Grupy krwi - dziedziczenie

Podstawy nauki



Odkrycia grupy krwi dokonał uczony

Karl

Landsteiner

w 1901 roku. Natomiast

Ludwik Hirszfeld

wraz z

Emilem von

Dungernem

stworzył podstawy nauki o

grupach krwi, wprowadzając ich

oznaczenia symbolami

A, B, AB i 0,

zostało w 1928 roku przyjęto na całym

świecie. Równocześnie pierwszy zajmował

się dziedziczeniem zróżnicowania

grupowego krwi, co wyzyskał do

wykluczenia niepewnego ojca.



Każdy gatunek ma swój układ grup

krwi. W

medycynie

wyróżnia się

ponad dwadzieścia układów grup

krwi

. Największe znaczenie ze

względów praktyki medycznej i

diagnostycznej mają:



układ AB 0



układ Rh - antygeny C, c, D, E, e

Grupa krwi



jest to cecha oznaczona

na podstawie

stwierdzenia obecności

lub braku

antygenów

lub

przeciwciał

we krwi



Na tej podstawie mówi się o

zgodności pomiędzy grupami.

Ale nawet niewielkie

rozbieżności pomiędzy

właściwościami krwi mogą

mieć duże znaczenie



Określone antygeny

tworzą układy grupowe

występujące w

krwinkach

czerwonych

, krwinkach

białych,

płytkach krwi

białkach osocza



Grupy krwi określamy na

podstawie badań

serologicznych według

zawartych w niej

antygenów

antygenów takich jak

takich jak

oraz



Najsilniejszy jest antygen D i to

jego obecność powoduje

zaliczenie kogoś do grupy

RH+

a brak

RH-

. Przeciwciała anty-D

nie występują normalnie we krwi

osób z grupą RH-, natomiast

mogą się pojawić po kontakcie z

antygenem D. Wśród rasy białej

około 85% posiada czynnik RH.



-antygen C:

genotypy CC lub Cc



antygen c

: genotypy cc



-antygen D

: genotypy DD lub D d.

Allel d jest genem niemym i genotyp

dd nie koduje żadnego antygenu



-antygen E

-antygen E: genotypy EE lub Ee

: genotypy EE lub Ee



-antygen e

: genotyp ee.



Jeżeli odrzucimy możliwość

mutacji, będziemy musieli

założyć, że;



Rodzice są heterozygotami,

ale o różnym składzie alleli

Mama-IAi0

Tata-

IBi0



pomiędzy allelami:

IA >>



IB >> i0



Umowne przedstawienie

relacji



IA = IB

grupa AB

IAIB

najstarszy

syn

grupa B

IBi0

najmłodsz

syn

grupa A

IAi0

starsza córka

grupa 0

i0i0

IBi0

młodsza

córka

konflikt grup głównych

krwi



Ten rodzaj konfliktu może pojawić

się, gdy matka ma grupę krwi np. 0

a dziecko dziedziczy A lub B. Krwinki

grupy krwi dziecka powodują

powstawanie przeciwciał typu

odpornościowego u matki, a skutki

tego procesu są podobne do

konfliktu w zakresie czynnikach

Konflikt serologiczny



Choroba hemolityczna noworodka

zwana też konfliktem Rh lub konfliktem

serologicznym, to choroba, u której podłoża

leży reakcja immunologiczna pomiędzy

przeciwciałami klasy IgG, wytwarzanymi

przez matkę a antygenami krwinek płodu.

Występuje ona w przypadku, gdy z układu

antygenów krwi Rh(-), uczulona na antygen

D, rodzi dziecko, które posiada grupę krwi

Rh(+).



Konflikt serologiczny

pojawia

się w momencie, gdy po raz

pierwszy niewielka ilość krwi

dziecka dostanie się do

krwioobiegu matki. Zazwyczaj ma

to miejsce dopiero w momencie

porodu, gdyż krew dziecka i matki

w czasie ciąży nie miesza się

dzięki występowaniu między nimi

bariery łożyskowej



Po przedostaniu się krwinek

Rh(+) do krwioobiegu matki jej

organizm zaczyna wytwarzać

przeciwciała (typu IgM i IgG),

przeciw antygenowi D

obecnemu na erytrocytach.

Przeciwciała IgG mają zdolność

przenikania bariery łożyskowej,

w następnych ciążach



W przypadku płodu

Rh(_)

przeciwciała

IgG

matki niszczą

jego

erytrocyty

powodując

głęboką niedokrwistość. Powoduje

to zahamowanie rozwoju płodu.

