SYSTEM PRAWA
dr n. med. Joanna Marcinowicz
Kraków, 8 grudnia 2007
SYSTEM PRAWA
dr n. med. Joanna Marcinowicz
Kraków, 8 grudnia 2007
Literatura
Nowacki Józef, Tobor Zygmunt
Wstęp do prawoznawstawa,
Wydawnictwo Naukowe PWN
1993r.,
SYSTEM PRAWA
• tworzy zbiór obowiązujących, w
określonym państwie i czasie, norm
prawnych, powiązanych ze sobą
licznymi relacjami i uporządkowanych
według określonych zasad.
•
zbiór norm prawnych
NORMA PRAWNA
• jest tworzona poprzez określony
organ państwowy.
• w momencie jej naruszenia
wyciągane są sankcje.
• każda norma prawna
opublikowana jest w odpowiednim
dzienniku urzędowym.
W Rzeczypospolitej Polskiej
obowiązuje
system prawa ustawowego,
w którym podstawową formą
prawodawstwa jest ustawa.
TWORZENIE PRAWA
Ustalanie norm ogólnych,
abstrakcyjnych i powszechnie
obowiązujących.
Jest zastrzeżone dla kompetentnych
organów- parlament, samorząd
terytorialny.
STOSOWANIE PRAWA polega na
1. Ustaleniu jaka ogólna norma
obowiązuje, która ma znaczenie dla
rozstrzygnięcia wniesionej sprawy.
2. Udowodnieniu faktu w oparciu o
materiał dowodowy.
3. Ustaleniu konsekwencji prawnych
czyli wydaniu normy konkretnej na
podstawie normy ogólnej.
1. Legalność stosowania prawa
– ocena dokonywana na
podstawie przepisów, które
określają w jakiej formie i
trybie oraz jaki organ jest
uprawniony wydać normę.
2. Ocena skuteczności
stosowania prawa
– polega na stwierdzeniu czy
rozstrzygnięcia prowadzą do
zamierzonego celu, czy
wpływają w oczekiwany
sposób na zachowania
adresatów czy też nie.
3. Pewność, jednolitość
stosowania prawa
– polega na tym, aby podobne
lub takie same zagadnienia
rozstrzygać jednakowo.
GAŁĘZIE PRAWA
• Prawo konstytucyjne
– przepisy określające ustrój
polityczny państwa, strukturę,
kompetencje i reguły
działania aparatu
państwowego, rodzaje
wydawanych w danym
państwie normatywnych
aktów prawnych.
2. Prawo administracyjne
– przepisy normalizujące
organizację i działalność
organów państwowych,
stosunki między organami
państwa, między organami a
obywatelami.
Np.: prawo budowlane, sanitarne.
3. Prawo finansowe
– ustanawiają podatki, regulują
działalność organów
finansowych.
4. Prawo cywilne
-
normuje stosunki między
podmiotami prawa
- np.: prawo rodzinne, opiekuńcze
5. Prawo pracy
6. Prawo karne
- określa jakie zachowania są
zabronione lub nakazane i
jakie skutki ponoszą ci,
którzy nie stosują się do
nakazów.
7. Prawo rolne
PODMIOTY PRAWA
• Osoby fizyczne,
• Osoby prawne,
stowarzyszenia, związki,
zakłady, korporacje.
1. WYKŁADNIA PRAWA
AUTENTYCZNA
pochodzi od organu, który
wydał interpretowany
przepis
2. WYKŁADNIA PRAWA
LEGALNA
- dokonuje upoważniony organ
(Trybunał Konstytucyjny)
3. WYKŁADNIA PRAWA SĄDOWA
-
dokonywana w toku
rozstrzygania spraw,
- wykładania sądu wyższego
rzędu wiąże sąd niższego
rzędu, tylko w konkretnej
sprawie,
- wytyczne SN są wiążące dla
organów niższego rzędu.
3. WYKŁADNIA
DOKTRYNALNA
- naukowa, przeprowadzana
przez wybitnych teoretyków.
- ich autorytet powoduje, że
praktyka często uwzględnia
ich opinie.
NORMATYWNE AKTY PRAWNE
konstytucje, ustawy,
rozporządzenia, zarządzenia
- wydawane przez
kompetentne organy
prawodawcze, mocą których
ustanowione są przepisy
prawa.
KONSTYTUCJA
- ustawa zasadnicza,
- posiadaj najwyższą moc prawną,
- określa podstawy ustroju społeczno -
gospodarczego i politycznego,
podstawowe prawa i obowiązki obywatela,
- konstytucja jest aktem nadrzędnym w
stosunku do całości porządku prawnego,
- składa się z preambuły rozdziałów i
artykułów.
AKT PRAWNY
NORMATYWNY:
tekst drukowany,
nazwa, rodzaj danego
aktu,
data uchwalenia,
tytuł merytoryczny.
USTAWY
wydawane na mocy ogólnego
upoważnienia, zawartego w
przepisach konstytucji.
preambuła, argena – uzasadnienie
wydania
• Kolejno numerowane postanowienia
ustaw – artykuły.
• Kolejno numerowane postanowienia
rozporządzeń i zarządzeń – paragrafy.
• Nagłówki rozdziałów.
• Przepisy końcowe i przejściowe.
• Ustawy, rozporządzenia, zarządzenia
podpisuje prezydent.
• Rozporządzenia i zarządzenia prezesa
Rady Ministrów podpisuje prezes Rady
Ministrów
• Rozporządzenia i zarządzenia wydawane
przez ministrów podpisują wydający je
ministrowie.
ROZPORZĄDZENIA I ZARZĄDZENIA
wskazują podstawę prawną czyli ustawę.
Ustawy, konstytucje, rozporządzenia i
zarządzenia prezydenta RP oraz
ministrów ogłaszane są w „Dzienniku
Ustaw”
Zarządzenia prezesa RM, zarządzenia
ministrów oraz uchwały RM są
publikowane w Monitorze Polskim
HIERARCHIA AKTÓW PRAWNYCH
1. KONSTYTUCJA
2. USTAWY
3. ROZPORZĄDZENIA
4. ZARZĄDZENIA
WARUNKI WYKONYWANIA
ZAWODU POŁOŻNEJ
Dr n. med. Joanna Marcinowicz
Kraków, 8 grudnia 2007
Ustawa z dnia 5 lipca 1996
roku o zawodach
pielęgniarki i położnej
Dz.U.01.57.602
Zawody pielęgniarki i położnej są
zawodami samodzielnymi.
Wykonywanie zawodu położnej polega na
udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane
kwalifikacje,
potwierdzone
odpowiednimi
dokumentami, świadczeń zdrowotnych, a w
szczególności świadczeń
• pielęgnacyjnych,
• zapobiegawczych,
• diagnostycznych,
• leczniczych,
• rehabilitacyjnych
• oraz promocji zdrowia, w zakresie opieki nad
kobietą ciężarną, rodzącą i położnicą oraz
noworodkiem
.
1) prowadzenie działalności edukacyjno-
zdrowotnej w zakresie przygotowania do
życia w rodzinie, metod planowania rodziny,
2) rozpoznawanie ciąży i sprawowanie opieki
nad kobietą w przebiegu ciąży fizjologicznej,
3) kierowanie na badania konieczne do jak
najwcześniejszego rozpoznania ciąży
wysokiego ryzyka,
4) prowadzenie porodu fizjologicznego oraz
monitorowanie płodu z wykorzystaniem
aparatury medycznej,
5) przyjmowanie porodu siłami natury wraz z
nacięciem i szyciem naciętego krocza,
6) podejmowanie koniecznych działań w
sytuacjach nagłych, do czasu przybycia
lekarza, w tym przyjęcie porodu z
położenia miednicowego oraz ręczne
wydobycie łożyska,
7) sprawowanie opieki nad matką i
monitorowanie przebiegu okresu
poporodowego,
8) badanie noworodków i opiekę nad nimi,
9) realizacja zleceń lekarskich,
10) profilaktyka chorób kobiecych i
patologii położniczych.
