background image

 

 

 

 

Choroby 

Choroby 

otępienne

otępienne

background image

 

 

 

 

Otępienie czołowo-skroniowe 

Otępienie czołowo-skroniowe 

(FTD)

(FTD)

Początek jest zwykle podstępny, choroba trwa 

Początek jest zwykle podstępny, choroba trwa 

przeważnie około 10lat, przebieg jest powoli 

przeważnie około 10lat, przebieg jest powoli 

postępujący. Pierwsze objawy związane są zazwyczaj ze 

postępujący. Pierwsze objawy związane są zazwyczaj ze 

zmianami osobowości, nastroju, napędu i zaburzeniami 

zmianami osobowości, nastroju, napędu i zaburzeniami 

zachowania . Pacjenci mogą być albo nadmiernie 

zachowania . Pacjenci mogą być albo nadmiernie 

pobudzeni ruchowo i słownie, euforyczni, drażliwi, z 

pobudzeni ruchowo i słownie, euforyczni, drażliwi, z 

niekontrolowanymi wybuchami złości lub nadmierną 

niekontrolowanymi wybuchami złości lub nadmierną 

sentymentalnością, albo też wycofujący się, apatyczni i 

sentymentalnością, albo też wycofujący się, apatyczni i 

pasywni. Najbardziej charakterystyczne zaburzenia 

pasywni. Najbardziej charakterystyczne zaburzenia 

zachowania to zachowania aspołeczne 

zachowania to zachowania aspołeczne 

(nieprzestrzeganie ogólnie przyjętych norm obejmujące 

(nieprzestrzeganie ogólnie przyjętych norm obejmujące 

także zachowania kryminalne i niewłaściwe zachowania 

także zachowania kryminalne i niewłaściwe zachowania 

seksualne). Wczesnym objawem jest brak empatii, 

seksualne). Wczesnym objawem jest brak empatii, 

zmiana upodobań dietetycznych z reguły na słodycze, 

zmiana upodobań dietetycznych z reguły na słodycze, 

wzrost/spadek aktywności seksualnej). Zaburzenia 

wzrost/spadek aktywności seksualnej). Zaburzenia 

mowy polegają na zubożeniu słownictwa aż do anomii, 

mowy polegają na zubożeniu słownictwa aż do anomii, 

przy zachowanym rozumieniu mowy i powtarzaniu.

przy zachowanym rozumieniu mowy i powtarzaniu.

background image

 

 

 

 

·  Dostępne leki nie wykazują istotnego 

·  Dostępne leki nie wykazują istotnego 

wpływu na zaburzenia funkcji 

wpływu na zaburzenia funkcji 

poznawczych w FTD. Istniejące 

poznawczych w FTD. Istniejące 

interwencje mogą korzystnie wpłynąć na 

interwencje mogą korzystnie wpłynąć na 

zaburzenia zachowania towarzyszące 

zaburzenia zachowania towarzyszące 

otępieniu.

otępieniu.

·  Lekami rekomendowanymi w 

·  Lekami rekomendowanymi w 

przypadkach FTD są leki o działaniu 

przypadkach FTD są leki o działaniu 

serotoninergicznym. Najlepiej 

serotoninergicznym. Najlepiej 

przebadanym lekiem jest trazodon, inną 

przebadanym lekiem jest trazodon, inną 

opcją są leki z grupy SSRI.

opcją są leki z grupy SSRI.

background image

 

 

 

 

