Pierwouste i wtórouste
Pierwouste i wtórouste
U wtóroustych bruzdkowanie przebiega równolegle i
U wtóroustych bruzdkowanie przebiega równolegle i
prostopadle do osi biegunów zarodka, powstające małe
prostopadle do osi biegunów zarodka, powstające małe
blastomery znajdują się dokładnie nad dużymi.
blastomery znajdują się dokładnie nad dużymi.
W rozwoju pierwoustych pragęba przekształca się u
W rozwoju pierwoustych pragęba przekształca się u
dorosłego zwierzęcia w otwór gębowy, a odbyt powstaje na
dorosłego zwierzęcia w otwór gębowy, a odbyt powstaje na
przeciwległym biegunie.
przeciwległym biegunie.
U wtóroustych pragęba zarasta, a obok powstaje otwór
U wtóroustych pragęba zarasta, a obok powstaje otwór
odbytowy. Otwór gębowy tworzy się na biegunie
odbytowy. Otwór gębowy tworzy się na biegunie
przeciwległym do pragęby.
przeciwległym do pragęby.
U zwierząt pierwoustych dwie komórki, dzieląc się, tworzą we
U zwierząt pierwoustych dwie komórki, dzieląc się, tworzą we
wnętrzu gastruli między ektodermą i endodermą dwa pasma
wnętrzu gastruli między ektodermą i endodermą dwa pasma
mezodermy. Pomiędzy komórkami mezodermy tworzy się
mezodermy. Pomiędzy komórkami mezodermy tworzy się
wtórna jama ciała – celoma.
wtórna jama ciała – celoma.
U wtóroustych mezoderma powstaje z grzbietowej części
U wtóroustych mezoderma powstaje z grzbietowej części
prajelita w postaci uchyłków, które odrywają się i tworzą
prajelita w postaci uchyłków, które odrywają się i tworzą
charakterystyczne woreczki. Światło woreczków tworzy
charakterystyczne woreczki. Światło woreczków tworzy
wtórną jamę ciała.
wtórną jamę ciała.
Pierwouste i wtórouste
Pierwouste i wtórouste
- Do zwierząt pierwoustych należą:
- Do zwierząt pierwoustych należą:
· płazińce i obleńce – z pierwotną jamą
· płazińce i obleńce – z pierwotną jamą
ciała,
ciała,
· pierścienice, mięczaki, stawonogi – z
· pierścienice, mięczaki, stawonogi – z
wtórną jamą ciała.
wtórną jamą ciała.
- Do zwierząt wtóroustych zaliczamy
- Do zwierząt wtóroustych zaliczamy
m.in.:
m.in.:
· szkarłupnie, strunowce.
· szkarłupnie, strunowce.
Osłonice
Osłonice
Bezczaszkowce -
Bezczaszkowce -
strunowce niższe.
strunowce niższe.
lancetnik
lancetnik
lancetnik
lancetnik
Ma ciało bocznie spłaszczone, długości 5–7 cm, słabo
Ma ciało bocznie spłaszczone, długości 5–7 cm, słabo
zróżnicowane, półprzezroczyste. Kształt ciała opływowy,
zróżnicowane, półprzezroczyste. Kształt ciała opływowy,
zwężony na obu końcach. Otwór gębowy otacza wieniec
zwężony na obu końcach. Otwór gębowy otacza wieniec
czułków. Na końcu ciała, wzdłuż grzbietu i po stronie
czułków. Na końcu ciała, wzdłuż grzbietu i po stronie
brzusznej występują fałdy skórne pełniące funkcję
brzusznej występują fałdy skórne pełniące funkcję
płetw.
płetw.
- Pokrycie ciała stanowi jednowarstwowy urzęsiony
- Pokrycie ciała stanowi jednowarstwowy urzęsiony
nabłonek, pod którym znajduje się cienka warstwa
nabłonek, pod którym znajduje się cienka warstwa
tkanki łącznej.
tkanki łącznej.
- Układ mięśniowy zbudowany jest z mięśni poprzecznie
- Układ mięśniowy zbudowany jest z mięśni poprzecznie
prążkowanych. Mięśnie mają budowę członowaną.
prążkowanych. Mięśnie mają budowę członowaną.
Przegrody łącznotkankowe dzielą je na miomery.
Przegrody łącznotkankowe dzielą je na miomery.
Mięśnie lewej i prawej strony ciała są przesunięte
Mięśnie lewej i prawej strony ciała są przesunięte
względem siebie, co ułatwia wyginanie ciała i pływanie.
względem siebie, co ułatwia wyginanie ciała i pływanie.
lancetnik
lancetnik
Układ szkieletowy stanowi struna grzbietowa zbudowana z
Układ szkieletowy stanowi struna grzbietowa zbudowana z
silnie uwodnionych komórek otoczonych łącznotkankową
silnie uwodnionych komórek otoczonych łącznotkankową
osłonką.
osłonką.
