MIĘDZYNARODOWE 

MIĘDZYNARODOWE 

STOSUNKI GOSPODARCZE

STOSUNKI GOSPODARCZE

                         

Białystok 2013

      

                

dr Katarzyna Czerewacz-

Filipowicz 

kacz@pb.edu.pl

                

                                 Białystok 2013

9. Zagraniczna polityka ekonomiczna

9. Zagraniczna polityka ekonomiczna

Pojęcie

  polityki  handlowej 

  polityki  handlowej  wykształciło  się  w 

początkach rozwoju kapitalizmu, czyli w okresie, 
gdy  międzynarodowe  stosunki  ekonomiczne 
sprowadzały  się  głównie  do  wymiany  dóbr. 
Obecnie  pojęcie

  polityki  handlowej 

  polityki  handlowej  może  być 

używane w dwojakim znaczeniu.

 

 -  jako polityka 

tylko w sferze wymiany towarowej,
-lub 

jako 

synonim 

zagranicznej 

polityki 

ekonomicznej,  czyli  świadome  oddziaływanie 
państwa na stosunki gospodarcze z zagranicą.

                

                                 Białystok 2013

Głównym 

celem 

zagranicznej 

polityki 

ekonomicznej  jest  optymalne  -  z  punktu 
widzenia 

interesów 

danego 

kraju 

- 

ukształtowanie  stosunków  tego  kraju  z 
zagranicą.

W  krajach  rozwiniętych  o  gospodarce  rynkowej 
główną  formą  oddziaływania  państwa  na 
kontakty 

gospodarcze 

z 

zagranicą 

jest 

stosowanie  różnego  rodzaju  instrumentów 
(narzędzi),  które  wpływając  na  rentowność 
transakcji,  mają  skłonić  prywatne  podmioty  do 
podejmowania  decyzji  zgodnych  z  celami 
wytyczonymi przez państwo

                

                                 Białystok 2013

Instrumenty 

zagranicznej 

polityki 

Instrumenty 

zagranicznej 

polityki 

ekonomicznej:

ekonomicznej:

1.

1.

Normy  makroekonomiczne: 

Normy  makroekonomiczne: 

kurs  walutowy, 

stopa procentowa, polityka podatkowa ….

2.

2.

Instrumenty taryfowe: 

Instrumenty taryfowe: 

cła

3.

3.

Instrumenty 

parataryfowe: 

Instrumenty 

parataryfowe: 

subwencje, 

podatek importowy, opłaty wyrównawcze …

4.

4.

Instrumenty  pozataryfowe: 

Instrumenty  pozataryfowe: 

ograniczenia 

ilościowe, 

normy 

techniczne, 

samitarne, 

fitosanitarne,  przepisy  dotyczące  opakowania  i 
oznakowania ….

                

                                 Białystok 2013

Mechanizm ekonomiczny dewaluacji

Mechanizm ekonomiczny dewaluacji

 Uzasadnieniem dla dewaluacji waluty może być 
niska konkurencyjność eksportu danego kraju w 
stosunku  do  produktów  wytwarzanych  za 
granicą  tak,  że  wpływy  z  eksportu  są 
niedostateczne  w  porównaniu  z  popytem  kraju 
na import oraz chęć „nakręcenia koniunktury”.

Aby dewaluacja odniosła zamierzony skutek musi być 
spełnionych  szereg  warunków  m.in.:  elastyczność 
cenowa  zagranicznego  popytu  na  nasze  towary, 
krajowa  elastyczność  cenowa  podaży  i  krajowa 
elastyczność  cenowa  popytu  na  import  muszą  być 
większe od 1.

                

                                 Białystok 2013

Instrumenty taryfowe - cła

Instrumenty taryfowe - cła.

Cła (zwane inaczej barierami taryfowymi), 

Cła (zwane inaczej barierami taryfowymi), to 
opłaty  nakładane  na  towar  w  momencie 
przekraczania przez niego granicy celnej.

Funkcje ceł:

Funkcje ceł:
-fiskalna,
-ochronna,
-ochrony bilansu płatniczego,
-kształtowania  struktury  importu  (a  czasem 
eksportu).

Konsekwencje wprowadzenia ceł

Konsekwencje wprowadzenia ceł

                

                                 Białystok 2013

Instrumentami  parataryfowymi 

Instrumentami  parataryfowymi  nazywamy 
takie,  których  cechą  szczególną  jest  fakt,  że 
podobnie jak cła (i stąd ich nazwa) wpływają one 
na wielkość handlu przez wpływ na cenę towaru.

Subsydia  (subwencje):  pośrednie  i  bezpośrednie 
(eksportowe)
Opłaty wyrówanwcze
Podatek importowy

                

                                 Białystok 2013

Instrumenty pozataryfowe nie wpływają, tak 

Instrumenty pozataryfowe nie wpływają, tak 

jak  to  było  z  poprzednimi  grupami, 

jak  to  było  z  poprzednimi  grupami, 

bezpośrednio  na  cenę  towaru,  regulują 

bezpośrednio  na  cenę  towaru,  regulują 

natomiast wolumen i strukturę obrotów

natomiast wolumen i strukturę obrotów

Ograniczenia ilościowe (kontyngenty, Ver-y …)
zróżnicowane  narodowe  przepisy  zdrowotne  i 
sanitarne,  standardy  jakościowe,  bezpieczeństwa  i 
przemysłowe,  przepisy  dotyczące  opakowania  i 
oznakowania,  koncesje  i  licencje,  klasyfikacja  i 
wartościowanie  dla  potrzeb  celnych,  wymogi 
dotyczące 

testowania 

i 

certyfikatów 

normy 

ekologiczne …

                