Za wykonywanie zawodu położnej
uważa się również:
1) nauczanie zawodu położnej,
2) prowadzenie prac naukowo-
badawczych w dziedzinie opieki
położniczej,
3) kierowanie pracą zawodową
pielęgniarek i położnych.
Szkoła położnych:
1) szkoła pomaturalna,
2) szkoła wyższa, prowadząca
kształcenie w formie:
a) studiów magisterskich jednolitych
lub uzupełniających lub
b) studiów wyższych zawodowych.
Studia, trwają co najmniej 6 semestrów i obejmują co najmniej
4.600 godzin kształcenia zawodowego, w tym zajęcia
praktyczne stanowią co najmniej jedną drugą, a zajęcia
teoretyczne co najmniej jedną trzecią wymiaru kształcenia
.
uzyskuje tytuł zawodowy
magister położnictwa
lub
licencjat położnictwa.
Krajowa Rada Akredytacyjna
• ocena standardów kształcenia,
• występowanie do ministra zdrowia
z wnioskami o wydanie akredytacji
lub jej cofnięcie.
• badanie
przebiegu
realizacji
procesu nauczania.
• 12 członków,
• powołuje
i
odwołuje
minister
zdrowia,
• kandydatów zgłaszają w połowie
szkoły oraz w połowie samorząd
pielęgniarek i położnych.
Standardy kształcenia
1) sposób realizacji programu
kształcenia,
2) kadra prowadząca kształcenie,
3) baza dydaktyczna, w tym szkolenia
praktycznego,
4) posiadanie wewnętrznego systemu
oceny jakości kształcenia.
Kształcenie podyplomowe
Art. 10 b
Pielęgniarka, położna ma obowiązek
stałego aktualizowania swojej
wiedzy i umiejętności zawodowych
oraz prawo do doskonalenia
zawodowego w różnych rodzajach
kształcenia podyplomowego.
ROZPORZĄDZENIE
MZ
z dnia 29 października 2003 r.
w sprawie wykazu dziedzin
pielęgniarstwa oraz dziedzin
mających zastosowanie w ochronie
zdrowia, w których może być
prowadzona specjalizacja i kursy
kwalifikacyjne, oraz ramowych
programów specjalizacji dla
pielęgniarek i położnych
(Dz. U. z dnia 21 listopada 2003 r.)
Rodzaje
kształcenia
podyplomowego:
1)
szkolenie specjalizacyjne,
2)
kursy kwalifikacyjne,
3)
kursy specjalistyczne,
4)
kursy dokształcające.
Specjalizacje dla położnych
mogą być prowadzone w
dziedzinach:
• pielęgniarstwa rodzinnego,
• promocji zdrowia i edukacji
zdrowotnej
• pielęgniarstwa
ginekologicznego
• pielęgniarstwa położniczego
• pielęgniarstwa
neonatologicznego,
• pielęgniarstwa
epidemiologicznego
• dziedzinie organizacji i
zarządzania.
Kursy kwalifikacyjne dla położnych
mogą być prowadzone w
dziedzinie:
• pielęgniarstwa rodzinnego,
• promocji zdrowia i edukacji
zdrowotnej.
• pielęgniarstwa neonatologicznego,
• operacyjnego,
• epidemiologicznego
• organizacji i zarządzania
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 29 października 2003 r.
w sprawie kształcenia
podyplomowego pielęgniarek i
położnych
(Dz. U. z dnia 21 listopada 2003 r.)
Do szkolenia specjalizacyjnego, może
przystąpić
pielęgniarka,
położna,
która:
1)
posiada
prawo
wykonywania
zawodu;
2)
posiada co najmniej dwuletni staż
pracy w zawodzie;
3)
została
dopuszczona
do
specjalizacji
przez
komisję
kwalifikacyjną.
1. Czas trwania specjalizacji
nie może być on jednak krótszy niż 18
miesięcy i dłuższy niż 24 miesiące.
2. Organizator kształcenia wyznacza
kierownika specjalizacji.
3. Egzamin państwowy przeprowadzany
jest w formie pisemnej.
Do
kształcenia
w
ramach
kursu
kwalifikacyjnego
może
przystąpić
pielęgniarka, położna, która:
1)
posiada
prawo
wykonywania
zawodu;
2)
posiada co najmniej roczny staż
pracy w zawodzie;
3)
została dopuszczona do odbycia
kursu kwalifikacyjnego przez komisję
kwalifikacyjną.
1. Czas trwania kursu kwalifikacyjnego
nie może być dłuższy niż 6 miesięcy.
2. Organizator kształcenia wyznacza
kierownika kursu kwalifikacyjnego.
3. Kurs kwalifikacyjny kończy się
egzaminem
teoretycznym,
przeprowadzanym w formie pisemnej
lub
ustnej,
albo
egzaminem
praktycznym.
Do kursu specjalistycznego i kursu
dokształcającego może przystąpić
pielęgniarka, położna, która:
1)
posiada
prawo
wykonywania
zawodu;
2)
posiada
co
najmniej
trzymiesięczny
staż
pracy
w
zawodzie;
3)
została
zakwalifikowana
do
odbycia kursu specjalistycznego.
Ramowe programy kursów
opracowuje Centrum
Kształcenia Podyplomowego
Pielęgniarek i Położnych, w
porozumieniu z NRPIP.
ROZPORZDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 7 listopada 2007 r.
w sprawie rodzaju i zakresu
świadczeń zapobiegawczych,
diagnostycznych, leczniczych i
rehabilitacyjnych udzielanych przez
pielęgniarkę albo położną
samodzielnie bez zlecenia
lekarskiego
(Dz. U. z dnia 14 listopada 2007 r.)
Podjęcie
wykonywania
zawodu
pielęgniarki lub położnej po
upływie pięciu lat od ukończenia
stażu podyplomowego lub po
przerwie w wykonywaniu zawodu
dłuższej niż pięć lat wymaga
odbycia przeszkolenia.
Dz.U.97.73.465
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI
SPOŁECZNEJ
z dnia 11 czerwca 1997 r.
w sprawie szczegółowych zasad i trybu
orzekania o niezdolności do
wykonywania zawodu pielęgniarki i
położnej oraz szczegółowych zasad i
trybu postępowania w sprawach
zawieszania prawa wykonywania
zawodu albo ograniczenia wykonywania
określonych czynności zawodowych.
1.
Jeżeli
istnieje
uzasadnione
podejrzenie
całkowitej
albo
częściowej niezdolności pielęgniarki,
położnej do wykonywania zawodu,
spowodowanej jej stanem zdrowia,
okręgowa rada powołuje komisję
lekarską.
2. Komisja
wydaje
orzeczenie
w
przedmiocie
niezdolności
pielęgniarki,
położnej
do
wykonywania zawodu.
3. Okręgowa rada może z urzędu
lub na wniosek pielęgniarki,
położnej,
której
dotyczy
postępowanie, zwrócić się do
komisji
o
uzupełnienie
orzeczenia lub powołać komisję
w innym składzie dla ponownej
oceny niezdolności pielęgniarki,
położnej
do
wykonywania
zawodu.
4. umorzenie postępowania,
5. odwołanie do Naczelnej Rady,
6. koszty postępowania ponosi
właściwa okręgowa rada.
7. Okręgowa rada, na podstawie
orzeczenia
komisji,
podejmuje
uchwałę
o zawieszeniu prawa wykonywania
zawodu
na
okres
trwania
niezdolności
albo o ograniczeniu wykonywania
określonych
czynności
zawodowych na okres trwania
niezdolności.
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 1 sierpnia 2003 r.
w sprawie rodzajów indywidualnej
dokumentacji medycznej pacjenta,
sposobu jej prowadzenia i
przechowywania oraz
szczegółowych warunków jej
udostępniania przez pielęgniarkę,
położną udzielającą świadczeń
zdrowotnych
• Dokumentacja jest prowadzona
w formie pisemnej, odrębnie dla
każdego pacjenta.