Zespół Downa

Zespół Downa

 to zestaw charakterystycznych cech 

 to zestaw charakterystycznych cech 

fizycznych i psychicznych, które powstają wskutek błędu 

fizycznych i psychicznych, które powstają wskutek błędu 

genetycznego. W jądrze każdej prawidłowej komórki 

genetycznego. W jądrze każdej prawidłowej komórki 

człowieka są zawsze 23 pary chromosomów. U osób z 

człowieka są zawsze 23 pary chromosomów. U osób z 

zespołem Downa w 21 parze znajduje się dodatkowy, trzeci 

zespołem Downa w 21 parze znajduje się dodatkowy, trzeci 

chromosom. Zespół Downa dość łatwo zdiagnozować, kiedy 

chromosom. Zespół Downa dość łatwo zdiagnozować, kiedy 

dziecko jest maleńkie, wiążą się bowiem z nim pewne 

dziecko jest maleńkie, wiążą się bowiem z nim pewne 

bardzo charakterystyczne cechy: znaczna część dzieci 

bardzo charakterystyczne cechy: znaczna część dzieci 

dotkniętych tą chorobą ma słabe napięcie mięśniowe i 

dotkniętych tą chorobą ma słabe napięcie mięśniowe i 

sprawia wrażenie wiotkich. Najczęściej oczy są nieco 

sprawia wrażenie wiotkich. Najczęściej oczy są nieco 

skośne, grzbiet nosa płaski, a kości policzkowe nieco 

skośne, grzbiet nosa płaski, a kości policzkowe nieco 

odstające. Na skutek wolniejszego rozwoju czaszki młodzi 

odstające. Na skutek wolniejszego rozwoju czaszki młodzi 

ludzie z zespołem Downa nie wyglądają na swój 

ludzie z zespołem Downa nie wyglądają na swój 

wiek.Badania dowodzą, że 30-40 procent dzieci z tym 

wiek.Badania dowodzą, że 30-40 procent dzieci z tym 

schorzeniem cierpi na jakąś postać wady serca. Dość częste 

schorzeniem cierpi na jakąś postać wady serca. Dość częste 

są u nich wady słuchu, zdarzają się również wady wzroku, a 

są u nich wady słuchu, zdarzają się również wady wzroku, a 

także zakłócenia w funkcjonowaniu układu pokarmowego. 

także zakłócenia w funkcjonowaniu układu pokarmowego. 

Duży kłopot może sprawiać też sucha skóra, wymagająca 

Duży kłopot może sprawiać też sucha skóra, wymagająca 

szczególnej pielęgnacji. Dzieci wolniej się rozwijają - później 

szczególnej pielęgnacji. Dzieci wolniej się rozwijają - później 

zaczynają siadać, stawać i chodzić, wolniej reagują na 

zaczynają siadać, stawać i chodzić, wolniej reagują na 

bodźce, mają osłabione czucie dotyku, bólu, temperatury.

bodźce, mają osłabione czucie dotyku, bólu, temperatury.

background image

 

 

 

 

Należy pamiętać, że nie ma jednej 

Należy pamiętać, że nie ma jednej 

niezawodnej recepty na wspieranie rozwoju 

niezawodnej recepty na wspieranie rozwoju 

dziecka z zespołem Downa. Wszystkie 

dziecka z zespołem Downa. Wszystkie 

stosowane przez nas oddziaływania 

stosowane przez nas oddziaływania 

powinny być dobrane do jego 

powinny być dobrane do jego 

indywidualnych potrzeb i możliwości 

indywidualnych potrzeb i możliwości 

psychofizycznych. Niezbędnym czynnikiem 

psychofizycznych. Niezbędnym czynnikiem 

jest kompleksowa diagnoza rozwoju 

jest kompleksowa diagnoza rozwoju 

dziecka, obejmująca ocenę somatycznego 

dziecka, obejmująca ocenę somatycznego 

stanu dziecka, ocenę rozwoju ruchowego, 

stanu dziecka, ocenę rozwoju ruchowego, 

umysłowego i społecznego w tym rozwoju 

umysłowego i społecznego w tym rozwoju 

mowy we wszystkich metodach 

mowy we wszystkich metodach 

neurofizjologicznych. 

neurofizjologicznych. 

background image

 

 

 

 

Stymulacja proprioceptywna

Stymulacja proprioceptywna

Propriocepcja to zmysł odczuwania 

Propriocepcja to zmysł odczuwania 

samego siebie, czucia pozycji i ruchu ciała. 

samego siebie, czucia pozycji i ruchu ciała. 

