Ćwiczenie II
Schorzenia układu
moczowego
Ćwiczenie II
Schorzenia układu
moczowego
Kłębkowe zapalenie nerek
Stan chorobowy w przebiegu,
którego dochodzi pod wpływem
działania czynników
immunologicznych do zmian
zapalnych w nerkach.
Kłębkowe zapalenie nerek
WYSTĘPOWANIE:
Choroba może występować u
wszystkich gatunków zwierząt, ale
praktyczne znaczenie ma u psów i
kotów.
Kłębkowe zapalenie nerek
ETIOPATOGENEZA:
W zależności od przyczyny wyróżnia się:
a) PIERWOTNE (spontaniczne) KZN, w którym
zmiany chorobowe odgraniczają się we
wczesnym okresie wyłącznie do nerek,
b) WTÓRNE KZN będące jednym z elementów
chorób ogólnoustrojowych takich jak np.
zapalenie wsierdzia, ostre zapalenie trzustki,
ropomacicze, białaczka kotów, FIP, choroba
Rubartha, toczeń rumieniowaty, nowotwory
złośliwe, schorzenia pasożytnicze.
Kłębkowe zapalenie nerek
Jest zapaleniem o podłoży
immunologicznym.
Wyróżnia się dwa typy patogenetyczne:
a) Kompleksowe zapalenie nerek
(psy, koty)
b) Przeciwbłonowe zapalenie nerek
(u ludzi)
Kłębkowe zapalenie nerek
Przyczyną kompleksowego zapalenia nerek jest
powstawanie w kłębkach lub w innym miejscu
w organizmie i odkładaniu się w kłębkach
kompleksów złożonych z antygenu i
przeciwciał.
Przyczyną mogą być wcześniej wymienione
procesy chorobowe.
Skutkiem odkładania się kompleksów antygen-
przeciwciało w kłębkach jest aktywacja układu
dopełniacza, uwolnienie czynników zapalnych
(anafilatoksyn, histaminy, serotoniny) i
wywołanie procesu zapalenego uszkadzającego
naczynia kłębkowe. Skutkiem tego jest
zwiększenie przepuszczalności błony sączącej.
Kłębkowe zapalenie nerek
OBJAWY KLINICZNE:
Ze względu na przebieg kliniczny wyróżnia się:
-
Ostre KZN (rzadko występujące)
-
Przewlekłe KZN (występujące częściej)
Objawy choroby podstawowej.
Utrata apetytu, bolesność nerek, białkomocz,
mocznica.
Kłębkowe zapalenie nerek
OBJAWY KLINICZNE, cd.:
Badanie moczu:
We wczesnej fazie: skąpomocz (mocz wyglądu
popłuczyn mięsnych – krwiomocz), ciężar
właściwy (1,020-1,050)
Niskie pH, 2-3
W osadzie moczu: erytrocyty, leukocyty
(przewaga erytrocytów) nabłonki okrągłe,
wałeczki szkliste, nabłonkowe, ziarniste i
czasami erytrocytarne.
We krwi: hipoproteinemia, podwyższony poziom
mocznika i kreatyniny.
Pewne rozpoznanie daje biopsja nerek.
Kłębkowe zapalenie nerek
LECZENIE:
1. Chorobę zasadniczą (np. histerektomia)
2. Antybiotyki
3. Leczenie objawowe:
a) zmniejszenie białkomoczu: dieta niskobiałkowa
(kontrolować masę ciała, lub poziom białka
całkowitego),
b) zahamowanie tworzenia kompleksów
immunologicznych: glikokortykoidy
Prednisolon (Encorton i Encortolon 0,5-1 mg/kg m.c.
przez 2-4 tygodnie, następnie 1-2 mg/kg m.c. co II
dzień, jeżeli poziom białka w moczu, a mocznika,
kreatyniny we krwi spadnie, to dawkę należy
zmniejszyć do 0,5 mg/kg m.c.
Kłębkowe zapalenie nerek
LECZENIE, cd:
3. Leczenie objawowe:
b) zahamowanie tworzenia kompleksów
immunologicznych:
cytostatyki
Azathioprin (Imuran, Imurec): 2 mg/kg m.c.
po uzyskaniu poprawy można stosować co
II dzień. Azathioprynę można stosować
naprzemiennie z preparatami sterydowymi.
Cyklophosphamid (Endoxan, Endoxana):
1,5 mg/kg u psów >25 kg, 2 mg/kg u psów
5-25 kg, oraz 2,5 mg/kg u psów <5 kg.
Kłębkowe zapalenie nerek
LECZENIE, cd:
3. Leczenie objawowe:
c) leczenie obrzęków obwodowych i
wodobrzusza:
Moczopędne (Furosemid 2-4 mg/kg m.c.)
d) Leczenie nadciśnienia tętniczego:
inhibitory angiotensyny (enalapril 0,250,5
mg/kg m.c. lub kaptopril 0,5-2 mg/kg m.c. .
