Slajd 1

Młodzież

Kategoria społeczna ludzi w wieku 14 - 20 lat,

będących do pewnego momentu pod opieką

opiekuna prawnego, najczęściej rodzica.

Pod względem faz rozwoju człowieka przyjmuje się

granice wiekowe dla młodzieży między 11 a 19

rokiem życia.

Różne organizacje przyjmują różne kryteria wiekowe

- przykładowo, do Związku Socjalistycznej

Młodzieży Polskiej należeć mogą osoby od 15 do

35 roku życia.

Młodzieży przysługują prawa ustalone przez władze

państwa (ograniczone władzą opiekuna).



Zgodnie z oficjalnymi statystykami

rządowymi, w Polsce żyje nieco ponad 11

milionów 400 tysięcy osób poniżej 24 roku

życia w tym ponad 5 milionów młodzieży.

Oznacza to, że młodzi ludzie stanowią w

Polsce około 16% populacji co czyni z

polskiego społeczeństwa jedno z

najmłodszych (obok Słowacji, Irlandii i

Cypru) w całej Unii Europejskiej. Polska

młodzież – co potwierdzają liczne badania

– stanowi nie tylko bardzo liczną, ale

również zróżnicowaną grupę społeczną.

Główne kierunki polityki

wobec młodzieży



Polityka młodzieżowa Polski wyraża się w wielu

uwarunkowaniach prawnych odnoszących się do

młodzieży. Z uwagi na szczególny, międzysektorowy

charakter tej polityki, istnieje stała silna potrzeba do

stworzenia warunków umożliwiających koordynację

działań rządu, instytucji pracujących na rzecz

młodzieży, w tym instytutów badawczych na

uczelniach wyższych i organizacji pozarządowych, w

tym organizacji młodzieżowych. Działania te powinny

być realizowane na poziomie lokalnym, regionalnym i

ogólnokrajowym. Ich oczekiwanym rezultatem jest

poprawa sytuacji młodego pokolenia, szczególnie w

zakresie jego aktywnego udziału w rynku pracy i

uczestnictwa w życiu społecznym i politycznym.



Szereg konkretnych postulatów,

celów strategicznych i obszarów

działania został sformułowany w

„Strategii Państwa dla Młodzieży na

lata 2003 – 2012” opracowanej w

Ministerstwie Edukacji Narodowej i

Sportu i przyjętej przez Radę

Ministrów 19 sierpnia 2003 r.

Zasadniczymi celami Strategii

Państwa dla Młodzieży są:



Tworzenie i wyrównywanie szans rozwoju,

samorealizacji młodego pokolenia,



Stwarzanie szans dla rozwoju własnej aktywności

młodego pokolenia,



Przeciwdziałanie marginalizacji młodego

pokolenia,



Rozwijanie międzynarodowej współpracy

młodzieży,



Zbudowanie systemu informacji młodzieżowej,



Kształcenie i doskonalenie zawodowe dorosłych

pracujących z młodzieżą.

Transformacja ustrojowa Polski, jaka

dokonała się po 1989 r., spowodowała wiele

zmian politycznych, gospodarczych i

społecznych, uruchamiając całą falę działań

o charakterze reformatorskim, dotykających

niemal każdej dziedziny życia. Nie ominęła

też sfery edukacji. W centrum uwagi stanęły

też kwestie programów i podręczników

szkolnych.

Otwarcie się bowiem Polski na świat, możliwość

swobodnego

wyjazdu

granicę

podejmowanie

różnorodnych  i  zintensyfikowanych  kontaktów  między-
narodowych,  oddziaływanie  szeroko  propagowanego  hasła
„powrotu  do  Europy”  oraz  coraz  bliższa  perspektywa
wejścia Polski do Unii Europejskiej nie pozostały bez wpływu
na postawy i aspiracje młodzieży, także te, dotyczące nauki
języków obcych. Również i młodzi ludzie mają świadomość,
że  największą  szansę  na  zaistnienie  na  rynku  pracy  mają
znający  języki  obce  specjaliści  z  wyższym  wykształceniem.
Wiadomo  również,  że  to  właśnie  losy  młodego  pokolenia
będą  związane  z  faktem  przynależności  Polski  do  Unii
Europejskiej i wynikających z tego powodu, dla niej właśnie,
zarówno  nowych  szans,  jak  i  zagrożeń.  Te  szanse
wzmacniać

będzie,

oprócz

wykształcenia,

szeroko

rozumiana umiejętność porozumiewania się, w tym również

znajomość języków obcych.

