaczy?

co to znaczy?

background image

 

 

Na łąkach rozkwitają stokrotki.

Na łąkach rozkwitają stokrotki.

background image

 

 

Pierwszy ciepły dzień po długiej zimie to 

Pierwszy ciepły dzień po długiej zimie to 

pobudka dla pszczół. Pszczoły czyszczą i 

pobudka dla pszczół. Pszczoły czyszczą i 

porządkują swój domek, a pszczoła matka 

porządkują swój domek, a pszczoła matka 

zaczyna składać jajeczka do komórek w 

zaczyna składać jajeczka do komórek w 

plastrach wosku.

plastrach wosku.

background image

 

 

Zagadka

Zagadka

Przyleciał szary ptaszek – 

Przyleciał szary ptaszek – 

nad polem zaśpiewa jak 

nad polem zaśpiewa jak 

dzwonek.

dzwonek.

Znają go dobrze dzieci – 

Znają go dobrze dzieci – 

to jest …

to jest …

background image

 

 

SKOWRONEK POLNY

SKOWRONEK POLNY

background image

 

 

Skowronek - ptak z 

Skowronek - ptak z 

rodziny 

rodziny 

skowronkowatych, 

skowronkowatych, 

nieco większy od wróbla. 

nieco większy od wróbla. 

Występuje na terenie 

Występuje na terenie 

całego kraju na polach i 

całego kraju na polach i 

łąkach. Jest jednym z 

łąkach. Jest jednym z 

pierwszych ptaków 

pierwszych ptaków 

powracających wiosną z 

powracających wiosną z 

południa. 

południa. 

background image

 

 

Ten szary polny ptaszek upstrzony 

Ten szary polny ptaszek upstrzony 

brązowymi plamkami, wije swoje 

brązowymi plamkami, wije swoje 

gniazdko na ziemi wśród trawy lub 

gniazdko na ziemi wśród trawy lub 

zboża. 

zboża. 

Tam składa jajeczka w ciemne plamki. 

Tam składa jajeczka w ciemne plamki. 

Skowronek żywi się owadami i 

Skowronek żywi się owadami i 

nasionami. Śpiewa w locie, kołując 

nasionami. Śpiewa w locie, kołując 

coraz wyżej 

coraz wyżej 

nad polem.

nad polem.

background image

 

 

Gniazdo, jaja, 

Gniazdo, jaja, 

wysiadywanie…

wysiadywanie…

Gniazdo na ziemi pośród niezbyt gęstej 

Gniazdo na ziemi pośród niezbyt gęstej 

roslinności zielnej, lecz dobrze ukryte. 

roslinności zielnej, lecz dobrze ukryte. 

Lęgi od połowy kwietnia do sierpnia.     

Lęgi od połowy kwietnia do sierpnia.     

    

    

W zniesieniu 3-5 jaj o zróżnicowanym tle 

W zniesieniu 3-5 jaj o zróżnicowanym tle 

od białoszarego po białobrązowe z 

od białoszarego po białobrązowe z 

licznymi, szarobrązowymi plamkami, 

licznymi, szarobrązowymi plamkami, 

    

    

o średnich wymiarach 23x16 mm.

o średnich wymiarach 23x16 mm.

Od złożenia ostatniego jaja trwa 12-14 dni. 

Od złożenia ostatniego jaja trwa 12-14 dni. 

Wysiaduje tylko samica, ale pisklęta karmią 

Wysiaduje tylko samica, ale pisklęta karmią 

obydwoje rodzice. Pisklęta opuszczają 

obydwoje rodzice. Pisklęta opuszczają 

gniazdo po 9-11 dniach. 

gniazdo po 9-11 dniach. 

background image

 

 

skowronek

skowronek

background image

 

 

Cechy gatunku

Cechy gatunku

Wymiary średnie

Wymiary średnie

długość ciała: ok. 17 cm'

długość ciała: ok. 17 cm'

rozpiętość skrzydeł: 35 cm'

rozpiętość skrzydeł: 35 cm'

waga: ok. 37 g. 

waga: ok. 37 g. 

Sylwetka wysmukła, na głowie brak 

Sylwetka wysmukła, na głowie brak 

czubka, upierzenie szaroziemiste z 

czubka, upierzenie szaroziemiste z 

ciemniejszymi kreskami 

ciemniejszymi kreskami 

stanowiącymi doskonałą barwę 

stanowiącymi doskonałą barwę 

ochronną. 

ochronną. 

background image

 

 

Śpiewający skowronek 

Śpiewający skowronek 

polny.

polny.

background image

 

 

Zaniepokojo

Zaniepokojo

ny

ny

skowronek

skowronek

polny.

polny.

Objęty ochroną 

Objęty ochroną 

gatunkową.

gatunkową.

background image

 

 

Pierwsza jaskółka wiosny nie czyni, 

Pierwsza jaskółka wiosny nie czyni, 

ale skoro już przyleciały całą gromadką, 

ale skoro już przyleciały całą gromadką, 

to na pewno zwiastują nadejście wiosny.

to na pewno zwiastują nadejście wiosny.

background image

 

 

Zagadka

Zagadka

 

 

Po łące chodzi rycerz srogi,

Po łące chodzi rycerz srogi,

Ma długie, czerwone nogi,

Ma długie, czerwone nogi,

Ma czerwony dziób!

Ma czerwony dziób!

- Kumo – w wodę chlup!

