Fizjologia ciąży

Fizjologia ciąży

Fizjologia ciąży

Fizjologia ciąży

opracowali: 

opracowali: 

Anna Grzymała-Figura, Piotr Uzar

Anna Grzymała-Figura, Piotr Uzar

Klinika Medycyny Matczyno-

Klinika Medycyny Matczyno-

Płodowej PAM

Płodowej PAM

Zapłodnienie

- połączenie się 

gamety męskiej (plemnika) z 
gametą żeńską (komórką jajową) 
uwolnioną z jajnika 
w procesie owulacji.

Komórki płciowe (gamety)

Plemniki:

 powstają w jądrach, dł. 50-60m, główka 4-5m

Ejakulacja:

 2,6- 6ml; 1ml- 60-120mln plemników

Nasienie:

 wydzielina gruczołów- krokowego i opuszkowo

cewkowych+ wydz. pęcherzyków nasiennych+ komórki 
(b. liczne plemniki, makrofagi, leukocyty)

Penetracja plemników:

 tylna część sklepienia pochwy 

estrogeny upłynniają czop śluzowy (90min wnikają plemniki) 



kanał szyjki (zbiornik nasienia- do 3 dni żywe plemniki) 
jama macicy  jajowody (ruch plemników, skurcze jajowodu,
przepływ płynu w jajowodzie)  aż do bańki (już po 5 min)

Kapacytacja:

 (w czasie wędrówki)- uzdatnianie, czapeczka na 

główce z enzymami do penetracji osłonki przezroczystej

Komórki płciowe (gamety)

Komórka jajowa:

 powstają w jajnikach, śr. 120m, 

dojrzała 

wydostaje się z pęcherzyka Graafa wraz z płynem 

otoczona 

komórkami warstwy ziarnistej (wieniec promienisty) i 

trafia do 

bańki jajowodu

Mechanizm wychwytywania jaja przez jajowód:

 ujście ze 

strzępkami obejmuje miejsce jajeczkowania 

(chemotaktycznie)

Czas zdolności do zapłodnienia:

 plemnik 2-3d, jajo 12h

Zapłodnienie

Impregnacja:

 wniknięcie główki plemnika do jaja

Przebieg zapłodnienia:

 w bańce spotkanie gamet po 12h od 

pęknięcia pęch. Graafa (w osłonce przejrzystej są receptory 
plemników, po wniknięciu plemnika twardnieje)  zlanie się 
jąder gamet (koniugacja) i zygota ma 46 chromosomów 
- plemnik X lub Y- 100:105; plemnik Y o 7% lżejszy- szybszy
- na 100 kom jajowych 16 nie zapłodnionych  na 84 zygoty 
69 się implantuje  z 69- 27 roni się w terminie miesiączki 
(menstrual abortion)

Rozwój zygoty w jajowodzie

- po koniugacji odpada wieniec promienisty
- po 12-36h są 2 blastomery
- po 40-48h są 4 blastomery
- po 48-60h jest 8 blastomerów
- po 60-72h są 32 blastomery- 

morula

- substancje 

odżywcze z

owoplazmy i z płynu w jajowodzie

Przez te 6 dni brak kontaktu zygoty i ustroju matki.
Początek ciąży to zagnieżdżenie zarodka.

Rozwój zygoty w jajowodzie

Zagnieżdżenie

Implantacja, nidacja:

 to ścisłe przywarcie blastocysty 

na dużej 

powierzchni do endometrium (w górnej części tylnej 

ściany 

trzonu)  inwazyjne działanie kosmków  coraz głębsze 
zanurzanie jaja w endometrium (stąd 23 dnia po OM 
nieznaczne krwawienie)

Zagnieżdżenie

Formowanie łożyska

3 procesy jednocześnie:
a)

 różnicowanie trofoblastu: cytotrofoblast (warstwa wewn. 

otaczająca blastocystę) i syncytiotrofoblast (warstwa zewn. 
z kosmkami pierwotnymi- między nimi zatoki z krwią z macicy 
do odżywiania 

hematotropowego

)

b)

 przygotowanie bł. śluzowej macicy: pod wpływem hormonów

tworzy się 

doczesna

, jej komórki są bogate w lipidy i glikogen 

(

histotropowy

 typ odżywiania zarodka przez 11 dni od 

zapłodnienia) 

 

Kosmki trofoblastu wnikaja tylko do doczesnej 

nie do częśći podstawnej błony śluzowej czy mięśnia- stą łatwe 
oddzielanie łożyska po porodzie.

Formowanie łożyska

c) 

Ochrona immunologiczna płodu: 

- 2-glikoproteina ciążowa- działa immunosupresyjnie 
- wzrost wytwarzania kortyzolu
- słaby Ag trofoblastu
- słaba zdolność macicy do udziału w reakcjach 
immunologicznych (narząd immunologicznie 

uprzywilejowany)

Zmiany w błonie śluzowej macicy 

ciężarnej

- stopniowo jajo płodowe wpukla się do światła macicy 

pokryte

doczesną torebkową

- pod zarodkiem 

doczesna podstawna

- pozostała

 doczesna ścienna 

nie styka się z jajem 

płodowym

- w 3 miesiącu ciąży doczesna torebkowa i ścienna zrastają 

się

i jajo wypełnia macicę 
– od strony doczesnej podstawnej kosmki rozrastają się 
tworząc 

kosmówkę kosmatą

 (stąd łożysko), a na doczesnej 

torebkowej kosmki zanikają tworząc 

kosmówkę gładką

Rozwój zarodka, błon płodowych, 

pępowiny

 

- w ścianie blastocysty 4 dni po zapłodnieniu wytwarza się 

węzeł zarodkowy

 (2 warstwy: 

ektoderma

- z niej skóra, ukł. 

nerwowy, zmysły i 

endoderma

- narządy wewn., a potem 

między nimi 

mezoderma

- kości, mięśnie, tk. Łączna, 

naczynia)
- tarcza zarodkowa ma szypułę, z której potem pępowina 

do 

ściany blastocysty
- w 5Hbd formowanie rynienki nerwowej
- błony płodowe- powstają z kosmówki i owodni (owodnia
pokrywa sznur pępowiny) 
                                                                  

Warunki konieczne do zaistnienia ciąży

 

Matka- 

drożne jajowody, prawidłowa anatomia 

narządu rodnego, endokrynologia, 
bakteriologia

Ojciec-

 prawidłowe plemniki, prawidłowe 

wydzielanie komórek gruczołowych jąder, 
pęcherzyków nasiennych i gruczołu 
krokowego, drożność przewodów najądrza