Diapositivo 1

PLAN POSTĘPOWANIA W

PRZYPADKU PANDEMII

GRYPY

MARIO MUON

SIERPIEŃ/WRZESIEŃ 2009

W przypadku pandemii grypy pacjenci nie potrzebują transfuzji krwi

Katastrofa tego typu powoduje: brak lub zmniejszenie liczby

dawców, zmniejszenie ilości personelu oraz mniejsze wsparcie i

organizację społeczeństwa.

Grypa pandemiczna i

sezonowa

• Pandemia występuje zwykle 3 razy w

przeciągu stulecia- w dowolnym okresie

roku i nie jest ograniczona do grypy

zimowej i sezonowej

• Pandemia może dotknąć

25-50%

populacji,

podczas gdy sezonowa dotyczy zaledwie

10% populacji

• Pandemią zagrożone są osoby w każdym

wieku, przy czym osoby młode i starsze,

podobnie jak osoby dotknięte chorobami

przewlekłymi stanowią główną grupę ryzyka

w przypadku grypy sezonowej

Grypa pandemiczna i

sezonowa

• W przypadku wystąpienia pandemii,

szczepionka w ogóle nie będzie dostępna
podczas 1-szej fali natomiast w przypadku
grypy sezonowej środkiem
zapobiegawczym jest coroczne szczepienie

• Stosowanie przeciwwirusowych leków

będzie ograniczane – tylko dla pacjentów,
którzy zachorują w przypadku pandemii
lub dla osób z grup ,,ryzyka’’

Czego nauczyliśmy się do tej

pory?

Pandemia

Hiszpank

Azjatyck

Hong

Kong

Szczep

A (H1N1) A

(H2N2)

A (H3N2)

Rok

1918/19

1957/19

1968/196

Pochodzen

Chiny

Liczba zgonów
Szacunkowo

20 - 40

milionów

1milion

1- 4

milionów

Grupa
wiekowa

20-50 lat poniżej

14
powyżej

poniżej 5
powyżej

Większość ekspertów jest zdania, że

nie należy stawiać pytania czy

ponownie wystąpi poważna pandemia

grypy, ale

kiedy to się stanie.

W przypadku pandemii grypy dojdzie

do zmniejszenia ilości dostępnej krwi,

zmniejszenia zapotrzebowania,

natomiast nie będzie to miało wpływu

na bezpieczeństwo samej krwi’

Przygotowania na następną

pandemię

Wiedza wyniesiona w ramach badań

epidemiologicznych i na podstawie

bieżącej sytuacji w Azji

1 – Terminu pandemii nie da się przewidzieć
2 – Maksymalna przerwa między kolejnymi

pandemiami to około 40 lat

3 – Prawdopodobnie wystąpi najpierw w płd-

wsch. Azji

4 – Szybko rozpowszechni się na całym świecie
5 – Będzie występować w etapach (falach)

- Pierwsze etapy mogą być ‘lżejsze’ niż kolejne

Przygotowanie na kolejną

pandemię

7 – Zwiększenie śmiertelności i

zachorowalności trudne do przewidzenia,

jednak wskaźnik może być wysoki

8 – Około 25-50% populacji –objawy kliniczne
9 - Prawdopodobnie dojdzie do przesunięcia

występowania zachorowań na grypę w

kierunku młodszych grup wiekowych

10 –Należy uwzględnić możliwość wpływu na

usługi medyczne, placówki organizacyjne

służby krwi i wszystkie inne organizacje

„

Ptasia grypa” (Avian Flu)

• Niektóre szczepy ptasiej grypy są wysoce

chorobotwórcze i charakteryzują się szerokim

zakresem występowania, w szczególności w przypadku

drobiu, u którego zgony są nagłe i dotyczą 100%

przypadków. Pierwszy przypadek opisano we Włoszech

w 1878 roku.

•

H5N1

H5N1 to wysoce chorobotwórczy szczep ptasiej grypy

(HPAI). Po raz pierwszy wyizolowano z gęsi w prowincji

Guangdong, w Chinach (1996). Szczep atakował drób,

dzikie ptaki i inne zwierzęta.

• Dzikie i migrujące ptaki rozprzestrzeniły infekcję (z Azji

do Europy).

• Do tej pory H5N1 spowodował śmierć ponad 300 osób.

