background image

1

Zagadnienia etyczne i 

Zagadnienia etyczne i 

prawne opieki 

prawne opieki 

psychiatrycznej

psychiatrycznej

Opracowała: mgr Halina Miturska

Opracowała: mgr Halina Miturska

background image

2

Artykuł 4 Deklaracji Praw 

Artykuł 4 Deklaracji Praw 

Człowieka

Człowieka

i Ochrony Zdrowia Psychicznego 

i Ochrony Zdrowia Psychicznego 

przyjętej przez Światową Federację 

przyjętej przez Światową Federację 

Ochrony Zdrowia Psychicznego

Ochrony Zdrowia Psychicznego

w 1989 r. stanowi:

w 1989 r. stanowi:

background image

3

Podstawowe prawa osób, które są 

Podstawowe prawa osób, które są 

kwalifikowane, diagnozowane, 

kwalifikowane, diagnozowane, 

leczone lub określane jako 

leczone lub określane jako 

psychicznie chore

psychicznie chore

lub cierpiące z powodu problemów 

lub cierpiące z powodu problemów 

emocjonalnych, powinny być takie

emocjonalnych, powinny być takie

same jak prawa innych obywateli”.

same jak prawa innych obywateli”.

background image

4

Do praw tych 

Do praw tych 

należy:

należy:

Prawo do pozbawionego przymusu, 

Prawo do pozbawionego przymusu, 

godnego, humanitarnego

godnego, humanitarnego

i kwalifikowanego leczenia

i kwalifikowanego leczenia

z zapewnieniem dostępu do 

z zapewnieniem dostępu do 

odpowiadającej standardom 

odpowiadającej standardom 

profesjonalnym i normom 

profesjonalnym i normom 

etycznym pomocy medycznej, 

etycznym pomocy medycznej, 

psychologicznej

psychologicznej

i socjalnej.

i socjalnej.

background image

5

Prawo do wolnego od 

Prawo do wolnego od 

dyskryminacji, równego dostępu do 

dyskryminacji, równego dostępu do 

leczenia, jednakowego traktowania 

leczenia, jednakowego traktowania 

bez względu na status polityczny, 

bez względu na status polityczny, 

społeczny, ekonomiczny, 

społeczny, ekonomiczny, 

kulturowy, rasowy, religijny, 

kulturowy, rasowy, religijny, 

wynikający z płci lub wieku

wynikający z płci lub wieku

czy z orientacji seksualnej.

czy z orientacji seksualnej.

background image

6

Prawo do prywatności oraz intymności.

Prawo do prywatności oraz intymności.

Prawo do mienia osobistego.

Prawo do mienia osobistego.

Prawo do ochrony przed zniewagą 

Prawo do ochrony przed zniewagą 

fizyczną lub psychiczną.

fizyczną lub psychiczną.

Prawo do ochrony przed zaniedbaniem

Prawo do ochrony przed zaniedbaniem

i zaniechaniem pomocy profesjonalnej

i zaniechaniem pomocy profesjonalnej

i nieprofesjonalnej.

i nieprofesjonalnej.

background image

7

Prawo każdej osoby do rzetelnej 

Prawo każdej osoby do rzetelnej 

informacji o jej stanie klinicznym.

informacji o jej stanie klinicznym.

Prawo do leczenia

Prawo do leczenia

 obejmuje 

 obejmuje 

hospitalizację, leczenie ambulatoryjne 

hospitalizację, leczenie ambulatoryjne 

lub psychosocjalne

lub psychosocjalne

 – zależnie od 

 – zależnie od 

potrzeb – z gwarancją odpowiedniej 

potrzeb – z gwarancją odpowiedniej 

konsultacji medycznej, etycznej i 

konsultacji medycznej, etycznej i 

prawnej, a w przypadku leczenia 

prawnej, a w przypadku leczenia 

wbrew woli pacjenta – prawo do 

wbrew woli pacjenta – prawo do 

bezstronnej reprezentacji, kontroli

bezstronnej reprezentacji, kontroli

i odwoływania się.

i odwoływania się.

background image

8

Deklaracja podkreśla, że wszyscy 

Deklaracja podkreśla, że wszyscy 

psychicznie chorzy mają prawo do 

psychicznie chorzy mają prawo do 

leczenia, w którym uwzględnia się 

leczenia, w którym uwzględnia się 

głównie ich dobro.

głównie ich dobro.

Chory psychicznie, tak jak każdy inny 

Chory psychicznie, tak jak każdy inny 

pacjent, ma prawo do 

pacjent, ma prawo do 

OCHRONY 

OCHRONY 

GODNOŚCI

GODNOŚCI

, do poszanowania 

, do poszanowania 

indywidualnych różnic kulturowych

indywidualnych różnic kulturowych

i religijnych.

i religijnych.

background image

9

Pielęgniarka, która przebywa z 

Pielęgniarka, która przebywa z 

chorym najdłużej jest 

chorym najdłużej jest 

szczególnie powołana do obrony 

szczególnie powołana do obrony 

jego praw i swobód, zwłaszcza 

jego praw i swobód, zwłaszcza 

wtedy, gdy on sam nie jest w 

wtedy, gdy on sam nie jest w 

stanie tego zrobić.

stanie tego zrobić.

background image

10

Wszystko to, czego dowie się 

Wszystko to, czego dowie się 

pielęgniarka o chorym psychicznie 

pielęgniarka o chorym psychicznie 

jest objęte 

jest objęte 

TAJEMNICĄ 

TAJEMNICĄ 

ZAWODOWĄ

ZAWODOWĄ

.

