jest to miejscowa odpowiedz ustroju
na bodziec zapaleniotwórczy. Odczyn
zapalny jest próbą obrony organizmu
przed czynnikiem szkodliwym
uraz mechaniczny
czynniki chemiczne egzogenne (kwasy,
zasady) oraz endogenne
czynniki fizyczne np. promieniowanie
nadfioletowe
ciała obce
czynniki biologiczne, takie jak wirusy,
bakterie, grzyby, tkanka martwicza
miejscowe: zaczerwienienie,
obrzęk, wzrost temperatury, ból,
upośledzenie czynności narządu
zmienionego zapalenie
ogólne: podwyższona temperatura
ciała, wzrost poziomu leukocytów i
OB
1.
uszkodzenie tkanek
2.
powstanie wysięku surowiczego lub
ropnego
3.
cofanie się objawów chorobowych i
zakończenie procesu zapalnego
1.
Zastosowanie zimna suchego
2.
Zastosowanie zimna wilgotnego
3.
Zastosowanie ciepła suchego
4.
Zastosowanie ciepła wilgotnego
5.
Zastosowanie środków bodźcowych -
baniek
stosuje się w miejscu przebiegu dużych
tętnic np. w pachwinach, pod pachami, na
szyi, na brzuchu
Powoduje zwężenie powierzchownych
naczyń krwionośnych, tym samym
zmniejszony przepływ krwi i tamowanie
krwawienia (krwotok z nosa)
Powoduje miejscowe zmniejszenie
przemiany materii, złagodzenie bólu
(skręcenie, stłuczenie) schłodzenie skóry w
miejscu stosowania, obniżenie temperatury
ciała (wysoka gorączka), hamuje rozwój
stanu zapalnego, zmniejsza obrzęki
pourazowe lub pooperacyjne.
Zimno suche stosowane jest przy krwotokach,
bólach głowy, w zapobieganiu i leczeniu
zakrzepicy, w zapobieganiu wysiękom i
obrzękom, np. przy ukąszeniu przez owady.
Stosuje się je w postaci worka z lodem lub
kompresów żelowych, które wykonane z
nietoksycznego, organicznego żelu i folii, są
bardzo wygodne i ekonomiczne w użyciu, dają
się modelować do ciała pacjenta. Zaletą żelu
jest długotrwałe oddawanie skumulowanego
w nim zimna, nie zachodzą w nim żadne
zmiany chemiczne, można go używać i
przechowywać nawet kilka lat.
Stosowanie powyższych
przedmiotów jest zabiegiem
terapeutycznym polegającym na
stosowaniu zimna suchego na małe
powierzchnie ciała. Najlepsze wyniki
leczenia uzyskuje się, stosując worek
z lodem przez 30-60 min., z
godzinna przerwą.
krwawienie wewnętrzne, np. po porodzie
stłuczenie
świeży uraz
stany zapalne
bóle głowy
stany zapalne jamy brzusznej
gorączka
bóle menstruacyjne
odmrożenia
tętnicze zaburzenia dopływu krwi
odmrożenie
wychłodzenie
podrażnienie skóry
1.
Czynności przygotowawcze
przygotowanie pielęgniarki
•
zapoznanie się ze zleceniem lekarskim lub własna ocena
stanu pacjenta
•
zebranie wywiadu na temat tolerancji na zimno
•
mycie rąk i założenie rękawiczek
przygotowanie materiału, sprzętu, otoczenia
•
przygotowanie zestawu (worek na lód, kostki lodu lub
kompres żelowy schłodzony w zamrażalniku, pokrowiec na
worek lub kompres)
•
przygotowanie otoczenia (zamknięcie okien, drzwi,
zaopatrzenie w dodatkowy koc)
przygotowanie pacjenta
•
poinformowanie o celu i istocie zabiegu
•
uzyskanie zgody od pacjenta
•
zachęcenie do oddania moczu przed zabiegiem,
odprężenia się
•
poinformowanie pacjenta iż jego aktywność ruchowa
podczas zabiegu będzie ograniczona, o
niebezpieczeństwach zabiegu, o konieczności zgłaszania
wszystkich dolegliwości
2. Czynności właściwe
•
sprawdzenie tożsamości pacjenta
•
ułożenie pacjenta w odpowiedniej pozycji
•
wypełnienie worka lodem tak by można było
go modelować
•
usunięcie powietrza z worka
•
sprawdzenie szczelności worka
•
włożenie worka do pokrowca
•
ułożenie worka na leczonym miejscu
•
kontrolowanie stanu worka (usuwanie
roztopionych kostek lodu)
•
dokładna ocena skóry chorego po
zakończonym zabiegu
3. Czynności końcowe
uporządkowanie materiału, sprzętu,
otoczenia
•
uporządkowanie przyborów
•
rękawiczki do utylizacji
•
pokrowiec na worek do prania
postępowanie z pacjentem
•
obserwowanie pacjenta na prowadzoną terapię i
po jej zakończeniu
•
pielęgnacja skóry pacjenta
czynności końcowe wykonywane przez
pielęgniarkę
•
higieniczne mycie rąk
•
udokumentowanie zabiegu
Ma szerokie zastosowanie w postaci
okładów chłodzących, wysychających
jest to zabieg terapeutyczny polegający
na miejscowym stosowaniu zimna
wilgotnego na małe powierzchnie ciała.