Proprioceptory znajdujące się w mięśniach, 

Proprioceptory znajdujące się w mięśniach, 

stawach, oczach, w narządzie równowagi 

stawach, oczach, w narządzie równowagi 

przesyłają sygnały do ośrodka 

przesyłają sygnały do ośrodka 

koordynacyjnego w móżdżku. 

koordynacyjnego w móżdżku. 

Propriocepcja wraz ze zmysłowymi 

Propriocepcja wraz ze zmysłowymi 

układami odbioru dotyku i temperatury 

układami odbioru dotyku i temperatury 

należą do najwcześniej rozwijających się i 

należą do najwcześniej rozwijających się i 

dojrzewających. Proprioceptory reagują na 

dojrzewających. Proprioceptory reagują na 

czynne napięcie i bierny naciąg mięśni, 

czynne napięcie i bierny naciąg mięśni, 

ścięgien i na zgięcia w stawach niezbędne 

ścięgien i na zgięcia w stawach niezbędne 

do wykonania precyzyjnych ruchów. 

do wykonania precyzyjnych ruchów. 

background image

 

 

 

 

Stymulacja wzrokowa i słuchowa

Stymulacja wzrokowa i słuchowa

Zmysły wzroku i słuchu są zmysłami 

Zmysły wzroku i słuchu są zmysłami 

wyższego rzędu i są stymulowane przez 

wyższego rzędu i są stymulowane przez 

sensoryczne bodźce płynące z dotyku, 

sensoryczne bodźce płynące z dotyku, 

propriocepcji i narządu przedsionkowego. 

propriocepcji i narządu przedsionkowego. 

Zmysły te posiadają szczególne znaczenie 

Zmysły te posiadają szczególne znaczenie 

w procesie uczenia się, jak również w 

w procesie uczenia się, jak również w 

zakresie rozwoju motorycznego. Neurolog 

zakresie rozwoju motorycznego. Neurolog 

Myer stwierdził, iż odruch toniczny szyjny 

Myer stwierdził, iż odruch toniczny szyjny 

leży u podstaw rozwoju koordynacji 

leży u podstaw rozwoju koordynacji 

wzrokowo-słuchowej. Przetrwanie tego 

wzrokowo-słuchowej. Przetrwanie tego 

odruchu poza wiek wczesno-niemowlęcy 

odruchu poza wiek wczesno-niemowlęcy 

przeszkadza w rozwoju koordynacji 

przeszkadza w rozwoju koordynacji 

wzrokowo-ruchowej.

wzrokowo-ruchowej.

background image

 

 

 

 

Stymulacja dotykowa

Stymulacja dotykowa

Układ dotykowy to zmysł pobudzający aktywowanie 

Układ dotykowy to zmysł pobudzający aktywowanie 

ruchu poprzez stymulację receptorów czuciowych o 

ruchu poprzez stymulację receptorów czuciowych o 

niskim i wysokim progu pobudliwości w celu zwiększenia 

niskim i wysokim progu pobudliwości w celu zwiększenia 

wrażliwości mięśni na rozciąganie i wykorzystanie 

wrażliwości mięśni na rozciąganie i wykorzystanie 

zharmonizowanej stymulacji czuciowej do aktywacji 

zharmonizowanej stymulacji czuciowej do aktywacji 

odpowiedzi motorycznej. W metodzie sensomotorycznej 

odpowiedzi motorycznej. W metodzie sensomotorycznej 

Rood bodźce czuciowe to: masowanie, pocieranie, 

Rood bodźce czuciowe to: masowanie, pocieranie, 

drażnienie szczoteczką, ochładzanie, klepanie, 

drażnienie szczoteczką, ochładzanie, klepanie, 

przytulanie, pieszczenie. Dzieci z sierocińców są 

przytulanie, pieszczenie. Dzieci z sierocińców są 

pozbawione stymulacji dotykowej płynącej z przytulania 

pozbawione stymulacji dotykowej płynącej z przytulania 

i bliskości ludzkiego ciała oraz czułego kołysania w 

i bliskości ludzkiego ciała oraz czułego kołysania w 

kochających rękach rodziców (stymulacja 

kochających rękach rodziców (stymulacja 

przedsionkowa); dzieci te nie rozwijają się prawidłowo. 

