TOLERANCJA 

EKOLOGICZNA 

ORGANIZMÓW

 

 

TOLERANCJA EKOLOGICZNA 
ORGANIZMU – jest to zdolność 
organizmu do przystosowania się do 
zmian danego czynnika.

 

 

 

 

 

 

•EURYBIONTY – to gatunki 

o szerokim zakresie tolerancji

•STENOBIONTY – to gatunki 

o wąskim zakresie tolerancji

 

 

 

 

W stosunku do 

określonych 

czynników 

wprowadza się 

następujące 

terminy:

EURY – (szeroki)

STENO – (wąski)

TERMICZNY – odnosi się 

do  temperatury

HYDRYCZNY – odnosi się 

do wody

HALINOWY – odnosi się 

do  zasolenia

FAGICZNY – odnosi się 

do  pokarmu 

 

 

 

 

Organizmy o podobnym zakresie 
tolerancji 
w stosunku do określonych 
czynników środowiska nazywamy 
GRUPAMI /FORMAMI 
EKOLOGICZNYMI.

 

 

• PRAWO MINIMUM LIEBIGA mówi, że 

możliwości rozwoju organizmu określa 
ten składnik, którego jest najmniej. 
Jest to tzw. czynnik ograniczający.

• PRAWO TOLERANCJI SHELFORDA, 

jest rozszerzeniem prawa minimum. 
Mówi ono, że możliwość bytowania 
organizmu określają minima i 
maksima danego czynnika.

 

 

Formy ekologiczne roślin nasiennych

Klasyfikacja ze względu na gospodarkę wodną

• HYDROFITY - rośliny środowisk wodnych, np. strzałka wodna, grążel 

żółty, pływacz, grzybień biały, rzęsa, rogatek

• HIGROFITY - rośliny wilgociolubne, np. szczawik zajęczy, paprocie, 

mchy, storczyk szerokolistny, zawilec gajowy, piżmaczek wiosenny

• KSEROFITY - rośliny sucholubne, np. wilczomlecz, rozchodnik, kaktus, 

rojnik

• MEZOFITY - rośliny środowisk o wilgotności średniej i zmiennej, 

zaliczamy tu rośliny występujące w klimacie umiarkowanym

Klasyfikacja ze względu na "światło"

• HELIOFILE - rośliny światłolubne, np. słonecznik, dzwonek

• SKIOFILE - rośliny cieniolubne, np. bluszcz, szczawik zajęczy, 

paprocie

• EPIFITY - zaliczamy tu rośliny tropikalne, np. orchidee, storczyki

Klasyfikacja ze względu na obecność różnych pierwiastków w glebie

• KALCYFILE - rośliny wapniolubne, np. sasanka otwarta, koniczyna, 

babka lancetowata, powój polny, jaskier polny

• NITROFILE - rośliny azotolubne, np. marchew, burak, rzodkiewka, 

pokrzywa zwyczajna

• HALOFITY- rośliny słonolubne, np. solanka kolczasta, piołun

Klasyfikacja ze względu na pH gleby

• ACYDOFILE - rośliny kwasolubne, np. wrzos, borówka, kasztan 

jadalny, skrzyp błotny, szczaw polny

• BAZOFILE - rośliny zasadolubne, np. szałwia, biec dwulistny, 

koniczyna

 

 

ZADANIE 1
Wykres przedstawia zależność liczebności 

gatunków A, B, C od kwasowości gleby. 

Zanalizuj powyższy wykres i wskaż, który z 

gatunków może być uznany za najlepszy 

gatunek wskaźnikowy. Uzasadnij swój wybór.

 

 

ZADANIE 2
Określ zakresy tolerancji w stosunku do dwóch 
czynników środowiska dla pięciu gatunków 
oznaczonych na rysunku cyframi od 1 do 5.

 

 

ZADANIE 3
Tabela zawiera informacje o zakresach 

tolerancji względem pH podłoża czterech 

bakterii chorobotwórczych.

A.Przedstaw na wspólnym wykresie zakresy 

tolerancji wszystkich gatunków bakterii.

B.Porównaj zakresy tolerancji wszystkich 

gatunków i na tej podstawie ustal, które z nich 

są stenobiontami.

Gatunek

Wartość pH podłoża

minimum

optimum

maksimum

Pałeczka okrężnicy

4,4

6,0 – 7,0

9,0

Przecinkowiec 

cholery

5,6

6,2 – 8,0

9,6

Prątek gruźlicy

4,5

7,3 – 7,9

8,6

Dwoinka zapalenia 

płuc

6,5

7,8

8,3