background image

Strategie 
konkurencji

prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki
Katedra Zarządzania w Gospodarce
Szkoła Główna Handlowa

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Sposoby rozumienia strategii

Strategia ma fundamentalny wpływ na sukces lub 

porażkę firmy, ale jest pojęciem wieloznacznym

Strategia jest najczęściej definiowana  za 

H.Mintzbergiem na 5 sposobów, tzw. 5P, jako

1/ plan 
2/ sposób pokonania konkurencji,
3/ wzorzec zachowań,
4/ pozycja na rynku
5/ perspektywa, trajektoria rozwoju
Istnieją powiązania między spojrzeniami na strategię i 

definicjami strategii. 

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Głównymi przesłankami wzmożonego 
zainteresowania strategiami i 
zarządzaniem strategicznym jest 
narastająca niepewność i ryzyko 
wynikające z gwałtownych, radykalnych 
zmian otoczenia i chęć właściwego 
przystosowania się do nich   

 

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategiczna rola 
menedżerów

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Szczególna rola w zarządzaniu 
strategicznym przypada 
menedżerom. 
Odpowiadają oni za 
zastosowanie, wykorzystanie i 
rozwój wiedzy.
Pożądane cechy:

Kompetencje,

Intuicja,

Wrażliwość strategiczna,

Odwaga

.

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Dylematy osób zarządzających

Jak sprostać rosnącej niepewności otoczenia?

Jak radzić sobie z konkurencją?

Jak pogodzić wielość (niekiedy sprzecznych ) 
interesów share- i stakeholders?

Jak przetrwać i stworzyć warunki rozwoju?

Jak zbudować potencjał społeczny i zarządzać 
wiedzą?

Jak wyzwolić przedsiębiorczość i zwiększyć 
innowacyjność?

Jak zwiększyć wartość dodaną?

  

background image

Zarządzanie przez wartość stanowi coraz 
częściej punkt wyjścia do formułowania 
strategii

Inwestorzy inwestują w firmy o dużym potencjale 
wzrostu, wymagają od zarządów skutecznego 
zarządzania zorientowanego na wzrost wartości akcji i 
efektywnie uczestniczą w kształtowaniu strategii firmy i 
jej realizacji;

Rady nadzorcze określają główne reguły zarządzania, 
formułują założenia i cele strategiczne, wybierają 
zarząd, sprawują nadzór właścicielski nad firmą;

Zarządy muszą realizować strategię VBM,  
podporządkowywać jej zasady prowadzenia biznesu 
oraz procesy i struktury zarządzania  

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Kreowanie wartości w zarządzaniu 
strategicznym oznacza uwzględnienie 
różnych grup interesu

Właścicieli, akcjonariuszy (shareholders)

Zewnętrznych i wewnętrznych grup interesu 

(stakeholders)

   Często interesy te mają charakter konfliktowy, 

trudny do pogodzenia, niekiedy sprzeczny.

   Czynią proces zarządzania strategicznego 

procesem zorientowanym nie tylko na wynik, 

   ale także na porozumienie

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Opracowanie strategii

Opracowanie skutecznej strategii wymaga 

od przedsiębiorstwa:

umiejętnego jej zdefiniowania, tj. 

określenia jej treści,

zastosowania określonej procedury jej 

kształtowania, obejmującej formułowanie i 

wybór strategii

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Tworzenie strategii jest 
procesem.

W szkole planistycznej strategii wyróżnia się 2 fazy: 

planowania i implementacji;

W szkole ewolucyjnej, uczenia się wyróżnia się 

strategie:

zamierzane (intendend),

rozważane (deliberate),

nie realizowane (unrealized),

wyłaniające się (emergent),

realizowane (realized),

a między procesami planowania i implementacji zacierają 

się granice.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Proces kształtowania strategii

W procesie formułowania i wyboru strategii 

konieczne jest określenie źródeł inspiracji do 

tworzenia strategii. Wyróżnia się dwa 

modelowe podejścia:

 

z zewnątrz do wewnątrz 

– źródłem 

inspiracji jest popyt i preferencje nabywców,

 

z wewnątrz do zewnątrz 

– źródłem 

inspiracji są zasoby i kompetencje 

przedsiębiorstwa.

© Prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Proces kształtowania strategii – 
podejście „od zewnątrz do wewnątrz”

 W podejściu „od zewnątrz do wnętrza” 

strategia przedsiębiorstwa uwzględnia wizję 

rynku, jest nastawiona na zaspokojenie 

potrzeb i preferencji klientów, na 

„stworzenie klienta” o pożądanych 

preferencjach oraz wykreowanie popytu.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

W orientacji strategicznej 
ukierunkowanej rynkowo można 
wyróżnić 4 wizje rynku 

Produkcyjną

Produktową

Sprzedażową

Marketingową

   Wizja rynku określa cele strategiczne, 

strategie, modele biznesowe, procesy i 
struktury zarządzania   

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Proces kształtowania strategii  – 
podejście „od wewnątrz do 
zewnątrz”

 W podejściu „od wewnątrz do zewnątrz” 

podstawą budowy strategii jest odmienność, 

unikatowość zasobów przedsiębiorstwa, 

zapewniające zdobycie i utrzymanie klientów 

oraz przewag konkurencyjnych na rynku.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

W orientacji strategicznej 
ukierunkowanej zasobowo 
najważniejsze staje się efektywne 
wykorzystanie zasobów, wzmocnienie i 
budowa potencjałów