                                 Białystok 2013

W 

ewolucji 

zagranicznej 

polityki 

W 

ewolucji 

zagranicznej 

polityki 

ekonomicznej 

możemy 

wyróżnić 

dwa 

ekonomicznej 

możemy 

wyróżnić 

dwa 

kierunki rozwoju: politykę wolnego handlu i 

kierunki rozwoju: politykę wolnego handlu i 

politykę protekcjonizmu

politykę protekcjonizmu

W  świetle  teorii  wolny  handel  stanowi  sytuację 
zapewniającą  krajom  maksymalne  korzyści  z 
wymiany międzynarodowej. 
Zasoby  produkcyjne  mogą  być  bowiem  wówczas 
najlepiej  wykorzystane,  umożliwiając  specjalizację  w 
towarach, które są produkowane relatywnie najtaniej
Uruchamiany 

jest 

mechanizm 

konkurencji 

wymuszający:  niższą  cenę,  lepszą  jakość

,  lepsze 

zaspokajanie potrzeb …. 

                

                                 Białystok 2013

Argumenty przemawiające za protekcją

Argumenty przemawiające za protekcją

1.Argument ochrony zatrudnienia 
2.Argument poprawy bilansu płatniczego 
3.Argument poprawy terms of trade
4.Argument  ochrony  nowo  powstających  gałęzi 
przemysłu
5.Argumenty  związane  z  ochroną  środowiska, 
ludzkiego życia i zdrowia
6.…

                

                                 Białystok 2013

11. Globalizacja

11. Globalizacja

Pojęcie 

„globalny” 

zaczęło 

funkcjonować  w  języku  angielskim  w 
końcu  XIX  w.  oznaczając  przymiotnik 
określający cały świat.

                

                                 Białystok 2013

Pojęcie 

„

globalizacja

” 

najprawdopodobniej  po  raz  pierwszy 
pojawiło  się  w  słowniku  Webstera  z 
1961 roku.

W 

literaturze 

naukowej 

pojęcia 

„

globalizacja

” użył Robert Ronaldson, 

w  połowie  lat  osiemdziesiątych  do 
opisania 

zjawisk 

kulturowych 

i 

religijnych we współczesnym świecie.

                

                                 Białystok 2013

L. Weiss „

globalizacja

 jest wielką ideą 

opierającą 

się 

na 

wątłych 

podstawach”.

S.  Strange  uważa 

globalizację

  za 

najgorsze  z  możliwych  pojęć  gdyż 
dotyczy  wszystkiego  od  internetu  do 
hamburgerów.

P. Hirst i G. Thomson uważają, że jest 
to  modne  słowo  służące  opisowi 
obecnego etapu rozwoju kapitalizmu.

                

                                 Białystok 2013

Globalizacja

  stanowi  nową  jakość  w 

procesie 

internacjonalizacji 

i 

postrzeganie 

świata 

jako 

nowego 

porządku,  w  którym  pojawiły  się  nowe 
rynki  (np.  globalne  rynki  finansowe), 
nowe  narzędzia  przekazu  (np.  internet, 
telewizja satelitarna), nowe podmioty na 
rynku  (KTN),  ugrupowania  regionalne 
(np.  NAFTA,  APEC,  Mercosur,  WNP), 
instytucje globalne (np. IMF, WB, WTO), 
nowe  zasady  i  sposoby  funkcjonowania 
instytucji.

                

                                 Białystok 2013

Procesy 

globalizacji

 

są 

zespołem 

złożonych, 

dynamicznych 

i 

wielowymiarowych  zmian  zachodzących 
w  funkcjonowaniu  cywilizacji  ludzkiej. 
Oznacza  to,  że  nie  mamy  do  czynienia  z 
jedną 

globalizacją

,  lecz  z  wieloma 

globalizacjami

 

zachodzącymi 

na 

płaszczyznach: gospodarczej, finansowej, 
politycznej, kulturowej, ekologicznej …
Mimo  różnorodności  treści  łączy  je 
zespół  cech  wspólnych  uważanych  za 
istotę zjawiska.

                

                                 Białystok 2013

1.  Zacieśnianie  czasu  i  przestrzeni  (są  to 
zjawiska i procesy, dla których terytorialnie 
określone  dystanse  są  nieistotne.     

2. Transgraniczny charakter tych procesów i 
tworzenie 

swoistej 

transnarodowej 

przestrzeni  społecznej  istniejącej  poza 
obszarem  określonym  granicami  państw 
narodowych  i  ich  suwerennej  jurysdykcji.

3. Jednoczesne występowanie tych procesów 
na  poziomie  wnętrza  państwa  i  środowiska 
międzynarodowego.

                

                                 Białystok 2013

1.Globalizacji 

towarzysz 

centralizacja 

podejmowania decyzji dotyczących spraw 
światowych.

2.Globalizacja 

rozumiana 

jako 

centralizacja „władzy”.

3. 

Polaryzacja 

społeczności 

międzynarodowej.

4.  Źródło  potrzeby  i  poszukiwań  nowych 

odniesień i struktur.

5. 

Nowi 

uczestnicy 

stosunków 

międzynarodowych.

6.Erozja suwerenności państw.

Dziękuję.

Dziękuję.