KOMUNIKAT

KOMUNIKAT

KOD. KANAŁ

KOD. KANAŁ

3. KANAŁY KOMUNIKACJI

3. KANAŁY KOMUNIKACJI

Nauka o komunikowaniu. Podstawowe 

orientacje teoretyczne, pod red. Bogusławy 

Dobek-Ostrowskiej, Wrocław 2001
Tomasz Goban-Klas, Media i 

komunikowanie masowe, Warszawa 2004
Em Gryffin, Podstawy komunikacji 

społecznej, Gdańsk 2003

Determinizm technologiczny 

Marshall McLuhan

 

Em Gryffin, 

 Podstawy komunikacji społecznej, Gdańsk 2003, 

s. 339-341

Nowe media elektroniczne zmieniły 

sposób myślenia i wyobraźnię ludzi. 

Cztery okresy (epoki) rozwoju ludzkości: 
 wiek plemienny, 
 wiek pisma, 
wiek druku
 wiek elektroniczny 

O historii środków masowego komunikowania przeczytać 

należy w książce T.Gobana-Klasa, Media i 

komunikowanie masowe, Warszawa 2004, s. 14-25

Era historyczna

Rozwój techniczny

Dominujące zmysły

Epoka 
plemien
na

Epoka 
pisma

Epoka 
druku

Epoka 
elektroniczn
a

Wynalezienie 

alfabetu 

fonetycznego 

(2000-1500 pne.)

Wynalezienie 

prasy 

drukarskiej

(1450)

Wynalezien

ie 

telegrafu

(1850)

Analiza historii z perspektywy mediów – 

McLuhan

Epoka 

Dominujący 

zmysł

Sterowanie 

zachowanie

m

Człowiek 

Relacje z grupą

Język 

Epoka 
plemienna
(akustyczna 
faza historii)

Dominacja 
słuchu 

Dominacja 
prawej 
półkuli 
mózgowej

Działa i reaguje 
emocjonalnie
Jest spontaniczny, 
namiętny i zmienny
Życie ma bogatsze i 
bardziej 
skomplikowane

Przystosowanie 
do grupy jest 
regułą
Ludzie 
połączeni w 
plemienną 
sieć

Gwara, 
regionalne 
narzecza
Język 
mówiony

Epoka pisma 
(perspektywa 
wizualna)

Dominacja 
oka

Dominacja 
lewej 
półkuli 
mózgowej

Ma możliwość 
przyjęcia postawy 
neutralnego 
obserwatora.
Następuje jego 
rozwój intelektualny 
– pojawienie się 
nauk ścisłych

Uniezależnien
ie od 
zbiorowości 
plemiennej – 
można było 
uzyskiwać 
informacje 
poza wspólnotą

Gwara / język 
narodowy
Język pisany

Epoka druku
(prototyp 
rewolucji 
przemysłowej)

Dominacja 
oka

Uzyskuje wolność, 
indywidualizm

Samotność i 
izolacja od 
innych
Wzrost 
nacjonalizmu

Język 
narodowy
Język pisany

Wiek 
elektroniczny
(powstanie 
globalnej 
wioski)

Równowaga 
wrażeń 
zmysłowych

Odczucia 
ważniejsze niż myśli
Pasywność i 
konsumpcja, 
niezdolność do 
samodzielnej 
aktywności
Degradacja elit 

Świat 
symultaniczny
, odejście od 
realności
Brak 
prywatności

Język 
mówiony

Determinizm technologiczny 

Marshall McLuhan

 

Em Gryffin, 

 Podstawy komunikacji społecznej, Gdańsk 2003, 

s. 339-341

Zmiany w typie komunikacji kształtują ludzką 

egzystencję, prowadzą do przekształceń 

kulturowych

Instytucje kulturalne są wydłużonymi cieniami 

ludzkich wynalazków

Każda nowa forma innowacji w mediach poszerza 

jakieś zdolności człowieka (oko – książka, stopa 

– koło, skóra – ubranie, centralny system 

nerwowy – komputer itd.)

Media gorące – działające na jeden zmysł, 

wymagają niewielkiego wysiłku i 

media zimne – działające na wiele zmysłów

Media jak ludzie – stosunek odbiorców do 

mediów

 Em Gryffin,  Podstawy komunikacji społecznej, Gdańsk 2003, s. 

339-341

Traktujemy media tak jak innych ludzi z 

którymi wchodzimy w bezpośrednie 

interakcje i złudą jest twierdzenie, że 

nas to nie dotyczy – reakcje społeczne 

na media nie są powodowane „zdrowym 

rozsądkiem”

Ludzie lubią, gdy inni ludzie ich chwalą, 

nawet gdy pochwała jest nieuzasadniona

Ludzie lubią, gdy media ich chwalą, 

nawet gdy pochwała jest nieuzasadniona

Nie wierzysz? Sprawdź

, stosując test ze strony 407 w: Em Gryffin, 

 Podstawy komunikacji społecznej, Gdańsk 2003

RZECZYWISTOŚĆ

Odległe 

wydarzenia 

i siły społeczne

WIDOWNIA

PUBLICZNOŚ

Ć

MEDIA

SPOŁECZEŃSTW

O

Źródła i 

głosiciele 

poglądów

Komunikowanie 

i interakcja

Przekaz i reakcja 

widowni

Niezapośredniczony 

kontakt 

ze źródłami w 

społeczeństwie

Bezpośrednie osobiste 

doświadczenie 

rzeczywistości

McQuail 2008: 
100