Efektywne wykorzystanie zasobów 
oznacza wzmocnienie orientacji kosztowej 
w zarządzaniu 

Wzmocnienie i budowa potencjałów to 
skupienie uwagi na takich modelach 
biznesowych i elementach łańcucha 
wartości, które przyszłościowo tworzą 
największa wartość dodaną 

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Poziomy i przedmiot 
planowania strategicznego

Decyzja co do wizji, 

przedmiotu i zakresu 

działania firmy

oraz wzrostu jej 

wartości

Decyzje o wyborze 

rynków docelowych, 

ofercie produktowej i 

sposobach 

konkurowania na 

wybranych rynkach

S

tr

a

te

g

i

a

 fi

rm

y

S

tr

a

te

g

i

a

 S

B

U

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Jakie strategie konkurencji 
przedsiębiorstwo ma 
stosować?

Odpowiedź na to pytanie wymaga 
określenia możliwych obszarów 
konkurowania, na których rynkach i 
jakich segmentach rynku 
przedsiębiorstwo powinno 
skoncentrować wysiłki

background image

Strategie produktowo-rynkowe według 

Ansoffa

Źródło: Na podstawie H.I. Ansoff. Corporate Strategy

Rynki

DOTYCH-

CZASOWE

NOWE

DOTYCH-

CZASOWE

NOWE

Pr

o

d

u

kt

y

Penetracja rynku

Rozszerzanie rynku

Innowacje 

produktowe

Dywersyfikacja

• zajęcie niszy 
rynkowej

 zwalczanie 
konkurentów

 

współpraca z 

konkurentami

• 

internacjonalizacja

 segmentacja 
rynku

• 

pionowa

 pozioma

 równoległa

• 

innowacje 

produktowe

 modyfikacja, 

wzbogacanie, 

różnicowanie 

produktów

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Wybór segmentów produktowo-
rynkowych przez przedsiębiorstwo

R
1

R
2

R
3

R
1

R
2

R
3

R
1

R
2

R
3

P
1
P
2

P
3

P
1
P
2

P
3

P
1
P
2

P
3

R
1

R
2

R
3

P
1
P
2

P
3

R
1

R
2

R
3

P
1
P
2

P
3

Pełne pokrycie 

produktowo-rynkowe

Specjalizacja 

selektywna

Specjalizacja 

rynkowa

Specjalizacja 

produktowa

Koncentracja z jednym 

produktem (P2) na 1 

segmencie rynku (R1)

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Cykl życia produktu a strategie 
wynikające z macierzy Ansoffa

+

0

-

D

o

ch

ó

d

Czas

Wprow

a-

dzanie 

produk

tu

Penetra

cja 

rynku

Rozwój 

produkt

u

Rozwój 

rynku

Rozwój 

nowego 

produkt

u

Dywersy

fi-kacja

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

 Czym jest strategia konkurencji?

Jest  długofalową  koncepcją  polegającą  na 
wyborze :

  możliwych  i  priorytetowych  obszarów 

konkurowania, rynków i segmentów rynku 

  zachowania  się  przedsiębiorstwa  wobec 

konkurentów

 podstawy konkurowania 

 źródeł przewagi konkurencyjnej.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Podstawowe orientacje przy 
budowaniu strategii 
konkurencji

Orientacja rynkowa:

• klient,

• konkurent.

Orientacja zasobowa:

•  własne zasoby,

•  potencjały,

•  kompetencje.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Narzędziami pomocnymi w 
określaniu strategii 
konkurencji przy orientacji 
rynkowej są:

Model pięciu sił M.E. Portera,

Cykl migracji wartości,

Metody portfelowe,

Metoda kluczowych czynników 
sukcesu,

Macierz strategii produktowo-
rynkowych H.I. Ansoffa,

Mapy percepcji w pozycjonowaniu 
przedsiębiorstw i ich produktów

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Narzędziami pomocnymi w 
określaniu strategii 
konkurencji przy orientacji 
zasobowej są:

SWOT,

ścieżka ekonomiczna,

łańcuch wartości,

strategiczna karta wyników,

próg rentowności,

segmentowy rachunek zysków i 
strat,

macierze kluczowych kompetencji i 
oceny  potencjałów rozwojowych

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

PODSTAWOWE RODZAJE STRATEGII 
KONKURENCJI

PRZEWAGA STRATEGICZNA

Unikalność 

postrzegania przez 

klienta

W skali 

segmen

tu

W skali 

sektora

C

E

L

E

 S

T

R

A

T

E

G

IC

Z

N

E

ZRÓŻNICOWANI

E

 

WIODĄCA 

POZYCJA 

KOSZTOWA

K O N C E N T R A C J A

 

Pozycja 

niskiego 

kosztu

Źródło: M.E. Porter. Competitive Advantage

© prof. dr hab. Zbigniew 
Dworzecki

background image

RELACJA UDZIAŁU W RYNKU 
I RENTOWNOŚCI

W

a

rt

o

ść

 s

p

rz

e

d

a

ży

R

e

n

to

w

n

o

ść

Wielkość sprzedaży

koszty stałe

strata

zysk

PR

PR - Próg 
rentowności 
wyrażony 
ilościowo, 
wartościowo lub 
jako stopień 
wykorzystania 
zdolności 
produkcyjnej

koszty 
całkowit
e

Wartość 
sprzedaż
y

© prof. dr hab. Zbigniew 
Dworzecki

background image

1.Pozytywna  korelacja  między  udziałem  w  rynku  a 

rentownością: 

sprzedaży, 

majątku, 

kapitału 

własnego.

