background image

 

 

 

 

1

1

Tworzenie wrażenia o innym 

Tworzenie wrażenia o innym 

człowieku

człowieku

komunikacja niewerbalna, 

komunikacja niewerbalna, 

Wartościowanie w spostrzeganiu ludzi: 

Wartościowanie w spostrzeganiu ludzi: 

afektywne i deskryptywne znaczenia 

afektywne i deskryptywne znaczenia 

cech, asymetria pozytywno-negatywna, 

cech, asymetria pozytywno-negatywna, 

wnioskowanie o cechach: ukryte teorie 

wnioskowanie o cechach: ukryte teorie 

osobowości. 

osobowości. 

background image

 

 

 

 

2

2

Formowanie wrażenia o innym 

Formowanie wrażenia o innym 

człowieku cz.1 

człowieku cz.1 

Spostrzeganie właściwości innej osoby – co 

Spostrzeganie właściwości innej osoby – co 

spostrzegamy

spostrzegamy

Wartościowanie – jak formułujemy oceny, - 

Wartościowanie – jak formułujemy oceny, - 

modele formułowania ocen

modele formułowania ocen

Wnioskowanie o cechach - jak dokonujemy 

Wnioskowanie o cechach - jak dokonujemy 

wnioskowania o cechach– ukryte teorie 

wnioskowania o cechach– ukryte teorie 

osobowości, cechy i ich wartościowość - 

osobowości, cechy i ich wartościowość - 

afektywne i deskryptywne znaczenia cech, 

afektywne i deskryptywne znaczenia cech, 

Wnioskowanie o przyczynach zachowań - 

Wnioskowanie o przyczynach zachowań - 

jak wnioskujemy o przyczynach zachowań

jak wnioskujemy o przyczynach zachowań

background image

 

 

 

 

3

3

Spostrzegane właściwości  

Spostrzegane właściwości  

osoby

osoby

płeć 

płeć 

rasa (kolor skóry)

rasa (kolor skóry)

wygląd zewnętrzny – UBIÓR, FRYZURA-STATUS 

wygląd zewnętrzny – UBIÓR, FRYZURA-STATUS 

SPOŁECZNY, PRZYNALEZNOŚĆ DO GRUPY 

SPOŁECZNY, PRZYNALEZNOŚĆ DO GRUPY 

SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ, ATRAKCYJNOŚĆ 

SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ, ATRAKCYJNOŚĆ 

FIZYCZNA

FIZYCZNA

 

 

PODSTAWA KATEGORYZACJI

background image

 

 

 

 

4

4

KOMUNIKACJA 

KOMUNIKACJA 

NIEWERBALNA

NIEWERBALNA

WYRAZ TWARZY – EKSPRESJA EMOCJI

WYRAZ TWARZY – EKSPRESJA EMOCJI

KONTAKT WZROKOWY

KONTAKT WZROKOWY

GESTY

GESTY

POSTAWA CIAŁA

POSTAWA CIAŁA

KONTAKT DOTYKOWY

KONTAKT DOTYKOWY

ZACHOWANIA PRZESTRZENNE 

ZACHOWANIA PRZESTRZENNE 

(PROKSMIKA)

(PROKSMIKA)

background image

 

 

 

 

5

5

KOMUNIKATY NIEWERBALNE

KOMUNIKATY NIEWERBALNE

WYRAZ TWARZY

WYRAZ TWARZY

background image

 

 

 

 

6

6

MIMIKA – EKSPRESJA EMOCJI – FUNKCJA 

MIMIKA – EKSPRESJA EMOCJI – FUNKCJA 

KOMUNIKACYJNA

KOMUNIKACYJNA

Badania Ekmana- emocje wyrażane mimiką twarzy i ich 

Badania Ekmana- emocje wyrażane mimiką twarzy i ich 

rozpoznawanie jest wrodzoną cecha człowieka

rozpoznawanie jest wrodzoną cecha człowieka

 )?( 

 )?( 

uniesione kąciki ust

uniesione kąciki ust

  

  

możliwe pokazanie zębów

możliwe pokazanie zębów

  

