Władysław Szaflik

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

- wymogi prawne i zasady 

projektowania 

Seminarium poświecone 

zagadnieniom ciepłej wody 

Warszawa-Wrocław 11-

12.04.2012

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Plan wystąpienia 

1. Wymagania dla instalacji ciepłej wody
2. Wpływ temperatury ciepłej wody na 
instalację 
3. Wpływ temperatury ciepłej wody na ludzi
4. Optymalna temperatura ciepłej wody
5. Wymogi prawne
6. Regulacja podpionowa
7. Dezynfekcja

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wymagania dla instalacji 

ciepłej wody

 

• Przez ciepłą wodę użytkową rozumie się 

wodę pobieraną z instalacji 
wodociągowej spełniającą wymagania 
stawiane wodzie pitnej, podgrzaną 
maksymalnie  do 60 

o

C, przygotowaną w 

urządzeniach służących do tego celu. 

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Wymagania dla instalacji ciepłej wody

Instalacji i układom przygotowania ciepłej 
wody stawiane są następujące wymagania
—  pobór ciepłej wody w wymaganej ilości 
oraz 

o określonej temperaturze, 

powinien być możliwy w każdej chwili,
— instalacje ciepłej wody powinny być 
niezawodne w działaniu,
— ciepła woda winna spełniać normy 
sanitarno-epidemiologiczne,

— 

obsługa instalacji ciepłej wody 

powinna  być łatwa,
— 

powinna istnieć możliwość regulacji 

temperatury ciepłej wody 

wypływającej 

z punktu 

czerpalnego,
— 

koszty inwestycyjne i 

eksploatacyjne 

instalacji ciepłej 

wody powinny być  możliwie niskie.

Współczesne instalacje ciepłej 

wody

Wymagania dla instalacji ciepłej wody

O stosowanych rozwiązaniach instalacji ciepłej 
wody i układów jej przygotowania w głównej 
mierze decyduje temperatura ciepłej wody, jej 
wartość wpływa na: 
- korozję instalacji z rur zwłaszcza stalowych 

  

ocynkowanych, 
- wytrzymałość przewodów z tworzyw, 
- wytrącanie się kamienia kotłowego,
- rozwój bakterii Legionellae w wodzie. 
W dalszej części wystąpienia zastanowimy się 
właściwie ile powinna wynosić temperatura ciepłej 
wody? 

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

• Korozja jest to niszczenie materiału, 

zapoczątkowane na powierzchni metalu, 
rozpoczęte i podtrzymywane przez reakcje 
chemiczne lub elektrochemiczne. 

• Najczęściej korozja zaczyna się od 

uszkodzenia warstwy ochronnej metalu i 
następuje przez jego zetknięcie z 
czynnikiem korodującym np.:  

-  z roztworem soli – elektrolitem 
-  z wodą o kwaśnym odczynie (pH<7).

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Korozja elementów stalowych 

ocynkowanych

Zdjęcie rury od 
wewnątrz:

Przekroje 
rur

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Korozja elementów stalowych 

ocynkowanych

Bardzo trudno  przeciwdziałać 
korozji w instalacjach, ponieważ 
zachodzi tam jednocześnie wiele 
reakcji wzajemnie oddziaływujących 
na siebie, a produkty korozji nie 
przechodzą do roztworu

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Korozja elementów stalowych 

ocynkowanych

Dla przewodów  z tworzyw sztucznych 
wraz ze wzrostem temperatury ciepłej 
wody rośnie szybkość starzenia się 
materiału. Wynikiem tego jest 
zmniejszenie wytrzymałości i 
pogorszenie właściwości mechanicznych. 
Również wytrzymałość przewodów 
obniża się w czasie, przedstawiono to na 
wykresie.

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rury z tworzyw sztucznych

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rury z tworzyw sztucznych

Woda nie jest czystym związkiem 
chemicznym lecz roztworem. Podgrzewanie 
wody prowadzi do wytrącania  się kamienia 
kotłowego i osadów. 

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Wytrącanie się kamienia w instalacji

W tabeli przedstawiono wpływ 
temperatury wody i twardości na 
wytrącanie się kamienia kotłowego. 
Można zauważyć że, podgrzanie wody 
do temperatury 60 stopni powoduje 
bardzo szybkie jego wytrącanie.