2.Podwojenie  produkcji  wyrobów  daje  potencjalną 

możliwość obniżenia kosztów o stałą wielkość (~20 - 

30%).

3.Zapewnienie  sobie  wysokiego  udziału  w  rynku  jest 

podstawowym warunkiem wzrostu rentowności.

4.Skutki  wzrostu  udziału  w  rynku  są  uzależnione  od 

charakteru  rynku,  stopnia  nasycenia,  wzrostu 

popytu, siły nabywczej.

5.Wzrost  udziałów  powinien  następować  głównie  na 

rynkach rosnących (w ich segmentacjach).

6.Im  wyższa  jest  stopa  wzrostu  rynku,  tym  większe  są 

potrzeby  kapitałowe,  zasileniowe,  niezbędne  do 

rozszerzenia potencjału.

7.Utrzymanie  udziałów  w  rosnących  rynkach  wymaga 

dysponowania nowymi mocami produkcyjnymi.

8.Środki rozwojowe powinny pochodzić z organizacji.
9.Konieczne  jest  wyodrębnienie  SBU  (strategicznych 

jednostek organizacyjnych).

10.Zrównoważenie  popytu  na  środki  inwestycyjne  i 

podaży tych środków powinno następować w ramach 

SBU.

Badania PIMS - wnioski

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

WYBÓR STRATEGII KONKURENCJI

R

e

n

to

w

n

o

ść

Udział w rynku

Przewodnic

two 

kosztowe

Zróżnicowa

nie

Ugrzęźnięci

e

Źródło: M.E. Porter. Competitive Advantage

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Najbardziej podziwiane firmy świata 

w rankingu „Fortune 2009”

Lp. Firma

Branża

1.

Apple Computer

Elektronika

2.

Berkshire-Hathaway Finanse

3.

Toyota Motor

Motoryzacja

4.

Google

Informatyka

5.

Johnson&Johnson

Kosmetyki

6.

Procter & Gamble

FMCG

7.

FedEx

Logistyka

7.

Southwest Airlines

Transport 
lotniczy

9

General Electric

Konglomerat

10. Wal/Mart Stores

Handel 
detaliczny

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Najbardziej podziwiane firmy 
świata w rankingu „Fortune”

Apple Computer, Berkshire-Hathaway, Toyota Motor, 
Google, Johnson&Johnson, Procter & Gamble, FedEx, 
Southwest Airlines, General Electric, Wal/Mart Stores

Co wyróżnia te firmy? 

Wielcy liderzy, 

świetne produkty, 

uznane marki, 

innowacje w dziedzinie zarządzania

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Najbardziej podziwiane 
firmy świata – za co są 
cenione?

Jakość kadry menedżerskiej

Innowacyjność

Jakość produktów i usług

Alokacja aktywów firmy

Wartość długookresowych inwestycji

Solidność finansowa

Umiejętność pozyskania, utrzymania i 

rozwoju talentów

Odpowiedzialność społeczna firmy (CSR)

Prezencja międzynarodowa

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Sukces rynkowy najbardziej 
podziwiane firmy świata 
zbudowały w oparciu o:

Zmianę tradycyjnych paradygmatów 
dotyczących zarządzania

Wprowadzenie zasad organizacji uczącej 
się

Rozwinięcie koncepcji zarządzania wiedzą 
i potencjałem społecznym

Umocnienie roli orientacji marketingowej i 
zarządzania strategicznego

Nowe modele biznesowe

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

SUKCES ORGANIZACJI ZALEŻY 
OD:

1. 

Dobrze 

rozwiniętych 

kluczowych 

kompetencji, 

umożliwiających 

wprowadzanie nowych produktów

2.  Ciągłej  poprawy  łańcucha  wartości 
dodanej 

obszarze 

wszystkich 

prowadzonych biznesów

3. Zdolności firmy do przetrwania i rozwoju 
manifestującej 

się 

poprawą 

proporcji 

między 

dotychczasowym 

wachlarzem 

asortymentu  produktów  a  wachlarzem 
nowych produktów

Czynniki  te  kształtowane  są  na  podstawie 
wiedzy, którą posiada i rozwija organizacja.

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

METODA „7-S” McKinsey’a

dostosowanie strategiczne przedsiębiorstwa do 
otoczenia

Struktura

Systemy

Styl

Wspólne 

wartości

Kadra

Umiejętności

Strategia

Źródło: Peters/Watermann. In Search of Excellence

Cel: Osiągnięcie maksymalnej skuteczności we wdrażaniu 
strategii firmy.

background image

4E W General Electric

Energy

– energia własna

Energize

– energetyzowanie innych

Edge

– zacięcie, determinacja

Execution

– skuteczność w realizacji

background image

DROGA w mBanku 
i  MultiBanku

D

– Doskonałość

R

– Realizacja

O

– Odpowiedzialność

G

– Gotowość

A

– Angażowanie się

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

NOWA METODA „7-S” 

1. Satysfakcja grup interesu.
2. Twórcze wizje przyszłości.
3. Szybkość działania.
4. Działanie z zaskoczenia.
5. Ustalanie zasad na rynku.
6. Wyróżnianie się.
7. Nieustanne ataki strategiczne na 
konkurentów.

