background image

 

 

Oko Człowieka

Budowa,, wady i 

choroby

background image

 

 

Budowa oka

Mechanizm widzenia

Widzenie barwne

Wady wzroku

Choroby Oka

Ciekawostki

Złudzenia optyczne

Znaczenie wzroku

Spis Treści

background image

 

 

Budowa oka

tęczówk
a

twardówk
a

źrenica

twardówk
a

tęczówk
a

rogówk
aźrenic

a

soczewka

spojówk
a

ciało szkliste

błona 
naczyniowa
nerw 
wzrokowy

plamka

siatkówk
a

background image

 

 

• Gałka oczna znajduje się w przedniej części 

oczodołu i porusza się dzięki ruchom mięśni 
ocznych w zagłębieniu utworzonym przez tkankę 
tłuszczową oczodołu. Wychodzący z niej nerw 
wzrokowy przechodzi przez otwór kostny do 
wnętrza czaszki i dalej do mózgu.

•Oko ma w przybliżeniu 

kształt kuli o średnicy 24 

mm, wypełnionej w 

większości bezpostaciową 

substancją (ciałkiem 

szklistym), znajdującej się 

pod ciśnieniem 

pozwalającym na 

utrzymanie jego kształtu. 

background image

 

 

Zdjęcie preparatu

histologicznego oka:

background image

 

 

U ludzi nie mających wad wzroku punkt zbieżności 
promieni przypada na siatkówce. Powstaje tam 
obraz
:

Rogówka, soczewka i ciało szkliste stanowią 
układ ogniskujący. Zdolność skupiająca rogówki 
jest stała, natomiast zdolność skupiająca 
soczewki ocznej zmienia się pod działaniem 
mięśnia rzęskowego (akomodacja). 
Tęczówka pełni rolę przysłony. 

Siatkówka to układ komórek 
nerwowych (pręciki i czopki) 
odbierających wrażenia 
świetlne przesyłane z kolei 
do płata potylicznego w 
korze mózgowej, gdzie 
znajduje się ośrodek wzroku. 

rzeczywisty, pomniejszony i 
odwrócony. 

Mechanizm

 

widzenia

background image

 

 

Oko ludzkie reaguje na długości fal z przedziału od 
380nm (

fiolet

) do 780nm (

czerwień

), nie jest jednak 

jednakowo wrażliwe na wszystkie barwy. Dla oka 
adaptowanego na "jasność"- największa wrażliwość 
przypada na falę o długości 555nm. Dla oka 
adaptowanego na ciemność maksimum krzywej jest 
przesunięte w stronę fal krótkich i odpowiada 
długości 510nm. Dlatego przy słabym świetle 
zmniejsza się wrażliwość na promieniowanie 
długofalowe. O zmroku przedmioty 

czerwone

 

wydają się 

czarne

.

background image

 

 

Sprawę widzenia barwnego wyjaśnia 
trójchromatyczna teoria widzenia barw- 
opracowana w XIX w. przez Younga i Helmholtza, 
według której w widzeniu barwnym współpracują 
trzy rodzaje czopków, z których każdy zawiera inny 
barwnik 

-wrażliwy na światło

 

niebieskie ok.440nm 

-wrażliwy na światło

 

zielone ok.530nm 

-wrażliwy na światło

 

czerwone ok.567nm 

Kombinacja pobudzeń różnych czopków daje pełne 
wrażenia odbierania barw. 

background image

 

 

Wady wzroku

Krótkowzroczność
Dalekowzroczność
Astygmatyzm
Daltonizm
Zez

background image

 

 

Krótkowzroczność

• Inaczej „myopia”

• Soczewka staje się zbyt okrągła, co powoduje, że 

promienie świetlne przy patrzeniu w dal zbiegają 

się przed siatkówką, zamiast na plamce żółtej. 

Rozerwanie siatkówki nie jest bolesne, ale jest 

skutkiem krótkowzroczności.

• -korygowanie (leczenie) rozerwanej siatkówki 

polega na zastosowaniu lasera. Krótkowzroczność 

koryguje się za pomocą okularów lub soczewek 

rozpraszających [minus] wklęsłych po obu stronach. 

background image

 

 

Dalekowzroczność

• Inaczej „hyperopia”

• Przy całkowitym rozluźnieniu mięśnia ocznego 

punkt zbieżności wiązki promieni równoległych 
przypada za siatkówką. W efekcie obraz znajdujący 
się w pobliżu przedmiotów jest zawsze niewyraźny. 

• Korekcja odbywa się za pomocą soczewek 

skupiających. 

background image

 

 

            Astygmatyzm

• Inaczej „niezborność”
• Ze względu na przyczyny krzywizny rogówki 

wyróżniamy astygmatyzm: regularny i nieregularny

• Występuje, gdy powierzchnia łamiąca soczewki nie 

jest dokładnie kulista. 

• Jest to najczęściej wada wrodzona, a jej przyczyną 

jest nieprawidłowa krzywizna rogówki, która nie 

pozwala promieniom świetlnym spotkać się w 

jednym punkcie.

• Astygmatyzm koryguje się przy pomocy 

soczewek o powierzchni walcowej, również silnie 

astygmatycznych. 

background image

 

 

Prawidłowe

 

oko

 

Astygmatyzm

background image

 

 

Daltonizm

• Polega on na braku w czopkach jednego z trzech 

wrażliwych na barwy organów. 

• Najczęściej występuje brak wrażliwości na barwę 

czerwoną (protanopia) lub zieloną (deuteranopia). 

