Zaburzenia ukł. czerwonokrwinkowego
1. Patologiczne rodzaje hemoglobiny
2. Zaburzenia jakościowe erytrocytów
3. Rodzaje niedokrwistości
4. Czerwienica
5. Ćwiczenie praktyczne: Pomiar stopnia i tempa hemolizy w warunkach
fizjologicznych oraz w warunkach cholestazy
Objętość krwi krążącej
U zwierząt ilość krwi jest wielkością stałą i wynosi ok. 1/10 - 1/14 ich masy ciała.
Utrzymywanie stałej objętości krwi jest możliwe przede wszystkim dzięki wyrównywaniu ilości
płynu z przestrzeni pozanaczyniowych, którego całkowita objętość jest 3x większa niż objętość
płynu we krwi.
Zaburzenia w prawidłowej objętości krwi (normovolaemia) mogą występować w postaci:
- zmniejszenia ogólnej ilości krwi (hypovolaemia, oligaemia)
- zwiększenia ogólnej ilości krwi (hypervolaemia)
Zmniejszenie ogólnej ilości krwi może być spowodowane :
- zmniejszeniem objętości osocza wskutek utraty dużej ilości płynów ustrojowych (po oparzeniach,
biegunkach, wymiotach, zaburzeniach pobierania wody itp.)
-zmniejszenia objętości osocza i elementów morfotycznych w wyniku ostrych krwotoków( 50-60%
utrata krwi powoduje nieodwracalne zaburzenia i śmierć)
Zwiększenie ogólnej ilości krwi może powstać w wyniku:
- zwiększenia liczby erytrocytów w czerwienicy prawdziwej
-prawidłowej ciąży (masa krwinek czerwonych zwiększa się o 20-40%, objętość osocza o 25-55%)
- niektórych zastoinowych wad serca
- leczniczych wlewów i innych stanach znacznego nawodnienia
Wskaźnik hematokrytu (Ht) - stosunek objętościowy masy erytrocytów do objętości
100 ml. krwi pełnej.
Zmniejszona zawartość Ht jest harakterystyczna we wszystkich postaciach
niedokrwistości oraz w stanach znacznego nawodnienia ustroju.
Zwiększona wartość Ht występuje:
1. W chorobach rozrostowych układu krwiotwórczego
2. We wtórnych policytemiach
a. rzeczywistych
- u noworodków (przejściowo)
- we wrodzonych i nabytych wadach serca, chorobach płuc, z powodu hipoksji
górskiej,
- w nowotworach i rozrostach utkania nerek (rak, mięsak, torbielowatość - co
powoduje nasilone wydzielanie erytropoetyny)
- w zespole Cushinga (nadczynność kory nadnerczy)
- u osób palących
b. względnych
w wyniku zmniejszenia objętości osocza, np. w nadciśnieniu, podczas stosowania
leków moczopędnych
Wskaźniki czerwonokrwinkowe
1. MCV ( Mean Corpuscular Volume) - Średnia objętość krwi czerwonej
Hct x 10
------------------
RBC (10
6
/ mikro L)
MCV - prawidłowe- anemia normocytarna
MCV- zmniejszone - anemia niedobarwliwa
MCV- zwiększone - anemia makrocytarna
2. MCHC (Mean Corpuscular Haemoglobin Concentration) - średnie stężenie hemoglobiny w
krwince czerwonej
Hb x 10
-------------------
Hct
MCHC - prawidłowe - anemia normobarwliwa
MCHC - zmniejszone - anemia niedobarwliwa
MCHC - zwiększone - anemia nadbarwliwa
3. MCH (Mean Corpuscular Hemoglobin) - średnia masa Hb w krwince czerwonej
Hb x 10
--------------------
RBC(10
6
/ mikro L)
MORFOLOGICZNA KLASYFIKACJA ERYTROCYTÓW W ANEMII
W oparciu o
MCV
W oparciu o MCHC Interpretacja kliniczna
Normocytarna Normochromatyczna
(normobarwliwa)
Erytrocyty o prawidłowej morfologii; - -anemie depresyjne(hypoproliferacyjne)
-nemie z niedobaru białka
-anemie wywołane chronicznymi chorobami zapalnymi
-związane z niewydolnością nerek, nowotworzeniem, chorobami
pasożytniczymi,(Trichostrongyloza u bydła i owiec), zatrucia estrogenami u psów, niektóre
przypadki zaburzeń mieloproliferacyjnych u kotów.