Źródło: R.D’Aveni. Hypercompetitive Rivalries

Cel: uzyskanie nieprzemijającej przewagi 
konkurencyjnej – umiejętności tworzenia 
nowych możliwości dla firmy poprzez zmianę 
status-quo na rynku.

background image

Przewaga konkurencyjna

Lepsze niż u konkurentów opanowanie 

kluczowych kompetencji  decydujących 

o sukcesie przedsiębiorstwa w danej 

dziedzinie działalności gospodarczej.

Przewagę konkurencyjną charakteryzuje 

wielkość i trwałość.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Przywództwo 

Przywództwo 

jakościowe

jakościowe

Przywództwo 

Przywództwo 

kosztowe

kosztowe

Brak strategii

Brak strategii

Strategia 

Strategia 

zintegrowana

zintegrowana

Koncentracja na kosztach

Koncentracja na kosztach

K

o

n

c

e

n

tr

a

c

ja

 n

a

 j

a

k

o

ś

c

i

K

o

n

c

e

n

tr

a

c

ja

 n

a

 j

a

k

o

ś

c

i

Źródło: M. Romanowska. Strategie 
rozwoju  i konkurencji, CIM, 
Warszawa 2000

Modele strategii konkurencji

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Konkurencja

Źródła 
przewagi 
konkurencyjn
ej

Przewagi 
konkurencyjn
e

Strategie
konkurencji

 architektura

 reputacja

 innowacje

 zasoby
   strategiczne

 koszt

 jakość

 czas

 komple-
  ksowość

 przywództwo
   kosztowe

 zróżnicowanie

 strategia
   zintegrowana

Źródło: M. Romanowska. Strategie rozwoju i konkurencji, CIM, Warszawa 2000

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

PRZEWAGI KONKURENCYJNE 
PRZEDSIĘBIORSTWA 

Orientacja na 

jakość

1

2

3

4

5

1 2 3 4 5

1

2
3
4
5

1

2

3

4

5

Orientacja na 

kompleksowo

ść

Orientacja na 

koszty

Orientacja na 

czas

© prof. dr hab. Zbigniew 
Dworzecki

background image

Trwałe źródła przewagi 
konkurencyjnej

Architektura

Reputacja

Innowacje

Zasoby strategiczne:

materialne

niematerialne

lokalizacja

background image

STRATEGIE WIODĄCEJ 

POZYCJI KOSZTOWEJ NA 

PRZYKŁADACH 

NAJBARDZIEJ 

PODZIWIANYCH FIRM 

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategia konkurencji oparta na 
wiodącej pozycji kosztowej i niskich 
cenach

Oczekiwane korzyści:

oszczędność kosztów,

zdobycie klientów wrażliwych na cenę,

możliwość stosowania niższych cen i skutecznego 
prowadzenia wojen cenowych.

Podstawowe warunki powodzenia strategii to:

wybór określonego segmentu rynku, 

modelu biznesowego,

osiągnięcie dużej skali produkcji i sprzedaży (ekonomii 
skali).

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

WALMART

Każdy dolar zaoszczędzony na dostawcy zostanie 

oddany klientowi Walmartu,  każdy dolar 

niepotrzebnych kosztów, to dolar ukradziony 

klientowi Sam Walton

Wybór atrakcyjnego segmentu rynku i grupy 
docelowej

Nowatorski, niskokosztowy model biznesowy w handlu 
detalicznym

Upowszechnienie modelu w wymiarze 
międzynarodowym

Szczupły łańcuch dostaw

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

ALDI

zakupy od odpowiednich dostawców w tak dużych ilościach, 
że narzucane są im wysokie standardy jakościowe produktów, 
z gwarancją świeżości i korzystnych cen;

gwarancje wysokiej jakości sprzedawanych produktów 
poprzez ciągłe jej monitorowanie i niezależne kontrole;

oszczędzanie na wszystkim, co nie jest niezbędne, a 
zazwyczaj podnosi cenę;

dostarczanie tego, co się obiecuje, a więc produktów o 
wysokiej jakości i świe4żości, na tak korzystnych warunkach, 
jak może to uczynić tylko Aldi;

dumę z idei, zasad i możliwości ich urzeczywistniania 
dla dobra klienta 

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Southwest Airlines

background image

Southwest Airlines – wyzwaniem 
nowatorskie zdefiniowanie rynku i 
konkurencji

„naszą konkurencją jest samochód, 

nie inne linie lotnicze. Musimy 

oferować lepszą, bardziej wygodną 

usługę po cenie przekonującej 

klienta, że lepiej jest zostawić 

samochód w garażu i           lecieć 

Southwest”

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Efektywny model biznesowy

Strategia

 

Low Cost / Low Fares

 Focus – niche

 Pewność

 Częstotliwość

 Obsługa klienta

 Fun

Wskaźniki 
sukcesu

 

Produktywność

 Efektywność

 Low Cost

 Szybki turnaround

 Dobre relacje 

pracownicze

Ludzie

 TEAM

 Uważnie dobrani

 Cechy zespołowe

 Elastyczni

 Entuzjastyczni

 Zaangażowani

Forma organizacji

 Płaska

 Oparta na zespole

 Przepływ informacji

 Posiadanie zapasów

 Podział zysków

 Kontakty towarzyskie

Wartości

 Otwartość

 Rodzina

 Praca zespołowa

 Równouprawnienie

 Motywacja do

  ciężkiej pracy

Przywództwo

 

Kelleher

 