.

Niektóre sprawy chorego nigdy nie 

Niektóre sprawy chorego nigdy nie 

powinny dotrzeć do jego rodziny.

powinny dotrzeć do jego rodziny.

Pielęgniarka nie może powiadamiać 

Pielęgniarka nie może powiadamiać 

organów ścigania, jeśli dowiedziała 

organów ścigania, jeśli dowiedziała 

się od chorego o popełnionym przez 

się od chorego o popełnionym przez 

niego przestępstwie.

niego przestępstwie.

background image

11

Wymogi etyczne 

Wymogi etyczne 

zawodu 

zawodu 

pielęgniarki

pielęgniarki

mają szczególne znaczenie w 

mają szczególne znaczenie w 

przypadku pracy z chorym 

przypadku pracy z chorym 

psychicznie.

psychicznie.

Większość z nich nie upomina się o 

Większość z nich nie upomina się o 

swoje oczywiste prawa, przyzwoity 

swoje oczywiste prawa, przyzwoity 

poziom opieki, leczenie i 

poziom opieki, leczenie i 

odpowiednie traktowanie.

odpowiednie traktowanie.

background image

12

Większość hospitalizowanych  jest 

Większość hospitalizowanych  jest 

BEZBRONNA

BEZBRONNA

 wobec nieuczciwości, 

 wobec nieuczciwości, 

niepunktualności, lekceważenia, 

niepunktualności, lekceważenia, 

wyzyskiwania ich w pracy dla 

wyzyskiwania ich w pracy dla 

prywatnych celów.

prywatnych celów.

Niektórzy z nich nie poskarżą się, że 

Niektórzy z nich nie poskarżą się, że 

nie dostali leków lub obiadu, że śpią

nie dostali leków lub obiadu, że śpią

w brudnej pościeli, że są spragnieni, 

w brudnej pościeli, że są spragnieni, 

albo, że jest im zimno.

albo, że jest im zimno.

background image

13

Ustawa o ochronie 

Ustawa o ochronie 

zdrowia 

zdrowia 

psychicznego

psychicznego

Jest aktualnie obowiązującą.

Jest aktualnie obowiązującą.

Ustawa psychiatryczna, jako element 

Ustawa psychiatryczna, jako element 

kontroli społecznej nad 

kontroli społecznej nad 

funkcjonowaniem lecznictwa 

funkcjonowaniem lecznictwa 

psychiatrycznego, które czasami 

psychiatrycznego, które czasami 

posługuje się przymusem 

posługuje się przymusem 

zewnętrznym wobec pacjenta, chroni 

zewnętrznym wobec pacjenta, chroni 

interesy chorego oraz personelu 

interesy chorego oraz personelu 

medycznego.

medycznego.

background image

14

Ustawa precyzuje:

Ustawa precyzuje:

na czym polega ochrona zdrowia 

na czym polega ochrona zdrowia 

psychicznego,

psychicznego,

kto to jest osoba z zaburzeniami 

kto to jest osoba z zaburzeniami 

psychicznymi.

psychicznymi.

background image

15

Określa:

Określa:

warunki, w jakich wolno ograniczać 

warunki, w jakich wolno ograniczać 

swobodę pacjenta,

swobodę pacjenta,

zasady przyjęcia chorego do szpitala 

zasady przyjęcia chorego do szpitala 

psychiatrycznego bez jego zgody – 

psychiatrycznego bez jego zgody – 

bez 

bez 

pisemnej zgody na pobyt w szpitalu 

pisemnej zgody na pobyt w szpitalu 

może być przyjęta osoba, której 

może być przyjęta osoba, której 

dotychczasowe zachowanie wskazuje, że 

dotychczasowe zachowanie wskazuje, że 

nie przyjęcie jej do szpitala spowoduje 

nie przyjęcie jej do szpitala spowoduje 

znaczne pogorszenie zdrowia 

znaczne pogorszenie zdrowia 

psychicznego.

psychicznego.

background image

16

Bez zgody chorego można go przyjąć

Bez zgody chorego można go przyjąć

do szpitala, gdy nie jest on zdolny

do szpitala, gdy nie jest on zdolny

do samodzielnego zaspokojenia 

do samodzielnego zaspokojenia 

podstawowych potrzeb życiowych,

podstawowych potrzeb życiowych,

a istnieje domniemanie, że 

a istnieje domniemanie, że 

leczenie

leczenie

w szpitalu przyniesie poprawę 

w szpitalu przyniesie poprawę 

stanu zdrowia.