Może powodować jego obumarcie

a następnie poronienie



Konfliktowi serologicznemu

zapobiega się podając zaraz po

porodzie, poronieniu, zabiegach, w

których może dojść do transfuzji

krwi płód –matka, immunoglobulinę

anty-D, która niszczy erytrocyty

Rh(+), zanim układ immunologiczny

matki zdąży zareagować.



W przeciwieństwie do

niezgodności w zakresie

czynnika

Rh.

W konfliktach

grup głównych krwi pierwsze

dziecko choruje równie

często jak następne



W następstwie tego konfliktu

dochodzi do niedokrwistości,

nadmiaru bilirubiny, czego

skutkiem może być

przedwczesna i nasilona

żółtaczka

u noworodka.

Transfuzja krwi



Transfuzja krwi, przetaczanie

krwi-

zabieg polegający na

przetaczaniu pewnej ilości krwi. Ma

na celu substancję utraconych

składników.



W przypadku transfuzji niezbędne

jest stosowanie krwi zgodnej

grupowo



W czasie, gdy trzeba uzyczyć komus

swojej krwi (np. przy operacji) krew

dawcy musi mieć właściwą grupę,

pasującą do grupy krwi biorcy. Jeśli

do organizmu dostanie sie zła grupa

krwi krwinki się sklejają

, co

prowadzi w konsekwencji do śmierci



Krew grupy

-można przetaczać

każdej osobie. Chory mający

grupę

AB+

może otrzymać

dowolną krew. Osoba posiadająca

grupę krwi 0-ma najmniejszą

szansę, że przypadkowy człowiek

może być dla niej dawcą.

Obecność antygenu



. Osoby o genotypach

IAIA

oraz

IAi0

mają grupę krwi

; na powierzchni

ich erytrocytów występuje antygen

A, a w osoczu przeciwciała

skierowane przeciwko antygenowi B.

Osoby o genotypach

IAIA

oraz

IBi0

mają grupę

krwi B

: na powierzchni

ich erytrocytów występują antygeny

B, a w osoczu przeciwciała anty-A



. Grup krwi

mają osoby z

genotypem

IAIB

. Na powierzchni

występujących w ich powierzchni

erytrocytów występują zarówno

antygeny A i B , a w osoczu krwi nie

ma oczywiście, przeciwciał

rozpoznających antygeny A i B.



wreszcie grupa krwi

determinowana przez genotyp

i0i0

Erytrocyty osób z grupą krwi 0 nie

mają antygenów A i B na swojej

powierzchni, ale w osoczu krwi osób

z tą grupą można wykryć

przeciwciała rozpoznające zarówno

antygen A, jak i B.



Grupy krwi występujące u ludzi to: A, AB, B, 0. Są

to specjalne rodzaje białka które komórki krwi

posiadają na sobie. Natomiast krew posiada

przeciwciała odwrotnie skierowane. Dlatego nie

można przetaczać krwi osobie o grupie A, grupy

Czyli jeśli osoba ma grupę krwi A, to ma

przeciwciała dla grupy B

Jeśli ma grupę krwi B to na odwrót. Osoby

posiadające grupę krwi AB nie mają przeciwciał

osoby grupy krwi 0 mają przeciwciała typu A i B.

osocze



osocze przenosi różne białka (w tym

przeciwciała i czynniki krzepnięcia

krwi) oraz składniki odżywcze (np.

glukozę);

Dawcy krwi a biorcy



Grupa A może oddawac krew grupie A i przyjmować krew

tylko od grupy A.

grupy Grupa B może oddawać krew grupie B i przyjmować

krew tylko od B

Grupa AB może oddawać krew tylko grupie AB, ale za to

może pobierac każdą krew, a krwinki się nie skleją. Grupa

AB nazywana jest doskonałym biorcą.

Grupa 0 może przyjmować krew tylko od grupy 0, ale za

to może dawac swą krew każdej innej grupie a krwinki się

nie skleją. Grupa 0 nazywana jest doskonałym dawcą.



Jeśli w krwi biorcy znajdują się

przeciwciała przeciwko

antygenom dawcy to następują

powikłania potransfuzyjne

Oprócz zgodności głównej (układ

AB0) należy także wziąć pod uwagę

zgodność czynnika Rh.



-Osoba z grupą krwi

jest uniwersalnym

dawcą (obecność przeciwciał anty-A i

anty-B).



-Osoba z grupą krwi

jest

uniwersalnym biorcą (brak przeciwciał).



Grupa A antygeny A i przeciwciała anty-B



Grupa B antygeny i przeciwciała anty-A



Nazwa RH wzięła się od małp

rezusów Rhesus, u których po raz

pierwszy wykryto ten układ.

Obejmuje ponad 47 antygenów, lecz

5 z nich, które kodowane są przez 3

geny, ma znaczenie praktyczne

Document Outline