Dokumentacja
może
być
również
sporządzana
na
elektronicznych
nośnikach, pod warunkiem:
1) zabezpieczenia zbioru informacji przed
dostępem osób nieuprawnionych oraz
przed zniszczeniem;
2) sporządzania
zbioru
informacji
w
sposób
pozwalający
na
prowadzenie
dokumentacji w formie pisemnej;
3) sporządzania
i
przechowywania
podpisanych przez pielęgniarkę, położną
wydruków.
DOKUMENTACJA WEWNĘTRZNA I
ZEWNĘTRZNA
1) karta indywidualnej pielęgnacji;
2) karta wywiadu środowiskowo-
rodzinnego.
3) w szczególności opinie,
zaświadczenia
sporządzane
na
wniosek pacjenta.
•
Pielęgniarka,
położna
dokonuje
w
dokumentacji wewnętrznej wpisu o wydaniu
dokumentacji zewnętrznej i załącza jej
kopię.
•
Pielęgniarka,
położna
włącza
do
prowadzonej
dokumentacji
wewnętrznej
kopie
przedstawionych
przez
pacjenta
dokumentów lub odnotowuje zawarte w nich
informacje, podając źródło, z którego
adnotacja pochodzi.
•
Dokument
medyczny
włączony
do
dokumentacji wewnętrznej nie może być z
niej usunięty.
Dokumentacja wewnętrzna zawiera dane:
1) identyfikujące pacjenta
2) identyfikujące pielęgniarkę, położną
udzielającą świadczeń zdrowotnych
3) identyfikujące lekarza, w przypadku
wykonywania zleceń lekarskich
4) dotyczące stanu zdrowia i istotnych
chorób oraz problemów zdrowotnych
pacjenta
• Dokumentację należy prowadzić
czytelnie.
• Kolejne wpisy sporządza się w
porządku chronologicznym, zaznaczając
podpisem koniec każdego wpisu.
• Każdy wpis do dokumentacji musi być
opatrzony datą wpisu oraz podpisem
pielęgniarki, położnej.
•
Każdą
stronę
dokumentacji
indywidualnej oznacza się co najmniej
imieniem i nazwiskiem pacjenta.
•
Dokumentacja
jest
przechowywana
w
sposób
zapewniający
jej
poufność,
zabezpieczenie przed dostępem
osób
nieupoważnionych
oraz
przed
zniszczeniem
lub
zagubieniem.
• Dokumentację przechowuje się
przez okres 10 lat.
• Dokumentację udostępnia się w
formie odpisów lub kopii, chyba że
uprawniony
podmiot
żąda
udostępnienia oryginałów.
Zasady
wykonywania zawodów
pielęgniarki i położnej
• pielęgniarka, położna
zobowiązana jest do wykonywania
zleceń lekarskich odnotowanych w
dokumentacji medycznej.
• w.w zapis nie dotyczy zleceń
wykonywanych podczas zabiegów
ratujących życie pacjenta.
• w
przypadku
uzasadnionych
wątpliwości pielęgniarka, położna
ma prawo domagać się od lekarza,
by uzasadnił potrzebę wykonania
tego zlecenia.
• w wyjątkowych przypadkach
pielęgniarka, położna ma prawo
odmówić
wykonania
zlecenia
lekarskiego, podając niezwłocznie
przyczynę odmowy na piśmie.
• pielęgniarka, położna ma prawo
uzyskania
pełnej
informacji
o
celowości, planowanym przebiegu i
dających się przewidzieć skutkach
eksperymentu medycznego, w którym
ma uczestniczyć.
•
w
przypadku
uzasadnionych
wątpliwości pielęgniarka, położna może
odmówić
uczestniczenia
w
eksperymencie,
podając
przyczynę
odmowy na piśmie.
1)
indywidualna praktyka
pielęgniarek, położnych,
2)
indywidualna
specjalistyczna praktyka
pielęgniarek, położnych
3)
grupowa praktyka
pielęgniarek, położnych.
INDYWIDUALNA PRAKTYKA
1)
prawo
wykonywania
zawodu,
2)
pomieszczenie wyposażone
w sprzęt medyczny, w którym
będzie wykonywana praktyka -
opinię organu sanitarnego.
INDYWIDUALNA
SPECJALISTYCZNA PRAKTYKA
1) prawo wykonywania zawodu,
2) pomieszczenie wyposażone w
sprzęt medyczny, w którym
będzie wykonywana praktyka -
opinia organu sanitarnego,
3) specjalizacja w dziedzinie
pielęgniarstwa.
PRAKTYKA
W
MIEJSCU
WEZWANIA
1) prawo
wykonywania
zawodu
i/lub
posiadać
specjalizację
w
dziedzinie pielęgniarstwa.
2) sprzęt medyczny,
3) adres
praktyki
oraz
adres
przechowywania
dokumentów
medycznych.
Nadzór sprawuje właściwa okręgowa
rada pielęgniarek i położnych.
a) wizytacja pomieszczeń, w których
udzielane są świadczenia,
b) obserwowanie czynności związanych
z udzielaniem świadczeń w ramach
indywidualnej praktyki,
c) żądanie informacji i udostępnianie
dokumentacji medycznej,
d) wydawanie zaleceń pokontrolnych.
Dz.U.06.56.397
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA
ZDROWIA
z dnia 15 marca 2006 r.
w sprawie wymagań technicznych i
sanitarnych dla pomieszczeń, w
których można wykonywać
praktykę pielęgniarek i położnych,
oraz wymagań, jakim powinny
odpowiadać urządzenia i sprzęt
medyczny umożliwiający udzielanie
świadczeń zdrowotnych
Ustawa z dnia 30 sierpnia
1991r.
o zakładach opieki
zdrowotnej
Art. 18. 1. Zakład opieki
zdrowotnej jest obowiązany
prowadzić dokumentację
medyczną osób korzystających
ze świadczeń zdrowotnych
zakładu.
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 21 grudnia 2006 r.
w sprawie rodzajów i zakresu
dokumentacji medycznej w
zakładach opieki zdrowotnej oraz
sposobu jej przetwarzania
(Dz. U. z dnia 28 grudnia 2006 r.)
DOKUMENTACJA INDYWIDUALNA
1) dane identyfikujące zakład;
2) dane identyfikujące jednostkę
organizacyjną zakładu;
3) dane identyfikujące pacjenta;
4) dane identyfikujące lekarza,
pielęgniarkę, położną udzielających
świadczeń zdrowotnych oraz lekarza
kierującego na badania lub leczenie;
5) datę dokonania wpisu;
6) istotne informacje dotyczące
stanu zdrowia i choroby;
7) informacje dotyczące udzielonych
świadczeń zdrowotnych.
2. Dokumentacja medyczna
jest przechowywana przez okres
20 lat,
z wyjątkiem:
1) dokumentacji w przypadku
zgonu pacjenta na skutek
uszkodzenia ciała lub zatrucia,
która jest przechowywana przez
okres 30 lat,
2) zdjęć rentgenowskich
przechowywanych poza
dokumentacją medyczną
pacjenta, które są
przechowywane przez
okres 10 lat,
3) skierowań na badania lub
zleceń lekarza, które są
przechowywane przez okres 5
lat,
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 10 listopada 2006 r.
w sprawie wymagań, jakim powinny
odpowiadać
pod względem fachowym i
sanitarnym pomieszczenia
i urządzenia zakładu opieki
zdrowotnej
Dz.U.99.111.1314
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 21 grudnia 1999 r.
w sprawie sposobu
ustalania minimalnych
norm zatrudnienia
pielęgniarek i położnych
w zakładach opieki
zdrowotnej.
