Slajd 1

CHOROBY NACZYNIOWE

MÓZGU

• Krwawienie podpajęczynówkowe
• Tętniaki tętnic mózgowych
• Naczyniaki

Krwawienie podpajęczynówkowe

• Definicja

Nagłe, samoistne przedostanie się krwi do

przestrzeni płynowych mózgu znajdujących się

pomiędzy oponą pajęczą a miękką, rzadziej do

tkanki mózgowej i komór

• Epidemiologia

dotyczy osób w okresie aktywności

częstość wzrasta z wiekiem, szczyt 50 r.ż.
80% SAH to 40 - 65 r.ż., 15% to 20 - 40 r.ż.

5% poniżej 20 r.ż. i 0,5% poniżej 10 r.ż.
nieco częściej mężczyźni (3:2)

Krwawienie podpajęczynówkowe

Krwawienie

podpajęczynówkowe

• Epidemiologia

- w momencie krwotoku ginie połowa chorych,
- z tych co przeżywają do aktywności

zawodowej wraca nie więcej niż 30%

- ryzyko SAH najwyższe w trzecim trymestrze
ciąży
- SAH odpowiedzialny za 6-25% zgonów
ciężarnych

Krwawienie

podpajęczynówkowe

• Przyczyny



60 do 80% - pęknięcie tętniaka



pęknięcie naczyniaka



idiopatyczne (nieznanego pochodzenia)



krwawienie z powodu guza



nadciśnienie tętnicze



pourazowe

Krwawienie podpajęczynówkowe

• Objawy kliniczne

nagły silny ból głowy (pierwszy tego typu

w życiu)

nudności, wymioty

- zaburzenia przytomności różnego stopnia

- sztywność karku i inne objawy oponowe

rzadko objawy ogniskowe

- intervalum lucidum

- napad padaczkowy

Krwawienie

podpajęczynówkowe

• Rozpoznanie opieramy na:

- Wywiadzie (jeśli możliwy do

zebrania)

- Badaniach obrazowych – TK i MRI
- Punkcji lędźwiowej- stosowana

rzadziej

Krwawienie

podpajęczynówkowe

• Klasyfikacja ciężkości krwawienia i

ryzyko zgonu

Skala Hunta i Hessa (H&H):

I grupa – przytomni, niewielkie bóle głowy,

nieznaczna sztywność karku, bez

ogniskowego uszkodzenia mózgu

II grupa – przytomni, silne bóle głowy,

zaznaczona sztywność karku, ewentualnie

porażenie nn. czaszkowych, bez

uszkodzenia ogniskowego mózgu

Krwawienie

podpajęczynówkowe

Skala Hunta i Hessa:

III grupa – podsypiający, wyraźne objawy

oponowe, objawy ogniskowego

uszkodzenia mózgu

IV grupa – nieprzytomni, zespół oponowy

wyraźny, ogniskowe uszkodzenie mózgu i

zaburzenia wegetatywne

V grupa – śpiączka, zaburzenia

wegetatywne, zaburzenia oddychania,

sztywność odmóżdżeniowa

Krwawienie

podpajęczynówkowe

• Postępowanie lecznicze
Ustalamy na podstawie wstępnego badania

i przydzielenia chorego do odpowiedniej
grupy wg H&H

-zabezpieczyć podstawowe funkcje życiowe
-zabezpieczyć przed ponownym krwawieniem
-ustalić przyczynę krwawienia
-wdrożyć leczenie przyczynowe krwawienia
-zabezpieczyć przed powikłaniami

Krwawienie

podpajęczynówkowe

• Powikłania



ponowne krwawienie
- 4% pierwsze 24h
- 19% pierwsze 2 tygodnie
- największe ryzyko ponownego krwawienia: 1 doba i między 7 a

10 dobą
- ryzyko ponownego krwawienia u chorych nie leczonych

operacyjnie wynosi: w pierwszym miesiącu 65% a pierwszych 2

miesiącach 80%
- ponowne krwawienie znacząco pogarsza rokowanie i kończy się

śmiertelnie w 40 do 80% przypadków



skurcz naczyniowy i objawowy skurcz naczyniowy (DID)
- skurcz naczyniowy dotyczy 70% chorych po SAH
- objawowy skurcz naczyniowy dotyczy 30% chorych po SAH
- reguła części trzecich: U 2/3 chorych po SAH rozwinie się skurcz

naczyniowy, a u 1/3 pacjentów objawowy skurcz naczyniowy (DID).

U chorych z DID 1/3 zginie, 1/3 będzie miała utrwalony ubytek

neurologiczny, a u 1/3 uzyska się całkowity powrót do zdrowia.

Krwawienie

podpajęczynówkowe

• Powikłania



pokrwotoczne wodogłowie
- ostre w ciągu 24h po SAH u 20% chorych
- późne czy przewlekłe u 10% chorych



padaczka
- do 25% chorych po SAH zwłaszcza pochodzenia z MCA



hiponatremia
- dotyczy od 10 do 34% chorych
- związana z podwyższonym poziomem ANF i hipersekrecja

SIADH



zatorowość płucna



„wrzód stresowy”

Krwawienie

podpajęczynówkowe

• Postępowanie przy przyjęciu chorego

- bezwzględny zakaz wstawania z łóżka !!!
- kontrola RR – utrzymanie ciśnienia krwi rzędu 150/90 mmHg
- leki p-bólowe: unikać NLPZ a jeśli już je stosujemy to razem z IPP
- leki uspakajające: mieszanka lityczna co 6h
- leki p-krwotoczne: EACA 3x2 amp (uwaga – zwiększa ryzyko

wodogłowia), ewentualnie osocze gdy parametry krzepnięcia są
niewłaściwe

- odstawić leki hamujące krzepnięcie: aspirynę, acenokumarol itp.
- nawodnienie chorego 3 – 3,5 l płynów na 24 h wraz z odwadnianiem –

bilans zerowy

- profilaktyka zaparć i kaszlu
- wykonanie diagnostyki naczyniowej: angio-TK, angio-MRI, angiografia

DSA

CHOROBY NACZYNIOWE

MÓZGU

• Krwawienie podpajęczynówkowe
• Tętniaki tętnic mózgowych
• Naczyniaki

Tętniaki tętnic mózgowych

• Definicja

Tętniak (

łac. aneurysma

- poszerzenie):

- nieprawidłowe miejscowe poszerzenie

ściany naczynia krwionośnego (tętnicy)

spowodowane jej defektem, chorobą

lub urazem

Tętniaki tętnic mózgowych

Podział

•

workowate (saccular)

•

wrzecionowate (fusiforme)

Tętniaki tętnic mózgowych

Lokalizacja tętniaków

- w 85% dotyczą przedniej części koła tętniczego Willisa
- w 15% są zlokalizowane w obrębie tylnej części koła Willisa (tzw.

układ kręgowo-podstawny)

Procentowy udział poszczególnych tętnic:

- 35% wszystkich tętniaków powstaje na tętnicy łączącej
przedniej
- 30% wszystkich tętniaków powstaje na tętnicy szyjnej
wewnętrznej
- 20% wszystkich tętniaków powstaje na tętnicy mózgu
środkowej