background image

 

 

 

 

Wycena 

Wycena 

środowiska 

środowiska 

naturalnego

naturalnego

background image

 

 

 

 

Środowisko:

Środowisko:

Ogół elementów przyrodniczych , w 

Ogół elementów przyrodniczych , w 

tym także przekształconych w 

tym także przekształconych w 

wyniku działalności człowieka, a w 

wyniku działalności człowieka, a w 

szczególności powierzchnia ziemi, 

szczególności powierzchnia ziemi, 

kopaliny, wody, powietrze, 

kopaliny, wody, powietrze, 

zwierzęta, rośliny

zwierzęta, rośliny

background image

 

 

 

 

Środowisko jako dobro 

Środowisko jako dobro 

nierynkowe

nierynkowe

Nie ma go na rynku

Nie ma go na rynku

Jego ceny nie możemy określić

Jego ceny nie możemy określić

Ale

Ale

Nie oznacza to, że nie ma ono żadnej 

Nie oznacza to, że nie ma ono żadnej 

wartości, konsument jest w stanie 

wartości, konsument jest w stanie 

poświęcić swoje pieniądze aby 

poświęcić swoje pieniądze aby 

zapewnić sobie jego konsumpcję

zapewnić sobie jego konsumpcję

background image

 

 

 

 

Zakup dóbr nierynkowych 

Zakup dóbr nierynkowych 

(Środowisko)

(Środowisko)

Pośrednio

Pośrednio

- np. kupując dom w 

- np. kupując dom w 

czystej okolicy

czystej okolicy

Bezpośrednio

Bezpośrednio

- np. zbiórka 

- np. zbiórka 

pieniędzy na ratowanie przyrody, 

pieniędzy na ratowanie przyrody, 

wsparcie pieniężne organizacji 

wsparcie pieniężne organizacji 

ekologicznych

ekologicznych

background image

 

 

 

 

Rodzaje wartości 

Rodzaje wartości 

środowiska

środowiska

Bezpośrednia wartość użytkowa-

Bezpośrednia wartość użytkowa-

 może się 

 może się 

znaleźć fizycznie w koszyku konsumenta 

znaleźć fizycznie w koszyku konsumenta 

Pośrednia wartość użytkowa-

Pośrednia wartość użytkowa-

 np. na jakość i 

 np. na jakość i 

ilość  wody, w którą zaopatrują się gospodarstwa 

ilość  wody, w którą zaopatrują się gospodarstwa 

domowe ma wpływ pobliski kompleks leśny. 

domowe ma wpływ pobliski kompleks leśny. 

Wtedy wartość tego lasu to nie tylko drewno. 

Wtedy wartość tego lasu to nie tylko drewno. 

Wartość pozaużytkowa

Wartość pozaużytkowa

 -gdy analiza wartości 

 -gdy analiza wartości 

użytkowej (pośredniej i bezpośredniej) nie 

użytkowej (pośredniej i bezpośredniej) nie 

wyjaśnia całej ceny, jaka konsumenci są w stanie 

wyjaśnia całej ceny, jaka konsumenci są w stanie 

zapłacić za jakieś dobro- materialne lub nie. 

zapłacić za jakieś dobro- materialne lub nie. 

background image

 

 

 

 

Metody wyceny 

Metody wyceny 

środowiska:

środowiska:

Pośrednie

Pośrednie

-

-

 o wartości dobra nierynkowego 

 o wartości dobra nierynkowego 

wnioskujemy pośrednio na podstawie 

wnioskujemy pośrednio na podstawie 

skojarzonego z nim dobra rynkowego 

skojarzonego z nim dobra rynkowego 

(różnica w cenach nieruchomości położonych 

(różnica w cenach nieruchomości położonych 

w okolicy cichej, wydatki poniesione na 

w okolicy cichej, wydatki poniesione na 

podróż do parku chronionej przyrody)

podróż do parku chronionej przyrody)

Bezpośrednie

Bezpośrednie

- pytamy o gotowość do 

- pytamy o gotowość do 

zapłacenia za zapewnienie konsumpcji tego 

zapłacenia za zapewnienie konsumpcji tego 

dobra

dobra

background image

 

 

 

 