… ustala kierownik zakładu po
zasięgnięciu opinii:
1)kierowników jednostek
organizacyjnych i komórek
organizacyjnych,
2)przedstawicieli organów
samorządu pielęgniarek i
położnych oraz związków
zawodowych.
SZPITAL
1)
liczbę i rodzaj świadczeń
zdrowotnych wykonywanych
przez pielęgniarki w danej
komórce organizacyjnej
bezpośrednio na rzecz pacjentów.
2) średnie czasy wykonywania
poszczególnych jednostkowych
świadczeń.
3) efektywny czas pracy w danej
komórce organizacyjnej.
4) liczba łóżek i wskaźnik
średniego wykorzystania łóżek
w ciągu 12 miesięcy
poprzedzających ustalenie
norm.
5) profil komórki organizacyjnej i
średni czas leczenia oraz
specyficzna dla danej komórki
organizacyjnej intensywność
pracy.
6) wyposażenie zakładu w sprzęt
i aparaturę medyczną,
techniczną, środki transportu,
łączności itp.
7) wielkość i warunki lokalowe
komórki organizacyjnej i zakładu
oraz współpraca z pracowniami
diagnostycznymi.
8) dodatkowe obowiązki związane
z prowadzeniem szkoleń,
9) stan zatrudnienia i organizacji
pracy
w innych komórkach
organizacyjnych zakładu nie
udzielających świadczeń
zdrowotnych.
W INNYM ZAKŁADZIE
1)wielkość i rozległość terytorialna
oraz struktura demograficzna,
2)zakres i rodzaj świadczeń
zdrowotnych udzielanych przez zakład
z uwzględnieniem świadczeń
udzielanych w miejscu zamieszkania
lub nauki,
3)zachorowalność i chorobowość
wyraźnie od
biegającej od średniej krajowej,
4)zakres programów
profilaktycznych udzielanych przez
zakład,
5)wyposażenie zakładu w sprzęt i
aparaturę medyczną, techniczną,
środki lokomocji, łączności itp.,
6)efektywny czas pracy w zakładzie,
7)wykonywanie dodatkowych
obowiązków związanych z
prowadzeniem szkoleń,
8)stan zatrudnienia i organizacji
pracy w innych komórkach
organizacyjnych zakładu nie
udzielających świadczeń
zdrowotnych.
ROZPORZĄDZENIE
MZiOS z dnia 19 sierpnia 1998 r.
w sprawie szczegółowych zasad
przeprowadzania konkursu na
niektóre stanowiska kierownicze
w publicznych zakładach opieki
zdrowotnej, składu komisji
konkursowej oraz ramowego
regulaminu przeprowadzania
konkursu.
Komisja konkursowa
Stanowisko naczelnej lub przełożonej
pielęgniarek,
a)
przedstawiciele okręgowej rady
pielęgniarek i położnych,
b)
kierownik zakładu lub jego
przedstawiciel,
c)
naczelna pielęgniarka lub przełożona
pielęgniarek, zatrudniona w podobnym
zakładzie,
d)
przedstawiciel właściwej ze względu na
siedzibę zakładu orl
e)
przedstawiciele organizacji
związkowych,
f)
przedstawiciel towarzystwa naukowego,
Komisja konkursowa
Stanowisko pielęgniarki oddziałowej,
a) przedstawiciele orpip
b)
ordynator oddziału,
c)
przełożona pielęgniarek,
d)
pielęgniarka oddziałowa zatrudniona w
podobnym zakładzie,
e) przedstawiciel orl.
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI
SPOŁECZNEJ
z dnia 29 marca 1999 r.
w sprawie kwalifikacji
wymaganych od pracowników na
poszczególnych rodzajach
stanowisk pracy w publicznych
zakładach opieki zdrowotnej.
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 17 maja 2000 r.
w sprawie wymagań, jakim
powinny odpowiadać osoby na
stanowiskach kierowniczych w
zakładach opieki zdrowotnej
określonego rodzaju.
(Dz. U. z dnia 31 maja 2000 r.)
KIEROWNIK zakładu opieki
zdrowotnej
- wyższe wykształcenie i co najmniej
sześcioletni staż pracy w zawodzie
- wyższe wykształcenie i ukończone
studia podyplomowe o kierunku
zarządzanie w służbie zdrowia i co
najmniej trzyletni staż pracy w
zawodzie
- wyższe wykształcenie i szkolenie
zagraniczne i co najmniej trzyletni staż
pracy w zawodzie,
ZASTĘPCA KIEROWNIKA
- wyższe wykształcenie o
odpowiednim kierunku
- pięcioletni staż pracy.
ZASTĘPCA KIEROWNIKA zakładu do
spraw lecznictwa
- lekarz posiadający prawo
wykonywania zawodu, - specjalista,
- ośmioletni staż pracy w zawodzie.
ZASTĘPCA KIEROWNIKA do
spraw lecznictwa w zakładzie
udzielającym świadczeń z zakresu
chorób jamy ustnej i
twarzoczaszki
- lekarz stomatolog mający tytuł
specjalisty
- ośmioletni staż pracy w
zawodzie.
KIEROWNIK zakładu
pielęgnacyjno-opiekuńczego lub
zakładu świadczącego usługi
pielęgnacyjno-opiekuńcze
oraz w zakresie promocji zdrowia
w miejscu zamieszkania
podopiecznego
- pielęgniarka posiadająca
wykształcenie wyższe
pielęgniarskie i co najmniej dwa
lata stażu pracy w zawodzie albo
pielęgniarka posiadająca inne
wyższe wykształcenie i co
najmniej 3 lata stażu.
Kierownik zakładu opiekuńczo-
leczniczego, leczniczo-
wychowawczego
- wyższe wykształcenie i co
najmniej 3-letni staż pracy.
KIEROWNIK żłobka
- wykształcenie wyższe
pielęgniarskie lub inne wyższe i
co najmniej 3-letni staż pracy,
- wykształcenie średnie
medyczne i kurs specjalistyczny
oraz co najmniej 6-letni staż
pracy.
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 20 października 2005 r.
w sprawie zakresu zadań lekarza,
pielęgniarki i położnej
podstawowej opieki zdrowotnej
(Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.)
Rozporządzenie Ministra
Zdrowia
z dnia 2002-12-16
w sprawie wykazu produktów
leczniczych, które mogą być
doraźnie dostarczane w
związku z udzielanym
świadczeniem zdrowotnym,
oraz wykazu produktów
leczniczych wchodzących w
skład zestawów
przeciwwstrząsowych,
ratujących życie
(Dz.U. 2002 Nr 236, poz. 2000)
Wykaz produktów leczniczych
wchodzących w skład zestawu
przeciwwstrząsowego, ratującego
życie, które mogą być podane
przez pielęgniarkę, położną
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 23 lutego 2005 r.
w sprawie szkolenia
pielęgniarek i położnych
dokonujących przetaczania
krwi i jej składników
Dz.U.97.124.796
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 15 września 1997 r.
w sprawie zadań służby medycyny pracy,
których wykonywanie przez pielęgniarki
wymaga posiadania dodatkowych
kwalifikacji, rodzaju i trybu uzyskiwania
tych kwalifikacji oraz rodzajów
dokumentów potwierdzających ich
posiadanie.
Ustawa z dnia 19 sierpnia
1994r. o ochronie zdrowia
psychicznego
» rozporządzenie Ministra
Zdrowia i Opieki Społecznej z
dnia 23 sierpnia 1995 r. w
sprawie sposobu stosowania
przymusu bezpośredniego
»z dnia 1 lipca 2005 r. o
pobieraniu,
przechowywaniu i
przeszczepianiu komórek,
tkanek i narządów
» z dnia 27 sierpnia 2004 r o
świadczeniach
opieki
zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych
SAMORZĄDNOŚĆ
I ODPOWIEDZIALNOŚĆ
PIELĘGNIRAKI
I POŁOŻNEJ
Ustawa z dnia 19 kwietnia
1991 roku
o samorządzie
pielęgniarek i położnych
(Dz. U. Nr 41, poz. 178, z późn. zm.).