przedsionkowa); dzieci te nie rozwijają się prawidłowo. 

Aby mózg dziecka funkcjonował prawidłowo, musi 

Aby mózg dziecka funkcjonował prawidłowo, musi 

otrzymywać bodźce z trzech podstawowych zmysłów: 

otrzymywać bodźce z trzech podstawowych zmysłów: 

przedsionkowego, proprioceptywnego i dotykowego na 

przedsionkowego, proprioceptywnego i dotykowego na 

równi z bodźcami wzrokowymi, słuchowymi i 

równi z bodźcami wzrokowymi, słuchowymi i 

smakowymi. W życiu prenatalnym dokonuje się stała 

smakowymi. W życiu prenatalnym dokonuje się stała 

stymulacja dotykowa przez wody płodowe.

stymulacja dotykowa przez wody płodowe.

background image

 

 

 

 

Choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona

 - powoli postępująca, 

 - powoli postępująca, 

samoistna, zwyrodnieniowa choroba ośrodkowego 

samoistna, zwyrodnieniowa choroba ośrodkowego 

układu nerwowego. Choroba Parkinsona to 

układu nerwowego. Choroba Parkinsona to 

schorzenie ludzi w starszym wieku, którego 

schorzenie ludzi w starszym wieku, którego 

przyczyną są zmiany zwyrodnieniowe w układzie 

przyczyną są zmiany zwyrodnieniowe w układzie 

nerwowym, a szczególnie w obszarze mózgu 

nerwowym, a szczególnie w obszarze mózgu 

zawiadującym aparatem ruchu. 

zawiadującym aparatem ruchu. 

Objawy

Objawy

Drżenie rąk lub głowy, spowolnienie ruchów, chód 

Drżenie rąk lub głowy, spowolnienie ruchów, chód 

drobnymi kroczkami, przygarbienie, zaburzenia 

drobnymi kroczkami, przygarbienie, zaburzenia 

równowagi, drżenie kciuków i palców wskazujących 

równowagi, drżenie kciuków i palców wskazujących 

(kręcenie kulek), niewyraźna mowa. W stanach 

(kręcenie kulek), niewyraźna mowa. W stanach 

ciężkich usztywnienie kończyn i tułowia, 

ciężkich usztywnienie kończyn i tułowia, 

maskowata twarz, szeroko otwarte oczy, brak 

maskowata twarz, szeroko otwarte oczy, brak 

odruchu mrugania. 

odruchu mrugania. 

background image

 

 

 

 

Leczenie

Leczenie

Celem leczenia jest przywrócenie 

Celem leczenia jest przywrócenie 

proporcji pomiędzy stężeniami dwóch 

proporcji pomiędzy stężeniami dwóch 

neuroprzekaźników: acetylocholiny i 

neuroprzekaźników: acetylocholiny i 

dopaminy. Wśród stosowanych metod 

dopaminy. Wśród stosowanych metod 

leczenia najbardziej rozpowszechniona 

leczenia najbardziej rozpowszechniona 

jest farmakoterapia, której celem jest 

jest farmakoterapia, której celem jest 

zwiększenie poziomu dopaminy. Wśród 

zwiększenie poziomu dopaminy. Wśród 

pozostałych technik znajduje się 

pozostałych technik znajduje się 

elektrostymulacja oraz zabiegi 

elektrostymulacja oraz zabiegi 

neurochirurgiczne. Ważnym elementem 

neurochirurgiczne. Ważnym elementem 

leczenia jest fizykoterapia, poprawiająca 

leczenia jest fizykoterapia, poprawiająca 

zdolności ruchowe, siłę mięśni oraz 

zdolności ruchowe, siłę mięśni oraz 

ułatwia utrzymanie równowagi. 

