Slajd 1

Wstrząs

anafilaktyczny

i stan astmatyczny

- postępowanie

ratunkowe

Dr med. Marzena Wojewódzka-

Żelezniakowicz

Zakład Medycyny Ratunkowej, SOR SPSK

Akademii Medycznej w Białymstoku

Anafilaksja



Ciężka, zagrażająca życiu

uogólniona lub ogólnoustrojowa

reakcja nadwrażliwości.



Anafilaksja alergiczna – udział

mechanizmu immunologicznego



Kompleksy immunologiczne z IgG



Reakcja IgE zależna



Mechanizm związany z dopełniaczem

Wstrząs anafilaktyczny



Wstrząs anafilaktyczny to ciężka,

rozwijająca się reakcja anafilaktyczna,

w której występuje obniżenie ciśnienia

tętniczego zagrażające życiu.



Anafilaksję wywołaną mechanizmem

immunologicznym określa się jako

alergiczną, a wszelkie inne postaci –

jako niealergiczną.



Anafilaksję, której przyczyny nie można

ustalić, nazywa się idiopatyczną.

Przyczyny

Alergiczne



Leki – beta laktamy,

cytostatyki



Jady owadów

błonkoskrzydłych



Białka podawane

pozajelitowo



Alergeny wziewne



Pokarmy



lateks

Przyczyny



Niealergiczne



Bezpośrednie uwalnianie mediatorów

z mastocytów (opioidy, leki

zwiotczające, HAES, dextrany),

wysiłek fizyczny



Kompleksy immunologiczne – krew i

preparaty krwi, immunoglobuliny,

surowice i szczepionki



nadwrażliwość na ASA i inne NLPZ



Inne mechanizmy – radiologiczne

środki cieniujące, konserwanty,

zanieczyszczenia pokarmów

Typy reakcji

anafilaktycznej



Natychmiastowa



10-20 minut



Reakcja późna (LPR)



6-8 godzin

Mechanizm

Najczęściej IgE zależny

Następcza degranulacja

mastocytów i komórek
tucznych

uwolnienie:

histaminy, metabolitów
kwasu arachidonowego,
tryptazy, cytokin,
enzymów
proteolitycznych

Przebieg



Objawy pojawiają się w ciągu kilku

sekund lub minut



Mogą po ok. 30 min.



Im szybciej objawy tym większe ryzyko

ciężkiej anafilaksji



Spotykane są reakcje późne lub

dwufazowe, objawy rozwijają się lub

nasilają po 8-12 godz. mogą

przedłużać się do 32 godzin

Obraz kliniczny



Skóra i tkanka podskórna



Pokrzywka lub obrzęk naczynioruchowy



Zaczerwienienie skóry

Obraz kliniczny



Układ oddechowy



Obrzęk górnych dróg

oddechowych, chrypka,

stridor



Kaszel, świsty, duszność



Nieżyt nosa

Obraz kliniczny



Przewód pokarmowy



Nudności



Wymioty



Biegunka



Bóle brzucha



Reakcja ogólnoustrojowa



Spadek ciśnienia tętniczego



wstrząs

Wstrząs anafilaktyczny



Pierwsze objawy to



Pokrzywka



Obrzęk naczynioruchowy



Świąd skóry



Zaburzenia świadomości



Hipotonia, zaburzenia rytmu

serca



Ból w klatce piersiowej



Rzadziej zawroty głowy,

uczucie zagrożenia

Rozwinięty wstrząs

anafilaktyczny



Nie zależy od przyczyny



Chłodna, blada, spocona skóra



Zapadnięte żyły podskórne



Hipotonia



Skapomocz



Bezmocz



Utrata przytomności



NZK

Badania laboratoryjne

Nie są potrzebne do ustalenia

rozpoznania



Wzrost stężenia tryptazy



(osiaga max stężenie po 60-90 min. i

utrzymuje się przez 5-6 godz.)



Wzrost stężenia histaminy (po 5-10 min,

powraca do wartości wyjściowej po 30-60

min.)



Zwiększone stężenie metylohistaminy w

moczu (utrzymuje się 24 godz.)

Postępowanie



ABC



Przerwać narażenie na alergen



Podać adrenalinę – 0,5 mg

domięśniowo



Można powtarzać co 5 min.



Brak skuteczności adrenaliny może

wystąpić przy zbyt późnym podaniu

lub u chorego przyjmującego beta-

bloker

Postępowanie



Ułożenie chorego na plecach z

uniesionymi nogami



Udrożnienie dróg oddechowych



Rozważenie intubacji dotchawiczej



Konikopunkcja



Tlenoterapia: 10-15 l/min.



Szybkie toczenie płynów (2 dostępy

dożylne)

Brak reakcji na leczenie



1000-2000 ml 0,9% NaCl – 5 min.



Lub 50 ml/kg mleczanu ringera



Koloidy szybko 500 ml, następnie

powolny wlew dożylny



Adrenalina – 0,1-0,3 mg w 10 ml 0,9%

NaCl w ciągu kilku minut



Lub ciągły wlew i.v. 1-10 mikrogr/min.