Jednakże wybuch grypy znanej

jako meksykańska lub świńska

grypa został spowodowany

powtórnym wystąpieniem szczepu

A wirusa

H1N1

Świńska grypa

•

H1N1

H1N1 to także wysoce chorobotwórczy
szczep wirusa grypy typu A

• Odpowiada on za „pandemię hiszpanki”

w latach 1918/1919 z 20-40 milionami
zgonów.

• To wirus o dużej zdolności mutacji
• Obecnie brak jest dostępnej szczepionki

odpowiedniej dla tego wirusa

http://www.who.int/csr/disease/avian_influenza/phase/en

/index.html

Fazy rozwoju grypy pandemicznej

Faza 1-3

Faza 4

Faza 5-6/
Pandemia

Okres po
szczytowym
natężeniu
zachorowań

Okres
postpandemicz
ny

CZAS

Głównie

zakażenia u

zwierząt,

niewielka

liczba zakażeń

u ludzi

Ograniczone

przenoszenie

wirusa z

człowieka na

człowieka

Rozprzestrzenia

nie wirusa w

populacji ludzi

Możliwość

występowa

nia

nawrotów

Sezonowe

występowanie

choroby

Przypuszczenia dot. planowania

–

Pandemia grypy

• “Najgorszy przewidywany przypadek”

pandemii :

–

50% -wskaźnik kliniczny zachorowań przez ponad

15-16 tygodni

• Brak personelu (obsady) w zakresie 30-50%

• Dostawcy nie są odporni na grypę

Główne problemy dotyczące organizacji służby

krwi

1. Kontrola zakażeń
2. Zapotrzebowanie na składniki krwi i usługi
3. Dostępność dawców krwi i ich stan zdrowia

(opieka)

4. Zapotrzebowanie na krew prawdopodobnie

przekroczy dostępny zapas

5. Dostępność i stan zdrowia personelu oraz opieka

nad nim

6. Zakłócenia w łańcuchu dostaw
7. Wyzwanie w przypadku prawdopodobnego

załamania infrastruktury krwiodawstwa

8. System powiadomień i komunikacji

Kontrola zakażenia

• Zmniejszenie przeniesienia z / do / pomiędzy

– dawcy, biorcy, personel, wolontariusze, inspektorzy,

wykonawcy

• W przypadku pandemii nie da się „chronić” ludzi

• Można tylko zmniejszyć rozprzestrzenianie się

zakażenia aż do całkowitego zaniknięcia

• Zapewnienie dawców w danym środowisku i akceptacji

personelu

• Zapewnienie zrównoważenia pobieranie krwi/

zapotrzebowanie

• Działania kontrolne mogą obejmować

– higiena, ocena stanu zdrowia po przybyciu, izolacja

– odrzucenie dawcy, raport po donacji, kwarantanna, wycofanie

Zapotrzebowanie na

krew

• Celem jest uniknięcie utraty życia i wysokiego

wskaźnika zachorowalności

• Zapewnienie dostaw krwi podczas pandemii

– Krwinki czerwone, płytki, mrożone składniki krwi, usługi

dodatkowe

– Tkanki i inne usługi

• Ocena stanu zdrowia (racjonowanie ograniczonej

liczby donacji)

• Przypuszczalnie stały deficyt czerwonych krwinek

– Kluczem będzie racjonowanie stosowania, nie za

wcześnie jednak zanim będzie zbyt późno

• Ostry deficyt płytek krwi (w okolicy szczytowego

okresu pandemii)

ostępność dawców i ich stan

zdrowia

• Działania zapewniające wyeliminowanie dawców o

złym stanie zdrowia

• Tworzenie atmosfery zachęcającej do oddania krwi

• Działania zwiększające ilości dawców

– Skrócenie przerw pomiędzy donacjami

– Rekrutacja dawców i uczestniczenie w działaniach

propagujących krwiodawstwo

• Maksymalizacja pozytywnego nastawienia dawców

– Zapewnienie, że donacja jest tak bezpieczna jak tylko jest

to możliwe

– Sesja/środowisko kliniczne zapewniające odpowiednią

ocenę stanu zdrowia

• „Wdrożenie” w ramach publicznej służby zdrowia

Zapotrzebowanie vs. dostępna

krew

• Zapotrzebowanie podczas pandemii prawdopodobnie

przekroczy dostępne zasoby

• Rozważa się wcześniejsze konserwowanie krwi w celu

umożliwienia późniejszego ratowania życia

• Maksymalizacja okresu użyteczności składników krwi

dla maksymalnej elastyczności ich zastosowania

• (Ale to NIE zwiększy ilości DOSTĘPNEJ krwi)
• System krwiodawstwa odpowiedzialny za dostawy krwi
• Współpraca ze szpitalami
• Zabezpieczenie w płytki krwi - może być uzależnione