Utrzymując stale niską temperaturę,
wywiera działanie przeciwzapalne i
przeciwbólowe, zmniejsza obrzęk i
przekrwienie tkanek. Okład chłodzący
zakładany jest na czas nie dłuższy niż
15-20 min, w razie konieczności może
być powtórzony po upływie 2-3h
obniżenie temperatury ciała
obniżenie aktywności metabolicznej tkanek
zahamowanie krwawienia
hamowanie procesu zapalnego, ropnego
zmniejszenie aktywności drobnoustrojów
we wczesnych okresach inkubacji
zapobieganie i ograniczenie obrzęku
zmniejszenie przekrwienia tkanek
działanie przeciwbólowe
umiejscowione ostre stany zapalne
stłuczenia mięśni, ścięgien, stawów
urazy
krwawienia i krwotok
obrzęk
gorączka
1.
Czynności przygotowawcze
przygotowanie pielęgniarki
•
zapoznanie się ze zleceniem lekarskim lub własna ocena
stanu pacjenta
•
zebranie wywiadu na temat tolerancji na zimno
•
mycie rąk i założenie rękawiczek
przygotowanie materiału, sprzętu, otoczenia
•
przygotowanie zestawu (2 warstwy tkaniny dobrze
wychładzające wodę, miednica z wodą z kostkami lodu,
podkład na łóżko, rękawiczki)
•
przygotowanie otoczenia (zamknięcie okien, drzwi,
zaopatrzenie w dodatkowy koc)
przygotowanie pacjenta
•
poinformowanie o celu i istocie zabiegu
•
uzyskanie zgody od pacjenta
•
poinstruowanie o zmianie okładu (jeżeli stan pacjenta na
to pozwala)
•
wyjaśnienie że zabieg może być początkowo nieprzyjemny
•
poinformowanie o konieczności oddania moczu przed
zabiegiem
2. Czynności właściwe
•
sprawdzenie tożsamości pacjenta
•
ułożenie pacjenta w odpowiedniej pozycji
•
okrycie dodatkowym kocem
•
zabezpieczenie łóżka przez zamoczeniem
•
odsłonięcie miejsca stosowania okładu
•
przymierzenie tkaniny na leczoną część ciała
•
zamoczenie obu przygotowanych tkanin
•
odciśnięcie jednej z nadmiaru wody
•
przyłożenie jej w leczone miejsce
•
zastąpienie jej drugą tkaniną po 2-3 min
•
zmienianie tkanin do czasu zakończenia zabiegu
•
osuszenie skóry
•
osłonięcie miejsca leczonego
•
obserwacja pacjenta przez cały czas trwania zabiegu
3. Czynności końcowe
uporządkowanie materiału, sprzętu,
otoczenia
•
uporządkowanie przyborów
•
rękawiczki do utylizacji
•
dezynfekcja miski i podkładu, tkaniny do prania
postępowanie z pacjentem
•
obserwowanie pacjenta na prowadzoną terapię i
po jej zakończeniu
czynności końcowe wykonywane przez
pielęgniarkę
•
higieniczne mycie rąk
•
udokumentowanie zabiegu
Jest to zabieg terapeutyczny polegający na miejscowym
stosowaniu zimna wilgotnego na małe powierzchnie ciała,
wywołujący odczyn naczyniowy skóry. U osób z
niedokrwistością lub osłabionych odczyn ten może nie
występować.