- Kumo – w wodę chlup!

background image

 

 

BOCIANY

background image

 

 

Bocian biały.

Bocian biały.

Młode bociany 

Młode bociany 

po wykluciu się z jaj 

po wykluciu się z jaj 

mają przez dłuższy czas 

mają przez dłuższy czas 

czarne dzioby 

czarne dzioby 

i ciemnoszare, krótkie 

i ciemnoszare, krótkie 

nogi; 

nogi; 

potem nogi szybko 

potem nogi szybko 

im  się wydłużają 

im  się wydłużają 

i wraz z dziobami 

i wraz z dziobami 

zmieniają kolor 

zmieniają kolor 

na czerwony.

na czerwony.

background image

 

 

Wraz z postępującym czasem kalendarzowym pora 

Wraz z postępującym czasem kalendarzowym pora 

wschodu słońca jest różna, jednak w połowie maja 

wschodu słońca jest różna, jednak w połowie maja 

(wschód słońca o godzinie 4.00 czasu letniego) ptasi 

(wschód słońca o godzinie 4.00 czasu letniego) ptasi 

budzik działałby następująco:

budzik działałby następująco:

3.00 – Drozd śpiewak

3.00 – Drozd śpiewak

 (śpiewa we wierzchołkach drzew)

 (śpiewa we wierzchołkach drzew)

3.10 – Rudzik

3.10 – Rudzik

 (śpiewa ukryty w gąszczu leśnego 

 (śpiewa ukryty w gąszczu leśnego 

poszycia)

poszycia)

3.15 – Kos

3.15 – Kos

 (śpiewa na wysokich gałęziach)

 (śpiewa na wysokich gałęziach)

3.20 – Świergotek drzewny

3.20 – Świergotek drzewny

 (śpiewa w locie)

 (śpiewa w locie)

3.30 – Kukułka

3.30 – Kukułka

 (śpiewa w koronach drzew)

 (śpiewa w koronach drzew)

3.40 – Bogatka

3.40 – Bogatka

 (śpiewa w niższych piętrach lasu)

 (śpiewa w niższych piętrach lasu)

3.50 – Pierwiosnek

3.50 – Pierwiosnek

 (śpiewa w niższych piętrach lasu)

 (śpiewa w niższych piętrach lasu)

4.00 – Zięba

4.00 – Zięba

 (śpiewa w niższych piętrach lasu)

 (śpiewa w niższych piętrach lasu)

4.20 – Wilga

4.20 – Wilga

 (śpiewa w koronach wysokich drzew)

 (śpiewa w koronach wysokich drzew)

4.40 – Szpak

4.40 – Szpak

 (śpiewa w różnych miejscach)

 (śpiewa w różnych miejscach)

background image

 

 

Dla większości 

Dla większości 

gatunków czas 

gatunków czas 

rozpoczęcia 

rozpoczęcia 

porannego 

porannego 

śpiewania jest 

śpiewania jest 

zależny od tego, 

zależny od tego, 

jak bardzo widno 

jak bardzo widno 

jest wokoło. Ten 

jest wokoło. Ten 

specyficzny zegar 

specyficzny zegar 

przyrodniczy jest 

przyrodniczy jest 

tak dokładny, że 

tak dokładny, że 

w pewnym 

w pewnym 

przedziale 

przedziale 

czasowym 

czasowym 

poranka można 

poranka można 

godzinę 

godzinę 

rozpoznać po 

rozpoznać po 

tym, który ptak 

tym, który ptak 

zaczyna śpiewać.

zaczyna śpiewać.

background image

 

 

Co wiosną można zrobić dla 

Co wiosną można zrobić dla 

ptaków?

ptaków?

Wiosna to pora zakładania gniazd. Warto 

Wiosna to pora zakładania gniazd. Warto 

zaproponować ptakom miejsce na gniazdo 

zaproponować ptakom miejsce na gniazdo 

w swoim ogrodzie albo na działce. W tym 

w swoim ogrodzie albo na działce. W tym 

roku może być na to już za późno, bo 

roku może być na to już za późno, bo 

niektóre gatunki ptaków wybrały już 

niektóre gatunki ptaków wybrały już 

wcześniej miejsce na gniazdo, zajęły 

wcześniej miejsce na gniazdo, zajęły 

odpowiednie dla siebie terytoria i są 

odpowiednie dla siebie terytoria i są 

gotowe do lęgu. Ale począwszy 

gotowe do lęgu. Ale począwszy 

od tej wiosny można zacząć takie 

od tej wiosny można zacząć takie 

urządzanie naszego skrawka zielonej 

urządzanie naszego skrawka zielonej 

przyrody, by przyciągnąć doń jak najwięcej 

przyrody, by przyciągnąć doń jak najwięcej 

ptaków.

ptaków.

 

 

background image

 

 

Czy wiesz po czym można 

Czy wiesz po czym można 

poznać zbliżającą się 

poznać zbliżającą się 

wiosnę?

wiosnę?

Rozglądaj się uważnie dookoła,

Rozglądaj się uważnie dookoła,

to może uda Ci się 

to może uda Ci się 

zaobserwować zwiastuny wiosny.

zaobserwować zwiastuny wiosny.

Ciesz się zmianami otaczającej 

Ciesz się zmianami otaczającej 

przyrody, ale jej nie niszcz.

przyrody, ale jej nie niszcz.

 

 

Bądź przyjacielem przyrody

Bądź przyjacielem przyrody

!

!


Document Outline