Analiza kosztów i korzyści

Analiza kosztów i korzyści

Standardowa metoda oceny projektów, które są finansowane 

Standardowa metoda oceny projektów, które są finansowane 

ze źródeł międzynarodowych czy Bank światowy

ze źródeł międzynarodowych czy Bank światowy

Zastosowanie

Zastosowanie

: tam gdzie korzyści jakich dostarcza przyroda 

: tam gdzie korzyści jakich dostarcza przyroda 

mogą być zastosowane w sensie ekonomicznym

mogą być zastosowane w sensie ekonomicznym

Polega na zbilansowaniu kosztów przedsięwzięcia z 

Polega na zbilansowaniu kosztów przedsięwzięcia z 

oczekiwanymi kosztami

oczekiwanymi kosztami

Ocena planów zalesień, zadrzewień i zagospodarowania 

Ocena planów zalesień, zadrzewień i zagospodarowania 

terenów, szacowanie na obszarach objętych erozją

terenów, szacowanie na obszarach objętych erozją

Upewnienie się czy aspekty środowiskowe projektu nie 

Upewnienie się czy aspekty środowiskowe projektu nie 

zostały przeoczone 

zostały przeoczone 

background image

 

 

 

 

Analiza kosztów i korzyści 

Analiza kosztów i korzyści 

c.d.

c.d.

Polega na zbilansowaniu kosztów przedsięwzięcia z 

Polega na zbilansowaniu kosztów przedsięwzięcia z 

oczekiwanymi korzyściami

oczekiwanymi korzyściami

Wymagane dane: kwantyfikowany strumień kosztów do korzyści 

Wymagane dane: kwantyfikowany strumień kosztów do korzyści 

i korzyści w kategoriach fizycznych i ekonomicznych

i korzyści w kategoriach fizycznych i ekonomicznych

Główne parametry generowane ta metodą: wewnętrzna stopa 

Główne parametry generowane ta metodą: wewnętrzna stopa 

zwrotu, zaktualizowana wartość netto, wskaźnik kosztów do 

zwrotu, zaktualizowana wartość netto, wskaźnik kosztów do 

korzyści

korzyści

Wartości ekonomiczne otrzymane przez zastosowanie cen 

Wartości ekonomiczne otrzymane przez zastosowanie cen 

odzwierciedlających faktyczna dostępność odpowiednich 

odzwierciedlających faktyczna dostępność odpowiednich 

zasobów

zasobów

Trudności:

Trudności:

Ignorowanie skutków

Ignorowanie skutków

Trudności w określaniu ich skali

Trudności w określaniu ich skali

background image

 

 

 

 

Analiza efektywności 

Analiza efektywności 

nakładów

nakładów

Uproszczona analiza AKK

Uproszczona analiza AKK

Uwzględnia tylko stronę kosztowa

Uwzględnia tylko stronę kosztowa

Efekt

Efekt

- zaktualizowana wartość netto

- zaktualizowana wartość netto

Zastosowanie

Zastosowanie

-

-

 do porównywania różnych 

 do porównywania różnych 

projektów lub opcji projektowych dających te 

projektów lub opcji projektowych dających te 

same korzyści fizyczne, ale trudnych do 

same korzyści fizyczne, ale trudnych do 

oszacowania w kategoriach monetarnych

oszacowania w kategoriach monetarnych

background image

 

 

 

 

Analiza efektywności 

Analiza efektywności 

nakładów c.d.

nakładów c.d.

Zalety- 

Zalety- 

uwzględnienie czynnika 

uwzględnienie czynnika 

czasu, możliwości zbadania 

czasu, możliwości zbadania 

wrażliwości projektu, Umożliwia 

wrażliwości projektu, Umożliwia 

wybór projektu najbardziej 

wybór projektu najbardziej 

efektywnego kosztowo

efektywnego kosztowo

Wady

Wady

- trudności z określeniem i 

- trudności z określeniem i 

realizacja głównych celów projektu

realizacja głównych celów projektu

background image

 

 

 

 

Metoda kosztu podróży:

Metoda kosztu podróży:

Metoda oparta na rynkach pokrewnych i zastępczych

Metoda oparta na rynkach pokrewnych i zastępczych

Wycena składników środowiska, których wykorzystanie 

Wycena składników środowiska, których wykorzystanie 

łączy się z poniesieniem jakiegoś wysiłku mającego 

łączy się z poniesieniem jakiegoś wysiłku mającego 

cenę rynkowa

cenę rynkowa

O walorach jakiegoś miejsc (plaża, wąwóz) świadczy 

O walorach jakiegoś miejsc (plaża, wąwóz) świadczy 

natężenie ruchu turystycznego

natężenie ruchu turystycznego

Dolne oszacowania poszukiwanej wartości-  wynika to 

Dolne oszacowania poszukiwanej wartości-  wynika to 

z założenia o racjonalności podejmowanych decyzji. 

z założenia o racjonalności podejmowanych decyzji. 

