Percepcja 3

Przedmiot i przestrzeń

 

 

Percepcja przedmiotu – 

punkt wyjścia

• Szkic 2½ D zawiera informacje o:

– Powierzchniach
– Ich granicach
– Ich zależności/nieżalezności
– Ich orientacji w 3 wymiarach względem 

obserwatora i względnym położeniu w głębi

• Nie zawiera informacji o obrazie z 

perspektywy innej niż aktualna 
perspektywa obserwatora

 

 

Scena 3D

• Konieczność ustalenia ramy 

odniesienia innej niż punkt 
widzenia obserwatora 
(gwarantującej stałość)

• Wykorzystanie wiedzy o obiektach:

– Identyfikacja
– Wiedza o rozmiarach
– Wiedza o wzajemnych relacjach

 

 

Identyfikacja obiektu

• -  pomimo różnic perspektywy i 

różnic pomiędzy różnymi 
obiektami z tej samej kategorii?

– Teorie wzorca
– Teorie prototypu
– Teorie cech
– Teorie opisu strukturalnego

 

 

Teorie wzorca

• Pamięć wzrokowa przechowuje obrazy 

znanych obiektów, do których 
porównywalny jest aktualny obraz

– Różnice perspektywy?\
– Ile różnych ujęć obiektu musi być 

zapisane w pamięci, żeby możliwe było 
rozpoznanie

– Nowe obiekty?
– Kategorie?

 

 

Teorie prototypu

• Pamięć zawiera prototyp – 

uśredniony „zubożony” wzorzec. O 
rozpoznaniu decyduje stopień 
podobieństwa do prototypu

• Badania Posnera i Kelee’go

 

 



















 

 



















 

 

Posner i Kelee 

• Faza 1 – badani oglądają kilkadziesiąt 

przykładów przekształconego wzorca

• Faza 2 – badani oglądają nowy zestaw 

przykładów zawierający zarówno przykłady 
pokazywane w fazie 1, jak i nowe. Zadanie: 
zdecydować, czy dany obraz był prezentowany 
wcześniej czy jest nowy

• Czas rozpoznawania (widziany wcześniej vs. 

nowy) zależny przede wszystkim od stopnia 
przekształcenia (im bardziej przekształcony, tym 
dłuższy czas)

 

 

Prototypy: wady i zalety

• + percepcja kategorialna
• + zredukowana liczba wzorców w 

pamięci

• ? Miara podobieństwa (cechy? Jeśli 

tak, to jakie?)

• - zachodzące na siebie granice 

kategorii

• - obiekt widziany z innej perspektywy

 

 

Teorie cech

• + detektory podstawowych cech 

na wczesnych odcinakach szlaków 
wzrokowych

• + łatwo stworzyć opis nowych 

(nieznanych) obiektów

• ? Selekcja cech
• - relacje miedzy cechami?

 

 

Opisy strukturalne

• Obiekt jako przestrzenna 

struktura złożona z grupy 
standardowych elementów 
składowych

• Biederman: teoria geonów

– 24 geony x 15 rozmiarów x 15 

sylwetek 

– 81 możliwych połączeń

 

 

Wzorce, prototypy, geony – 

co wybrać

• Ludzie szybko rozpoznają znane obiekty 

w typowych położeniach (wzorce)

• Pewne konfiguracje typowych 

elementów pozwalają na szybkie 

rozpoznanie obiektu po zmianie 

perspektywy (geony)

• Posner i Kelee i sieci neuronowe 

(prototypy)

• Rotacja umysłowa 

 

 

Percepcja głębi: widzenie 

jednooczne

• Nieciągłość jasności i koloru
• Narastanie/zanikanie elementów 

tekstury

• Względna wielkość obrazu na siatkówce
• Zbieżność/ rozbieżność linii
• Umiejscowienie względem „ramy” 

obrazu

• Nieciągłości krawędzi zasłoniętego 

obiektu

 

 

Percepcja głębi - 

Wskazówki 

dwuoczne

– Stopień rozbieżności pomiędzy 

obrazami z prawego i lewego 

oka (im większa rozbieżność tym 

obiekt bliżej)

– Konwergencja oczu

 

 

Percepcja głębi: Wskazówki 

dynamiczne

• Paralaksa ruchowa

– Narastanie szybkości zbliżającego się obiektu
– Narastanie rozmiaru obrazu na siatkówce

• Wspólny ruch
• Ruch sztywny / elastyczny („biologiczny”)
• Ruch poszczególnych części („przeguby”)
• Ruch względny
• Narastanie/zanikanie faktury 

poruszającego się przedmiotu

 

 

Percepcja: uniwersalne 

systemy czy 

wyspecjalizowane 

moduły?

• Percepcja twarzy
• Człowiek, zwierzę, samochód?
Wyspecjalizowane procesy czy 

szczególny poziom ekspertyzy?