Okład wysychający działa rozgrzewająco i uspokajająco.
Stosuje się go na klatkę piersiową w nerwobólach,
przewlekłym nieżycie oskrzeli, zapaleniu płuc, zapaleniu
opłucnej, grypie, astmie oskrzelowej.
Zastosowany na tułów lub tylko na brzuch ułatwia
wchłonięcie wysięków zapalnych w obrębie jamy brzusznej i
miednicy mniejszej. Wykorzystywany jest również w
przypadku kamicy nerkowej, wątrobowej oraz w bolesnym
miesiączkowaniu. W guzkach krwawniczych oraz w zapaleniu
okołoprostniczym stosuje się go na krocze i narządy płciowe.
Obniża temperaturę o 1C w czasie – 2-3 godzin. Czas ten w
gorączce ulega skróceniu, a w zaburzeniach krążenia
obwodowego wydłużeniu.
Okład chłodzący składa się w dwóch warstw – mokrej i
suchej.
działanie przeciwbólowe i
uspokajające
obniżenie temperatury ciała
zahamowanie procesu zapalnego
obniżenie napięcia mięśni
1.
Czynności przygotowawcze
przygotowanie pielęgniarki
•
zapoznanie się ze zleceniem lekarskim lub własna ocena
stanu pacjenta
•
zebranie wywiadu na temat tolerancji na zimno
•
mycie rąk i założenie rękawiczek
przygotowanie materiału, sprzętu, otoczenia
•
przygotowanie zestawu (2 warstwy tkaniny dobrze
wychładzające wodę, jedna musi być flanelowa lub z
wełny, woda i dodatki np. spirytus, rękawiczki, bandaż)
•
przygotowanie otoczenia (zamknięcie okien, drzwi,
zaopatrzenie w dodatkowy koc)
przygotowanie pacjenta
•
poinformowanie o celu i istocie zabiegu
•
uzyskanie zgody od pacjenta
•
zaplanowanie czasu wykonania okładu
•
wyjaśnienie że zabieg może być początkowo
nieprzyjemnie zimny, ale potem ustanie
•
poinformowanie o konieczności oddania moczu przed
zabiegiem i o konieczności informowania pielęgniarki o
objawach niepokojacych
2. Czynności właściwe
•
sprawdzenie tożsamości pacjenta
•
ułożenie pacjenta w odpowiedniej pozycji
•
okrycie dodatkowym kocem
•
odsłonięcie miejsca stosowania okładu
•
przymierzenie tkaniny na leczoną część ciała
•
przyłożenie mokrej tkaniny w leczone miejsce
•
przyłożenie drugiej warstwy – tkaniny suchej,
większej od poprzedniej
•
przymocowanie luźne bandażem
•
osłonięcie miejsca leczonego po około 2-3h i
powtórzenie zabiegu w razie potrzeby
•
obserwacja pacjenta przez cały czas trwania
zabiegu
3. Czynności końcowe
uporządkowanie materiału, sprzętu,
otoczenia
•
uporządkowanie przyborów
•
rękawiczki do utylizacji
•
tkaniny do prania
postępowanie z pacjentem
•
obserwowanie pacjenta po zabiegu,
natłuszczenie i pielęgnacja skóry
czynności końcowe wykonywane przez
pielęgniarkę
•
higieniczne mycie rąk
•
udokumentowanie zabiegu
Ma zastosowanie między innymi w
postaci termoforów, ciepłych
kompresów żelowych, poduszek
elektrycznych.
Celem zastosowania u pacjenta ciepła
suchego jest: przyśpieszenie gojenia się
ran, poprawa miejscowego krążenia,
złagodzenie bólu, ustąpienie skurczów
mięśni, ocieplenie całego ciała.
Stosowanie jest zabiegiem
terapeutycznym polegającym na
stosowaniu ciepła suchego na małe
powierzchnie ciała.
Największe nasilenie działania następuje
po upływie 20-30min. Nie powinno się
stosować dłużej niż 1h.