  

zmarszczki od skrzydełek 

zmarszczki od skrzydełek 

nosa do kącików ust

nosa do kącików ust

  „

  „

kurze łapki" w okolicach oczu

kurze łapki" w okolicach oczu

uniesione wewnętrzne końce

uniesione wewnętrzne końce

    

    

brwi

brwi

  

  

opadnięte kąciki ust

opadnięte kąciki ust

  

  

możliwe drżenie warg

możliwe drżenie warg

  

  

trójkątne zmarszczki pod 

trójkątne zmarszczki pod 

    

    

powiekami

powiekami

lekko uniesiona górna warga

lekko uniesiona górna warga

 

 

uniesiona i wysunięta dolna warga

uniesiona i wysunięta dolna warga

 

 

zmarszczony nos

zmarszczony nos

 

 

uniesione policzki

uniesione policzki

 

 

zmarszczki poniżej dolnych    

zmarszczki poniżej dolnych    

  

  

powiek 

powiek 

 

 

brwi uniesione lub zbliżone do   

brwi uniesione lub zbliżone do   

  

  

siebie

siebie

opuszczone i ściągnięte brwi

opuszczone i ściągnięte brwi

 

 

pionowe zmarszczki między  

pionowe zmarszczki między  

   

   

brwiami

brwiami

 

 

napięte powieki i przymrużone 

napięte powieki i przymrużone 

   

   

oczy

oczy

 

 

ściągnięte wargi

ściągnięte wargi

 

 

rozchylone nozdrza

rozchylone nozdrza

background image

 

 

 

 

7

7

GESTY I INNE RUCHY CIAŁA

GESTY I INNE RUCHY CIAŁA

KIWNIĘCIA GŁOWĄ

KIWNIĘCIA GŁOWĄ

 – zachęcanie do kontynuacji 

 – zachęcanie do kontynuacji 

konwersacji, potakiwanie i zaprzeczanie – różne w 

konwersacji, potakiwanie i zaprzeczanie – różne w 

różnych krajach: Bułgaria, część południowa 

różnych krajach: Bułgaria, część południowa 

Włoch – przeciwne znaczenia ruchów głowy

Włoch – przeciwne znaczenia ruchów głowy

seria kiwnięć głową

seria kiwnięć głową

– oznaka, że osoba sama chce 

– oznaka, że osoba sama chce 

teraz  mówić, dobrze zrozumiała, chce zakończyć 

teraz  mówić, dobrze zrozumiała, chce zakończyć 

wątek konweracji 

wątek konweracji 

Ruchy dłoni i ramion

Ruchy dłoni i ramion

 – gesty służą ilustrowaniu 

 – gesty służą ilustrowaniu 

wypowiedzi (rozmiar, kształt, zakres), szybkiemu 

wypowiedzi (rozmiar, kształt, zakres), szybkiemu 

komunikowaniu na odległość (wskazywanie, 

komunikowaniu na odległość (wskazywanie, 

konkretne znaczenia gestów podzielane przez 

konkretne znaczenia gestów podzielane przez 

ludzi w określonych grupach lub kręgach 

ludzi w określonych grupach lub kręgach 

kulturowych 

kulturowych 

background image

 

 

 

 

8

8

POZYCJA CIAŁA

POZYCJA CIAŁA

POZYCJA CIAŁA 

POZYCJA CIAŁA 

wyraża postawę 

wyraża postawę 

wobec innych, 

wobec innych, 

element komunikacji 

element komunikacji 

występujący także 

występujący także 

wśród zwierząt

wśród zwierząt

Schematy pozycji 

Schematy pozycji 

ciała o 

ciała o 

jednoznacznych 

jednoznacznych 

znaczeniach 

znaczeniach 

(za: Argyle, 

(za: Argyle, 

1991)

1991)

background image

 

 

 

 

9

9

KONTAKT WZROKOWY

KONTAKT WZROKOWY

SPOSÓB ZDOBYWANIA INFORMACJI O 

SPOSÓB ZDOBYWANIA INFORMACJI O 

INNEJ OSOBIE („OCZY JAKO OKNO DO 

INNEJ OSOBIE („OCZY JAKO OKNO DO 

DUSZY”)