Symboliczne 

wzorce
  zachowań

 Jedność 

zarządzania

Kultura Korporacyjna

background image

Model LCC

Loty „z punktu do punktu” na krótkich i średnich trasach 
europejskich

Jedna klasa rezerwacyjna, prosta i elastyczna struktura taryf, 
bilety elektroniczne

Tanie formy dystrybucji: Internet oraz Call Centre, sieci 
zewnętrzne (bez prowizji dla agentów)

Posiłki dostępne za opłatą

Ujednolicona flota

Pełne zaangażowanie ludzi i optymalne wykorzystanie 
sprzętu

Płaska, „kadrowa” struktura organizacyjna

Niskokosztowa kultura korporacyjna

background image

Wszechobecność strategii w 
różnych branżach i 
segmentach

IKEA

McDonald’s

Tele2

mBank

Amazon

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

STRATEGIE OPARTE NA 

ZRÓŻNICOWANIU NA 

PRZYKŁADACH 

NAJBARDZIEJ 

PODZIWIANYCH FIRM 

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategia konkurencji oparta na 
zróżnicowaniu

Oczekiwane korzyści:

Większa sprzedaż

Wyższe ceny i rentowność

Rozłożenie i zmniejszenie ryzyka

Lepsze dostosowanie się do potrzeb i preferencji odbiorców

Podstawowe warunki powodzenia strategii to:

wybór określonego segmentu rynku, 

wybór i realizacja modelu biznesowego opartego na 
wyróżnieniu

osiągnięcie ekonomii zakresu i synergii

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

P & G

Wprowadzenie formalnych 
procedur zarządzania marką

Kreowanie korzyści bazujących 
na wartościach niematerialnych

Innowacje

Skupienie się na markach 
strategicznych

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Johnson & Johnson

Troska o klienta

Dywersyfikacja

Innowacje

Współpraca z uniwersytetami

Budowanie układów 
kooperacyjnych

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Toyota

Rozwój firmy oparty na intelekcie 

pracowników

Innowacyjność

Kultura korporacyjna (Toyota Way)

Zdolność do ciągłego usprawniania procesów 

(kaizen, TQM, JiT)

Doskonałość operacyjna 

Szeroka kooperacja, budowanie układów 

modułowych i sieciowych (keiretsu)

Firma jako wspólnota (Toyota Family)

background image

STRATEGIE 

ZINTEGROWANE NA 

PRZYKŁADACH 

NAJBARDZIEJ 

PODZIWIANYCH FIRM 

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Apple

Wizjonerstwo, zrozumienie kierunku przemian 
rynku, technologii

Wykorzystanie internetu 

Komputery osobiste - Mac

I-Pod, iPhone – rozrywka

Platformy sprzedaży muzyki i oprogramowania – 
iStore

Współpraca z twórcami oprogramowania – 
appStore

Inwestycja w kapitał ludzki

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Google

Innowacje

Nowe technologie informacyjne

Stworzenie wyszukiwarki internetowej

Nowe bardziej otwarte modele biznesowe

System operacyjny dla telefonów komórkowych 
open source (Android)

Nowe modele osiągania zysku 
wykorzystujące wyszukiwarkę internetową

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Microsoft

Ustalenie reguł gry na rynku 
oprogramowania

Innowacyjność

Kooperacja z LG i kooperencja z Google przy 
tworzeniu i wprowadzenie systemu 
Windows Mobile dla telefonów 
komórkowych

background image

STRATEGIE 

ZINTEGROWANE 

KONGLOMERATÓW I 

INSTYTUCJI 

FINANSOWYCH NA 

PRZYKŁADACH 

NAJBARDZIEJ 

PODZIWIANYCH FIRM 

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

General Electric

Budowanie wartości dodanej firmy. 

Integracja orientacji rynków kapitałowych i 

produktowych w ramach zarządzania strategicznego

Podkreślenie roli pozycji lidera i wyróżniania się

Prognozowanie zwrotu z nakładów kapitałowych

Opracowanie znormalizowanej metody porównywania 

efektywności jednostek odpowiedzialnych za 

poszczególne produkty

Analizy portfelowe

Rola przywództwa, kapitału społecznego, zarządzania 

wiedzą

Jakość przywództwa

Wychowywanie wspaniałych liderów umiejących 

budować twórcze i efektywne zespoły 

background image

Przeds
ię-
biorst
wo

Rynek 

Strategie 
konkurencji
Sposoby 
oddziaływania

Strategie 
działań 
niezróżnic
o-wanych

Przeds
ię-
biorst
wo

Segmen
t 1

Segmen
t 2

Segmen
t 3

Strategie 
konkurencji 1

Strategie 
konkurencji 2

Strategie 
konkurencji 3

Strategie 
działań 
zróżnico
wa-nych

Przeds
ię-
biorst
wo

Segmen
t 1

Strategie 
konkurencji 1

Strategie 
działań 
skoncent
ro-
wanych

Strategie oparte na segmentacji 
rynku

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Przemawia za nim:

oszczędność kosztów

możliwość stosowania niższych cen

zdobywanie klientów wrażliwych na cenę

Kierunek działań:

ubiegać się o największe segmenty rynku, o największym rozmiarze, 

potencjale, sile nabywczej

Sposoby działania:

skupiać się na tym, co jest wspólne, a nie tym co odmienne

stosować umiejętnie dystrybucję i promocję

nadać produktom poprzez markę niepowtarzalny wizerunek w umysłach 

odbiorców

STRATEGIE DZIAŁAŃ 

NIEZRÓŻNICOWANYCH

Motto: „Jeden produkt dla wszystkich oferowany na takich 

samych zasadach”

