SPAWANIE ŁUKIEM KRYTYM (POD 

TOPNIKIEM) 

SAW- Submerged Arc Welding

Charakterystyka metody
Spawanie  łukiem  krytym  jest  procesem,  w  którym  trwałe 
połączenie  uzyskuje  się  w  wyniku  stopienia  obszaru  spawania  i 
elektrody  ciepłem  łuku  elektrycznego,  jarzącego  się  w  obszarze 
osłoniętym  warstwą  topnika  między  podawaną  w  sposób  ciągły 
elektrodą  topliwą  a  spawanym  przedmiotem.  Podczas  spawania 
łuk spawalniczy nie jest widoczny, nie ma więc rozprysku metalu, 
a  ilość  tworzących  się  dymów  spawalniczych  jest  bardzo  mała. 
Topnik  po  przejściu  w  stan  ciekły  pod  wpływem  ciepła  łuku 
spawalniczego  jest  utrzymywany  nad  obszarem  spawania  w 
czaszy  postaci  żużlowo-topnikowej  tworzącej  komorę  spawania, 
wypełnioną 

gazami 

i 

parami 

metali 

pod 

niewielkim 

nadciśnieniem.  Skład  chemiczny  topnika  jest  tak  dobierany,  aby 
spełniał  funkcje  metalurgiczne  i  spawalnicze,  podobnie  jak 
otulina 

elektrod 

do 

spawania 

ręcznego. 

Jednakże 

w 

przeciwieństwie  do  otuliny  ilość  tworzących  się  gazów  przy 
stapianiu topnika powinna być minimalna, tak by nie następowało 
przebijanie  czaszy  żużlowo-topnikowej  nadmiernym  ciśnieniem 
gazów tworzących się w wyniku reakcji w komorze spawania.

Podstawowe parametry spawania łukiem krytym:
rodzaj i natężenie prądu w A,

•napięcie łuku w V,

•prędkość spawania w m/min,

•średnica elektrody w mm,

•długość wolnego wylotu elektrody w mm,

•grubość i szerokość warstwy topnika w mm,

•kąt pochylenia elektrody lub złącza spawanego w 
stopniach.

Parametry spawania
Dobór podstawowych parametrów spawania łukiem 
krytym jest zwykle prowadzony w celu wykorzystania 
podstawowej cechy tego procesu - dużej wydajności 
spawania. W przypadku materiałów wymagających 
ograniczonej energii liniowej spawania, takich jak stale 
o dużej wytrzymałości, stale austenityczne itd., dobór 
parametrów musi być kompromisem między 
wydajnością spawania a jakością złącza.

Podstawowymi zadaniami topnika są:

•rafinujące oddziaływanie na ciekły metal spoiny,

•regulacja składu chemicznego spoiny,

•zwiększenie jonizacji, a przez to stabilności jarzenia 
się łuku,

•zwiększenie odporności na działanie wilgoci i rdzy,

•formowanie powierzchni lica spoiny.

Spawanie łukiem krytym może być prowadzone 
prądem stałym z biegunowością ujemną lub dodatnią 
oraz prądem przemiennym. Spawanie prądem stałym 
jest najpowszechniej stosowane, gdyż zapewnia 
dokładniejszą regulację

Topnik  jest  dobierany  w  zależności  od  składu 
chemicznego 

materiału 

spawanego, 

materiału 

elektrody  oraz  wymaganych  parametrów  spawania. 
Topniki 

mogą 

być 

neutralne, 

czyli 

nie 

wprowadzające  pierwiastków  stopowych  do  spoiny, 
aktywne,  wprowadzające  do  spoiny  Mn  i  Si  w 
postaci 

żelazostopów, 

oraz 

topniki 

stopowe, 

wprowadzające do spoiny różne pierwiastki stopowe. 
Topniki  produkowane  są  jako  topione  (szkliste), 
aglomerowane i mieszane mechanicznie.