Najważniejszym czynnikiem oddziałującym po 1989 r. było

zrównanie statusu języka rosyjskiego z innymi językami obcymi

nauczanymi w ramach realizowanego w szkołach programu

nauczania.

Spodziewając się gwałtownego „odwrócenia się”

młodzieży od dotychczasowego obowiązku uczenia się począwszy

od szkoły podstawowej języka rosyjskiego oraz słusznie

przewidując nowe potrzeby w związku z politycznymi

przemianami otwierającymi Polskę na Zachód, specjaliści

wskazywali na konieczność jak najszybszego wykształcenia 20

tys. nauczycieli języków zachodnioeuropejskich. Powołano

nauczycielskie kolegia języków obcych, mające w ciągu trzech lat

wykształcić nowe, młode kadry, w tym także w pewnej części

przekwalifikowanych na nauczanie języków zachodnich

nauczycieli rosyjskiego.

W pierwszych latach transformacji brak nauczycieli, szczególnie

języka angielskiego i niemieckiego, zwłaszcza w szkołach

podstawowych na wsi i w mniejszych ośrodkach miejskich, był

szczególnie odczuwany. Tak więc w wielu wypadkach swobodny

wybór języka obcego był fikcją. Uczniowie nadal uczyli się

takiego języka, jaki oferowała dana szkoła, zwłaszcza w szkołach

podstawowych.

Tabela 1.

Liczba uczących się 4 języków obcych w

szkołach podstawowych i średnich (w tys.)

Język

1986/87

1993/94

1997/98

Angielski

Angielski 269,4

1 669,9

2 333,4

Niemieck

338,1

1 363,9

1 718,2

Rosyjski

3 646,0

2 024,9

1 417,3

Francusk

100,5

271,2

286,5

Czynniki determinujące wybór języków

obcych przez młodzież

1. opiniotwórcza rola rodziców oraz ich wykształcenie,
2. zainteresowania językowe, w przypadku angielskiego i

niemieckiego wysoko skorelowane z wykształceniem

rodziców i znajomością przez nich języków obcych

(zwłaszcza angielskiego),

3. osiągnięcia szkolne z języka polskiego i rosyjskiego

(wówczas najczęściej pierwszym językiem obcym, z jakim

stykała się młodzież w ramach obowiązującego programu

nauczania) miały wpływ na wybór języka angielskiego i

niemieckiego,

4. uczestnictwo w kołach zainteresowań i zajęciach

pozalekcyjnych (chodzi o organizowane wtedy przez

szkoły nadobowiązkowe nauczanie języka obcego innego

niż rosyjski),

5. ocena własnych sprawności językowych ucznia,
6. metody nauczania.

Pomoc finansowa dla studentów

W Polsce funkcjonuje system pomocy materialnej dla młodzieży

studiującej. Głównym źródłem jego finansowania jest budżet

państwa. Uczelnie otrzymują na ten cel dotację (odrębnie na

każdy rok kalendarzowy), której podziału dokonuje rektor w

porozumieniu z uczelnianym organem samorządu

studenckiego. W ramach pomocy materialnej student może

ubiegać się zarówno o świadczenia mające charakter dodatków

mieszkaniowych lub socjalnych, jak i stypendiów za szczególne

osiągnięcia w nauce lub osiągnięcia sportowe. Uzupełniającą

formą pomocy materialnej dla studentów są kredyty

studenckie z dopłatą do oprocentowania z budżetu państwa i

korzystnymi dla studenta warunkami spłaty. Warto zauważyć,

że stypendia, niekiedy połączone z płatnymi programami

praktyk lub staży oferuje coraz więcej prywatnych

przedsiębiorstw; oferta ta jest atrakcyjna z punktu widzenia

młodej osoby, która ma możliwość nabyć doświadczenie

zawodowe jednocześnie poprawiając swoją sytuację materialną

i zwiększając przyszłe szanse na rynku pracy.

Wyrównywanie Szans

Od 2004 roku w Polsce działa Narodowy Program Stypendialny

będący podstawą do tworzenia polityki państwa w zakresie

wyrównywania szans edukacyjnych i projektowania

oddziaływań zmierzających do wzmacniania bodźców

kompensujących pochodzenie społeczne ucznia oraz

wspierania edukacji uczniów mających trudności w nauce.