Nikt by tyle nie wydał na podróż jeśli nie byłoby to 

Nikt by tyle nie wydał na podróż jeśli nie byłoby to 

warte

warte

background image

 

 

 

 

Metoda cen 

Metoda cen 

hedonicznych

hedonicznych

Metoda oparta na rynkach pokrewnych i 

Metoda oparta na rynkach pokrewnych i 

zastępczych

zastępczych

Wyjaśnienie jak zmieni się cena jeśli, jeśli 

Wyjaśnienie jak zmieni się cena jeśli, jeśli 

jednostkowej zmianie ulegnie któraś z cech 

jednostkowej zmianie ulegnie któraś z cech 

towaru

towaru

Wykorzystywany jest rynek na towary , 

Wykorzystywany jest rynek na towary , 

których cechy same w sobie nie są 

których cechy same w sobie nie są 

przedmiotem obrotu rynkowego 

przedmiotem obrotu rynkowego 

Wiarygodna jeśli dużo obserwacji

Wiarygodna jeśli dużo obserwacji

background image

 

 

 

 

Metoda wyceny 

Metoda wyceny 

warunkowej

warunkowej

Oparcie wyceny na ocenie rynku hipotetycznego, 

Oparcie wyceny na ocenie rynku hipotetycznego, 

takiego co można sobie wyobrazić gdyby dane 

takiego co można sobie wyobrazić gdyby dane 

dobro nierynkowe miało zostać sprzedane

dobro nierynkowe miało zostać sprzedane

Wycena na podstawie ankiet.

Wycena na podstawie ankiet.

Odpowiedź na pytanie: Jakie kwoty ludzie mogą  

Odpowiedź na pytanie: Jakie kwoty ludzie mogą  

zapłacić za dostęp do walorów środowiska lub też 

zapłacić za dostęp do walorów środowiska lub też 

jaką rekompensatę otrzymać za utratę możliwości 

jaką rekompensatę otrzymać za utratę możliwości 

korzystania ze środowiska?

korzystania ze środowiska?

Badamy cenę dobra, które może być dobrem 

Badamy cenę dobra, które może być dobrem 

publicznym więc zagrożenie „jazdą na gapę”

publicznym więc zagrożenie „jazdą na gapę”

background image

 

 

 

 

Inne metody wyceny 

Inne metody wyceny 

środowiska:

środowiska:

Kapitału ludzkiego

Kapitału ludzkiego

Metoda kosztów choroby

Metoda kosztów choroby

Metoda płac hedonicznych 

Metoda płac hedonicznych 

background image

 

 

 

 

Dlaczego dokonuje się 

Dlaczego dokonuje się 

wyceny środowiska?

wyceny środowiska?

Wartość środowiska- niezbędna do 

Wartość środowiska- niezbędna do 

projektów nowych inwestycji

projektów nowych inwestycji

Wartość działalności proekologicznej- 

Wartość działalności proekologicznej- 

jakie zyski będziemy mieli z ochrony 

jakie zyski będziemy mieli z ochrony 

danych elementów środowiska

danych elementów środowiska

Podstawa do nakładania danin 

Podstawa do nakładania danin 

ekonomicznych w różnej formie

ekonomicznych w różnej formie

background image

 

 

 

 

Wady i zalety wyceny 

Wady i zalety wyceny 

środowiska naturalnego:

środowiska naturalnego:

Zalety:

Zalety:

Miera stopnia zaangażowania ludzi 

Miera stopnia zaangażowania ludzi 

w problemy środowiska

w problemy środowiska

Łatwość porównania korzyści i 

Łatwość porównania korzyści i 

strat 

strat 

background image

 

 

 

 

Wady:

Wady:

Metodami można manipulować aby  

Metodami można manipulować aby  

osiągnąć z góry założone cele

osiągnąć z góry założone cele

Nie zawsze dostępne wszystkie dane

Nie zawsze dostępne wszystkie dane

Ograniczone możliwości szacowania 

Ograniczone możliwości szacowania 

w krajach rozwijających się

w krajach rozwijających się

Nie jesteśmy w stanie przewidzieć 

Nie jesteśmy w stanie przewidzieć 

wszystkich skutków

wszystkich skutków

background image

 

 

 

 

Dziękuję za uwagę

Dziękuję za uwagę


Document Outline