Ogniowa klasyfikacja
materiałów
budowlanych
(według
obowiązujących przepisów)
Podstawy prawne
• Ustawa Prawo Budowlane. (Dz. U. Nr
106, poz. 1126 z 2000r. z późn.
zmianami):
Art. 5. „Obiekt budowlany należy
projektować, budować, użytkować i
utrzymywać zgodnie z przepisami, w
tym techniczno – budowlanymi,
obowiązującymi Polskimi Normami
oraz zasadami wiedzy technicznej,...”
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju
Regionalnego i Budownictwa z dnia 3
kwietnia 2001r. w sprawie
wprowadzenia obowiązku stosowania
niektórych Polskich Norm dla
budownictwa. (Dz. U. Nr 38, poz.
456),
• Rozporządzenie Ministra
Infrastruktury z dnia 12 kwietnia
2002r. W sprawie warunków
technicznych jakim powinny
odpowiadać budynki i ich
usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690)
- §208 ust. 2, pkt 2) :
„Stosowanie przepisów rozporządzenia
wymaga uwzględnienia:
- wymagań Polskich Norm dotyczących
...”
Materiał budowlany, a
element budowlany
Materiały budowlane
Materiały budowlane
dzielimy ze względu na:
dzielimy ze względu na:
•
toksyczność (
toksyczność (
PN-88/B-02855.
PN-88/B-02855.
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
badania
badania
wydzielania toksycznych produktów rozkładu i spalania materiałów.
wydzielania toksycznych produktów rozkładu i spalania materiałów.
)
)
•
dymotwórczość (
dymotwórczość (
PN-89/B-02856.
PN-89/B-02856.
Ochrona przeciwpożarowa budynków.
Ochrona przeciwpożarowa budynków.
Metoda
Metoda
badania właściwości dymotwórczych materiałów.
badania właściwości dymotwórczych materiałów.
)
)
•
stopień palności (
stopień palności (
PN-B-02874
PN-B-02874
.
.
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
badania
badania
stopnia palności materiałów budowlanych.
stopnia palności materiałów budowlanych.
+
+
PN-B-02854
PN-B-02854
.
.
Ochrona
Ochrona
przeciwpożarowa
przeciwpożarowa
budynków. Metoda badania rozprzestrzeniania płomieni po
budynków. Metoda badania rozprzestrzeniania płomieni po
posadzkach podłogowych.
posadzkach podłogowych.
)
)
•
niepalność (
niepalność (
PN-B-02862.
PN-B-02862.
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
badania
badania
niepalności materiałów budowlanych.
niepalności materiałów budowlanych.
)
)
Elementy budowlane
Elementy budowlane
dzielimy ze względu na
dzielimy ze względu na
stopień rozprzestrzeniania ognia.
stopień rozprzestrzeniania ognia.
•
PN-B-02867
PN-B-02867
.
.
(
(
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
badania stopnia
badania stopnia
rozprzestrzeniania ognia przez ściany.
rozprzestrzeniania ognia przez ściany.
)
)
•
PN-B-02873
PN-B-02873
. (
. (
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
badania stopnia
badania stopnia
rozprzestrzeniania ognia po instalacjach
rozprzestrzeniania ognia po instalacjach
rurowych i przewodach
rurowych i przewodach
w
w
entylacyjnych.
entylacyjnych.
)
)
•
PN-B-02872
PN-B-02872
. (
. (
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
Ochrona przeciwpożarowa budynków. Metoda
badania odporności
badania odporności
dachów
dachów
na ogień zewnętrzny.
na ogień zewnętrzny.
)
)
Materiał należy uznać za
Materiał należy uznać za
niepalny
niepalny
, jeśli:
, jeśli:
Niepalność
Niepalność
•
średni ubytek masy próbek po badaniu nie
średni ubytek masy próbek po badaniu nie
przekroczy 50%.
przekroczy 50%.