DUSZY”)

KOMUNIKAT – SPOŁECZNE REGUŁY 

KOMUNIKAT – SPOŁECZNE REGUŁY 

NAWIĄZYWANIA KONTAKTU 

NAWIĄZYWANIA KONTAKTU 

WZROKOWEGO – ICH ODMIENNOŚĆ 

WZROKOWEGO – ICH ODMIENNOŚĆ 

DLA KOBIET I MĘŻCZYZN

DLA KOBIET I MĘŻCZYZN

background image

 

 

 

 

10

10

KONTAKT DOTYKOWY

KONTAKT DOTYKOWY

Kontakt dotykowy jest 

Kontakt dotykowy jest 

w naszej kulturze 

w naszej kulturze 

regulowany ścisłymi 

regulowany ścisłymi 

zasadami (uścisk 

zasadami (uścisk 

dłoni, poklepywanie 

dłoni, poklepywanie 

po plecach, pocałunki 

po plecach, pocałunki 

itp.)

itp.)

Wyniki badania 

Wyniki badania 

Jourarda uzyskane z 

Jourarda uzyskane z 

próby amerykańskich 

próby amerykańskich 

studentów wskazują 

studentów wskazują 

na różnice kto i przez 

na różnice kto i przez 

kogo jest dotykany i w 

kogo jest dotykany i w 

jakie części ciała 

jakie części ciała 

(za: 

(za: 

Argyle, 1991)

Argyle, 1991)

background image

 

 

 

 

11

11

ZACHOWANIA PRZESTRZENNE

ZACHOWANIA PRZESTRZENNE

Bliskość fizyczna jest jednym ze 

Bliskość fizyczna jest jednym ze 

wskaźników intymności relacji

wskaźników intymności relacji

Bliższe dystanse wiążą się z bardziej 

Bliższe dystanse wiążą się z bardziej 

intymną konwersacją: zostają 

intymną konwersacją: zostają 

zaktywizowane odmienne kanały 

zaktywizowane odmienne kanały 

sensoryczne: węch i dotyk

sensoryczne: węch i dotyk

Standardowy stopień bliskości jest 

Standardowy stopień bliskości jest 

zmienny zależnie od kultury: 

zmienny zależnie od kultury: 

Arabowie i Latynosi zachowują 

Arabowie i Latynosi zachowują 

mniejszy dystans, Szwedzi i  Szkoci 

mniejszy dystans, Szwedzi i  Szkoci 

są najbardziej dystansowi

są najbardziej dystansowi

Zachowania przestrzenne 

Zachowania przestrzenne 

sygnalizują postawy interpersonalne

sygnalizują postawy interpersonalne

Bliższy dystans utrzymujemy wobec 

Bliższy dystans utrzymujemy wobec 

osób lubianych

osób lubianych

Manipulowanie otoczeniem 

Manipulowanie otoczeniem 

fizycznym i symboliczne używanie 

fizycznym i symboliczne używanie 

przestrzeni wykorzystywane do 

przestrzeni wykorzystywane do 

zyskiwania dominacji lub afiliacji 

zyskiwania dominacji lub afiliacji 

(zasiadanie w określonym miejscu, 

(zasiadanie w określonym miejscu, 

ustawianie biurka)

ustawianie biurka)

REGUŁA UPRZEJMEJ NIEUWAGI 

REGUŁA UPRZEJMEJ NIEUWAGI 

(Goffman) w zbyt ciasnej 

(Goffman) w zbyt ciasnej 

przestrzeni, zachowania służące 

przestrzeni, zachowania służące 

odzyskaniu przestrzeni

odzyskaniu przestrzeni

INTYMNY 
do 0,5 m

PRYWATNY 0,5 DO 1 M

PUBLICZNY OD 4 M

BADANIA Halla

SPOŁECZNY 1-3 m

background image

 

 

 

 