Slogan: „Dam ci samochód w każdym kolorze, pod warunkiem, że 

będzie to kolor czarny” - H. Ford

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Przemawia za nim:

      *większa sprzedaż 

      *wyższe ceny

      *rozłożenie i zmniejszenie ryzyka

      *lepsze dostosowanie się do potrzeb odbiorców

Zagrożenia:

     *przesegmentowanie rynku
      *kanibalizacja produktów

      *wysokie koszty wynikające z konieczności stałej 

modyfikacji 

        produktów, administracji, logistyki, 

promocji

W strategii różnicowania

 uwzględnić::

 

     *koszt dla przedsiębiorstwa
      *wartość dla odbiorcy

      *opłacalność dla odbiorcy

Kierunek działań:

     *dążyć do przekształcenia 

niezróżnicowanego produktu w 

       zróżnicowaną 

ofertę

Rozważyć:

     *jak przedsiębiorstwo chce zróżnicować się od 

konkurentów

STRATEGIE DZIAŁAŃ ZRÓŻNICOWANYCH

Motto: „Nie ma produktu, którego nie dałoby się zróżnicować”

Slogan: „Produkty na każdą kieszeń, okazję i dla każdej 

osobowości”

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Tworzyć różnicę, gdy jest ona:

    *ważna - dostarcza znacznych korzyści dla dużej liczby 

klientów
*wyróżniająca - nie jest oferowana przez innych lub 

może być zaoferowana w sposób odmienny
*korzystniejsza
*komunikatywna
 - widoczna, zrozumiała dla nabywców
*bezpieczna - trudna do podrobienia przez konkurenta
*dostępna - nabywca jest w stanie za nią zapłacić
*zyskowna

RÓŻNICOWANIE - działanie zmierzające do 

zaprojektowania znaczących różnić 

pozwalających na wyróżnienie oferty 

przedsiębiorstwa od ofert konkurentów

Źródło: Ph. Kotler. Marketing

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Różnicowanie przez produkt:

*Nawet przy jednorodnych produktach istnieją możliwości 

różnicowania przez markę,wielkość i rodzaj opakowań

*Przy produktach o dużych możliwościach różnicowania należy 

ponadto zwrócić uwagę na:

1.  Elementy wyposażenia produktu (od podstawowego do 
ekskluzywnego)
2. Jakość
3. Utrzymanie norm i standardów
4. Trwałość i niezawodność
5. Łatwość naprawy
6. Wygląd

KONCEPCJE RÓŻNICOWANIA 

WOBEC KONKURENTÓW

Źródło: Ph. Kotler. Marketing

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Różnicowanie przez serwis:

1.  Dostawa (terminowość, czas, troska, 
niezawodność)

2. Instalacja

3. Kształcenie i pośrednictwo dla klientów

4. Gwarancje, wymiana, naprawa

5. Dodatkowe świadczenia

KONCEPCJE RÓŻNICOWANIA 

WOBEC KONKURENTÓW

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Różnicowanie przez pracowników:

1.  Kompetencje

2. Uprzejmość

3. Wiarygodność

4. Niezawodność

5. Szybkość reakcji

6. Komunikatywność

KONCEPCJE RÓŻNICOWANIA 

WOBEC KONKURENTÓW

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Różnicowanie przez wizerunek przedsiębiorstwa lub produktów

1. Zbudować wizerunek przedsiębiorstwa przez:

* symbole
* atmosferę
* miejsce
* media
* zachowania pracowników
* wydarzenia
* sponsoring

2. Wykreować osobowość marki przez:

* USP - korzyści dla odbiorcy
* jednoznaczny odbiór marki
* pokazanie różnic wobec innych marek
* emocjonalne wsparcie

KONCEPCJE RÓŻNICOWANIA 

WOBEC KONKURENTÓW

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

© Prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki 
Katedra Zarządzania w Gospodarce 

Szkoła Główna Handlowa

Best Global Brands 2009 - Interbrand

200

9

200

8

marka

Kraj 

pochodzeni

a

Wartość 

marki (mln 

USD)

 zmiana 

wartośc

i do 

2008 

1

1 Coca-Cola USA

68,734

3%

2

3 IBM

USA

60,211

2%

3

2 Microsoft USA

56,647

-4%

4

4 GE

USA

47,777

-10%

5

5 Nokia

Finlandia 34,864

-3%

6

8

Mc 
Donald’s

USA

32,275

4%

7

10 Google

USA

31,980

25%

8

6 Toyota

Japonia

31,330

-8%

9

7 Intel

USA

30,636

-2%

10

9 Disney

USA

28,447

-3%

11

12 HP

USA

24,096

2%

12

11 Mercedes Niemcy

23,867

-7%

13

14 Gillette

USA

22,841

4%

14

17 Cisco

USA

22,030

3%

15

13 BMW

Niemcy

21,671

-7%

background image

Dylemat - Ile i które różnice promować na rynku docelowym?