stanu zdrowia.

background image

17

O wypisaniu ze szpitala osoby, która 

O wypisaniu ze szpitala osoby, która 

nie wyraziła zgody na 

nie wyraziła zgody na 

hospitalizację decyduje ordynator, 

hospitalizację decyduje ordynator, 

a dyrektor

a dyrektor

szpitala zawiadamia o tym fakcie

szpitala zawiadamia o tym fakcie

sąd opiekuńczy.

sąd opiekuńczy.

background image

18

Osoba z zaburzeniami psychicznymi, 

Osoba z zaburzeniami psychicznymi, 

zarówno w szpitalu jak i w domu 

zarówno w szpitalu jak i w domu 

pomocy społecznej ma prawo, 

pomocy społecznej ma prawo, 

zgodnie z ustawą do:

zgodnie z ustawą do:

porozumiewania się bez 

porozumiewania się bez 

ograniczeń

ograniczeń

z rodziną i innymi osobami,

z rodziną i innymi osobami,

tajemnicy korespondencji,

tajemnicy korespondencji,

background image

19

okresowego przebywania poza szpitalem 

okresowego przebywania poza szpitalem 

bez wypisywania ze szpitala, jeżeli nie 

bez wypisywania ze szpitala, jeżeli nie 

zagraża to jej życiu, zdrowiu albo życiu i 

zagraża to jej życiu, zdrowiu albo życiu i 

zdrowiu innych,

zdrowiu innych,

nie stosowania wobec niej przymusu 

nie stosowania wobec niej przymusu 

bezpośredniego, jeśli nie dopuszcza się 

bezpośredniego, jeśli nie dopuszcza się 

zamachu przeciwko zdrowiu i życiu 

zamachu przeciwko zdrowiu i życiu 

własnemu oraz innych osób, nie zagraża 

własnemu oraz innych osób, nie zagraża 

bezpieczeństwu powszechnemu, nie niszczy

bezpieczeństwu powszechnemu, nie niszczy

i nie uszkadza w sposób gwałtowny 

i nie uszkadza w sposób gwałtowny 

przedmiotów znajdujących się w jej 

przedmiotów znajdujących się w jej 

otoczeniu.

otoczeniu.

background image

20

W

W

 

 

ustawie o ochronie zdrowia 

ustawie o ochronie zdrowia 

psychicznego szczególny nacisk 

psychicznego szczególny nacisk 

kładzie się na promocję zdrowia 

kładzie się na promocję zdrowia 

psychicznego i profilaktykę.

psychicznego i profilaktykę.

Zasady ochrony zdrowia psychicznego 

Zasady ochrony zdrowia psychicznego 

należy propagować w placówkach 

należy propagować w placówkach 

oświatowych i opiekuńczo – 

oświatowych i opiekuńczo – 

wychowawczych.

wychowawczych.

background image

21

Zagadnienia ochrony zdrowia 

Zagadnienia ochrony zdrowia 

psychicznego należy wprowadzać 

psychicznego należy wprowadzać 

do programów nauczania osób, 

do programów nauczania osób, 

które zawodowo zajmują się 

które zawodowo zajmują się 

nauczaniem, wychowaniem, 

nauczaniem, wychowaniem, 

leczeniem i opieką.

leczeniem i opieką.

background image

22

Organy do spraw pomocy społecznej 

Organy do spraw pomocy społecznej 

wraz z zakładami psychiatrycznej 

wraz z zakładami psychiatrycznej 

opieki zdrowotnej upoważnione są do 

opieki zdrowotnej upoważnione są do 

organizowania na swoim terenie 

organizowania na swoim terenie 

wsparcia społecznego dla osób, 

wsparcia społecznego dla osób, 

które z powodu choroby psychicznej

które z powodu choroby psychicznej

lub upośledzenia umysłowego mają 

lub upośledzenia umysłowego mają 

trudności w życiu codziennym.

trudności w życiu codziennym.

background image

23

Wsparcie społeczne, do 

Wsparcie społeczne, do 

którego zobowiązane są 

którego zobowiązane są 

wymienione organy polega 

wymienione organy polega 

na:

na:

1.

1.

podtrzymywaniu i rozwijaniu 

podtrzymywaniu i rozwijaniu 

umiejętności niezbędnych do 

umiejętności niezbędnych do 

samodzielnego życia,

samodzielnego życia,

2.

2.

organizowaniu w środowisku 

organizowaniu w środowisku 

społecznym pomocy ze strony 

społecznym pomocy ze strony 

rodziny, innych osób, grup, 

rodziny, innych osób, grup, 

organizacji społecznych i instytucji,

organizacji społecznych i instytucji,

background image

24

3.

3.

udzielaniu pomocy finansowej, 

udzielaniu pomocy finansowej, 

rzeczowej oraz innych świadczeń

rzeczowej oraz innych świadczeń

na zasadach określonych w 

na zasadach określonych w 

ustawie

ustawie

o pomocy społecznej.

o pomocy społecznej.


Document Outline