V. Zasada określenia ustroju politycznego Polski w Konstytucji Podstawowe wiadomości o konstytucji

V. Zasada określenia ustroju

politycznego Polski w

Konstytucji

Podstawowe wiadomości o

konstytucji

►

Konstytucja w znaczeniu faktycznym -

faktycznie istniejący ustrój państwa

►

Konstytucja w znaczeniu prawnym

w znaczeniu formalno-prawnym -akt

prawny określany mianem „konstytucja”

w znaczeniu materialno-prawnym - akt

prawny regulujący kwestie ustrojowe państwa,

ale nienoszący nazwy „konstytucja" i z reguły

mający fragmentaryczny charakter.

Definicja konstytucji

►

ustawa zasadnicza w państwie,

zawierającą normy wyposażone w

najwyższą moc prawną, regulujące

podstawy ustroju politycznego

państwa oraz status prawny człowieka

i obywatela ( w znaczeniu formalno-

prawnym).

Geneza konstytucji pisanej -

przyczyny

►

przyczyny natury ideologicznej

►

doktryna umowy społecznej

►

mentalność mieszczaństwa

►

racjonalizm

Szczególna treść

konstytucji

►

Treść rozbudowana, reguluje prawne podstawy organizacji i

funkcjonowania państwa w jego całokształcie

Części składowe konstytucji (minimum)dotyczą

►

określenia podmiotu władzy w państwie i sposobu jej

realizacji,

►

b) uregulowania podstaw istniejącego ustroju politycznego i

gospodarczego,

►

c) ustalenia struktury aparatu państwowego, zakresu

kompetencji władz i konstytucyjnych organów państwa,

►

d) sprecyzowania sytuacji prawnej jednostki, czyli sfery praw,

wolności i obowiązków człowieka i obywatela,

►

e) oznaczenia trybu zmiany konstytucji

Mała konstytucja

-jeśli jakieś części składowe nie

występują w jej treści, zostały przez ustrojodawcę pominięte

Konstytucja

(pełna) –zawiera wszystkie wymienione treści

Mała konstytucja w Polsce

►

ustawa konstytucyjną z dnia 17 października

1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą

ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej

Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym.

►

20 lutego 1919 r. Sejm Ustawodawczy przyjął

uchwałę „O powierzeniu Józefowi Piłsudskiemu

dalszego sprawowania urzędu Naczelnika

Państwa".

►

Ustawa konstytucyjna z 19 lutego 1947 r. Sejmu

Ustawodawczego „O ustroju i zakresie działania

najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej".

Szczególna forma

konstytucji

►

sposób uchwalenia: (historycznie

-nadanie konstytucji), sposób bezpośredni

(referendum konstytucyjne) lub pośredni

(konstytuanta, Sejm Ustawodawczy)

►

tryb zmiany (konstytucje elastyczne lub

sztywne),

►

systematyka (ogólna i szczegółowa),

►

nazwa tego aktu prawnego

Szczególna moc

konstytucji

►

Miejsce konstytucji w hierarchii

aktów

►

Problem kontroli konstytucyjności

ustaw (parlamentarny,

pozaparlamentarny)

Hierarchia norm

konstytucyjnych

►

Normy konstytucyjne mają ten sam charakter,

a także rangę w stosunku do norm prawnych

zawartych w innych aktach normatywnych;

powoduje to, że stanowią one jedność.

►

Istnieje wewnętrzna hierarchia. Sa normy

niezmienne, o czym stanowi sama konstytucja

►

W Konstytucji RP są normy zmieniane w trybie

zwykłym i obostrzonym. Istnieją konstytucje

nie znające takiego rozwiązania

►

Wyróżnia się zasady i inne normy określane

jako reguły

Hierarchia norm

konstytucyjnych c.d.

►

a) zarówno zasady, jak i reguły konstytucyjne mają

charakter normatywny,

►

b) zasady i reguły konstytucyjne różnią się strukturą,

funkcją i miejscem w systematyce konstytucji. Zasady są

to normy mające podstawowe znaczenie, co stanowi o

ich ważności i miejscu w systemie norm

konstytucyjnych13.

►

Z zasady normatywnej powinno dać się wyprowadzić

jednoznaczne normy postępowania. Zasady te są z

reguły wysunięte na czoło przepisów konstytucyjnych, co

znajduje wyraz w ich ujęciu bądź to w rozdziale I

konstytucji (jak w przypadku polskiej konstytucji z 2

kwietnia 1997 r.), bądź też w początkowych artykułach

poszczególnych rozdziałów.

Ustrojowe funkcje

konstytucji

►

stabilizująco-dynamizująca

►

prawne

►

kreowanie systemu politycznego

władzy państwowej i uzupełniającego

go apolitycznego systemu

organizacyjnego państwa

►

funkcja wprowadzenia i

zagwarantowania podziału władzy i

kompetencji organów państwowych,

Document Outline