ZABURZENIA PSYCHICZNE

WIEKU PODESZŁEGO

OTĘPIENIA

otępienia

• przewlekłe,
• najczęściej nieuleczalne,
• całościowe zaburzenia funkcji

psychicznych

• spowodowane organicznym

uszkodzeniem mózgu

najczęstsze objawy:

• labilność afektywna
• impulsywność
• zaburzenia pamięci
• zaburzenia snu
• ubóstwo mowy

otępienie

• WHO – zespół objawów wywołany chorobą

mózgu (zwykle o przebiegu przewlekłym

lub postępującym), charakteryzujący się

licznymi zaburzeniami wyższych funkcji

korowych tj: pamięć, myślenie, orientacja,

liczenie, zdolność uczenia się, oceny.

• Zaburzeniom funkcji poznawczych często

poprzedzone są zaburzeniami:

emocjonalnymi zachowania i motywacji.

• Trwają 6 lub wiecej miesięcy

Otępienia – podział

etiologiczny

• Typy otępienia (etiologia)

– Choroba Alzheimera
– Otępienie naczyniopochodne
– Otępienie z ciałami Lewy’ego
– Otępienie czołowo-skroniowe
– HIV
– Choroba Parkinsona
– Pląsawica Huntingtona
– Creudtzfeldta-Jakoba

Choroba Alzheimera

• Postępujące otępienie spowodowane

pierwotnym uszkodzeniem komórek
nerwowych w OUN

• Brak przyczyn naczyniopochodnych

Choroba Alzheimera

• Objawy:

– Amnezja
– Apraksja
– Anomia
– Zaburzenia adaptacji socjalnej
– Zmiany nastroju

– Prognoza  zgon
– Przebieg postępujący

Diagnoza AD

• Pewna

– Prawdopodobne kryteria AD (wszystkie)

– Pozytywny wynik badania histopatologicznego

(biopsja lub autopsja)

 Prawdopodobna

Początek pomiędzy 40-m a 90-m rokiem życia

Brak wyraźnych objawów majaczenia

Otępienie potwierdzone: w badaniu psychiatrycznym,

MMSE i neuropsychologicznym

Postępujące pogorszenie funkcji poznawczych

Deficyt pamięci i co najmniej jednej funkcji poznawczej

Brak wskaźników innego specyficznego otępienia

10 sygnałów ostrzegawczych

1. zaburzenia pamięci utrudniające

codzienne funkcjonowanie

2. trudności w wykonywaniu

codziennych prac domowych

3. zaburzenia językowe

4. dezorientacja co do czasu i

miejsca

5. kłopoty w ocenie

10 sygnałów ostrzegawczych

6. zaburzenia myślenia
abstrakcyjnego
7. gubienie rzeczy
8. zmienny nastrój
9. zmiany osobowościowe
10. utrata inicjatywy

Sfera życia

Typowe objawy

myślenie

•

Łagodne zapominanie

•

Kłopoty w uczeniu się nowych

rzeczy i nadążaniu w konwersacji

•

Kłopoty w koncentracji i

utrzymaniu uwagi

•

Kłopoty w orientacji

przestrzennej

•

Okresowe trudności w

znalezieniu właściwego słowa

Nastroje i emocje

•

Zmienny nastrój

•

Depresja

Zachowanie

•

bierność

•

utrata zwykłych aktywności

•

niepokój

Umiejętności fizyczne

•

łagodne zaburzenia koordynacji

ruchowej

AD – 1. faza

Sfera życia

Typowe objawy

myślenie

•

ciągłe zaburzenia pamięci

•

kłopoty w przypomnieniu sobie życiorysu

•

niezdolność rozpoznawania przyjaciół i rodziny

•

dezorientacja co do czasu i miejsca

Nastroje i emocje

•

zmiany osobowości

•

splątanie

•

lęk

•

podejrzliwość

•

zmiany nastroju

•

złość

•

depresja

•

wrogość

Zachowanie

•

niepokój ruchowy

•

perseweracje

•

urojenia

•

agresja

•

odhamowanie

•

bierność

Umiejętności fizyczne

•

potrzebna pomoc w codziennych zajęciach

•

zaburzenia snu

•

zaburzenia łaknienia

•

zaburzenia językowe

•

zaburzenia w orientacji przestrzennej

AD – 2. faza

Sfera życia

Typowe objawy

myślenie

•

niezdolność do zapamiętywania

•

niezdolność do wyciągania

wniosków

•

znaczne zaburzenia mowy

•

dezorientacja allo- i

autopsychiczna

Nastroje i

emocje

•

apatia

Zachowania

•

niewerbalne komunikowanie się

Umiejętności

fizyczne

•

podsypianie

•

zaleganie w łóżku

•

niezdolność do mówienia

•

utrata kontroli nad

czynnościami fizjologicznymi

•

zaburzenia w jedzeniu i

przełykaniu

•

niezdolność ubierania się i

mycia

•

utrata wagi

AD – 3. faza

Otępienie naczyniopochodne (VaD)
•Otępienie — obniżenie funkcji
intelektualnych:
•w porównaniu do poprzedniego poziomu,
•powodujące problemy w życiu codziennym
chorego
•dotyczące więcej niż jednej domeny
poznawczej
•niewynikające z zaburzeń świadomości;
• udokumentowane w wywiadzie
chorobowym oraz neurologicznej (testy
neuropsychologiczne)