Normocytarna Hypochromatyczna
(niedobarwliwa)
Wczesna faza niedoboru żelaza
Makrocytarna
Normochromatyczna
(niedobarwliwa)
Złośliwa anemia u ludzi i naczelnych;
Niedobór wit. B
12
i kwasu foliowego;
Niedobór kobaltu u prxeżuwaczy, erytroleukemia u kotów;
Zaburzenia erytropoezy no. Przy makrocytozie u pudli.
Makrocytarna
Hypohromatyczna
(niedobarwliwa)
Stan cofania się anemii zarówno po utracie krwi jak i hemolizie
Mikrocytarna
Normochromatyczn
a (normobarwliwa)
Charakterystyczna dla psów rasy Akita Inu, postępujący niedobór Fe
Mikrocytarna
Hypochromatyczna
(niedobarwliwa
Niedobory Fe i Cu, chroniczna utrata krwi; niedobór pirydoksyny (wit. B
6
).
ZABURZENIA CYKLU PENTOZOFOSFORANOWEGO JAKO PRZYCZYNA
ANEMII HEMOLITYCZNEJ
Zredukowany
glutation
Utleniony
glutation
Zredukowany glutation zapewnia stabilność struktury
erytrocytów i utrzymuje Hb w formie nieutlenowanej
POMIAR STOPNIA I TEMPA HEMOLIZY METODĄ ZANELLA W
WARUNKACH FIZJOLOGICZNYCH ORAZ W WARUNKACH HEMOLIZY -
wykonanie.
1. Krew pobierano od królika na heparynę
2. Do 5 ml PBS ( roztwór buforowanej soli fizjologicznej zawierający 0,15 M NaCl i 0,01
M fosforanów) dodawano 20 l pełnej krwi, delikatnie mieszano i inkubowano przez
30 min. w temp. 37
0
C.
a) 1 ml zawiesiny krwinek +0,15 płynu fizjologicznego
–delikatnie wymieszać i natychmiast rozpocząć pomiar absorbancji przy przy długości fali
625 nm (czas 0) powtarzając pomiar co 5 min w ciągu 20 min
b) 1 ml zawiesiny krwinek +0,15 2 mM roztworu taurocholanu sodu
–delikatnie wymieszać i natychmiast rozpocząć pomiar absorbancji przy przy długości fali
625 nm (czas 0) powtarzając pomiar co 5 min w ciągu 20 min
3. Wykreślić krzywą obrazującą spadek absorbancji w czasie ( spadek wartości
ekstynkcji jest wskaźnikiem tempa hemolizy).
4. Stopień hemolizy obliczyć ze stosunku E
inf
/ E
max
. Wysoki stosunek E
inf
/ E
max
świadczy o niskim stopniu hemolizy.
Badanie procesu hemolizy jest jednym z elementów ułatwiających diagnozowanie
zespołów chorobowych, takich jak:
-talasemia, drepanocytoza, niedokrwistość z niedoboru żelaza, żółtaczki, gdzie
hemoliza jest ograniczona wskutek zwiększonej oporności osmotycznej
erytrocytów
-wrodzona sferocytoza, niedokrwistości hemolityczne nabyte gdzie hemoliza jest
przyspieszona, wskutek zmniejszonej oporności osmotycznej erytrocytów).
W warunkach cholestazy (zapalenie wątroby, marskość) sole kwasów żółciowych
wydzielane są do krwi, gdzie działają jak detergent wypłukując lipidy z błon
komórkowych erytrocytów. Erytrocyty takie zmieniają kształt i są bardziej podatne
na uszkodzenie, ulegają hemolizie i są wychwytywane przez układ siateczkowo-
śródbłonkowy. Symulacją takiego stanu w warunkach pozaustrojowych przez
dodanie do zawiesiny krwinek taurocholanu sodu umożliwia pomiar stopnia i
tempa hemolizy.