 

Twardość 
węglanow
a 

wody, 

[n]

Czas do rozpoczęcia powstawania kamienia [godz.]

30C

40C

50C

60C

80C

  7,0
10,0
15,0
16,0
17,0

120
120
120
120
120

48
24
24
24
24

24
  5
  1
  1
  1

Natychmiast
Natychmiast
Natychmiast
Natychmiast
Natychmiast

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Wytrącanie się kamienia w instalacji

• W ostatnich latach bardzo często spotyka 

się artykuły o bakterii Legionella oraz jej 
zagrożeniu dla zdrowia i życia ludzi 
korzystających z ciepłej wody. 
Najgłośniejszą sprawą była choroba 
członków legionu Amerykańskiego na 
zjeździe w 1976 roku w 

Bellevue Stratford Hotel

 w Filadelfii 

(Philladelphia) w Pensylwanii w Stanach 
Zjednoczonych

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

Bellevue Stratford Hotel

 

in 

Philadelphia, Pennsylvan
ia

, 

W spotkaniu brało udział 
4500 weteranów. 182 
osoby rozchorowały się 
na chorobę podobną do 
zapalenia płuc, z tego 29 
osób zmarło. 
Po wielu miesiącach 
stwierdzono, że w 
płucach ofiar rozwinęła 
się bakteria, którą 
nazwano  
„Legionella pneumophila”
  

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

Bakteria Legionella w 
naturze występuje w 
wodzie i gruncie. W 
niewłaściwie działających 
instalacjach, mogą 
występować miejsca gdzie 
bakteria ta rozwija się.

Pałeczki Legionella mają średnice od 0,2 do 
0,7 µm i długość od 2 do 6 µm. Istnieją 42 
gatunki tej bakterii z których wydzielono 64 
grupy serologiczne. 17 odmian może 
spowodować chorobę  u człowieka .

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

Legionelloza występuję w kilku postaciach 
klinicznych :
1. Legionelloza płucna 

–

 występuje 

najczęściej  
    w  okresie lata. Najczęściej kończy się 
śmiercią.
2. Zakażenie z objawami rzekomo 
grypowymi – 
    występuje w 95% przypadków. Przebiega 
    łagodnie, po 3-5 dniach następuje 
wyleczenie. 
3. Pozapłucne ciężkie uogólnione zakażenie 
    występujące po zabiegach transplantacji 
nerek,
    serca.

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

• Wyniki badań wskazują że bakteria 

występuje we wszystkich próbkach 
wody niezależnie od  użytego 
materiału, jednak największe 
skażenie stwierdzono w miejscu w 
którym wykonano instalacje ze stali 
ocynkowanej, zaś najmniejsze rur 
miedzianych. 

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

• Wynika

 z tego, że duży wpływ na rozwój 

bakterii mają osady znajdujące się na 
powierzchni wewnętrznej rur. Osady te 
tworzą się z produktów korozji instalacji, 
oraz  w przypadku rur ze stali ocynkowanej, 
pochodzą z procesów korozyjnych 
powierzchni wewnątrz przewodu i 
wytrącającego się kamienia kotłowego.

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

Dezynfekcja 
instalacji

Stosowane są  3 sposoby dezynfekcji 
instalacji:

- chemiczna za pomocą chloru, jodu, ozonu 
i
  soli srebra i miedzi, środek chemiczny
  powinien dotrzeć do wszystkich punktów 
  czerpalnych
- za pomocą promieni UV o określonej 
długości, 

- termiczna - wodę podgrzewa się do około 
70

°C

°C

  (temperatury dezynfekcji) i się utrzymuje 
taką 
   temperaturę przez odpowiedni czas (od 
5 do 30                minut)

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

Bakteria 

Legionella

 może zagrażać zdrowiu 

ludzi. Bakteria ta rozwija się tylko w 
określonym przedziale temperatur (20-46 
°C). Najlepszym sposobem zmniejszenia 
ryzyka infekcji jest zapewnienie sprawnej 
cyrkulacji w instalacji.  Temperatura wody 
nie powinna spadać poniżej  50 °C. 