Art.1.
Tworzy się samorząd
pielęgniarek i położnych dla
reprezentowania
zawodowych, społecznych i
gospodarczych interesów
tych zawodów.
1) sprawowanie pieczy i nadzoru nad
należytym wykonywaniem zawodu
pielęgniarki i położnej,
2) ustalanie zasad etyki zawodowej
oraz sprawowanie nadzoru nad ich
przestrzeganiem,
3) ustalanie standardów zawodowych
Zadania samorządu
4)
współdziałanie
w
ustalaniu
kierunków rozwoju pielęgniarstwa,
5) zajmowanie stanowiska w sprawach
stanu
zdrowia
społeczeństwa,
polityki zdrowotnej państwa,
Zadania samorządu
6) współpraca z samorządem lekarskim oraz
z
samorządami
innych
zawodów
medycznych,
7) organizowanie i prowadzenie instytucji
samopomocowych i innych form pomocy
materialnej,
8) zarządzanie majątkiem własnym,
Zadania samorządu
9) prowadzenie działalności wydawniczej,
10) uznawanie kwalifikacji pielęgniarek i
położnych będących obywatelami państw
UE, zamierzających wykonywać zawód
pielęgniarki lub położnej na terytorium RP.
Zadania samorządu
1) stwierdzanie prawa wykonywania zawodu,
2) prowadzenie rejestru pielęgniarek i
rejestru położnych,
3) negocjowanie warunków pracy i płac,
Samorząd wykonuje swoje
zadania przez:
4) opiniowanie i wnioskowanie w
sprawach
kształcenia
przed-
i
podyplomowego,
5)
przewodniczenie
komisjom
konkursowym na stanowiska w
służbie zdrowia,
Samorząd wykonuje swoje
zadania przez:
6)
opiniowanie
projektów
aktów
normatywnych
dotyczących
ochrony
zdrowia
i
wykonywania
zawodu
pielęgniarki i położnej,
7) orzekanie w zakresie odpowiedzialności
zawodowej pielęgniarek i położnych oraz
sprawowanie sądownictwa polubownego.
Samorząd wykonuje swoje
zadania przez:
Jednostkami organizacyjnymi
samorządu posiadającymi
osobowość prawną są:
okręgowe izby pielęgniarek i
położnych
oraz
Naczelna Izba Pielęgniarek i
Położnych
1) Krajowy Zjazd,
2) Naczelna Rada,
3) Naczelna Komisja Rewizyjna,
4) Naczelny Sąd,
5) Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności
Zawodowej,
Organy NIPIP
Siedzibą Naczelnej Izby
jest Warszawa
Al. Ujazdowskie 22
1) uchwala zasady etyki zawodowej,
2) ustala standardy zawodowe i standardy
kwalifikacji zawodowych pielęgniarek i
położnych,
3) uchwala regulaminy organów Naczelnej
Izby i ramowe regulaminy organów
okręgowych izb,
Krajowy Zjazd
4)
ustala regulamin wyborów do organów izb
oraz tryb odwoływania ich członków,
5) ustala liczbę członków organów Naczelnej
Izby i liczbę zastępców Naczelnego
Rzecznika,
Krajowy Zjazd
6) wybiera Prezesa i członków Naczelnej
Rady, przewodniczącego i członków
Naczelnej Komisji Rewizyjnej i Naczelnego
Sądu oraz Naczelnego Rzecznika i jego
zastępców,
Krajowy Zjazd
• Prezes Naczelnej Rady
• członkowie wybrani przez Krajowy Zjazd,
• przewodniczący okręgowych rad.
Naczelna Rada
• prezes,
• wiceprezesi,
• sekretarz,
• skarbnik,
• członkowie.
Prezydium Naczelnej Rady
1) wykonuje uchwały Krajowego Zjazdu,
2) analizuje i opiniuje kierunki rozwoju
ochrony zdrowia ludności,
Naczelna Rada:
3) przygotowuje wnioski dotyczące zasad
etyki zawodowej,
4) reprezentuje samorząd,
Naczelna Rada:
5) uchwala budżet organów Naczelnej Izby
oraz rozpatruje sprawozdanie z jego
wykonania.
Naczelna Rada:
Naczelna Komisja Rewizyjna:
1) kontroluje działalność, w szczególności
finansową i gospodarczą, Naczelnej Rady,
2) przedstawia Naczelnej Radzie coroczne
informacje o wynikach przeprowadzonych
kontroli,
3) sprawuje nadzór nad działalnością
okręgowych komisji rewizyjnych.
Naczelny Sąd
1)
rozpoznaje
sprawy
z
zakresu
odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i
położnych,
2) składa Naczelnej Radzie i Krajowemu
Zjazdowi
sprawozdania
o
stanie
prowadzonych spraw.
Naczelny Rzecznik
prowadzi postępowanie w
sprawach odpowiedzialności
zawodowej pielęgniarek i
położnych.
• składki członkowskie,
• zapisy darowizn, dotacji,
• wpływy z działalności gospodarczej.
Majątek i gospodarka
finansowa
• okręgowy zjazd,
• okręgowa rada,
• okręgowa komisja rewizyjna,
• okręgowy sąd,
• okręgowy rzecznik odpowiedzialności
zawodowej,
ORGANY OiPIP
1) posiadają prawo wykonywania
zawodu,
2) zamierzają wykonywać lub wykonują
zawód na obszarze działania izby,
3). spełniają warunek określony w ust.
1, lecz nie wykonują zawodu.
Członkowie okręgowej izby
• Centralny
Rejestr
Pielęgniarek
i
Położnych prowadzi Naczelna Rada PiP.
• Rejestr jest prowadzony w formie
elektronicznej,
w
sposób
uniemożliwiający jego uszkodzenie,
zniszczenie
lub
dostęp
osób
nieupoważnionych.
Rejestry pielęgniarek i
położnych
• postępowanie zgodnie z zasadami
etyki zawodowej,
• sumienne wykonywanie obowiązków
zawodowych,
• przestrzeganie uchwał organów izb,
• regularne
opłacanie
składek
członkowskich.
OBOWIĄZKI członka
samorządu
• wybierać i być wybierany do organów
izb,
• korzystać z pomocy izb w zakresie
rozwijania kwalifikacji zawodowych,
• korzystać z ochrony i pomocy prawnej
organów izb,
• korzystać
z
działalności
samopomocowej.
PRAWA członka samorządu
• dokonuje wyboru przewodniczącego
i
członków:
okręgowej
rady,
okręgowej
komisji
rewizyjnej,
okręgowego sądu oraz wybiera
okręgowego
rzecznika
i
jego
zastępców,
• wybiera delegatów na Krajowy
Zjazd.
Okręgowy zjazd
• ustala zasady gospodarki finansowej
izby oraz uchwala budżet,
• ustala organizację i tryb działania
organów izby,
Okręgowy zjazd
• wykonuje
uchwały
okręgowego
zjazdu,
• stwierdza
prawo
wykonywania
zawodów pielęgniarki i położnej,
• prowadzi rejestr pielęgniarek i
położnych,
• dokonuje wpisu członków na listę
okręgowej izby,
Okręgowa rada
• prowadzi bieżące sprawy izby i
wykonuje zadania zlecone przez
Naczelną Radę,
• składa sprawozdania z działalności
oraz
wykonania
budżetu
przed
okręgowym zjazdem,
• współpracuje z terenowymi organami
administracji
rządowej
oraz
z
samorządem terytorialnym.
Okręgowa rada
• rozpatruje
sprawy
z
zakresu
odpowiedzialności
zawodowej
wniesione
przez
okręgowego
rzecznika
odpowiedzialności
zawodowej
Okręgowy Sąd
• składa okręgowej radzie informacje
o stanie prowadzonych spraw,
• składa
okręgowemu
zjazdowi
sprawozdania.