12

12

Wartościowanie w 

Wartościowanie w 

spostrzeganiu 

spostrzeganiu 

ludzi

ludzi

background image

 

 

 

 

13

13

PRZYMIOTNIKOWE

PRZYMIOTNIKOWE

 OKREŚLENIA - CECHY 

 OKREŚLENIA - CECHY 

UŻYWANE DO OPISU LUDZI

UŻYWANE DO OPISU LUDZI

 

 

 

 

wrażliwy

wrażliwy

 

 

bez inicjatywy

bez inicjatywy

aktywny

aktywny

egoista 

egoista 

chłodny

chłodny

uczynny

uczynny

szczery

szczery

zdolny

zdolny

 

 

sprawny

sprawny

ambitny

ambitny

niezaradny

niezaradny

niewytrwały

niewytrwały

nieprzyjazny

nieprzyjazny

leniwy

leniwy

wyrozumiały

wyrozumiały

inteligentny

inteligentny

tolerancyjny

tolerancyjny

cyniczny

cyniczny

pewny siebie

pewny siebie

zarozumiały

zarozumiały

arogancki

arogancki

 

 

nieporadny

nieporadny

z dystansem

z dystansem

niezawodny

niezawodny

 

 

przedsiębiorczy

przedsiębiorczy

 

 

niezawodny

niezawodny

bezmyślny

bezmyślny

bez ambicji

bez ambicji

background image

 

 

 

 

14

14

UKRYTE TEORIE 

UKRYTE TEORIE 

OSOBOWOŚCI

OSOBOWOŚCI

UTO – Zestaw przekonań o zasadach 

UTO – Zestaw przekonań o zasadach 

współwystępowania pewnych cech 

współwystępowania pewnych cech 

osobowości u ludzi np. uprzejmy – 

osobowości u ludzi np. uprzejmy – 

pomocny

pomocny

UTO – przekonania często podzielane 

UTO – przekonania często podzielane 

w danej kulturze, np. piękno = dobro

w danej kulturze, np. piękno = dobro

Opierają się często na zasadzie 

Opierają się często na zasadzie 

spójności afektywnej

spójności afektywnej

background image

 

 

 

 

15

15

Badania Rosenberga i współpracowników – mapa przekonań o 

Badania Rosenberga i współpracowników – mapa przekonań o 

związkach między cechami osobowości (o ich 

związkach między cechami osobowości (o ich 

współwystepowaniu)

współwystepowaniu)

background image

 

 

 

 

16

16

Wszechobecność wartościowania

Wszechobecność wartościowania

nadawanie znaczenia wartościującego – dzielenie obiektów 

nadawanie znaczenia wartościującego – dzielenie obiektów 

na pozytywne i negatywne -  jako jeden z pierwszych i 

na pozytywne i negatywne -  jako jeden z pierwszych i 

najczęstszych procesów orientacji jednostki w otoczeniu 

najczęstszych procesów orientacji jednostki w otoczeniu 

1.

1.

Pozytywność – Negatywność jako najważniejsze 

Pozytywność – Negatywność jako najważniejsze 

zróżnicowanie

zróżnicowanie

 sytuacji społecznych, ludzi, własnej osoby, 

 sytuacji społecznych, ludzi, własnej osoby, 

kategorii używanych do opisu innych

kategorii używanych do opisu innych

2.

2.

Pozytywność – Negatywność jako najważniejszy rodzaj 

Pozytywność – Negatywność jako najważniejszy rodzaj 

podobieństwa

podobieństwa

 osób, sytuacji, cech do opisu ludzi 

 osób, sytuacji, cech do opisu ludzi 

Zjawiska afektywne (związane z procesami 

Zjawiska afektywne (związane z procesami 

wartościowania): emocje, nastroje, oceny

wartościowania): emocje, nastroje, oceny

ICH WŁAŚCIWOŚCI

ICH WŁAŚCIWOŚCI

mają  znak (pozytywny – negatywny) 

mają  znak (pozytywny – negatywny) 

charakteryzuje je natężenie (intensywność) , 

charakteryzuje je natężenie (intensywność) , 

ukierunkowane są zwykle 

ukierunkowane są zwykle 

na obiekt

na obiekt

  i są 

  i są 

od 

od 

podmiotu

podmiotu

 (subiektywne) 