 

 Należy 

pamiętać o okresowym sprawdzaniu 
instalacji i jej dezynfekcji. Największe 
zalety ma dezynfekcja termiczna.

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury wody na instalację 

Rozwój bakterii Legionellae

Ludzie nie odczuwają jednakowo 

temperatury ciepłej wody. Reakcja  
człowieka jest trzystopniowa:

     1. Rejestracja odczucia ciepła.
     2. Decyzja czy to odczucie jest miłe 

czy 

bolesne.

     3. Uszkodzenie tkanki, gdy 

temperatura 

         jest za wysoka i czas kontaktu za 

długi.

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury ciepłej wody na 

ludzi

Typowe 
preferencje 
użytkownikó
w dotyczące 
temperatur
y gorącej 
wody

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury ciepłej wody na 

ludzi

Skóra jest największa częścią ciała zarówno 
ze względu na powierzchnie  jak i masę. 
Ochrania ciało przed czynnikami fizycznymi, 
chemicznymi i biologicznymi.  
Ciężkość oparzeń jest funkcja rozległości 
oparzenia jak i głębokości zniszczenia skóry. 

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury ciepłej wody na 

ludzi

Zycie człowieka jest  zagrożone przy 40 % 
oparzenia ciała. Takie oparzenia niszczące skórę 
właściwą nazywane są oparzeniami III stopnia i do 
ich leczenia stosuje się  najczęściej przeszczepy 
skóry. 
Jeżeli skóra właściwa nie jest kompletnie 
uszkodzona i jest tam wystarczająco dużo 
komórek do rozwoju nowej skóry to jest to 
oparzenie II stopnia. 

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury ciepłej wody na 

ludzi

Wpływ czasu ekspozycji i temperatury wody na oparzenia – widać 

że zbyt duża temperatura powoduje groźne oparzenia 

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wpływ temperatury ciepłej wody na 

ludzi

• Biorąc pod uwagę wpływ czasu kontaktu i 

temperatury wody na oparzenia skóry można 
uznać że, z tego względu temperatura ciepłej 
wody nie powinna przekraczać 45 

o

C. 

• Ze względu na korozję stali i wytrącanie się 

kamienia i osadu nie powinna przekraczać 50 

o

C 

• Natomiast ze względu na rozwój bakterii 

Legionella’e  w całej instalacji temperatura 
powinna być wyższa od 46 

o

C. Czyli na wyjściu z 

układu jej przygotowania powinna wynosić co 
najmniej 50 -55 

o

C 

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Optymalna temperatura ciepłej wody

Potwierdzają to przyjmowane na świecie 
zalecane wartości temperatury ciepłej wody.

Lp.

Kraj

Temperatura

minimalna, [

o

C]

maksymalna, [

o

C]

1

Austria

—

50

2

Dania

50

65

3

Finlandia

50

60

4

Francja

50

60

5

Niemcy

50

55—60

6

Węgry

40

65

7

Włochy

48

53

8

Polska

45 (do 15.06.02)

55 (do 15.06.02)

55 (od 15.06.02)

60 (od 15.06.02)

9

Słowenia

—

60

10

Szwecja

50

65

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Optymalna temperatura ciepłej wody

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wymagania prawne dla 

instalacji ciepłej wody

 

• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 

dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie 
warunków technicznych, jakim powinny 
odpowiadać budynki i ich usytuowanie. 
Dz. U. 75/2002, poz. 690 wraz z 
późniejszymi zmianami

• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 

29 marca 2007 roku w sprawie jakości 
wody przeznaczonej do spożycia przez 
ludzi. Dz. U. 61/2007, poz. 417

• § 120. 1. W budynkach, z wyjątkiem 

jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji 
indywidualnej, w instalacji ciepłej wody 
powinien być zapewniony stały obieg wody, 
także na odcinkach przewodów o objętości 
wewnątrz przewodu powyżej 3 dm

3

 

prowadzących do punktów czerpalnych. 