W Narodowym Programie Stypendialnym zaprojektowano

możliwość realizacji programów rządowych,

ukierunkowanych na wyrównywanie szans edukacyjnych

uczniów i wspieranie rozwoju uczniów zdolnych. W obszarze

wyrównywania szans znajduje się także powierzanie

organizacjom pozarządowym realizacji zadań publicznych

poprzez wsparcie finansowe projektów z zakresu edukacji

pozaformalnej, kształtujących umiejętności liderskie i

umożliwiające naukę języków obcych poprzez udział w

wymianach z młodzieżą zza granicy, jak również działania

na rzecz uczniów cudzoziemskich mieszkających w Polsce i

dzieci Polaków zamieszkałych za granicą.

Współpraca międzynarodowa i

mobilność młodzieży

Działania młodzieży związane z nieformalną edukacją

europejską i doskonaleniem nauki języków obcych

wspierane są przez programy międzynarodowe,

wśród których za najważniejszym i wiodącym

programem w skali całego kraju jest „Młodzież w

działaniu”. Inne programy, oparte na współpracy

bilateralnej, jak Polsko-Niemiecka Współpraca

Młodzieży lub Polsko-Litewski Fundusz Wymiany

Młodzieży wspierają finansowo i merytorycznie

realizację pomysłów młodych ludzi; ich główną rolą

jest rozwijanie przyjaznych stosunków pomiędzy

krajami i inspirowanie młodych ludzi do działań,

które pozwolą na wzajemne poznanie, ustanowienie

długotrwałych kontaktów i przyjaźni.

Utworzony z dniem 1 stycznia 2011 Departament

Młodzieży i Organizacji Pozarządowych w

MEN ma przed sobą ambitne zadanie koordynacji

szeregu działań w różnych obszarach,

składających się na całość tzw. polityki

młodzieżowej (w szerokim, strategicznym ujęciu),

która nadal potrzebuje wypracowania jednolitej,

rozpoznawalnej marki, jak ma to miejsce w

niektórych z krajów członkowskich UE (Niemcy,

Belgia, Finlandia). Należy dążyć do sytuacji, w

których nawet pomimo zmian politycznych

możliwa będzie realizacja strategicznego rozwoju

trwale i strategiczne podejścia do polityki

młodzieżowej.

Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

Od listopada 2008 roku działa pierwszy bezpłatny

ogólnopolski

Telefon Zaufania dla Dzieci i

Młodzieży 116 111,

który będzie służyć

młodzieży i dzieciom potrzebującym wsparcia,

opieki i ochrony. Telefon 116 111 obsługiwany jest

przez wykwalifikowanych psychologów i

pedagogów, którzy są przygotowani nie tylko do

udzielania porad i pomocy w sytuacjach

kryzysowych, ale także do podjęcia interwencji

poprzez współpracę z ogólnopolską siecią

instytucji i organizacji właściwych do

podejmowania takich działań w sprawach osób

niepełnoletnich.

Transformacja ustrojowa, która miała początek w Polsce
pod  koniec  lat  80-tych  przyniosła  ogrom  zmian,  we
wszystkich dziedzinach życia społecznego, politycznego i
gospodarczego.  Bezrobocie  pojawiło  się  jako  jej  bardzo
negatywny  rezultat  i  stało  się  wielkim  problemem
społecznym.

Ograniczyło

zadowolenie

ludzi

pozytywnych  efektów  zmian,  takich  jak  demokracja,
decentralizacja  i  przystąpienie  do  Unii  Europejskiej.  Z
czasem  okazało  się  jednym  z  ważniejszych,  a  być  może
nawet  kluczowym  kryterium  podziału  społecznego  -  na
wygranych i przegranych transformacji. Rynek pracy jest
związany  z  przebudową  systemu  gospodarczego  w
Polsce  i  odgrywa  ważną  rolę  w  jego  stabilizacji.  Proces
tworzenia  gospodarki  rynkowej  wywołuje  istotne  zmiany
w obszarze zatrudnienia. Zmiana charakteru rynku pracy
objawia  się  niestety  bezrobociem.  Obecny  poziom
bezrobocia  w  Polsce  jest  postrzegany  jako  zbyt
wygórowana cena przekształceń systemowych.

Wyróżnia się następujące rodzaje bezrobocia:

technologiczne, koniunkturalne, frykcyjne i

strukturalne. Jednak w nowszej literaturze dokonuje się

podziału na bezrobocie dobrowolne i przymusowe.

Przyczyn pojawienia się bezrobocia dobrowolnego należy

szukać po pierwsze w wysokich płacach realnych w

stosunku do poziomu równowagi. Przy danym poziomie

płacy realnej pracownicy nie są skłonni podjąć pracy.