ułatwia utrzymanie równowagi. 

background image

 

 

 

 

Choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera

 

 

polega na zmianach 

polega na zmianach 

zwyrodnieniowych w mózgu a dokładniej zaniku 

zwyrodnieniowych w mózgu a dokładniej zaniku 

tkanki nerwowej. Postępujące stopniowo 

tkanki nerwowej. Postępujące stopniowo 

zaburzenia działania mózgu doprowadzają w 

zaburzenia działania mózgu doprowadzają w 

efekcie do utraty pamięci, zdolności uczenia się, 

efekcie do utraty pamięci, zdolności uczenia się, 

pojmowania, trzeźwego myślenia, oceny sytuacji, 

pojmowania, trzeźwego myślenia, oceny sytuacji, 

pogorszenia umiejętności komunikacyjnych i 

pogorszenia umiejętności komunikacyjnych i 

znacznego obniżenia się zdolności radzenia sobie 

znacznego obniżenia się zdolności radzenia sobie 

z czynnościami życia codziennego.Alzheimer to 

z czynnościami życia codziennego.Alzheimer to 

powolny, stopniowy zanik tkanki mózgowej, 

powolny, stopniowy zanik tkanki mózgowej, 

spowodowany odkładaniem się w mózgu 

spowodowany odkładaniem się w mózgu 

substancji białkowej zwanej amyloidem. Amyloid 

substancji białkowej zwanej amyloidem. Amyloid 

uniemożliwia pracę komórek nerwowych poprzez 

uniemożliwia pracę komórek nerwowych poprzez 

utrudnianie ich komunikacji między sobą. 

utrudnianie ich komunikacji między sobą. 

Niemożność komunikacji komórek sprawia, iż nie 

Niemożność komunikacji komórek sprawia, iż nie 

są one w stanie spełniać swoich funkcji. 

są one w stanie spełniać swoich funkcji. 

background image

 

 

 

 

Leczenie

Leczenie

W początkowym i średnio 

W początkowym i średnio 

zaawansowanym stadium choroby stosuje 

zaawansowanym stadium choroby stosuje 

się tzw. 

się tzw. 

inhibitory 

inhibitory 

acetylocholinoesterazy

acetylocholinoesterazy

. Acetylocholina 

. Acetylocholina 

jest tzw. neuroprzekaźnikiem, czyli 

jest tzw. neuroprzekaźnikiem, czyli 

substancją chemiczną niezbędną w 

substancją chemiczną niezbędną w 

procesie przekazywania informacji 

procesie przekazywania informacji 

pomiędzy komórkami mózgu 

pomiędzy komórkami mózgu 

(neuronami), co jest warunkiem 

(neuronami), co jest warunkiem 

zapamiętywania, uczenia się i w ogóle 

zapamiętywania, uczenia się i w ogóle 

prawidłowego funkcjonowania mózgu. 

prawidłowego funkcjonowania mózgu. 

background image

 

 

 

 

Od kilku lat w Polsce dostępna jest inna 

Od kilku lat w Polsce dostępna jest inna 

substancja chemiczna – memantyna. Jest 

substancja chemiczna – memantyna. Jest 

ona tzw. blokerem receptora NMDA. 

ona tzw. blokerem receptora NMDA. 