• 2. Instalacja wodociągowa ciepłej wody 

powinna umożliwiać uzyskanie w punktach 
czerpalnych wody o temperaturze nie niższej 
niż 55 °C i nie wyższej niż 60 °C.,

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wymagania prawne dla 

instalacji ciepłej wody

 

• 2a. Instalacja wodociągowa ciepłej wody 

powinna umożliwiać przeprowadzanie ciągłej 
lub okresowej dezynfekcji metodą chemiczną 
lub fizyczną (w tym okresowe stosowanie 
metody dezynfekcji cieplnej), bez obniżania 
trwałości instalacji i zastosowanych w niej 
wyrobów. Do przeprowadzenia dezynfekcji 
cieplnej niezbędne jest zapewnienie uzyskania 
w punktach czerpalnych temperatury wody nie 
niższej niż 70 °C i nie wyższej niż 80 °C.”;

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wymagania prawne dla 

instalacji ciepłej wody

 

• 3. Straty ciepła na przesyle ciepłej wody 

użytkowej i w przewodach cyrkulacyjnych 
powinny być na racjonalnie niskim 
poziomie. Izolacja cieplna tych przewodów 
powinna spełniać wymagania określone w 
załączniku  nr 2 do rozporządzenia.;

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wymagania prawne dla 

instalacji ciepłej wody

 

• 4. Instalacja ciepłej wody powinna mieć 

zabezpieczenie przed przekroczeniem, 
dopuszczalnych dla danych instalacji, 
ciśnienia i temperatury, zgodnie z 
wymaganiami Polskiej Normy dotyczącej 
zabezpieczeń instalacji ciepłej wody. 

• 5. W armaturze mieszającej i czerpalnej 

przewód ciepłej wody powinien być 
podłączony z lewej strony.

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wymagania prawne dla 

instalacji ciepłej wody

 

• § 121. 1. W budynku mieszkalnym 

wielorodzinnym, zamieszkania zbiorowego i 
użyteczności publicznej należy stosować 
urządzenia do pomiaru ilości ciepła lub paliwa 
zużywanego do przygotowania ciepłej wody. 

• 2. W budynku mieszkalnym wielorodzinnym do 

pomiaru ilości zimnej i ciepłej wody, 
dostarczanej do poszczególnych mieszkań oraz 
pomieszczeń służących do wspólnego użytku 
mieszkańcow, należy stosować zestawy 
wodomierzowe, zgodnie z wymaganiami Polskich 
Norm, o których mowa w § 115 ust. 1.

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wymagania prawne dla 

instalacji ciepłej wody

 

• 3. W zespołach budynków mieszkalnych 

wielorodzinnych, zaopatrywanych w ciepłą 
wodę ze wspólnej kotłowni lub grupowego 
węzła ciepłowniczego, urządzenie do 
pomiaru ilości ciepła lub paliwa 
zużywanego do przygotowania ciepłej 
wody może być umieszczone poza tymi 
budynkami, jeżeli w budynkach tych są 
zastosowane zestawy wodomierzowe, o 
których mowa w ust. 2.

Współczesne instalacje ciepłej 

wody 

Wymagania prawne dla 

instalacji ciepłej wody

 

• Instalacja ciepłej wody powinna zapewniać jej 

temperaturę w punktach czerpalnych nie niższą niż 
55 

o

C,.

• Dla zapewnienia tej temperatury w instalacji ciepłej 

wody powinien być zapewniony stały obieg (cyrkulacja). 

• Instalacja powinna być wyregulowana hydraulicznie. 

Regulację hydrauliczną obiegów można przeprowadzić 
przy pomocy termostatycznych zaworów regulacyjnych. 

• Instalacja ciepłej wody powinna umożliwiać 

przeprowadzanie ciągłej lub okresowej jej dezynfekcji

• Instalację wykonuje się z materiałów odpornych na 

korozję, nie zaleca się do ciepłej wody rur stalowych 
ocynkowanych. 

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Założenia do projektowania

  

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji 

  

Zawór MTCV wersja A

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji 

  

Zawór MTCV wersja B

 

Temperatura [

o

C]

0,2

0,6

1,0

1,4

K

v

 [

m

3

/h

]

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji 

  

Zawór MTCV charakterystyka hydrauliczna

• Interesujący jest, w danej instalacji ciepłej wody, 

składającej się z kilku pionów, rozkład 
temperatur na szczytach  pionów dla różnego 
poziomu wyposażenia w elementy regulacyjne :

– bez elementów regulacyjnych, 
– wyposażonych w cyrkulacyjne zawory termostatyczne, 
– wyposażonych w kryzy.