W czasie tego zabiegu może wystąpić
nieznaczny wzrost tętna, pogłębienie
oddechu, obniżenie ciśnienia tętniczego
krwi, wzmożone wydzielanie potu.
bolesne miesiączki
kolka jelitowa
bóle mięśniowe
wzdęcia
przykurcze
newrobóle
oziębienie
krwotoki
ostre stany zapalne grożące perforacją np.
ostre zapalenie wyrostka robaczkowego
oparzenia
oparzenie
podrażnienie skóry
1.
Czynności przygotowawcze
przygotowanie pielęgniarki
•
zapoznanie się ze zleceniem lekarskim lub własna
ocena stanu pacjenta
•
zebranie wywiadu na temat wrażliwości na ciepło
•
mycie rąk i założenie rękawiczek
przygotowanie materiału, sprzętu,
otoczenia
•
przygotowanie zestawu (termofor lub kompres
żelowy wcześniej ogrzany w około 2,5 l wody o
temperaturze 70-80C przez 7-10min, pokrowiec na
kompres lub termofor, gorąca woda do termoforu o
temperaturze 50-70C rękawiczki)
•
przygotowanie otoczenia
przygotowanie pacjenta
•
poinformowanie o celu i istocie zabiegu
•
uzyskanie zgody od pacjenta
•
zachęcenie do oddania moczu przed zabiegiem i o
konieczności informowania pielęgniarki o objawach
niepokojących
2. Czynności właściwe
•
sprawdzenie tożsamości pacjenta
•
ułożenie pacjenta w odpowiedniej pozycji
•
w przypadku stosowania termoforu:
napełnienie termoforu do połowy wodą,
usunięcie powietrza, staranne zakręcenie,
sprawdzenie szczelności
•
w przypadku stosowania kompresu żelowego:
wcześniejsze ogrzanie
•
włożenie przyrządu do pokrowca i przyłożenie
w miejscu leczonym
•
obserwacja pacjenta przez cały czas trwania
zabiegu
3. Czynności końcowe
uporządkowanie materiału, sprzętu,
otoczenia
•
uporządkowanie przyborów
•
rękawiczki do utylizacji
•
przeznaczenie pokrowca do prania
postępowanie z pacjentem
•
obserwowanie pacjenta po zabiegu
•
edukacja pacjenta o pielęgnacji skóry
czynności końcowe wykonywane przez
pielęgniarkę
•
higieniczne mycie rąk
•
udokumentowanie zabiegu
To przede wszystkim okłady rozgrzewające
pod ceratką i ciepłe kąpiele.
Ciepło wilgotne stosuje się u pacjentów w
celu: zwiększenia odporności komórek,
zmniejszenia bólu, zmniejszenia napięcia
mięśni, pobudzenia czynności jelit,
przyśpieszenia powstania ropy, przerwania
procesu zapalnego, rozszerzenia naczyń
krwionośnych i chłonnych, zwiększenia
przepuszczalności naczyń włosowatych,
ułatwienia przenikania leukocytów do
przestrzeni okołonaczyniowej,
przyśpieszenia przemiany materii.
Stosowanie jest zabiegiem
terapeutycznym polegającym na
miejscowym stosowaniu ciepła
wilgotnego na małe powierzchnie ciała.
Składa się z 3 warstw: wilgotnej,
ceratki i suchej. Warstwa mokra swą
wilgotność utrzymuje od 6 do 8h i tyle
czasu okład powinien być utrzymany
na miejscu leczonym.
stany zapalne żył
zrosty po wstrzyknięciach
zakrzepowe zapalenie żył
czyraki, zastrzały, ropowice,
angina
stany zapalne ucha środkowego
zapalenie płuc i oskrzeli, jeśli
temperatura ciała nie przekracza 38C
nie stosować okładów rozgrzewających: w
początkowym okresie urazu, u pacjentów
z chorobą nowotworową, po spożyciu
środków uspokajających, chorych
niespokojnych, pobudzonych
obserwować podczas stosowania leku
rozgrzewającego : dzieci, osoby starsze,
nieprzytomnych, pacjentów z
niewydolnością krążenia, nadwrażliwych
na ciepło, z zaburzeniami czucia
ostrożnie stosować okłady rozgrzewające
w przypadku niewyjaśnionych dolegliwości
brzusznych
1.