 (subiektywne) 

background image

 

 

 

 

17

17

ZJAWISKA AFEKTYWNE

ZJAWISKA AFEKTYWNE

 

 

EMOCJE –

EMOCJE –

 konstytutywnym ich składnikiem jest pobudzenie, są 

 konstytutywnym ich składnikiem jest pobudzenie, są 

zwykle intensywne i krótkotrwałe, zwykle skierowane na 

zwykle intensywne i krótkotrwałe, zwykle skierowane na 

określone obiekty i powiązane z utrwalonymi, różnymi wzorcami 

określone obiekty i powiązane z utrwalonymi, różnymi wzorcami 

ekspresji, powiązane z zachowaniami zorientowanymi na cel

ekspresji, powiązane z zachowaniami zorientowanymi na cel

 

 

NASTROJE

NASTROJE

 – stan afektywny o określonej walencji (pozytywnej 

 – stan afektywny o określonej walencji (pozytywnej 

lub negatywnej) słabo sprecyzowana przyczyna, niezbyt 

lub negatywnej) słabo sprecyzowana przyczyna, niezbyt 

intensywny, bardziej długotrwały, o łagodnym przebiegu, 

intensywny, bardziej długotrwały, o łagodnym przebiegu, 

rozmyty wzorzec behawioralnej ekspresji, słabe (lub brak) 

rozmyty wzorzec behawioralnej ekspresji, słabe (lub brak) 

pobudzenia fizjologicznego, zawiera mniej lub bardziej 

pobudzenia fizjologicznego, zawiera mniej lub bardziej 

skrystalizowane oczekiwania podmiotu dotyczące odczuwania w 

skrystalizowane oczekiwania podmiotu dotyczące odczuwania w 

najbliższej przyszłości stanów zgodnych ze swoją walencją. 

najbliższej przyszłości stanów zgodnych ze swoją walencją. 

Nastrój stanowi system sygnalizujący organizmowi korzystną 

Nastrój stanowi system sygnalizujący organizmowi korzystną 

bądź nie interakcję ze środowiskiem. 

bądź nie interakcję ze środowiskiem. 

background image

 

 

 

 

18

18

ZJAWISKA AFEKTYWNE c.d.

ZJAWISKA AFEKTYWNE c.d.

OCENY

OCENY

stanowią rodzaj sądów, mają charakter werbalny, 

stanowią rodzaj sądów, mają charakter werbalny, 

formułowane są zwykle w odpowiedzi na pytanie, 

formułowane są zwykle w odpowiedzi na pytanie, 

zdeterminowane są dostępnymi w danym momencie 

zdeterminowane są dostępnymi w danym momencie 

informacjami i regułami formowania sądu (np. ocena 

informacjami i regułami formowania sądu (np. ocena 

własnej satysfakcji z życia Strack, Martin i Strack,1990) , 

własnej satysfakcji z życia Strack, Martin i Strack,1990) , 

w przeciwieństwie do emocji i nastrojów, oceny mogą mieć 

w przeciwieństwie do emocji i nastrojów, oceny mogą mieć 

punkt 

punkt 

indyferencji (

indyferencji (

ocena neutralna) jak również mogą 

ocena neutralna) jak również mogą 

zawierać 

zawierać 

sprzeczności

sprzeczności

:

:

1.

1.

synchroniczne: różne oceny tego samego obiektu – jego 

synchroniczne: różne oceny tego samego obiektu – jego 

aspektów, w tym samym czasie

aspektów, w tym samym czasie

2.