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji

• Ze  względu  na  złożone  związki  pomiędzy 

przepływami,  stratami  ciepła  w  poszczególnych 
działkach  i  nastawami  zaworów  termostatycznych 
niemożliwe 

jest 

określenie 

temperatur 

w 

wybranych  punktach  instalacji  ciepłej  wody  z 
cyrkulacją w sposób analityczny.

• W  celu  przeprowadzenia  analizy  pracy  instalacji 

ciepłej  wody  użytkowej  z  cyrkulacją  wykorzystano 
autorski  program  obliczeniowy  umożliwiający 
obliczenie przepływów w poszczególnych działkach 
oraz temperatur w wybranych punktach instalacji,

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji 

  

• Analizowana  instalacja  ciepłej  wody  z  cyrkulacją 

składa się z dziesięciu pionów, 

• –  zlokalizowana  jest  w  budynku  mieszkalnym 

wielorodzinnym o pięciu kondygnacjach, 

• –  przewody  wykonane  są  z  rur  polipropylenu  z 

wkładką  aluminiową typu PP-R Stabi,

• – instalacja jzaprojektowano z rozdziałem dolnym, 
• – poziomy zlokalizowane są w piwnicy,
• – piony zlokalizowane są w szybach instalacyjnych,

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji 

  

• –  piony  zasilające  i  cyrkulacyjne  posiadają  izolację 

termiczną ( zgodnie z Warunkami Technicznymi), 

• – pracuje pompa cyrkulacyjna o zmiennych obrotach 

utrzymująca stałe ciśnienie dyspozycyjne w zakresie 
występujących przepływów,

• – instalacja posiada jedną gałąź (źródło ciepłej wody 

umieszczone jest na początku instalacji).

• –  przyjęto,  że  instalacja  wyposażona  jest  w 

termostatyczne zawory cyrkulacyjne MTCV 

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji 

  

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji 

  

54

55

56

57

58

59

60

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Nr pionu

T

em

p.

 na

 sz

cz

yc

ie

 

pi

on

u 

[ºC

]

Bez regulacji
Kryzowanie
Zawory – nastawa 55
Zawory – nastawy dobrane

Temperatura  w  najwyżej  położonych  działkach  pionów 
zasilających instalacji c.w.  rur polipropylenowych przy 
izolacji termicznej całej instalacji, o różnych sposobach 
regulacji cyrkulacji

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji 

  

Temperatura  na  szczytach  pionów  instalacji  z  rur 

polipropylenowych 

(całość  przewodów  izolowanych termicznie) dla nastaw 

dobranych 

oraz  różnych  stałych  nastaw  termostatycznych  zaworów 

podpionowych

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Regulacja hydrauliczna instalacji 

  

• Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie 

jakości wody przeznaczonej do spożycia 
przez ludzi określa, że postępowanie 
dezynfekcyjne (dezynfekcja termiczna lub 
chemiczna) powinno zostać podjęte:

– w przypadku wyłączenia instalacji 

wodociągowej na dłużej niż 1 miesiąc,

– jeżeli instalacja lub jej część została 

wymieniona lub zabiegi konserwacyjne 
mogły prowadzić do jej zanieczyszczenia,

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

– w instalacji wodociągowej w miejscu 

przebywania osób, u których wystąpiło 
podejrzenie lub stwierdzono zachorowania 
na legionellozę,

– po wykryciu w wodzie bakterii Legionella; 

z częstotliwością zależną od liczby 
stwierdzonych bakterii w próbce zgodnie z 
Załącznikiem nr 7 do Rozporządzenia 

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

• Sposób  prowadzenia  dezynfekcji  zależy  od 

wyposażenia instalacji:

– jeżeli  instalacja  jest  zrównoważona  statycznie 

lub  jest  wyposażona  w  termostatyczne  zawory 
cyrkulacyjne 

z 

funkcją 

automatycznej 

– 

dezynfekcji  dezynfekcja  może  być  prowadzona 
w jednym czasie,

– jeżeli  instalacja  jest  wyposażona  w  układ  auto-

matycznej  dezynfekcji  sterowanej  elektronicznie 
z  możliwością  wyboru  temperatury  dezynfekcji 
wraz  z  określeniem  czasu  dezynfekcji  –  może 
być ona prowadzona sekwencyjnie. 