Protanop widzi widmo skrócone i miesza czerwień 

z barwami: pomarańczową, żółtą i zieloną. 

Deuteranopowie w części zielononiebieskiej 

widma widzą szarą smugę. Niewrażliwość na 

trzecią barwę podstawową - niebieskofioletową 

jako wadę wrodzoną spotyka się bardzo rzadko.

• Daltonizm występuje u 1/12 mężczyzn i 1/100 

kobiet. Wadę tę wykrywa się na podstawie 

specjalistycznych badań przy użyciu tablic 

barwnych pseudoizochromatycznych.

background image

 

 

Przykładowa tablica do badania 

daltonizmu:

Osoby posiadające wadę daltonizmu powinny zobaczyć

na tablicy liczbę 

21

 zamiast prawidłowej 

74

.

 

background image

 

 

Zez

• Wyróżniamy zez: naprzemienny, 

jednostronny, zbieżny i rozbieżny

• Jest wadą oczu objawiającą się osłabieniem 

mięśni ocznych, co powoduje zmianę kąta 
patrzenia jednego oka względem drugiego.

• Efektem zeza jest zaburzenie widzenia 

stereoskopowego.

background image

 

 

Najczęstsze

choroby oczu

Jaskra
Zaćma (katarakta)
Zapalenie spojówek
Jęczmień

background image

 

 

Jaskra

• to zespół chorób oka 

występujący zwykle u osób 

starszych lub na skutek stanów 

zapalnych narządu wzroku.

• Objawami są m.in. wzrost 

ciśnienia płynu w gałce ocznej i 

zaburzenia krążenia krwi w oku.

 

Zaćma (katarakta)

•polega na zmętnieniu soczewki 
oka.

•Przyczyna tej choroby może być 
starzenie się narządu wzroku lub 
infekcja. Niekiedy katarakta 
powoduje konieczność 
operacyjnej wymiany soczewki.

background image

 

 

Zapalenie spojówek

• charakteryzuje się 

przekrwieniem spojówek (tzw. 

"czerwone oko") , wrażeniem 

ciała obcego pod powieką, 

łzawieniem, światłowstrętem i 

zbieraniem się wydzieliny w 

worku spojówkowym.

• Choroba może występować w 

postaci ostrej lub przewlekłej.

Jęczmień

•Wyróżniamy dwie odmiany 
jęczmienia: wewnętrzny i 
zewnętrzny.

•Jęczmień jest gronkowcowym, 
ropnym zapaleniem gruczołów w 
tarczkach powiekowych, których 
ujścia są widoczne w brzegu 
powieki.

background image

 

 

Ciekawostki

• Podczas mrugania powieki zwilżają powierzchnię oka 

oczyszczając ją z kurzu i zarazków. Człowiek mruga 
średnio 1-2 razy co 10 sekund, a każde mrugnięcie 
trwa około 1/3 sekundy. Oznacza to, że w ciągu 12-
godzinnego dnia mrugamy łącznie około 25 minut. 

• Gruczoły łzowe noworodków nie wydzielają łez. 

Oznacza to, że płaczą one "na sucho". Pierwsze łzy 
pojawiają się około 2-go miesiąca życia. 

• Noworodek ma dobrze rozwinięte czopki i pręciki 

oka, jednak plamka żółta, umożliwiająca 
obserwowanie szczegółów, tworzy się dopiero w 4 
miesiącu życia dziecka.

background image

 

 

Ciekawostki cd.

• Noworodki mrugają znacznie rzadziej - 1-4 razy na 

minutę. Liczba ta zwiększa się około 6-go miesiąca 

życia. 

• Jedzenie marchwi poprawia widzenie w ciemności, 

co jest zasługą pobudzającego wpływu witaminy A, 

zawartej w marchwi, na pręciki. 

• Jedzenie warzyw, a w szczególności kapusty, dzięki 

zawartych w nich witaminach pomaga zapobiegać 

chorobom oczu. 

• Specjaliści od aromaterapii wskazują na doskonałe 

efekty leczenia wzroku w powiązaniu z wdychaniem 

oparów olejku majerankowego. Doskonale działa 

również czarny bez, którego gałązki warto trzymać 

w mieszkaniu, a najlepiej w sypialni. 

• Wysoka krótkowzroczność występuje niemal 

dwukrotnie częściej u kobiet niż u mężczyzn... 

background image

 

 

Złudzenia optyczne

Złudzenia optyczne są z nami na każdym 
kroku... Czasem wydaje nam się, że 
widzimy coś innego, niż jest faktycznie... A 
wszystko związane jest z niedoskonałością 
naszego oka, gdyż tak łatwo jest je 
oszukać...

background image

 

 

Kaczka czy zając?

background image

 

 

Czy te linie są faktycznie równoległe?

background image

 

 

Która z tych linii jest dłuższa?

Wbrew pozorom obie są takie same…

background image

 

 

Znaczenie wzroku

   

Większość informacji o otaczającym świecie 

dociera do nas przez narząd wzroku - oczy. 
Stwierdzono że 80 procent tego co pamiętamy 
widzieliśmy. Nasze oczy dostarczają nam wielu 
informacji o odległości, kształcie, ruchu i 
oczywiście o barwach. Dzięki poruszaniu się w 
górę, w dół i w bok pozwalają nam na najszersze - 
jak to tylko możliwe - widzenie otoczenia. Tak 
więc wzrok jest jednym z najważniejszych 
zmysłów człowieka.

background image

 

 

caitlin91


Document Outline