Blokując z odpowiednią siłą i na 

Blokując z odpowiednią siłą i na 

odpowiednio długi czas receptor NMDA 

odpowiednio długi czas receptor NMDA 

zapobiega powstawaniu tzw. „szumu 

zapobiega powstawaniu tzw. „szumu 

informacyjnego” i umożliwia prawidłowe 

informacyjnego” i umożliwia prawidłowe 

odczytywanie przez neurony ważnych 

odczytywanie przez neurony ważnych 

informacji, co jest warunkiem 

informacji, co jest warunkiem 

prawidłowego funkcjonowania mózgu. 

prawidłowego funkcjonowania mózgu. 

Memantyna, w odróżnieniu od inhibitorów 

Memantyna, w odróżnieniu od inhibitorów 

acetylocholinesterazy, jest skuteczna w 

acetylocholinesterazy, jest skuteczna w 

leczeniu choroby Alzheimera również w 

leczeniu choroby Alzheimera również w 

zaawansowanym stadium. W Polsce 

zaawansowanym stadium. W Polsce 

dostępna jest pod nazwą Axura lub Ebixa. 

dostępna jest pod nazwą Axura lub Ebixa. 

background image

 

 

 

 

Postępujące porażenie nadjądrowe

Postępujące porażenie nadjądrowe

 (PSP). 

 (PSP). 

Początek schorzenia przez długi czas pozostaje 

Początek schorzenia przez długi czas pozostaje 

niezauważany. Wśród objawów klinicznych 

niezauważany. Wśród objawów klinicznych 

stwierdza się otępienie podkorowe. 

stwierdza się otępienie podkorowe. 

Charakterystyczne dla tego otępienia jest 

Charakterystyczne dla tego otępienia jest 

spowolnienie funkcji psychicznych, osłabienie ich 

spowolnienie funkcji psychicznych, osłabienie ich 

precyzji, spowolnienie procesów myślenia i 

precyzji, spowolnienie procesów myślenia i 

zaburzenia zdolności posługiwania się zdobytą 

zaburzenia zdolności posługiwania się zdobytą 

wiedzą. Występują także zmiany osobowości oraz

wiedzą. Występują także zmiany osobowości oraz

zaburzenia emocjonalne. Wśród objawów 

zaburzenia emocjonalne. Wśród objawów 

neurologicznych dominują zaburzenia 

neurologicznych dominują zaburzenia 

gałkoruchowe pod postacią nadjądrowego 

gałkoruchowe pod postacią nadjądrowego 

porażenia spojrzenia, polegającego na 

porażenia spojrzenia, polegającego na 

utrudnionych ruchach gałek ocznych w osi 

utrudnionych ruchach gałek ocznych w osi 

pionowej. Przede wszystkim upośledzony jest ruch 

pionowej. Przede wszystkim upośledzony jest ruch 

gałek ku dołowi, występuje także niedowład 

gałek ku dołowi, występuje także niedowład 

spojrzenia ku górze. Odruchowe zwroty gałek 

spojrzenia ku górze. Odruchowe zwroty gałek 

ocznych mogą być przez długi czas obecne, 

ocznych mogą być przez długi czas obecne, 

podczas gdy dowolne ruchy gałek ocznych są 

podczas gdy dowolne ruchy gałek ocznych są 

zaburzone.

zaburzone.

background image

 

 

 

 

Nie jest znane skuteczne leczenie. Próby 

Nie jest znane skuteczne leczenie. Próby 

stosowania 

stosowania 

lewodopy

lewodopy

, agonistów 

, agonistów 

amantadyny

amantadyny

 i dopaminy są mało 

 i dopaminy są mało 

skuteczne. Postęp choroby prowadzi 

skuteczne. Postęp choroby prowadzi 

nieodwracalnie do unieruchomienia 

nieodwracalnie do unieruchomienia 

chorego i konieczności 

chorego i konieczności 

żywienia pozajelitowego

żywienia pozajelitowego

. Przyczyną 

. Przyczyną 

śmierci są powikłania związane z 

śmierci są powikłania związane z 

unieruchomieniem pacjenta.

unieruchomieniem pacjenta.


Document Outline