4 błędy pozycjonowania:

zbyt słabe
nadmierne

     *różnice

mylące
wątpliwe

4 opcje strategiczne:

*wzmocnienie dotychczasowej własnej pozycji w 

świadomości 

odbiorców

*poszukiwanie nowej nie zdobytej jeszcze pozycji 

w świadomości 

dużej liczby odbiorców i 

przechwycenie jej

*depozycjonowanie lub repozycjonowanie 

konkurentów

*wejście do ekskluzywnej grupy

POZYCJONOWANIE - działanie związane z 

kształtowaniem oferty i wizerunku 

przedsiębiorstwa, prowadzące do zajęcia 

wyraźnego, znaczącego miejsca w pamięci 

odbiorców docelowych (grupy docelowej)

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

OBSZARY PERCEPCJI UŁATWIAJĄCE 
POZYCJONOWANIE

Firma

Klienci

Konkurencja

Postrzeganie własnego 
wizerunku przez firmę

Postrzeganie firmy 
przez klientów

Postrzeganie 
klientów 
przez firmę

Postrzeganie 
klientów przez 
siebie samych

Postrzeganie 
klientów przez 
konkurencję

Postrzeganie przez 
konkurencję jej 
własnego wizerunku

Postrzeganie 
konkurencji 
przez klientów

Postrzeganie 
firmy przez jej 
konkurentów

Postrzega
nie 
konkurenc
ji przez 
firmę

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie konkurencji ze 
względu na pozycję rynkową 
przedsiębiorstw

 

Strategie liderów rynku

Strategie pretendentów rynkowych

Strategie naśladowców rynkowych

Strategie firm niszowych

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie liderów 
rynkowych

Cel

Kierunki

działań

Utrzymać dominującą pozycję

Znaleźć sposób na zwiększenie
łącznego popytu rynkowego
(poszerzanie rynku)

Chronić swój obecny udział w
rynku

Zwiększyć swój udział w rynku
(nawet jeśli jego wielkość jest
stała)

Źródło: Ph. Kotler. Marketing

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie liderów rynkowych
i sposoby działań

Źródło: Ph. Kotler. Marketing

 nowi użytkownicy
 nowe sposoby wykorzystania
 zwiększenie zużycia
 określenie priorytetów
 dbałość o image
 stały rozwój innowacji
 poszerzanie segmentów, dywersyfikacja
 obniżka kosztów
 poprawa dystrybucji
 podejmowanie inicjatyw blokujących, 
wyprzedzających

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie pretendentów
rynkowych

Cel

Kierunki

działań

Atak na

Zwiększyć udział w rynku, poprawić
dotychczasową pozycję

Atak na konkurenta

Lidera rynkowego

Firmy o podobnej skali

Małe lokalne i regionalne firmy

Źródło: Ph. Kotler. Marketing

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie ataku pretendentów 
rynkowych - sposoby działań

Strategia obniżki ceny
Strategia tańszego produktu

Strategia dóbr prestiżowych

Strategia zróżnicowania produktu

Strategia innowacji produktu

Strategia polepszonych usług
Strategia innowacji w systemie dystrybucji
Strategia obniżki kosztów produkcji
Intensywna promocja

Źródło: Ph. Kotler. Marketing

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie naśladowców 
rynkowych

Klon

Imitator

Usprawniacz

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie  specjalistów   
rynkowych

Specjalizacja skierowana na użytkownika finalnego

Specjalizacja pionowa

Specjalizacja według rozmiaru klienta

Specjalizacja nakierowana na obsługę
konkretnego klienta

Specjalizacja geograficzna

Specjalizacja produktów

Specjalizacja według kryterium cech produktów

Specjalizacja polegająca na wykonywaniu produktów
na zamówienie

Specjalizacja jakościowo-cenowa

Specjaliści usługowi

Specjaliści kanału dystrybucji

Źródło: Ph. Kotler. Marketing

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Właściwości atrakcyjnej niszy 
rynkowej

Posiada wystarczający rozmiar i siłę nabywczą, aby
stać się zyskowną.

Posiada perspektywy wzrostu.

Nie interesują się nią duże firmy.

Firma posiada odpowiednie
umiejętności i środki, aby doskonale obsługiwać
daną niszę.

Firma może bronić się przed atakami dużych 
konkurentów dzięki dobrej reputacji u klientów.

Źródło: Ph. Kotler. Marketing

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie konkurencji w różnych 
fazach rozwojowych rynku

strategie marketingowe wejścia na rynek,

strategie marketingowe na rynku 

wzrostowym,

strategie marketingowe w fazie dojrzałości 

rynku,

strategie marketingowe wyjścia z rynku.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie wejścia na rynek

Dylemat wejścia: pionier czy naśladowca?

R

e

n

to

w

n

o

ś

ć

Czas wejścia

„first mover 

advantage”

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie wejścia na rynek

Dylemat wejścia: pionier czy naśladowca?

U

d

zi

a

ł 

w

 r

y

n

k

u

 w

 %

„pionierzy

„wcześni 

naśladowc

y”

„późni 

naśladowc

y”

30 %

21 %

15 %

Przedsiębiorstwa, które przetrwały 
do fazy dojrzałości rynku, zdobyły 
różne udziały w rynku

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie wejścia na rynek – 
PIONIER

Strategia pioniera – korzyści:

wybór atrakcyjnego segmentu i pozycji na rynku,

definiowanie reguł gry,

zdobycie pozycji lidera w świadomości klientów,

wykorzystanie w przyszłości uprzywilejowanej 
pozycji w budowie relacji z klientami,

osiągnięcie efektów skali, doświadczeń, rentowności,

zabezpieczenie zasobów rzadkich, niezbędnych przy 
produkcji, dystrybucji produktu.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie wejścia na rynek – 
PIONIER