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

• Założenia  do  określenia  orientacyjnej  wartość 

temperatury  wody  opuszczającej  wymiennik 
ciepłej wody podczas procesu dezynfekcji:

– instalacja jest zrównoważona statycznie, 

strumienie wody dezynfekującej płynącej 
przez poszczególne działki są równe 
strumieniom wody cyrkulacyjnej przez nie 
płynącej, 

– współczynnik przenikania ciepła do otoczenia 

dla poszczególnych działek przy dezynfekcji 
jest taki sam jak przy cyrkulacji,

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

– przy

 obliczaniu strat ciepła zakłada się, że 

temperatura wody jest stała i odpowiada 
temperaturze wody wychodzącej z 
wymiennika. 

– temperatury otoczenia przewodów z ciepłą 

wodą są takie same jak podczas cyrkulacji, 

• Do  obliczeń  temperatury  wody  wychodzącej  z 

wymiennika  c.w.u.  t’

dez 

zapewniającej  spełnienie 

warunku  dezynfekcji  termicznej  (temperatura 
dezynfekcji  t

dez

 



 70

o

C)  wykorzystano  równanie 

bilansu cieplnego o następującej postaci:

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  



























n

m

i

i

o

dez

i

l

i

dez

dez

cyrk

t

t

k

l

t

t

c

v

1





W  bilansie  tym  złożono,  że  pompa 
cyrkulacyjna podczas dezynfekcji pracuje z 
tą  samą  wydajnością  jak  w  trybie 
normalnej pracy.  

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

























n

m

i

i

l

i

cyrk

n

m

i

i

o

i

l

i

dez

cyrk

dez

k

l

c

v

t

k

l

t

c

v

t

1

1









Po  przekształceniu  powyższego  wzoru 
otrzymuje się: 

• Interesujący jest,  w danej instalacji ciepłej 

wody, składającej się z kilku pionów, rozkład 
temperatur w całej danej instalacji podczas jej 
dezynfekcji. Pod  tym kątem przeanalizowano tą 
samą instalację którą analizowano wcześniej. 

• W celu przeprowadzenia analizy pracy instalacji 

ciepłej wody użytkowej z cyrkulacją 
wykorzystano ten sam program obliczeniowy co 
uprzednio,  umożliwiający obliczenie 
przepływów w poszczególnych działkach oraz 
temperatur w wybranych punktach instalacji.

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

• Obliczenie  cieplne  i  hydrauliczne  instalacji 

ciepłej 

wody 

dla 

procesu 

dezynfekcji 

przeprowadzono 

przy 

tych 

samych 

założeniach jak przy normalnej pracy instalacji 
c.w.u. 

• Temperaturę  zasilania  tak  ustalano,  aby  w 

takcie dezynfekcji w każdym punkcie instalacji 
temperatura wody była nie niższa niż 70

o

C, 

• Wynikiem  obliczeń  był  rozkład  temperatury  w 

poszczególnych działkach, 

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

• przeprowadzono 

symulację 

dezynfekcji 

instalacji  określając  najniższą  temperaturę 
wody  na  wyjściu  z  układu  jej  przygotowania, 
która 

po 

wychłodzeniu 

wody 

zapewni 

temperaturę  w  każdym  punkcie  instalacji  na 
poziomie co najmniej 70 

o

C,

• określenia  minimalnych  temperatur  dokonano 

dla  pełnej  i  sekwencyjnej  dezynfekcji  instalacji, 
poczynając  od  ostatniego  pionu,  dwóch 
ostatnich itd.

