Szczepienia ochronne

Szczepienia ochronne

• Obrona przed chorobami zakaźnymi, wirusowymi i 

bakteryjnymi. Nie jest to lek, który podaje się osobie gdy ta 

jest już zainfekowana. 

• Szczepionka to preparat, który zawiera w swoim składzie 

antygeny drobnoustroju wywołującego daną chorobę. Tym 

antygenem są zazwyczaj bardzo słabe bakterie, wirusy lub 

ich części. Nie są one w stanie zagrozić zdrowiu człowieka, 

jednak organizm ludzki, widząc ich obecność zaczyna 

produkować specjalne przeciwciała, które mają go zwalczyć. 

• Wyprodukowane w ten sposób przeciwciała zostają w 

organizmie na bardzo długo (nawet na zawsze). 

• W ten sposób organizm nabywa odporności na dany szczep 

bakteryjny lub wirusowy. Szczepienie zapewniają nam więc 

długofalową ochronę. 

Szczepienia ochronne

• Współczesne szczepionki można podzielić ze względu na rodzaj 

antygenu użytego do produkcji szczepionki oraz składu szczepionki. 

• W przypadku antygenu użytego do produkcji szczepionki 

wyróżniamy następujące rodzaje:

- żywe (atenuowane) - są to żywe bakterie wprowadzane do 

organizmu. Bakterie te jednak są znacznie osłabione lub wręcz 

pozbawione właściwości chorobotwórczych. Z tego względu nie 

zagrażają one zdrowiu człowieka, ale sama ich obecność w 

organizmie powoduje wytwarzanie przeciwciał do ich zwalczenia.

- zabite (inaktywowane) -  martwe drobnoustroje. Jest to 

zdecydowanie bardziej bezpieczna szczepionka niż ta która zawiera 

żywe drobnoustroje.

Pod względem składu szczepionki wyróżniamy następujące jej 

rodzaje:

- monowalentne - szczepionki zawierają w sobie tylko jeden rodzaj 

bakterii. Ich użycie prowadzi więc do uodpornienia się tylko na jeden 

szczep bakterii.

- poliwalentne - tutaj mamy do czynienia ze szczepionkami 

zawierającymi kilka rodzajów szczepów bakteryjnych na raz.. 

Negatywne skutki szczepień

• Szczepienia a autyzm oraz inne  choroby przewlekłe. Teoria ta 

nie została jednak do dnia dzisiejszego udowodniona naukowo.

• Znanych jest kilka negatywnych reakcji, jakie mogą 

towarzyszyć po podaniu szczepionki. 

• Najważniejsze z nich to:

- zaburzenia snu, gorączka, obrzęki miejsc w które podana była 

szczepionka, wysypka lub ogólne zaburzenie układu 

koordynacji ruchu.

- niekiedy po podaniu szczepionki przeciwko odrze obserwuje 

się u małych dzieci małopłytkowość

- szczepienie przeciwko BCG może wywołać odczyny węzłowe

- szczepienie przeciwko krztuścowi może prowadzić do 

odczynów neurologicznych

Reakcje po podaniu szczepionki, przemijające 

• Wyjątkiem od reguły jest szczepienie przeciwko odrze, Reakcja 

negatywna może się pokazać nawet po dwóch, trzech 

tygodniach od daty szczepienia. 

Szczepienia oboiwązkowe

• Obowiązek szczepienia małych dzieci. 

• Lista szczepień zwiększała się wraz z rozwojem medycyny i 

powstawaniem nowych rodzajów szczepionek 

• Szczepienia obowiązkowe są finansowane przez Ministerstwo 

zdrowia, 

• Szczepionki skojarzone, nie są refundowane. 

• Szczepionka skojarzona zawiera w sobie kilka rodzajów (ok.. 

5-6) różnych antygenów. W ten sposób możemy ograniczyć 

liczbę zastrzyków do 3, a nie 16 jak to ma miejsce w 

tradycyjny sposób. 

• Od 2007 roku w Polsce obowiązuje nowa lista szczepień 

obowiązkowych. 

• Szczepienia te mają uchronić dzieci przed następującymi 

chorobami: gruźlica, błonica, krztusiec, tężec, odra, różyczka, 

świnka, wirusowe zapalenie wątroby typu B oraz zakażenia 

wywoływane przez Haemophilus influenzae typ B (Hib). 

Szczepienia zalecane

Do szczepień zalecanych należą:

- szczepienia przeciwko pneumokokom i 

meningokokom typu C. 

    - szczepienia przeciwko ospie wietrznej

- szczepienia przeciwko rotawirusom

- szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu 

wątroby typu A (w pakiecie obowiązkowym 

znajduje się typ B)

- szczepienie chroniące przez zapaleniem opon 

mózgowych wywołanym przez ukąszenie kleszczy

- szczepienie przeciwko grypie.

Są to podstawowe szczepienia, które powinno 

przejść każde dziecko

Szczepienia ochronne

• Nieustannie prowadzone są badania mające na 

celu tworzenie zupełnie nowych szczepionek. 

• Na świecie co roku pojawiają się zupełnie nowe 

mutacje wirusów i bakterii( ptasia grypa, świńska 

grypa)

• Wirus grypy. Szczepionka zawiera 

najpopularniejsze szczepy wirusów wywołujących 

tę chorobę. Nie zawiera jednak szczepów nowych  

• Nowsze szczepionki: przeciwko pneumokokom, 

meningokokom i rotawirusom. 

• Jednym z nowszych osiągnięć jest szczepionka 

przeciwko onkogennym typom wirusa 

brodawczaka ludzkiego, który prowadzi do 

powstawania raka szyjki macicy.