Okręgowy Sąd
prowadzi postępowanie wyjaśniające
oraz sprawuje funkcję oskarżyciela
w
sprawach
z
zakresu
odpowiedzialności
zawodowej
pielęgniarek i położnych.
Okręgowy Rzecznik
Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991
r.
o samorządzie pielęgniarek i
położonych
(Dz. U. Nr 41, poz. 178)
Odpowiedzialność zawodowa
OBOWIĄZKI CZŁONKA SAMORZĄDU
1) postępować zgodnie z zasadami
etyki zawodowej,
2) sumiennie wykonywać obowiązki
zawodowe.
Członkowie samorządu
podlegają odpowiedzialności
zawodowej przed sądami
pielęgniarek i położnych za
postępowanie sprzeczne z
zasadami etyki zawodowej
oraz za zawinione naruszenie
przepisów dotyczących
wykonywania zawodu.
Sąd pielęgniarek i położnych
może orzec jedną z
następujących kar:
1) upomnienie,
2) nagana,
3) zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w
zakładach służby zdrowia na okres od 1
do 5 lat,
4)
zawieszenie
prawa
wykonywania
zawodu pielęgniarki lub położnej na
okres od 6 miesięcy do 3 lat,
5) pozbawienie prawa wykonywania
zawodu pielęgniarki lub położnej.
Pielęgniarce i położnej, ukaranej przez
Naczelny Sąd w II instancji karą,
4) zawieszenie prawa wykonywania zawodu
pielęgniarki lub położnej na okres od 6
miesięcy do 3 lat,
5) pozbawienie prawa wykonywania zawodu
pielęgniarki lub położnej
przysługuje prawo wniesienia odwołania
do właściwego sądu apelacyjnego - sądu
pracy i ubezpieczeń społecznych w
terminie 14 dni od dnia doręczenia
orzeczenia wraz z uzasadnieniem
.
- okręgowy sąd orzeka jako I instancja;
- w sprawach członków okręgowej rady i
okręgowej komisji rewizyjnej orzeka
okręgowy sąd wyznaczony przez
Naczelny Sąd.
Naczelny Sąd:
1) rozpatruje odwołania od orzeczeń
okręgowych sądów,
2) orzeka jako I instancja w sprawach
odpowiedzialności zawodowej członków:
Naczelnej Rady, Naczelnej Komisji
Rewizyjnej,
Naczelnego
Sądu,
Naczelnego Rzecznika i jego zastępców,
a także członków okręgowych sądów,
okręgowych rzeczników i ich zastępców,
Naczelna Rada prowadzi rejestr ukaranych
pielęgniarek i położnych.
2. Usunięcie z rejestru następuje z urzędu
po upływie:
1 roku od uprawomocnienia się orzeczenia
o ukaraniu karą nagany lub upomnienia,
2 lat od zakończenia kary zakazu pełnienia
funkcji kierowniczych w zakładach
służby zdrowia,
3 lat od zakończenia kary zawieszenia
prawa wykonywania zawodu,
Nie usuwa się z rejestru zapisu o karze
pozbawienia prawa do wykonywania
zawodu.
Postępowanie
w
sprawie
odpowiedzialności zawodowej o
ten
sam
czyn
toczy
się
niezależnie
od
postępowania
karnego
lub
postępowania
dyscyplinarnego.
Może ono jednak być zawieszone do
czasu ukończenia postępowania
karnego
Okręgowy sąd może rozpatrywać
jako
sąd
polubowny
spory
między
•
samymi
pielęgniarkami
i
położnymi,
• pielęgniarkami i położnymi a
innymi pracownikami,
• pielęgniarkami i położnymi a
innymi osobami, jeżeli spory te
dotyczą wykonywania zawodu
pielęgniarki lub położnej.
Nie można wszcząć postępowania w
sprawie odpowiedzialności
zawodowej,
jeżeli od chwili popełnienia czynu
upłynęły trzy lata.
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI
SPOŁECZNEJ
z dnia 19 stycznia 1993 r.
w sprawie postępowania w
przedmiocie odpowiedzialności
zawodowej pielęgniarek i
położnych.
Dz.U.93.9.45
Rzecznik odpowiedzialności
zawodowej obowiązany jest
badać i uwzględniać
okoliczności przemawiające
zarówno na korzyść, jak i na
niekorzyść pielęgniarki lub
położnej, której dotyczy
postępowanie.
Rzecznik odpowiedzialności
zawodowej i sąd pielęgniarek i
położnych czuwają, aby w toku
postępowania jego uczestnicy
nie ponieśli szkody z powodu
nieznajomości przepisów
prawa i w tym celu udzielają
im niezbędnych informacji i
wyjaśnień.
• Pielęgniarka lub położna, której
dotyczy postępowanie, może
ustanowić obrońców.
• Sąd pielęgniarek i położnych może
wyznaczyć obrońcę z urzędu, jeżeli:
1) zachodzi wątpliwość co do
poczytalności pielęgniarki lub
położnej, której dotyczy postępowanie,
2) postępowanie toczy się po śmierci
pielęgniarki lub położnej, której
dotyczy postępowanie.
Pokrzywdzony w toku postępowania
jest uprawniony do:
1)
zgłoszenia
wniosków
dowodowych,
2)
wniesienia
zażalenia
na
postanowienie
rzecznika
odpowiedzialności zawodowej,
3)
wniesienia
odwołania
od
orzeczenia sądu pielęgniarek i
położnych.
Postępowanie wyjaśniające
1.
Rzecznik
wszczyna
postępowanie wyjaśniające,
jeżeli uzyskał wiarygodną
informację o przewinieniu z
zakresu
odpowiedzialności
zawodowej.
Postępowanie wyjaśniające
2.
Rzecznik
wydaje
postanowienie o odmowie
wszczęcia postępowania.
3. Na postanowienie o odmowie
wszczęcia postępowania
pokrzywdzonemu przysługuje
zażalenie do Naczelnego
Rzecznika, a jeżeli
postanowienie to wydał
Naczelny Rzecznik - zażalenie
przysługuje do Naczelnego
Sądu.
4. Rzecznik wydaje
postanowienie o umorzeniu
postępowania wyjaśniającego,
jeżeli zebrany materiał nie
daje podstaw do wniesienia
wniosku o ukaranie.
5. Na postanowienie o
umorzeniu postępowania
wyjaśniającego pielęgniarce
lub położnej i
pokrzywdzonemu przysługuje
zażalenie do Naczelnego
Rzecznika.
6. Jeżeli wynik postępowania
wyjaśniającego potwierdza
zasadność zarzutów rzecznik
składa właściwemu sądowi
pielęgniarek i położnych
wniosek o ukaranie.
7. O skierowaniu wniosku do
sądu rzecznik
zawiadamia
- pokrzywdzonego,
- obwinioną pielęgniarkę
- właściwą okręgową radę
pielęgniarek i położnych
8. Postępowanie wyjaśniające
powinno być zakończone
w ciągu trzech miesięcy
od daty zawiadomienia
o popełnieniu przewinienia
zawodowego.
Postępowanie przed sądem I
instancji
Oskarżycielem przed sądem I
instancji jest
okręgowy rzecznik,
a także
Naczelny Rzecznik
jeśli prowadził postępowanie
wyjaśniające.
Sąd wymierza karę, biorąc pod
uwagę
-
naruszenie
zasad
etyki
zawodowej,
- naruszenie przepisów o
wykonywaniu zawodu,
- skutki czynu oraz
- zachowanie się obwinionej przed
popełnieniem przewinienia i po
jego popełnieniu.
W razie jednoczesnego ukarania
za kilka przewinień
zawodowych, sąd wymierza
kary za poszczególne
przewinienia,
a następnie
wymierza jedną karę łączną za
wszystkie czyny.