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

kv=0,5

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Liczba dezynfekowanych pionów

t [

o

C

]

tz
tp cyrk

Temperatury wody cyrkulacyjnej na wyjściu i wejściu układu 
przygotowania ciepłej wody użytkowej dla pełnej i sekwencyjnej 
dezynfekcji instalacji w budynku pięciokondygnacyjnym, k

v

 

podpionowego zaworu cyrkulacyjnego podczas dezynfekcji wynosi 
0,5 [m

3

/godz]

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

kv=0,5

0,2

0,4

0,6

0,8

1

1,2

1,4

1,6

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Liczba dezynfekowanych pionów

w

a

rt

o

ś

ć

 z

re

d

u

k

o

w

a

n

a

Q/Qcyrk
m/mcyrk
P/Pcyrk

Zredukowane straty ciepła, przepływy i moc pompy dla pełnej i 
sekwencyjnej dezynfekcji instalacji w budynku 
pięciokondygnacyjnym, k

v

 podpionowego zaworu cyrkulacyjnego 

podczas dezynfekcji wynosi 0,5 [m

3

/godz]

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

kv=1,5

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Liczba dezynfekowanych pionów

t 

[

o

C

]

tz
tp cyrk

kv=1,5

0,5

0,7

0,9

1,1

1,3

1,5

1,7

1,9

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Liczba dezynfekowanych pionów

w

a

rt

o

ś

ć

 z

re

d

u

k

o

w

a

n

a

Q/Qcyrk
m/mcyrk
P/Pcyrk

Temperatury wody cyrkulacyjnej na wyjściu i wejściu układu 
przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz zredukowane straty 
ciepła, przepływy i moc pompy dla pełnej i sekwencyjnej 
dezynfekcji instalacji w budynku pięciokondygnacyjnym, dla 
podpionowego zaworu cyrkulacyjnego o k

v

=1,5 [m

3

/godz] podczas 

dezynfekcji 

• Z wyników obliczeń teoretycznych  

przedstawionych na rysunkach wynika, że:

– najniższe temperatury na wyjściu z układu 

przygotowania ciepłej wody i parametry punktu 
pracy pompy podczas dezynfekcji zbliżone do 
normalnej pracy podczas cyrkulacji uzyskuje się 
przy dezynfekcji sekwencyjnej dla połowy pionów,

– Temperatura wody dezynfekującej na wyjściu z 

układu jej przygotowania, niezbędna do procesu 
dezynfekcji instalacji, osiąga minimum przy około 
połowie jednocześnie dezynfekowanych pionów 
(rozpoczynając od najdalszego),

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

– dla dezynfekcji około połowy liczby pionów (pięciu) 

temperatura osiąga wartość minimalną i następnie rośnie.

– podobny wynik uzyskano dla budynku 

dziesięciopiętrowego oraz przy założeniu k

v

 podpionowego 

zaworu cyrkulacyjnego podczas dezynfekcji 1,0 i 
1,5 [m

3

/godz]

•

Dla przyjętego rozwiązania instalacji ciepłej wody 
można zauważyć, że parametry pracy przy 
dezynfekcji odpowiadające parametrom pracy 
pompy w czasie cyrkulacji osiąga się przy 
jednoczesnej dezynfekcji połowy z całkowitej liczby 
pionów w instalacji. 

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

• Dla  takiego  sposobu  prowadzenia  dezynfekcji 

można stwierdzić, że:

– temperatura na wyjściu z układu 

przygotowania ciepłej wody jest najniższa, 

– przepływ i straty ciepła w instalacji oraz 

zapotrzebowanie na moc pompy zbliżone są do 
występujących w trakcie cyrkulacji w 
normalnym cyklu pracy

• . 

• Najmniej korzystne parametry pracy 

instalacji występują przy dezynfekcji 
sekwencyjnej pojedynczymi pionami oraz 
przy jednoczesnej dezynfekcji wszystkich 
pionów w instalacji:

– wówczas niezbędna do przeprowadzenia 

dezynfekcji temperatura wody na wyjściu z 
układu jej przygotowania jest znacznie 
wyższa od minimalnej, 

– wymagana jest wyższa wysokość 

podnoszenia lub wydajność pompy.

Nowoczesne instalacje ciepłej 

wody

Dezynfekcja termiczna  

  

Współczesne instalacje ciepłej 

wody

Dziękuję za uwagę