Druga przyczyna leży w polityce socjalnej państwa

(podwyższone zasiłki dla bezrobotnych, opieka społeczna

i inne pomoce). Fakt ten powoduje, że ludzie są bardziej

wybredni przy podejmowaniu pracy. Bezrobocie

przymusowe to takie, gdy przy danym poziomie płacy

realnej pracownicy nie są w stanie znaleźć pracy, mimo

gotowości jej podjęcia. Jeżeli chodzi natomiast o czas

trwania bezrobocia to bezrobocie możemy podzielić na

krótko i długookresowe (chroniczne).

Bezrobocie cykliczne (koniunkturalne) spowodowane jest

przez okresowe spadki koniunktury gospodarczej.

Bezrobocie frykcyjne (przejściowe) to stan czasowej

dezaktywizacji zawodowej, wywołanej przejściowym

niedostosowaniem podaży kadr i popytu na nie w określonym

przekroju. Bezrobocie frykcyjne nie jest spowodowane brakiem

stanowisk pracy, występuje ono także w warunkach

równowagi na rynkach pracy. Jest rezultatem działania

czynników rynku pracy oraz wolności zmiany pracy i wyboru

stanowiska pracy.

Bezrobocie strukturalne to stan gdy pracownicy tracą pracę

na skutek wprowadzania nowych technologii i zmian w

strukturze gospodarki. Siła robocza jest wówczas

nieprzystosowana do zaistniałych zmian pod względem

własnych kwalifikacji zawodowych. Bezrobocie strukturalne

może być również wywołane przez warunki geograficzne,

przemiany demograficzne w zasobach pracy i zmiany popytu

konsumpcyjnego .

Bezrobocie młodych wywołuje bardzo

groźne skutki społeczne i przeważnie trwałe

zmiany w psychice młodych. Sprzyja

frustracji, kreuje obojętność, hamuje rozwój

osobowości, obniża aspiracje edukacyjne,

wywołuje lęk o przyszłość. Przymusowa

bezczynność zawodowa i nie uregulowany

tryb życia wyzwalają w młodzieży

zachowania dewiacyjne, które znajdują

ujście w alkoholizmie, narkomanii,

prostytucji i przestępstwach kryminalnych.

Bezrobocie wśród młodych Polaków

W Polsce skala zjawiska nie jest aż tak dramatyczna w

porównaniu do innych krajów UE. Mimo wszystko

bezrobocie wśród młodych Polaków wciąż utrzymuje

się na wysokim poziomie 24,9% (spadek z 26,4%

zanotowanych w styczniu 2012 roku). Jedną z wielu

przyczyn tak wysokiego bezrobocia wśród młodych

może być problem niedopasowania kompetencyjnego

młodych do oczekiwań pracodawców. Dotyczy to

zarówno niedopasowania w zakresie wiedzy uzyskanej

np. w toku studiów, jak i kompetencji i umiejętności

ukształtowanych na kolejnych etapach edukacji.

Pracodawcy skarżą się na brak takich kompetencji u

młodych jak umiejętność pracy w zespole, czy też

umiejętności komunikacji.

W Polsce bezrobocie wśród młodych

ludzi zbliża się do 30 proc. W

Hiszpanii i w Grecji już dawno

przekroczyło 50 proc. - wynika z

danych Eurostatu.

Liczba młodych ludzi pozostających bez

pracy wciąż bije kolejne rekordy. Średnia

stopa bezrobocia w Unii Europejskiej

wynosi 22,5 proc., w samej strefie euro

odrobinę mniej, bo 21,6 proc. Organizacja

Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

(OECD) w ostatnim raporcie o rynku pracy

młodych prognozuje, że przynajmniej

przez dwa lata nie ma co liczyć na

odczuwalny spadek bezrobocia.

Emigracja w okresie transformacji

Polska od wielu lat była o silnej przewadze

emigracji.

Charakterystyczną

cechą

emigracji.

Charakterystyczną

cechą

emigracji lat 90-tych było niewątpliwie

stopniowe zmniejszenie się i stabilizacja na

dość niskim poziomie współczynników

emigracji trwałej (z 10-12 osób na 10 tys.

Ludności w latach 80-tych do około 7 osób

na 10 tys. Ludności w 2000 roku). Nasiliły

się

wyjazdy

sezonowe

okresowe,

się

wyjazdy

sezonowe

okresowe,

zwłaszcza

początkowym

okresie

zwłaszcza

początkowym

okresie

przemian (lata 1989- 1990).