Dodatkowy efekt: zmniejszenie białkomoczu,
należy jednak uważać! NIE STOSOWAĆ W
MOCZNICY!
e) stosowanie witamin z grupy B,
f) unikanie stresu
Śródmiąższowe zapalenie nerek
Stan zapalny tkanki śródmiąższowej
nerek wywołane nie bezpośrednim
działaniem bakterii, lecz
powstające na tle toksycznym lub
alergicznym.
Śródmiąższowe zapalenie nerek
WYSTĘPOWANIE:
Choroba może występować u
wszystkich gatunków zwierząt.
Najczęściej jednak występuje u
psów i bydła, zwłaszcza starszych
zwierząt w wieku 7-10 lat.
Śródmiąższowe zapalenie nerek
ETIOPATOGENEZA:
ŚZN może występować u zwierząt w
przebiegu:
1.
Ostrych chorób zakaźnych tła
bakteryjnego i wirusowego jako powikłanie
tych chorób, np. u psów – nosówki,
choroby Rubartha, leptospirozy, u bydła –
leptospirozy, wąglika, zgorzeli gazowej, u
świń – różycy.
2.
Bakteryjnych chorób narządowych, np.
metritis, zapalenia otrzewnej, mastitis.
Śródmiąższowe zapalenie nerek
ETIOPATOGENEZA:
ŚZN może występować u zwierząt w
przebiegu:
3. Zatruć wywołanych czynnikami
chemicznymi, roślinnymi lub lekami
(miedzią, ołowiem, glikolem etylenowym,
czterochlorkiem węgla, sulfonamidami,
antybiotykami)
Pomimo częstego występowania u zwierząt,
patogeneza nie została jeszcze dokładnie
wyjaśniona.
Śródmiąższowe zapalenie nerek
ETIOPATOGENEZA:
Sądzi się, że w wyniku działania czynników
nefrotoksycznych, wydalanych przez nerki, lub
alergicznych dochodzi do rozwoju w tkance
śródmiąższowej nerek nacieków zapalnych o
charakterze nieropnym. Powstający wysięk
powoduje obrzęk tkanki śródmiąższowej, ucisk
na nefrony i ich stopniową atrofię. Przy
krótkotrwałym oddziaływaniu szkodliwych
czynników możliwe jest cofnięcie się zmian i
całkowite wyleczenie. Częściej jednak dochodzi
do przejścia w proces przewlekły i stopniowego
przerostu nerek tkanką łączną marskość
nerek
Śródmiąższowe zapalenie nerek
OBJAWY ostrego ŚZN:
-
osowiałość, brak apetytu
-
bolesność ze strony nerek (niechęć do poruszania się,
ostrożny i napięty chód, kyfoza)
-
wymioty, objawy zapalenia żołądka (objawy mocznicy)
-
omacywaniem: bolesność, wzmożone napięcie powłok
brzusznych;
-
oliguria/oligoakisuria (na początku schorzenia)
-
zmiany w moczu: ciemna barwa, wysoki c.w.,
białkomocz (1-2‰), w osadzie: duża ilość okrągłych
nabłonków z nerek, pojedyncze erytrocyty, leukocyty,
wałeczki szkliste, nabłonkowe i ziarniste. Brak:
leukocyturii i bakterii w moczu;
-
we krwi: nie kiedy wzrost stężenia mocznika >50 mg
% i kreatyniny >1,5 mg%
Śródmiąższowe zapalenie nerek
OBJAWY przewlekłego ŚZN:
-
często brak wyraźnych objawów;
-
może być: wychudzenie, matowość sierści, bladość
bł. śluzowych;
-
wielomocz
-
oddawanie moczu w nietypowych miejscach, w nocy
nycturia
-
objawy mocznicy
-
omacywaniem: zmiany objętości nerek i ich
powierzchni
-
w moczu: hipostenuria (1.002-1.012), niewielki
białkomocz (1-2‰), niewielka ilość osadu
zawierającego nabłonki nerkowe, wałeczki szkliste i
ziarniste.
-
Brak leukocyturii i bakteriurii
Śródmiąższowe zapalenie nerek
LECZENIE:
1. Leczyć chorobę pierwotną
2. Dieta oszczędzająca nerki
3. W okresie skąpomoczu ograniczyć ilość H
2
O
do picia a w okresie wielomoczu zapewnić
H
2
O ad libitum
4. Podawać roztwór 5% glukozy wraz z
witaminami z grupy B przez kilka kolejnych
dni
5. W przypadku wystąpienia objawów mocznicy,
postępowanie adekwatne do schorzenia
Zapalenie pęcherza moczowego
Stan zapalny błony śluzowej
pęcherza moczowego, który
może mieć charakter nieżytowy,
ropny lub krwotoczny. Ze
względu na przebieg: ostry, lub
przewlekły.