od preparatyki KKP z krwi pełnej

5. Dostępność personelu i stan

zdrowia

• Działania zapewniające wyeliminowanie personelu o złym

stanie zdrowia

• Warunki higieniczne pracy personelu
• Rozumienie i nadawanie priorytetów w przypadku czynności o

charakterze krytycznym

• Polityka zapewniająca maksymalną ilość dostępnego personelu

–

elastyczność w zarządzaniu personelem, rezygnacja z

urlopów

• Przesunięcie na inne stanowisko po przeszkoleniu
• Działania mające wpływ na nastawienie personelu

– środki ochrony osobistej, przerwy, doradztwo, wsparcie dla

rodzin

Zakłócenia w łańcuchu

dostaw

• Kluczowe produkty w zakresie zaopatrzenia
• Kluczowe usługi
• Kluczowi dostawcy
• Polityka dotycząca zapasów
• Kompleksowe łańcuchy dostaw

– Jeśli funkcjonują na płaszczyźnie międzynarodowej,

wpływ na nie może mieć miejsce w różnym czasie

• Spodziewane zakłócenia - w okresie

szczytowym pandemii

System zarządzania krytycznymi

produktami w zakresie

zaopatrzenia

• Definicja produktów „krytycznych”

• Jasno zdefiniowana lista takich produktów

– Z opracowaniem listy dostawców krytycznych produktów

• Zawarcie odpowiednich umów

– Obejmujących wszystkie krytyczne produkty

– Jasne zobowiązania w przypadku dostawców produktów

krytycznych:

• Zapewnić plany gwarantujące ciągłość dostaw

• Utrzymywanie zdefiniowanego, minimalnego „zapasu” dla danej

jednostki

» W przypadku krajowych centrów krwiodawstwa -4 tygodnie

• Określić i stosować minimalne stany magazynowe

– (z odpowiednim ich dostosowaniem do pandemii grypy)

• Wdrażanie systemu celem sprawdzenia zasobów

magazynowych

Prawdopodobne zakłócenia

infrastruktury

• Zakłócenia w zakresie infrastruktury podczas

pandemii-nieuniknione

– Dostawy żywności
– Transport
– Paliwo włączając gaz
– Zasilanie
– Woda
– Telekomunikacja

• Zakłócenia te będą miały wpływ na dawców,

personel i działanie całego systemu

krwiodawstwa

Komunikacja

• Kluczowi partnerzy

– Media/środki komunikacji publicznej, dawcy, szpitale,

personel, osoby odpowiedzialne za regulacje, dostawcy,

ministerstwa ,

• Kluczowe komunikaty

– Zapewnienie powiązania między pandemią grypy i

systemem dostarczania krwi

• Komunikaty będą zmieniać się w czasie

– Jeśli chodzi o ich zawartość

– Jeśli chodzi o ich nasilenie

– Wszelkie zmiany polityki musza „przepływać” logicznie

Komunikaty muszą być zgodne z komunikatami

publicznej służby zdrowia

Komunikaty dla dawców

krwi

•

W jaki sposób rozprzestrzenia się grypa

• Poprzez kontakt bezpośredni

– Kontakt bezpośredni: dotknięcie zainfekowanej

osoby lub zanieczyszczonej powierzchni

– Łatwo przenosi się z osoby na osobę w przypadku

kaszlu i kataru

– Wirus może przetrwać kilka godzin w danym

środowisku

Główny komunikat

• Jeśli po donacji

wystąpią objawy

należy skontaktować

się z centrum

krwiodawstwa w

celu stwierdzenia,

czy objawy te są

charakterystyczne

dla grypy

Wnioski

• Plan na wypadek katastrofy powinien być

prosty i elastyczny.

• Zbyt wiele szczegółów może uniemożliwić

osiągnięcie celu

• Jeśli to możliwe utrzymać obowiązujące

wytyczne i SOP-y

• Konieczne jest prowadzenie szkoleń,

ćwiczeń i systematyczne przeglądanie
planu (w celu skorygowania) na wypadek
katastrofy

Document Outline