Przy orzekaniu kary łącznej stosuje
się następujące zasady:
1) w przypadku orzeczenia kar
upomnienia i nagany wymierza się
karę łączną nagany,
Przy orzekaniu kary łącznej stosuje
się następujące zasady:
2)
zakaz
pełnienia
funkcji
kierowniczych w zakładach służby
zdrowia oraz kara zawieszenia
prawa wykonywania zawodu nie
wyłącza
orzeczenia
kary
upomnienia lub nagany,
Przy orzekaniu kary łącznej stosuje
się następujące zasady:
3) przy orzeczeniu za kilka
przewinień
kary
zawieszenia
prawa wykonywania zawodu, kara
łączna nie może przekroczyć 3 lat,
Przy orzekaniu kary łącznej stosuje
się następujące zasady:
4) przy orzeczonych za kilka
przewinień
karach
rodzajowo
różnych i karze pozbawienia
prawa
wykonywania
zawodu
wymierza
się
karę
łączną
pozbawienia prawa wykonywania
zawodu.
Rzecznikowi i obwinionej
pielęgniarce
przysługuje
prawo odwołania od orzeczeń i
postanowień
kończących
postępowanie w I instancji.
Postępowanie przed sądem II
instancji
Sąd wszczyna postępowanie
odwoławcze po otrzymaniu
odwołania od orzeczenia sądu I
instancji wraz z całością
materiału sprawy.
Oskarżycielem
przed
Naczelnym Sądem
jest
Naczelny Rzecznik
lub jego zastępca.
W razie wydania orzeczenia o
ukaraniu, sąd obciąża
ukaraną pielęgniarkę kosztami
postępowania na rzecz izby
pielęgniarek i położnych,
której ukarana była członkiem
w czasie wniesienia wniosku o
ukaranie.
Sąd może zwolnić ukaraną
pielęgniarkę lub położną od
zwrotu kosztów postępowania
w całości lub w części, jeśli
uzna, że poniesienie ich byłoby
dla ukaranej pielęgniarki albo
jej rodziny zbyt uciążliwe.
Do kosztów postępowania należą:
1) koszty doręczenia wezwań i
innych pism,
2) należności rzeczników i członków
sądu związane z postępowaniem
(zwrot diet, należności za czas
podróży służbowych),
3) należności świadków i biegłych.
Tadeusz Wadas – przewodniczący
Stanisław Łukasik – sekretarz
Danuta Adamek - zastępca
Beata Marzec – zastępca
Anna Sas - skarbnik
Okręgowy Rzecznik
Odpowiedzialności Zawodowej,
Danuta Fijałkowska - Salawa
Zastępcy
- Ewa Zielińska
- Zofia Klimala
- Izabela Zajda
- Teresa Brylińska
- Gabriela Ginalska
- Józefa Gurgul
Okręgowy Sąd
• Barbara Wyka
• Józefa Zapała
• Jadwiga Kornaś
• Janina Kowalska
• Barbara Zys
• Elżbieta Dyda
• Dorota Fundament
Komisja Rewizyjna
• Małgorzata Fidos
• Izabela Marasek
• Janina Podlikowska
• Marlena Wierzbanowska
• Anna Polonek
• Grażyna Maziak
• Komisja Socjalna,
• Komisja Skarg i Wniosków,
• Komisja Etyki,
• Komisja ds. Kształcenia i
Doskonalenia Zawodowego,
• Komisja Prawa i Legislacji,
• Komisja ds. Położnych
Naczelny Rzecznik
Odpowiedzialności
Zawodowej,
Grażyna Rogala-Pawelczyk
oraz 16 zastępców Naczelnego
Rzecznika Odpowiedzialności
Zawodowej
Naczelny Sąd Pielęgniarek i
Położnych
Przewodnicząca
Teresa Fichtner – Jeruzel
oraz 18 członków
Odpowiedzialność
- to
sprawstwo
będące
konsekwencją obowiązku.
- to wzięcie na siebie konsekwencji
jakiegoś lub czyjegoś działania.
Bycie odpowiedzialnym za czyn
to znaczy,
że się jest wykonawcą gotowym
zaakceptować jego konsekwencje.
Rodzaje
odpowiedzialności
1. Naturalna – wynika z uprzedniego
uznania czy wyboru czegoś lub kogoś
ale
z
praw
natury.
Jest
ona
nieodwołalna i niezmienialna np.
relacja matka – dziecko.
2. Kontraktowa – powstaje wskutek
posiadania określonych kompetencji
albo nałożenia lub przyjęcia zadania,
obowiązku.
Rodzaje
odpowiedzialności
Moralna
–
to
świadome
i
dobrowolne
podejmowanie
czynów, zgodnych z zasadami i
normami moralnymi, przy czym
niespełnienie
tych
warunków
pociąga za sobą takie sankcje jak
wyrzuty sumienia, poczucie wstyd,
rozgoryczenie.
Rodzaje
odpowiedzialności
1. prawna:
karna,
cywilna,
dyscyplinarna,
administracyjna.
2. zawodowa (w tym etyczna).
Odpowiedzialność
pielęgniarki
przepisy regulujące wykonywanie
zawodu pielęgniarki i zawodu położnej,
Kodeks pracy,
Kodeks karny,
Kodeks cywilny,
Regulaminy zakładowe,
Zakresy
obowiązków,
uprawnień,
odpowiedzialności na stanowisku pracy,
Kodeks Etyki Zawodowej Polskiej
Pielęgniarki i Położnej.
Odpowiedzialność
karna
ma charakter represyjny i osobisty
tzw.
sprawcy
osoby,
której
działania
mają
znamiona
przestępstwa,
nie
można
jej
przypisać
podmiotowi
zbiorowemu
np.
szpitalowi, przedsiębiorstwu,
Odpowiedzialność
karna
odpowiedzialność ponosi ten kto w
chwili popełnienia czynu ukończył
17
lat
a
w
wyjątkowych
przypadkach gdy ukończył 15 lat,
odpowiadamy za czyn przestępczy
przed sądem,
odpowiedzialność karna wymaga
jednocześnie następujących
przesłanek prawnych:
czyn posiadający znamiona
przestępstwa,
negatywne skutki czynu
przestępczego,
związek przyczynowy pomiędzy
czynem a skutkiem,
wina.
Kodeks karny przewiduje
kary:
np. grzywnę, pozbawienie wolności,
ograniczenie wolności, pozbawienie
praw
publicznych,
zakaz
zajmowania
określonego
stanowiska, wykonywania zawodu,
świadczenia pieniężne itp.
Rozdział XIX Kodeksu Karnego pt.
„Przestępstwa przeciwko życiu i
zdrowiu”.
Art. 150: Kto zabija człowieka na jego
żądanie i pod wpływem współczucia dla
niego
podlega
karze
pozbawienia
wolności.
Rozdział XIX Kodeksu Karnego pt.
„Przestępstwa przeciwko życiu i
zdrowiu”.
Art. 256,268 – Kto wbrew przepisom
ustawy lub przyjętemu na siebie
zobowiązaniu ujawnia lub wykorzystuje
informacje, z którą zapoznał się w
związku z pełnioną funkcją, wykonywaną
pracą,
działalnością
publiczną,
społeczną,
gospodarczą,
naukową
podlega grzywnie, karze ograniczenia
wolności albo pozbawienia wolności.
Rozdział XIX Kodeksu Karnego pt.
„Przestępstwa przeciwko życiu i
zdrowiu”
Art. 270 Kto w celu użycia za
autentyczny, podrabia lub przerabia
dokument (...) podlega grzywnie, karze
pozbawienia wolności lub ograniczenia
wolności. Tej samej karze podlega ten
kto
wypełnia
blankiet
zaopatrzony
cudzym podpisem niezgodnie z wolą
podpisanego.
Odpowiedzialność cywilna
podmiotem może być osoba
fizyczna (każdy człowiek) oraz
prawna
(każda
jednostka
organizacyjna).
Odpowiedzialność cywilna jest
odpowiedzialnością majątkową
dłużnika.