•
średni czas trwania utrzymującego się
średni czas trwania utrzymującego się
płomieniowego spalania
płomieniowego spalania
próbek nie przekroczy 20
próbek nie przekroczy 20
s,
s,
•
średnie przyrostów temperatury pieca i powierzchni
średnie przyrostów temperatury pieca i powierzchni
próbki nie
próbki nie
przekroczą 50°C,
przekroczą 50°C,
Stopień palności
*
I stopień palności (
I stopień palności (
materiał
materiał
niezapalny
niezapalny
), gdy:
), gdy:
i
i
śr
śr
= 0 i
= 0 i
c
c
śr
śr
Ł
Ł
1
1
F
F
- powierzchnia algebraiczna czasu od 0
- powierzchnia algebraiczna czasu od 0
do 20 min między wykresem różnicy
do 20 min między wykresem różnicy
temperatur spalin i zewnętrznego
temperatur spalin i zewnętrznego
powietrza a prostą stałej temperatury po
powietrza a prostą stałej temperatury po
rozgrzaniu aparatury (stopień razy
rozgrzaniu aparatury (stopień razy
minuta);
minuta);
120
120
- współczynnik przeliczeniowy,
- współczynnik przeliczeniowy,
(stopień razy minuta).
(stopień razy minuta).
t
t
1
1
- czas od chwili rozpoczęcia badania
- czas od chwili rozpoczęcia badania
do chwili zapalenia się dolnej
do chwili zapalenia się dolnej
powierzchni próbki, w sekundach;
powierzchni próbki, w sekundach;
t
t
2
2
- czas od chwili rozpoczęcia badania
- czas od chwili rozpoczęcia badania
do chwili zapalenia się górnej
do chwili zapalenia się górnej
powierzchni próbki, w sekundach;
powierzchni próbki, w sekundach;
100,
100,
1000 - współczynnik
1000 - współczynnik
i
i
przeliczeniow
przeliczeniow
e
e
, w sekundach.
, w sekundach.
*
*
- nie dotyczy
- nie dotyczy
materiałów na posadzki
materiałów na posadzki
podłogowe
podłogowe
III stopień palności (
III stopień palności (
materiał łatwo
materiał łatwo
zapalny
zapalny
), gdy:
), gdy:
i
i
śr
śr
> 1 i
> 1 i
c
c
śr
śr
> 1
> 1
II stopień palności (
II stopień palności (
materiał trudno
materiał trudno
zapalny
zapalny
), gdy:
), gdy:
i
i
śr
śr
1 i
1 i
c
c
śr
śr
1
1
Posadzki podłogowe
Klasyfikację wykonuje się na podstawie średnich
Klasyfikację wykonuje się na podstawie średnich
arytmetycznych wartości KSP lub KSP-30 z minimum 3
arytmetycznych wartości KSP lub KSP-30 z minimum 3
próbek. Ze względu na wartość średnią KSP lub KSP-30
próbek. Ze względu na wartość średnią KSP lub KSP-30
badany materiał (wyrób) klasyfikuje się następująco:
badany materiał (wyrób) klasyfikuje się następująco:
Krytyczna gęstość strumienia promieniowania cieplnego
Krytyczna gęstość strumienia promieniowania cieplnego
(KSP)
(KSP)
- maksymalna gęstość strumienia promieniowania cieplnego
- maksymalna gęstość strumienia promieniowania cieplnego
padającego na próbkę, przy którym próbka nie podtrzymuje spalania
padającego na próbkę, przy którym próbka nie podtrzymuje spalania
płomieniowego.
płomieniowego.
KSP
KSP
śr
śr
lub KSP-30
lub KSP-30
śr
śr
< 4,5 kW/m
< 4,5 kW/m
2
2
-
-
materiał łatwo
materiał łatwo
zapalny
zapalny
.
.
KSP
KSP
śr
śr
lub KSP-30
lub KSP-30
śr
śr
4,5 kW/m
4,5 kW/m
2
2
-
-
materiał trudno
materiał trudno
zapalny
zapalny
,
,
Dla materiałów rozprzestrzeniających płomień po upływie 30 min
Dla materiałów rozprzestrzeniających płomień po upływie 30 min
przyjąć wartość KSP odpowiadającą zasięgowi czoła płomienia po 30
przyjąć wartość KSP odpowiadającą zasięgowi czoła płomienia po 30
min badania i oznaczyć ją symbolem KSP-30.
min badania i oznaczyć ją symbolem KSP-30.