- Układ pokarmowy – lancetnik odżywia się zawiesi nami
- Układ pokarmowy – lancetnik odżywia się zawiesi nami
organicznymi naganianymi przez czułki do gardzieli.
organicznymi naganianymi przez czułki do gardzieli.
Gardziel jest przebita licznymi szczelinami skrzelowymi, w
Gardziel jest przebita licznymi szczelinami skrzelowymi, w
których zachodzi wymiana gazowa (jest to tzw. kosz
których zachodzi wymiana gazowa (jest to tzw. kosz
skrzelowy), stąd woda dostaje się do jamy okołoskrzelowej i
skrzelowy), stąd woda dostaje się do jamy okołoskrzelowej i
otworem odpływowym na zewnątrz.
otworem odpływowym na zewnątrz.
- Wzdłuż gardzieli, na brzusznej stronie znajduje się
- Wzdłuż gardzieli, na brzusznej stronie znajduje się
rynienkowaty endostyl. Wydzielina gruczołów endostylu
rynienkowaty endostyl. Wydzielina gruczołów endostylu
zlepia pokarm i przesuwa go do jelita. Ślepy wyrostek jelita
zlepia pokarm i przesuwa go do jelita. Ślepy wyrostek jelita
tworzy uchyłek wątrobowy produkujący enzymy trawienne.
tworzy uchyłek wątrobowy produkujący enzymy trawienne.
lancetnik
lancetnik
Układ krążenia
Układ krążenia
lancetnika jest zamknięty.
lancetnika jest zamknięty.
Posiada zatokę żylną, nie występuje serce;
Posiada zatokę żylną, nie występuje serce;
jego funkcję pełnią skurcze tętnicy
jego funkcję pełnią skurcze tętnicy
podgardzielowej i tętnic skrzelowych. Krew jest
podgardzielowej i tętnic skrzelowych. Krew jest
bezbarwna. Występuje układ wrotny wątroby.
bezbarwna. Występuje układ wrotny wątroby.
Układ wydalniczy
Układ wydalniczy
tworzą liczne,
tworzą liczne,
metamerycznie ułożone nefrydia z
metamerycznie ułożone nefrydia z
solenocytami (komórki płomykowe)
solenocytami (komórki płomykowe)
wychwytującymi z krwi metabolity. Metabolity
wychwytującymi z krwi metabolity. Metabolity
kanalikami przedostają się do jamy
kanalikami przedostają się do jamy
okołoskrzelowej, a stąd na zewnątrz. Głównym
okołoskrzelowej, a stąd na zewnątrz. Głównym
metabolitem jest amoniak.
metabolitem jest amoniak.
lancetnik
lancetnik
Układ nerwowy
Układ nerwowy
ma postać cewki leżącej nad struną
ma postać cewki leżącej nad struną
grzbietową. Od cewki odchodzą metamerycznie
grzbietową. Od cewki odchodzą metamerycznie
nerwy unerwiające narządy wewnętrzne i mięśnie. W
nerwy unerwiające narządy wewnętrzne i mięśnie. W
rozszerzonej przedniej części cewki znajdują się
rozszerzonej przedniej części cewki znajdują się
komórki światłoczułe (brak oczu).
komórki światłoczułe (brak oczu).
Na czułkach i wąsach wokół otworu gębowego
Na czułkach i wąsach wokół otworu gębowego
znajdują się komórki zmysłu chemicznego i dotyku.
znajdują się komórki zmysłu chemicznego i dotyku.
Układ rozrodczy
Układ rozrodczy
– lancetnik jest rozdzielnopłciowy.
– lancetnik jest rozdzielnopłciowy.
Gonady ułożone są metamerycznie, brak dróg
Gonady ułożone są metamerycznie, brak dróg
wyprowadzających. Gamety wydostają się do jamy
wyprowadzających. Gamety wydostają się do jamy
okołoskrzelowej, a stąd na zewnątrz. Zapłodnienie
okołoskrzelowej, a stąd na zewnątrz. Zapłodnienie
jest zewnętrzne. Z jaja wylęga się larwa.
jest zewnętrzne. Z jaja wylęga się larwa.
Bezżuchwowce
Bezżuchwowce
Bezżuchwowce,
Bezżuchwowce,
bezszczękowce
bezszczękowce
grupa
grupa
prymitywnych, pozbawionych
prymitywnych, pozbawionych
szczęk kręgowców wodnych
szczęk kręgowców wodnych
Cechy charakterystyczne
Cechy charakterystyczne
ciało miękkie, pozbawione łusek
ciało miękkie, pozbawione łusek
brak żuchwy
brak żuchwy
brak płetw parzystych
brak płetw parzystych
układ pokarmowy nie posiada
układ pokarmowy nie posiada
żołądka
żołądka
rozdzielnopłciowość
rozdzielnopłciowość