Czynności przygotowawcze
przygotowanie pielęgniarki
•
zapoznanie się ze zleceniem lekarskim lub własna
ocena stanu pacjenta
•
zebranie wywiadu na temat wrażliwości na ciepło
•
mycie rąk i założenie rękawiczek
przygotowanie materiału, sprzętu,
otoczenia
•
przygotowanie zestawu (wata, ceratka o 2 cm
większa od waty, , lignina o 2 cm większa od
ceratki, woda (w zależności od zlecenia oraz
dodatki np. altacet, spirytus, bandaż, wazelina,
rękawiczki)
•
przygotowanie otoczenia
przygotowanie pacjenta
•
poinformowanie o celu i istocie zabiegu
•
uzyskanie zgody od pacjenta
•
poinformowanie o konieczności informowania
pielęgniarki o objawach niepokojących
2. Czynności właściwe
•
sprawdzenie tożsamości pacjenta
•
ułożenie pacjenta w odpowiedniej pozycji
•
odsłonięcie okolicy leczonej
•
posmarowanie miejsca założenia okładu wazeliną
•
przyłożenie warstwy mokrej
•
położenie ceratki
•
położenie warstwy suchej
•
przymocowanie bandażem
•
po upływie 6-8h usunięcie warstwy mokrej i ceratki
•
pozostawienie warstwy suchej jeszcze na 30 min
•
usunięcie warstwy suchej i powtórzenie zabiegu w razie
potrzeby
•
pielęgnacja skóry po zabiegu
•
obserwacja pacjenta przez cały czas trwania zabiegu
3. Czynności końcowe
uporządkowanie materiału, sprzętu,
otoczenia
•
uporządkowanie przyborów
•
rękawiczki do utylizacji
•
Przeznaczenie tkanin do prania
postępowanie z pacjentem
•
obserwowanie pacjenta po zabiegu
•
edukacja pacjenta o pielęgnacji skóry -
natłuszczanie
czynności końcowe wykonywane przez
pielęgniarkę
•
higieniczne mycie rąk
•
udokumentowanie zabiegu
Bańki u pacjentów stosowane są w
postaci tradycyjnych baniek ogniowych
oraz bezogniowych.
Mechanizm działania baniek polega na
spowodowaniu przekrwienia tętniczo-
żylnego i pękaniu powierzchownych naczyń
krwionośnych, z których uwolniona do tkanek
krew działa jak obcogatunkowe białko
wyzwalając w organizmie pacjenta produkcje
ciał odpornościowych.
Przekrwienie tętniczo żylne uzyskuje się
wytwarzając we wnętrzu bańki podciśnienie –
poprzez rozrzedzenie powietrza (banki
tradycyjne) lub poprzez jego wypompowanie
(bańki bezogniowe)
Bańki stawiane są z przodu i z tyłu klatki
piersiowej, szeregami, w odległości 1-2cm.
na kręgosłupie
obojczyku
mostku
brodawkach piersiowych
gruczołach piersiowych
w okolicy koniuszka serca
żołądka
nerek
dużych naczyń krwionośnych
u osób bardzo wychudzonych na
łopatkach
zapalenie płuc,
oskrzeli
przeziębienie
zapalenie górnych
dróg oddechowych
ropne i grzybicze zapalenie skóry
alergiczne zapalenie skóry
blizny, znamiona, zmiany barwnikowe w
miejscu stawiania baniek
wzmożona kruchość naczyń krwionośnych
ciąża
zaburzenia krzepnięcia krwi
niedokrwistość
niewydolność krążenia
nowotwory
gruźlica płuc
długotrwałe choroby
poparzenia pacjenta
skaleczenie pacjenta uszkodzoną
bańską
1.