W powolnym wstrzyknięciu i.v. H1 bloker

– klemastyna 2 mg w 10 ml 0,9% NaCl



H2 bloker – ranitydyna 50 mg w 20 ml

0,9% NaCl, cymetydyna 200-300 mg w

20 ml 0,9% NaCl



Beta-mimetyk w nebulizacji –

salbutamol 2,5 – 5 mg w 3 ml 0,9%

NaCl



Dodatkowo bromek ipratropium 0,5



RR skurczowe<90 mmHg – aminy

presyjne



Glukagon we wlewie dożylnym 1-5

mg w ciągu 5 min. później wlew

dożylny 5-15 mikrog/min, - u

chorych przyjmujących beta-blokery i

nie odpowiadających na adrenalinę



Uwaga: nudnosci, wymioty,

hiperglikemia



Glikokortykosteroidy – nie mają

znaczenia w leczeniu ostrej fazy

ale może zapobiec późnej fazie

anafilaksji



Wskazane są u chorych na astmę

oraz w anafilaksji idiopatycznej

prednizolon i.v 1-2 mg/kg co 6

godz, hydrocortison – 100 mg co

6 godz.

Nie podawać leków

uspokajających – zaburzają

reakcję własną organizmu na

wstrząs

NZK



Płyny 4-8 litrów



Leki przeciwhistaminowe



jeśli nie były podane wcześniej



Kortykosteroidy



Przedłużona RKO

Rozpoznanie reakcji

anafilaktycznej wstecznie



Oznaczenie

tryptazy



Pobranie do 3 probówek 10 ml krwi
na skrzep



Natychmiast po rozpoczęciu
leczenia



1 godzinę od wystąpienia objawów



6-24 godzin od wystąpienia reakcj

Preparaty adrenaliny



Anapen, Anapen Junior



(1 ampułkostrzykawka 0,3 ml)



Fastinjekt >45 kg



(1 autostrzykawka 2,05 ml,

automatycznie uwalnia się 0,23-

0,37 ml)



Nie przechowywać w lodówce,

wrażliwy na światło



ood Allergy and Anaphylaxis Network --

http://www.foodallergy.org



Allergy & Asthma Network/Mothers of

Asthmatics, Inc. -- http://www.aanma.org



American Academy of Allergy, Asthma,

and Immunology -- http://www.aaaai.org



American Academy of Pediatrics --

http://www.aap.org



American College of Allergy, Asthma,

and Immunology --

http://www.allergy.mcg.edu



Asthma & Allergy Foundation of

America -- http://www.aafa.org/home



Food Allergy Initiative --

http://www.foodallergyinitiative.org



International Food Information Council

Foundation -- http://www.ific.org

Astma



Przewlekła choroba zapalna dróg

oddechowych, w której uczestniczy wiele

komórek i substancji z nich uwalnianych



Przewlekłe zapalenie jest przyczyną

nadreaktywności oskrzeli, prowadzącej

do nawracających epizodów świszczącego

oddechu, duszności, uczucia ściskania w

klp, i kaszlu, wyst. Szczególnie w nocy i

nad ranem. Epizodom tym towarzyszy

zwykle rozlana obturacja oskrzeli o

zmiennym nasileniu ustępująca

samoistnie lub pod wpływem leczenia

Podział



Sporadyczna



Przewlekła



Lekka



Umiarkowana



ciężka

Objawy – astma ciężka



Objawy codziennie,

częste zaostrzenia,

ograniczenie aktywności fizycznej



Częste objawy nocne



Duszność wydechowa



Świszczący oddech



Kaszel



Zmiany osłuchowe nad polami płucnymi



Zaangażowanie dodatkowych mięśni

oddechowych

Objawy zaostrzenia



Duszność spoczynkowa, chory

przygarbiony, podparty na rękach



Mówi pojedynczymi słowami



Zwykle pobudzony, później senny,

splatany



Praca dodatkowych mięsni oddechowych



> 30 oddechów/min



SpO2 - <90



Tętno>120 lub bradykardia



Świsty głośne, lub brak szmeru

oddechowego

Cele leczenia



Zniesienie obturacji oskrzeli



Zniesienie hipoksemii



Zmniejszenie stanu zapalnego,

Postępowanie



Beta2-mimetyki wziewne



(4-8 dawek po 100 mikrogr, powtarzane

co 20 min) lub nebulizacja, salbutamol i.v.

4 mikrogr/kg w ciągu 10 min. wlew 0,1-

0,2 mikrogr/kg/min pod kontrolą HR



Bromek ipratropium



(4-8 dawek po 20 mikrogr, powtarzane co

20 min) lub nebulizacja,



GKS ogólnoustrojowo



Tlenoterapia

Postępowanie



Metyloksantyny –



leki drugiego rzutu (5 mg/kg, wlew 0,5

mg/kg/godz



Siarczan magnezu



Antybiotyki



Leczenie niewydolności oddechowej



Leki wziewne stosowane w znieczuleniu

ogólnym



Ketamina i.v. (bolus 1-2 mg/kg w ciągu 30

min. nast. wlew 1 mg/kg/godz



U chorych zaintubowanych benzodiazepiny

nie opioidy)



Zwiotczenie w razie utrudnionej wentylacji

NZK w astmie - przyczyny



Ciężkie niedotlenienie wskutek
zamknięcia światła oskrzeli



Zaburzenia rytmu serca
spowodowane niedotlenieniem



Powstanie pułapki powietrznej
(auto-PEEP

)



Odma prężna (możliwa

obustronna)

Document Outline