2.

diachroniczne: różne oceny tego samego obiektu przy 

diachroniczne: różne oceny tego samego obiektu przy 

różnych okazach 

różnych okazach 

mogą podlegać integracji

mogą podlegać integracji

 tworząc w umyśle podmiotu 

 tworząc w umyśle podmiotu 

ocenę uogólnioną, co zupełnie nie jest możliwe w przypadku 

ocenę uogólnioną, co zupełnie nie jest możliwe w przypadku 

emocji (badania nad uwarunkowanymi u kotów reakcjami 

emocji (badania nad uwarunkowanymi u kotów reakcjami 

na pokarm i szoki w sytuacji konfliktowej)

na pokarm i szoki w sytuacji konfliktowej)

background image

 

 

 

 

19

19

Efekt negatywności i inklinacja 

Efekt negatywności i inklinacja 

pozytywna

pozytywna

Adaptacyjna koncepcja procesów wartościowania

Adaptacyjna koncepcja procesów wartościowania

Unikanie -                                             + Dążenie

Unikanie -                                             + Dążenie

Efekt negatywności

Efekt negatywności

:

:

Afektywny: wyższe ważenie w sądach i reakcjach bodźców negatywnych 

Afektywny: wyższe ważenie w sądach i reakcjach bodźców negatywnych 

niż pozytywnych

niż pozytywnych

Informacyjny: silniejsze reakcje orientacyjne i większa aktywność 

Informacyjny: silniejsze reakcje orientacyjne i większa aktywność 

poznawcza wobec bodźców negatywnych niż pozytywnych.

poznawcza wobec bodźców negatywnych niż pozytywnych.

Ocena ogólna – informacje negatywne mają większy wpływ na ocenę 

Ocena ogólna – informacje negatywne mają większy wpływ na ocenę 

niż informacje pozytywne

niż informacje pozytywne

Strategie poszukiwania informacji wartościujących (np.koncepcja 

Strategie poszukiwania informacji wartościujących (np.koncepcja 

Rodin) 

Rodin) 

Większa liczba poznawczych detektorów informacji negatywnych

Większa liczba poznawczych detektorów informacji negatywnych

Tendencja do koncentrowania uwagi na informacjach negatywnych

Tendencja do koncentrowania uwagi na informacjach negatywnych

Poznawcza reprezentacja zjawisk, obiektów, ludzi lubianych czy 

Poznawcza reprezentacja zjawisk, obiektów, ludzi lubianych czy 

pozytywnych jest mniej złożona, bardziej jednorodna (przynajmniej w 

pozytywnych jest mniej złożona, bardziej jednorodna (przynajmniej w 

zakresie znaczeń wartościujących) niż reprezentacja zjawisk, 

zakresie znaczeń wartościujących) niż reprezentacja zjawisk, 

obiektów, ludzi nie lubianych czy negatywnych.

obiektów, ludzi nie lubianych czy negatywnych.

Większy konsensus społeczny w odniesieniu do zjawisk negatywnych 

Większy konsensus społeczny w odniesieniu do zjawisk negatywnych 

niż pozytywnych, mniejsza wariancja ocen dotyczących znaczenia 

niż pozytywnych, mniejsza wariancja ocen dotyczących znaczenia 

terminów negatywnych

terminów negatywnych

background image

 

 

 

 

20

20

Efekt negatywności i inklinacja pozytywna 

Efekt negatywności i inklinacja pozytywna 

c.d. 

c.d. 

INKLINACJA POZYTYWNA 

INKLINACJA POZYTYWNA 

Inni spostrzegani są raczej pozytywnie – 

Inni spostrzegani są raczej pozytywnie – 

większość ludzi jest dobra

większość ludzi jest dobra

Spostrzegane ustosunkowania między 

Spostrzegane ustosunkowania między 

ludźmi jako pozytywne (jako norma 

ludźmi jako pozytywne (jako norma 

społeczna, Wyer )

społeczna, Wyer )

efekt Pollyanny (przewaga optymizmu nad 

efekt Pollyanny (przewaga optymizmu nad 

pesymizmem – dostrzeganie we wszystkim 

pesymizmem – dostrzeganie we wszystkim 

dobrych stron)

dobrych stron)

Optymizm, co do własnej przyszłości 

Optymizm, co do własnej przyszłości 

background image

 

 

 

 

21

21


Document Outline