Zapalenie pęcherza moczowego
WYSTĘPOWANIE:
Jest dosyć często występującą
infekcją u psów i kotów. Może
występować również u innych
gatunków zwierząt. Częściej
dotyczy samic niż samców co
wynika z długości cewki moczowej
oraz bliskiego sąsiedztwa pochwy i
odbytu co sprzyja zakażeniom
bakteriami enterobacteriaceae
Zapalenie pęcherza moczowego
ETIOPATOGENEZA:
Najczęstszą przyczyną są infekcje bakteryjne.
Do zakażenia dochodzi drogą wstępującą.
Enterobacteriaceae (E.coli, Proteus,
Klebsiella), Staphylococcus i Streptococcus.
Do czynników sprzyjających zakażeniu należą:
kamica, urazy pęcherza moczowego,
cewnikowanie, porażenie pęcherza
moczowego, zatrzymanie moczu, odpływ
pęcherzowo-moczowodowy, spadek
odporności, niedobór witaminy A.
Zapalenie pęcherza moczowego
OBJAWY KLINICZNE:
-
Ból (zgarbiona postawa, bolesność przy
oddawaniu moczu)
-
Domieszka krwi pod koniec mikcji
-
Psy oddają mocz w domu, domagają się
częstszych spacerów
-
Koty oddają mocz w nietypowych
miejscach
-
Przy ostrej formie: utrata apetytu i
osowiałość
-
Omacywaniem: bolesność pęcherza
(pęcherz jest pusty)
Zapalenie pęcherza moczowego
ZMIANY W MOCZU:
-
C.w. prawidłowy dla gatunku
-
Barwa: może być mętny, może pojawiać
się śluz lub czerwone zabarwienie
-
pH >7 (przy bakteriach ureazododatnich)
-
Białko: (+) lub (++)
-
W osadzie: nabłonki płaskie oraz leukocyty,
świeże erytrocyty i ewentualnie bakterie
Zapalenie pęcherza moczowego
LECZENIE:
1. Zapewnić dostęp ad libitum do świeżej wody
2. Antybiotyki:
-
Ampicylina: 10 mg/kg m.c. TID, per os
-
Amoksycylina: 10 mg/kg m.c. TID, per os
-
Cefaleksyna: 10 mg/kg m.c. TID, per os
-
Penicylina proc.: 40-50 tyś j.m./kg m.c. BID, i.m., s.c.
-
Gentamycyna: 4 mg/kg m.c. I dnia BID, II dnia SID
s.c.
3. Sulfonamidy:
-
Sulfametoksazol z trim. (Biseptol): 15 mg/kg m.c. BID
-
Urenil: 50 mg/kg m.c.
-
Sulpha-trim: 1 ml/8 kg m.c.
Zapalenie pęcherza moczowego
LECZENIE:
4. Pochodne nitrofuranu:
- Furagin: 4 mg/kg m.c. TID, per os
5. Przeciwbólowe:
- Vegentalgin, supp. 1 szt. BID
6. Preparaty roślinne:
- Żurawina błotna (Urinal): zwiększa
odporność dróg moczowych na
zakażenia Escherichia coli poprzez
zaburzenie adherencji bakterii do
nabłonka dróg moczowych, obniża pH
moczu. 1 kaps. BID dla psów dużych ras
Zapalenie pęcherza moczowego
LECZENIE:
6. Preparaty roślinne, cd:
- Czosnek (Aliofil): allicyna w moczu
ma działanie przeciwgrzybicze oraz
przeciwbakteryjne.
- Mącznica lekarska (Urosan, Urofort):
arbutyna działa antyseptycznie na
drogi moczowe. Konieczne jest
utrzymywanie pH w granicach 7,5-8,0
Zapalenie pęcherza moczowego
LECZENIE:
6. Preparaty roślinne, cd:
- Urofort: preparat złożony
zawierający mącznicę lekarska,
pokrzywę, ziele nawłoci o działaniu
przeciwzapalnym. 20 kropli TID
- Berberys zwyczajny, gorzknik
kanadyjski: zawiera berberynę,
naturalny antybiotyk, skuteczny w
zakażeniach E.coli
Zapalenie pęcherza moczowego
LECZENIE:
6. Preparaty roślinne, cd:
- Urosept: (korzeń pietruszki, liść brzozy,
kwiat rumianku, liść borówki brusznicy) W
kamicy dróg moczowych, stanach zapalnych i
zakażeniach układu moczowego. 1-2 tabl.
BID-TID
- Ginjal (wyciąg z konika morskiego, wyciąg z
żeńszenia, liścia sonchii, liścia ortosyfonu,
liścia strobilantu, błękit metylenowy) Działa
moczopędnie i odkażająco na drogi moczowe.
Wskazany w leczeniu kamic, zakażeniach
układu moczowego i dnie moczanowej u
ludzi. 1 tabl. BID. Przeciwwskazany u kotów w
okresie ciąży i w nadciśnieniu.