Odpowiedzialność cywilna
Charakter majątkowy
np.: wadliwe przeprowadzona
operacja
chirurgiczna
spowodowała, że w jej wyniku
wystąpiła
całkowita
lub
ograniczona niezdolność do
zarobkowania lub spowodowała
koszty dalszego leczenia.
Główna
funkcja
odpowiedzialności cywilnej -
kompensacyjna - wyrównanie
uszczerbku doznanego przez
poszkodowanego.
zadośćuczynienie
uszczerbku
za
doznane
krzywdy
i/lub
naprawienie
szkody (kc)
Źródła
odpowiedzialności
cywilnej:
zobowiązanie pomiędzy stronami,
czyn niedozwolony
- tzn. postępowanie sprzeczne z
prawem,
zasadami
etyki,
współżycia
społecznego
prowadzące
do
wyrządzenia
pacjentowi szkody.
OC
zdarzenie wyrządzające szkodę
(nie wykonanie lub nienależyte
wykonanie zobowiązania),
szkoda
o
charakterze
majątkowym lub niemajątkowym,
istnienie
związku
przyczynowego
pomiędzy
zdarzeniem a szkodą
OC – odszkodowawcza
ponosi pracodawca,
odpowiedzialność
pracownicza, max. do kwoty
trzymiesięcznego
wynagrodzenia,
chyba
że
szkoda została wyrządzona z
winy umyślnej.
Rozporządzenie
Ministra
Finansów z dn. 17.11.1998r. w
sprawie ogólnych warunków
obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności
cywilnej
podmiotu
przyjmującego
zamówienie na świadczenia
zdrowotne
za
szkody
wyrządzone przy udzielaniu
tych świadczeń.
Pielęgniarki, Położne
w UE
Dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca 1977 r.
(77/452/EWG)
dotycząca wzajemnego uznawania
dyplomów, świadectw i innych
dokumentów potwierdzających posiadanie
kwalifikacji pielęgniarek odpowiedzialnych
za opiekę ogólną, łącznie ze środkami
mającymi na celu ustalenie skutecznego
wykonywania prawa przedsiębiorczości i
swobody świadczenia usług.
Pielęgniarki, Położne
w UE
Dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca
1977 r.
(77/453/EWG)
Dotycząca koordynacji przepisów
ustawowych,
wykonawczych
i
administracyjnych
w
zakresie
działalności
pielęgniarek
odpowiedzialnych za opiekę ogólną.
Pielęgniarki, Położne
w UE
Dyrektywa Rady z dnia 10 października 1989 r.
(89/595/EWG)
Zmieniająca dyrektywę 77/452/EWG dotyczącą
wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw
i
innych
dokumentów
potwierdzających
posiadanie
kwalifikacji
pielęgniarek
odpowiedzialnych za opiekę ogólną, (...) oraz
uzupełniająca
dyrektywę
77/453/EWG
dotyczącą koordynacji przepisów ustawowych,
wykonawczych i administracyjnych w zakresie
działalności pielęgniarek odpowiedzialnych za
opiekę ogólną.
Pielęgniarki, Położne
w UE
Dyrektywa Rady z dnia 30 października
1989 r.
(89/594/EWG)
Zmieniająca dyrektywy 75/362/EWG,
77/452/EWG,
78/1026/EWG
oraz
80/154/EWG
odnoszące
się
do
wzajemnego
uznawania
dyplomów,
świadectw
i
innych
dokumentów
potwierdzających posiadanie kwalifikacji
lekarzy, pielęgniarek odpowiedzialnych
za opiekę ogólną, (...),
Pielęgniarki, Położne
w UE
Dyrektywa 2001/19/WE Parlamentu Europejskiego i
Rady z dnia 14 maja 2001 r.
Z zmieniająca dyrektywy Rady 89/48/EWG i
92/51/EWG
w
sprawie
ogólnego
systemu
uznawania
kwalifikacji
zawodowych
oraz
dyrektywy
Rady
77/452/EWG,
77/453/EWG,
78/686/EWG,
78/687/EWG,
78/1026/EWG,
78/1027/EWG,
80/154/EWG,
80/155/EWG,
85/384/EWG,
85/432/EWG,
85/433/EWG
i
92/16/EWG
dotyczące
zawodów
pielęgniarki
odpowiedzialnej za opieką ogólną, lekarza dentysty,
lekarza
weterynarii,
położnej,
architekta,
farmaceuty i lekarza.
Uznanie kwalifikacji
zawodowych pielęgniarki,
położnej w UE
Wyciąg z Traktatu Akcesyjnego
podpisanego
w
dniu
16
kwietnia 2003 roku.
Artykuł 4b Dyrektywy Rady
77/452/EWG
z
dnia
27
czerwca 1977 r.
Uznanie kwalifikacji
zawodowych pielęgniarki,
położnej w UE
„
w
odniesieniu
do
polskich
kwalifikacji
pielęgniarek
odpowiedzialnych za opiekę ogólną, będą stosowane przepisy
dotyczące praw nabytych.
W przypadku obywateli Państw Członkowskich, których dyplomy,
świadectwa i inne dokumenty potwierdzające kwalifikacje
pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną zostały wydane
lub których kształcenie zaczęło się w Polsce przed dniem
przystąpienia i które nie spełniają minimalnych wymogów
szkolenia
określonych
w
DR
77/453/EWG,
Państwa
Członkowskie uznają następujące dyplomy, świadectwa i inne
dokumenty
potwierdzające
kwalifikacje
w
zakresie
pielęgniarskiej opieki ogólnej jako wystarczające dowody, jeśli
będzie do nich załączone zaświadczenie stwierdzające, że ci
obywatele Państw Członkowskich rzeczywiście i zgodnie z
prawem prowadzili działalność pielęgniarki odpowiedzialnej za
opiekę w Polsce w niżej wymienionych okresach:
Uznanie kwalifikacji
zawodowych pielęgniarki,
położnej w UE
• dyplom licencjata pielęgniarstwa –
co najmniej trzy kolejne lata w
ciągu pięciu lat przed dniem
wydania zaświadczenia,
Uznanie kwalifikacji
zawodowych pielęgniarki,
położnej w UE
•
dyplom
pielęgniarstwa
(dyplom
pielęgniarki
albo
pielęgniarki
dyplomowanej) z
wykształceniem
pomaturalnym
uzyskanym
w
zawodowej
szkole
medycznej – co najmniej pięć kolejnych
lat w ciągu siedmiu lat przed dniem
wydania zaświadczenia.
• Pielęgniarka, położna zamierzająca
wykonywać zawód pielęgniarki,
zawód położnej na obszarze państw
członkowskich UE winna złożyć w
OIPiP wniosek o wydanie
zaświadczenia stwierdzającego, że
pielęgniarka, położna posiada
kwalifikacje zgodne z wymaganiami
wynikającymi z przepisów prawa
UE oraz zaświadczenia
o przebiegu pracy zawodowej.
Zgodnie z art. 11 h ustawy z dnia 5 lipca
1996r. o zawodach pielęgniarki i położnej
(Dz. U. z 2001r., Nr 57, poz. 602 z późn.
zm.) OIPIP, na wniosek pielęgniarki lub
położnej wydaje:
1)
zaświadczenie
stwierdzające,
że
pielęgniarka
lub
położna
posiada
kwalifikacje zgodne z wymaganiami
wynikającymi z przepisów prawa UE oraz
że posiadany dyplom, świadectwo lub inny
dokument
potwierdzający
posiadanie
formalnych
kwalifikacji
odpowiada
dokumentom potwierdzającym formalne
kwalifikacje pielęgniarki lub położnej
wynikające z przepisów prawa UE,
2) zaświadczenie o przebiegu pracy
zawodowej,
3) inne zaświadczenia wymagane
przez odpowiednie władze lub
organizacje państw członkowskich
UE zgodnie z przepisami prawa UE.