Strategia pioniera – rodzaje:

strategia niszy rynkowej,

strategia penetracji rynku 
masowego,

strategia zbierania śmietanki i 
wycofywania się.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie konkurencji na rynku 
wzrostowym

liderzy 

pretendenci

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie konkurencji w fazie 
dojrzałości rynku

Strategie utrzymania udziału w rynku 

bez zmiany jego wielkości:

utrzymanie i zabezpieczenie udziału 
w rynku,

stymulowanie dodatkowego wzrostu 
sprzedaży.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie konkurencji w fazie 
wyjścia z rynku

strategia zbierania żniw,

strategia utrzymania udziałów w 
rynku,

strategia korzystnego przetrwania,

strategia niszy rynkowej.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Wybór strategicznego sposobu 
postępowania rynkowego

Kształtując strategię konkurencji 

przedsiębiorstwo musi podjąć 

decyzję co do sposobu postępowania 

na wybranym rynku docelowym.

Może przyjąć dwa sposoby:

defensywny lub

ofensywny.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Wybór strategicznego sposobu 
postępowania rynkowego

Ofensywny – w ramach wybranego rynku 

docelowego (rozpoznanie potrzeb i preferencji 

nabywców, by wiedzieć jak je kształtować oraz 

kreować nowe potrzeby oraz jak różnić się od 

konkurentów)

Defensywny – w ramach wybranego rynku 

docelowego (dostosowywanie działalności 

przedsiębiorstwa i jego oferty do istniejących 

preferencji i potrzeb nabywców oraz działanie, 

by postrzegali oni produkt jako nie gorszy od 

konkurentów).

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Postępowanie defensywne vs. 
ofensywne

Wybór uzależniony od:

określenia charakteru i fazy rozwojowej rynku 

docelowego,

stopnia zróżnicowania oczekiwań nabywców,

zmian w strukturze rynku i postępowania 

konkurentów na rynku docelowym, 

pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa na rynku 

docelowym,

źródeł przewagi konkurencyjnej, którymi dysponuje 

przedsiębiorstwo,

celów i wartości przedsiębiorstwa.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie obronne

Polegają na obronie przez przedsiębiorstwo 

osiągniętej pozycji rynkowej.

Strategie obronne są preferowane przez 

przedsiębiorstwa, które mają najwięcej do 

stracenia

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie agresywne (ataku)

Związane są ze zdobyciem udziałów w 

rynku, poprawą pozycji rynkowej 

względem konkurentów.

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

Strategie wobec konkurentów – 
inne podziały

Rodzaje strategii:

frontalna konfrontacja (konkurencja 

czołowa),

selektywne oddziaływanie,

omijanie konkurentów,

strategie kooperacji,

strategie kooperencji,

unikania konkurencji (wycofania się)

© prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

background image

TO WARTO PRZECZYTAĆ

Cardona P., Rey C. Zarządzanie poprzez misję. Wolters Kluwer Kraków 2009

Dworzecki Z. (red.) Przedsiębiorstwo kooperujące. Euroexpert Warszawa 2002

Dworzecki  Z.,  Romanowska  M.,  Przedsiębiorstwo  w  otoczeniu  globalnym.  SGH,  Warszawa 

2008

Fung  V.K.  Fung  W.K.  Wind  Y.  Konkurowanie  w  płaskim  świecie.  Wyd.  Akademickie  i 

Profesjonalne Warszawa 2008

Hamel G. Prahalad C.K. Przewaga konkurencyjna jutra. Business Press  Warszawa 1999

Gierszewska  G.  Romanowska  M.  Analiza  strategiczna  przedsiębiorstwa,  wyd.  3.  PWE 

Warszawa 2007

Historia Ikea. Ingvar Kamprad rozmawia z B. Torekullem. W&Media. Kraków 2005

Kay J., Podstawy sukcesu firmy. PWE, Warszawa 1996

Kim W.Ch., Mauborne R. Strategia błękitnego oceanu. MT Biznes, Warszawa 2006

Kotler  Ph.  Caslione  J.A.  Chaos.  Zarządzanie  i  marketing  w  erze  turbulencji.  MT  Biznes 

Warszawa 2009

Obłój  K.  Strategia  organizacji.    W  poszukiwaniu  trwałej  przewagi  konkurencyjnej.  PWE 

Warszawa 2001

Pierścionek Z. Strategie konkurencji i rozwoju przedsiębiorstwa. PWN Warszawa 2003

Porter M.E. Porter o konkurencji. Warszawa 2001

Ries  A.  Koncentruj  się.  Strategiczny  klucz  do  przyszłości  Twojej  firmy.  Prószyński  i  S-ka   

Warszawa 1999

Romanowska M. Planowanie strategiczne w przedsiębiorstwie. PWE Warszawa 2008 

Slater R. Dekada Wal-Marta. Difin Warszawa 2009

Slywotzky A.J. Morrison D.J. Andelman B. Strefa zysku. PWE Warszawa 2000

Szablewski  A.  Tuzimek  R.  (red.)  Wycena  i  zarządzanie  wartością  firmy.  Poltext  Warszawa 

2005

Trout J., Rivkin S., Wyróżnij się lub zgiń, Wyd II. IFC Press, Kraków 2001

Welch J., Welch S.. Winning – znaczy zwyciężać. EMKA Warszawa 2005 

Wrzosek W. (red) Strategie marketingowe, PWE, Warszawa 2005

 


Document Outline