Emigracja współczesna

Trudno określić dokładną liczbę osób, które wyjechały od 2004

roku na emigrację zarobkową, określaną też jako emigracja

czasowa. Pewien obraz dają dane z urzędów imigracyjnych,

ale należy pamiętać, że nie wszyscy się w nich rejestrują

(wg. urzędów w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech,

rejestruje się ok. 60-70% imigrantów).

Dzięki nim można określić, że z Polski wyjechało ok. 1 900 000

- 2 500 000 osób, z czego jednak część powróciła (szacunki

mówiące o osobach przebywających obecnie na emigracji

sięgają liczb 1 700 000 - 2 000 000).

Natomiast sumując wszystkie osoby przebywające na

emigracji na całym świecie, szacunki obejmują ok. 20 mln

osób.

Polacy najczęściej wyjeżdżają do Wielkiej Brytanii

(największe skupiska Polaków to Londyn, Ealing,

Manchester, Birmingham), Irlandii (Dublin, Cork) i do

Niemiec (Zagłębie Ruhry, Berlin, Hamburg, Brema,

Hanower).

Na wyjazd decydowali i decydują się głównie ludzie

młodzi, często mający 19-20 lat i nie więcej niż 29.

Natomiast najrzadziej na wyjazd decydują się osoby,

które ukończyły 45-50 lat. Wedle danych podawanych

przez różne źródła (w tym GUS i dane państw, do których

wyjeżdżamy) częściej pracy za granicą szukają

mężczyźni niż kobiety (np. w Irlandii stanowią oni 58 %

polskiej społeczności).

Większość osób, które wyjeżdżają ma wykształcenie

średnie ogólnokształcące (jest to związane również z

wiekiem, w jakim Polacy decydują się wyjechać),

aczkolwiek niektóre źródła wskazują, że w Irlandii

przeważają jednak absolwenci szkół zasadniczych i

podstawowych. Osoby mające wyższe wykształcenie

stanowią ok. 30% emigrantów.

Bezrobocie na Podkarpaciu

Transformacja ustrojowa w Polsce przyniosła

wiele zmian gospodarczych,

ekonomicznych, społecznych i kulturowych

mających zarówno pozytywne

i negatywne skutki. Jednym z najbardziej

dotkliwych zjawisk, które pojawiło się

w Polsce po 1989 roku jest bezrobocie.

Skutki bezrobocia są różnorodne,

dalekosiężne, odczuwalne zarówno przez

osoby bezrobotne i 4 ich rodziny, jak i przez

całe społeczeństwo. W aspekcie

ekonomicznym można je podzielić na mikro-

i makroekonomiczne.

Bezrobocie na Podkarpaciu dotyka coraz

częściej młode osoby. Szczególnie trudna

sytuacja jest pod tym względem w małych

miasteczkach i we wsiach. Wysokie

bezrobocie na Podkarpaciu to wynik m.in.

upadku wielkich firm, zatrudniających

niegdyś nawet po kilkadziesiąt tysięcy

pracowników, takich jak Zakłady Mięsne

„Nisko”, Zakłady Metalowe „Dezamet” w

Nowej Dębie, czy WSK „Mielec”. Przestały

istnieć Kopalnie i Zakłady Przetwórcze

Siarki „Siarkopol” w Tarnobrzegu.

Skutki makroekonomiczne

to:



utrata produkcji, wynikająca z niepełnego

wykorzystania zasobów ludzkich,;

niewystarczające wykorzystanie „kapitału

ludzkiego”,: obciążenia finansowe ponoszone

przez państwo z tytułu istnienia bezrobocia

Skutki mikroekonomiczne



dotyczą przeważnie poszczególnych

bezrobotnych i ich

bezrobotnych i ich rodzin

. Należy do nich

pogorszenie położenia ekonomicznego,

znajdującego wyraz w obniżeniu standardu

konsumpcyjnego i stopnia zaspokajania potrzeb.

Bibliografia:



Źródło: Eurostat 2007.



Biała księga” młodzieży polskiej. Diagnoza sytuacji młodych

Polaków jako podstawa strategii państwa dla młodzieży,

Warszawa 2004, str. 13.



Grażyna Kowalska „ Bezrobocie polskich rodzin jego

konsekwencje” ; „Edukacja „ 2006 nr 2 str. 20-27



Krystyna Maruszewska „Motyw zarobkowy w polskiej

emigracji okresu przemian społeczno- gospodarczych”



Artykuły

Document Outline