Czynności przygotowawcze
przygotowanie pielęgniarki
•
zapoznanie się ze zleceniem lekarskim lub własna ocena stanu
pacjenta
•
zebranie wywiadu na temat doświadczeń w zakresie stosowania
baniek
•
sprawdzenie stanu skóry i tkanki tłuszczowej pacjenta
•
mycie rąk i założenie rękawiczek
przygotowanie materiału, sprzętu, otoczenia
•
przygotowanie zestawu (30-40 baniek ogrzanych np. przez
ogrzanie w 40C wodzie, czystych, suchych, jednakowej wielkości,
uprzednio sprawdzonych, czy nie są uszkodzone, lampka
spirytusowa lub świeczka, ustawiona tak aby nie przenosić
płomienia nad spirytusem, denaturat, kwacz tzn. wata
umocowana na metalowym pręcie o dł. o0koło 2 cm gaziki,
wazelina, chustka trójkątna, zapałki, naczynie na odpadki,
ręcznik, rękawiczki oraz naczynie do usunięcia baniek tj. z
preparatem dezynfekującym na bańki oraz gaziki, spirytus 70%,
puder antyseptyczny, naczynie na odpadki )
•
przygotowanie otoczenia (sprawdzenie czy na sali nie jest
stosowana tlenoterapia)
przygotowanie pacjenta
•
poinformowanie o celu i istocie zabiegu
•
uzyskanie zgody od pacjenta
2. Czynności właściwe
•
sprawdzenie tożsamości pacjenta
•
przygotowanie łóżka pacjenta;
pozostawienie jednej poduszki, którą
zsuwamy nisko pod plecy pacjenta
•
zdjęcie górnej części piżamy pacjenta
•
ułożenie pacjenta płasko na brzuchu, tak
by łopatki nie uwypuklały się (ręce
pacjenta ułożone płasko pod poduszką)
W przypadku stosowania baniek ogniowych
W przypadku stosowania baniek ogniowych
o
osłonięcie włosów pacjenta chustą trójkątną
o
przygotowanie miejsca stosowania baniek; przy
dużym owłosieniu ogolenie pleców i klatki piersiowej
u mężczyzn, przy znacznym wychudzeniu
natłuszczenie skóry wazeliną
o
zapalenie lampki spirytusowej i nasączenie kwacza
denaturatem, odciśnięcie go o brzeg naczynia (nie za
słabo ponieważ może spaść kropla palącego się
denaturatu i nie za mocno, gdyż będzie paliła się
wata)
o
ujęcie lewą rękę 2 baniek i trzymając w prawej ręce
kwacz zapalenie go
o
włożenie kwacza do wnętrza bańki na około 1
sekundę, tuż nad miejscem, na które ma być
przyłożona bańka
o
Stawianie baniek natychmiast po ich ogrzaniu,
zaczynając od strony dalszej i góry w odstępach
1-2 cm
o
zdmuchnięcie płomienia w kwaczu odwracając się od
pacjenta
W przypadku stosowania baniek
W przypadku stosowania baniek
bezogniowych
bezogniowych
o
założenie na zaworek bańki pompki z
wciśniętym tłokiem
o
przystawienie bańki w wybrane miejsce,
lekko dociskając ją do ciała
o
wypompowanie powietrza z bańki,
wyciągając do końca tłok pompki
2. Czynności właściwe c.d.
•
powtarzanie czynności do momentu zapełnienia
powierzchni klatki piersiowej pacjenta lub postawienia
zleconej ilości baniek
•
sprawdzenie po postawieniu wszystkich baniek, czy nie
odpadają, ponowne postawienie baniek, które się nie
trzymają
•
rozłożenie ręcznika na przystawionych bańkach
•
przykrycie pacjenta kołdrą
•
w przypadku baniek ogniowych zdjęcie chusty i
zgaszenie świeczki
•
zdjęcie baniek po upływie 15-20 minut: odkrycie
miejsca stosowania baniek i uciskając kciukiem skórę
tuż obok bańki, wpuszczenie do niej powietrza; zdjęte
bańki należy włożyć do naczynia ze środkiem
antyseptycznym
•
osuszenie pleców pacjenta
•
pielęgnacja skóry – natarcie spirytusem
•
założenie piżamy
•
prześcielenie łóżka
3. Czynności końcowe
uporządkowanie materiału, sprzętu,
otoczenia
•
uporządkowanie przyborów
•
materiały jednorazowe do utylizacji
•
przeznaczenie baniek do sterylizacji
postępowanie z pacjentem
•
obserwowanie skóry pacjenta po zabiegu w
przypadku pojawienia się pęcherzyków
zastosować Sudocrem, Panthenol
•
poinformowanie pacjenta o konieczności
pozostania w łóżku przez 30 min pod przykryciem
i ograniczeniu wychodzenia z łóżka przez 2-3 dni
czynności końcowe wykonywane przez
pielęgniarkę
•
higieniczne mycie rąk
•
udokumentowanie zabiegu