Dymotwórczość
Podstawę klasyfikacji materiałów stanowią: wartość maksymalnej
Podstawę klasyfikacji materiałów stanowią: wartość maksymalnej
szybkości zmian współczynnika osłabienia kontrastu
szybkości zmian współczynnika osłabienia kontrastu
Y
Y
m
m
i
i
maksymalna wartość współczynnika osłabienia kontrastu
maksymalna wartość współczynnika osłabienia kontrastu
Y
Y
m
m
(
(
wyznaczon
wyznaczon
e
e
dla warunków maksymalnego dymienia
dla warunków maksymalnego dymienia
klasyfikowanego materiału
klasyfikowanego materiału
)
)
. W zależności od tych wartości materiały
. W zależności od tych wartości materiały
dzieli się na:
dzieli się na:
-
-
materiały łzawiące
materiały łzawiące
- materiały, których produkty rozkładu
- materiały, których produkty rozkładu
termicznego i spalania pozostałe w niewielkich ilościach w
termicznego i spalania pozostałe w niewielkich ilościach w
przewentylowanej komorze (50 wymian powietrza) powodują
przewentylowanej komorze (50 wymian powietrza) powodują
podrażnienie oczu.
podrażnienie oczu.
-
-
materiały intensywnie dymiące
materiały intensywnie dymiące
Y
Y
m
m
> 1400 m
> 1400 m
2
2
/kg
/kg
Y
Y
m
m
> 20 m
> 20 m
2
2
/kg · s
/kg · s
-
-
materiały o średniej intensywności dymienia
materiały o średniej intensywności dymienia
800 <
800 <
Y
Y
m
m
1400 m
1400 m
2
2
/kg
/kg
7 <
7 <
Y
Y
m
m
20 m
20 m
2
2
/kg · s
/kg · s
-
-
materiał
materiał
y
y
o małej intensywności dymienia
o małej intensywności dymienia
Y
Y
m
m
800 m
800 m
2
2
/kg
/kg
Y
Y
m
m
7
7
m
m
2
2
/kg · s
/kg · s
Toksyczność
Materiały klasyfikuje się do odpowiednich
Materiały klasyfikuje się do odpowiednich
grup według kryteriów przedstawionych
grup według kryteriów przedstawionych
w tablicy:
w tablicy:
W
W
LC50SM
LC50SM
Właściwości toksyczne produktów
Właściwości toksyczne produktów
rozkładu i spalania materiałów
rozkładu i spalania materiałów
15
15
> 15,
> 15,
40
40
> 40
> 40
bardzo toksyczne
bardzo toksyczne
toksyczne
toksyczne
umiarkowanie toksyczne
umiarkowanie toksyczne
graniczne stężenie danego produktu rozkładu lub
graniczne stężenie danego produktu rozkładu lub
spalania
spalania
(g/m
(g/m
3
3
) - stężenie powodujące śmierć 50% populacji
) - stężenie powodujące śmierć 50% populacji
przy 30 min ekspozycji.
przy 30 min ekspozycji.
Dachy
Za dachy odporne na działanie ognia zewnętrznego (
Za dachy odporne na działanie ognia zewnętrznego (
nie
nie
rozprzestrzeniające ognia
rozprzestrzeniające ognia
) uznaje się takie dachy, dla których
) uznaje się takie dachy, dla których
badane próbki spełniają następujące wymagania:
badane próbki spełniają następujące wymagania:
Dopuszcza się otwory o powierzchni do 0,25 cm
Dopuszcza się otwory o powierzchni do 0,25 cm
2
2
, tak jednak, aby
, tak jednak, aby
sumaryczna
sumaryczna
powierzchnia otworów nie przekraczała 45 cm
powierzchnia otworów nie przekraczała 45 cm
2
2
(odległość między otworami powinna być większa niż 1 cm).
(odległość między otworami powinna być większa niż 1 cm).
d.
d.
próbka badawcza powinna zachować szczelność w czasie
próbka badawcza powinna zachować szczelność w czasie
badania, tak aby płonące
badania, tak aby płonące
lub tlące części dachu nie spadły
lub tlące części dachu nie spadły
na wewnętrzną stronę dachu.
na wewnętrzną stronę dachu.
c.
c.
na wewnętrznej stronie dachu nie dopuszcza się spalania lub
na wewnętrznej stronie dachu nie dopuszcza się spalania lub
tlenia; nie bierze się
tlenia; nie bierze się
pod uwagę zwęglenia lub zmiany barwy;
pod uwagę zwęglenia lub zmiany barwy;
b.
b.
płynne, płonące produkty spalania powinny gasnąć na drodze
płynne, płonące produkty spalania powinny gasnąć na drodze
średnio 50 cm ; w
średnio 50 cm ; w
żadnym badaniu
żadnym badaniu
długość drogi
długość drogi
gaśnięcia nie może być większa niż 60 cm;
gaśnięcia nie może być większa niż 60 cm;
a.
a.