Otępienie naczyniopochodne

• początek otępienia w ciągu 3 mies.
od rozpoczęcia udaru;

• nagłe pogorszenie funkcji
poznawczych

Otępienie czołowo-skroniowe (FTD) -
zaburzenia zachowania
• podstępny początek i powoli postępujący przebieg;
• wczesne objawy zaniedbywania własnej osoby;
•wczesne zaburzenia zachowań społecznych
•wczesne objawy odhamowania -> zbyt swobodne
zachowanie, nieliczenie się z innymi
•sztywność poznawcza -> zmiana zachowań, postaw
i poglądów
•hiperoralność -> zmiany zwyczajów żywieniowych
•zachowania perseweracyjne -> powtarzanie tych
samych słów i zdań jako odpowiedzi na różne
pytania lub stereotypowych gestów
• roztargnienie, impulsywność, niecierpliwość
•wczesny brak krytycyzmu co do własnej choroby

Otępienie czołowo-skroniowe (FTD) – kryteria

Podział:
◦

wczesne i postępujące zmiany osobowości i

zachowania wywołane niewłaściwymi działaniami i
reakcjami
◦

wczesne i postępujące zaburzenia językowe

wywołane zaburzeniami ekspresji słownej lub
trudnościami z nazywaniem i rozumieniem słów

•Zaburzone funkcjonowanie społeczne
•Zaburzona aktywność zawodowa
• powolny początek i postępujący przebieg
•zaburzenia nie spowodowane inną chorobą układu
nerwowego

Otępienie czołowo-skroniowe (FTD) –
sfera poznawcza
• zaburzenie funkcji wykonawczych;
• zachowanie praksji oraz orientacji w
przestrzeni
• zaburzenia mowy:
– postępujące zubożenie mowy
– stereotypie -> powtarzanie kilku słów,
zdań, tematów
– echolalia -> powtarzanie zasłyszanych słów
– perseweracje
– mutyzm w późnym stadium.

Otępienie z ciałami Lewy’ego (DLB)

Główne objawy:

• postępujące zaburzenia poznawcze
• zaburzone funkcjonowanie społeczne i
zawodowe
• zaburzenia pamięci (nie konieczne
występować we wczesnym stadium , ale
zwykle pojawiają się wraz z jej rozwojem)
• deficyty w badaniach uwagi, funkcjach
wzrokowo-przestrzennych

Otępienie w chorobie Parkinsona (PDD)
Objawy:
• podstępnym początku powoli postepujący u osoby z
rozpoznaniem PD

• rozpoznane na podstawie historii choroby, badania
klinicznego i badania stanu psychicznego

•zaburzenia więcej niż jednej domeny poznawczej;
 w stosunku do poziomu przedchorobowego;
 deficyty ograniczają codzienne funkcjonowanie
(społeczne, zawodowe, samoobsługę)
nie wywołane zaburzeniami ruchowymi i
autonomicznymi

Otępienie w chorobie Parkinsona (PDD)-
cechy poznawcze:

•zaburzenie uwagi mimowolnej oraz
dowolnej, słabe wykonanie zadań
oceniających uwagę, mogą występować
zmiennie w ciągu dnia, lub też z dnia na dzień

•zaburzenie funkcji wykonawczych -
trudności w zadaniach wymagających
inicjowania, planowania, kategoryzacji,
spowolnienie myślenia;

• zaburzenie funkcji wzrokowo-przestrzennych –
trudności w zadaniach wymagających orientacji
wzrokowo-przestrzennej, percepcji oraz konstrukcji

•zaburzenie pamięć - zaburzenia swobodnego
przypominania sobie bieżących zdarzeń i trudności w
zadaniach wymagających uczenia się nowego
materiału, przypominanie poprawia się zazwyczaj po
udzieleniu wskazówek, rozpoznawanie jest zazwyczaj
na lepszym poziomie niż swobodne przypominanie
sobie

otępienie

depresja

nieuchwytny początek dni, tygodnie

powolny przebieg,
pogorszenia w nocy

ustępowanie zaburzeń
pod wpływem leczenia

krytycyzm obniżony

krytycyzm nadmierny

częste objawy
neurologiczne

brak

współpraca pacjenta

brak współpracy

Document Outline