średnia powierzchnia zniszczenia (również zwęglenia czy
średnia powierzchnia zniszczenia (również zwęglenia czy
przepalenia) jest nie
przepalenia) jest nie
większa niż 0,25 m
większa niż 0,25 m
2
2
; w żadnym
; w żadnym
badaniu powierzchnia zniszczenia nie może
badaniu powierzchnia zniszczenia nie może
być większa niż
być większa niż
0,30 m
0,30 m
2
2
; przy pomiarze powierzchni zniszczenia nie bierze się
; przy pomiarze powierzchni zniszczenia nie bierze się
pod uwagę powierzchni o zmienionej barwie, zakopconej lub
pod uwagę powierzchni o zmienionej barwie, zakopconej lub
o zmienionej
o zmienionej
strukturze;
strukturze;
Instalacje rurowe i
przewody wentylacyjne
Stopień
Stopień
rozprzestrzeniania
rozprzestrzeniania
ognia po instalacjach
ognia po instalacjach
rurowych i
rurowych i
przewodach
przewodach
wentylacyjnych
wentylacyjnych
Dopuszczalne
Dopuszczalne
temperatury
temperatury
w punkcie 1 i
w punkcie 1 i
2
2
[
[
°C
°C
]
]
Spalanie lub tlenie
Spalanie lub tlenie
w okresie
w okresie
obserwacji w
obserwacji w
obszarach II i III
obszarach II i III
Spalanie
Spalanie
lub tlenie
lub tlenie
po czasie
po czasie
badania
badania
Płonące
Płonące
krople lub
krople lub
odpady
odpady
stałe*
stałe*
1
1
2
2
II
II
III
III
instalacje nie
instalacje nie
rozprzestrzeniające
rozprzestrzeniające
ognia
ognia
<450
<450
<450
<450
nie dopuszcza się
nie dopuszcza się
nie
nie
dopuszcza
dopuszcza
się
się
nie
nie
dopuszcza
dopuszcza
się
się
instalacje słabo
instalacje słabo
rozprzestrzeniające
rozprzestrzeniające
ogień
ogień
bez
bez
ograni
ograni
-
-
czeń
czeń
<450
<450
dopuszc
dopuszc
za się
za się
nie
nie
dopuszcz
dopuszcz
a się
a się
nie
nie
dopuszcza
dopuszcza
się
się
nie
nie
dopuszcza
dopuszcza
się
się
instalacje silnie
instalacje silnie
rozprzestrzeniające
rozprzestrzeniające
ogień
ogień
bez
bez
ograniczeń
ograniczeń
dopuszcza się
dopuszcza się
dopuszcza
dopuszcza
się
się
dopuszcza
dopuszcza
się
się
* nie gasnące na drodze 50 cm - palą się na ziemi
* nie gasnące na drodze 50 cm - palą się na ziemi
Ściany
Stopień
Stopień
rozprzestr
rozprzestr
zeniania
zeniania
ognia
ognia
Pomiary
Pomiary
Obserwacja
Obserwacja
temperatura na liniach
temperatura na liniach
L
L
1 i
1 i
L
L
2 w czasie badania,
2 w czasie badania,
[
[
o
o
C
C
]
]
spalani
spalani
e
e
lub tlenie na liniach
lub tlenie na liniach
L
L
1 i
1 i
L
L
2 w okresie obserwacji
2 w okresie obserwacji
(od 15 do 30 minut czasu
(od 15 do 30 minut czasu
badania)
badania)
płonące
płonące
krople i
krople i
odpady
odpady
stałe w
stałe w
czasie
czasie
badań
badań
L1
L1
L2
L2
L1
L1
L2
L2
1
1
450
450
350
350
nie dopuszcza się
nie dopuszcza się
2
2
nie
nie
stawia się
stawia się
ogranicze
ogranicze
ń
ń
350
350
nie dopuszcza się
nie dopuszcza się
3
3
nie stawia się ograniczeń
nie stawia się ograniczeń
