UKŁADY PRZENIESIENIA NAPĘDU

Części maszynowe należy przedstawiać na

rysunkach dokładnie, odwzorowując wszystkie

szczegóły ich budowy i zachowując proporcje

wymiarowe. W wielu jednak przypadkach, jak np.

przy wykonywaniu skomplikowanych rysunków

złożeniowych zachowanie tej zasady zwiększałoby

bardzo pracochłonność rysunków i jednocześnie

zmniejszałoby ich czytelność. Dlatego też Polska

Norma rysunku technicznego maszynowego

przewiduje możliwość rysowania częściej

stosowanych części maszynowych w jednym lub w

dwóch stopniach uproszczenia.

Uproszczenia rysunkowe części maszynowych są w

normach tak dobrane, że im wyższy jest stopień

uproszczenia, tym więcej szczegółów budowy części

pomija się w jej uproszczeniu rysunkowym.

Stopień uproszczenia przyjmuje się w zależności od

podziałki i charakteru rysunku, a mianowicie:



UPROSZCZENIA I STOPNIA

(nazywane w normach

przedstawieniem uproszczonym) stosuje się głównie na

rysunkach wykonawczych części maszynowych.



UPROSZCZENIA II STOPNIA

(nazywane w normach

przedstawieniem umownym) stosuje się na rysunkach

złożeniowych, zwłaszcza wykonywanych w dużym

zmniejszeniu o dużej ilości drobnych części.



Ponadto w normach ujęte są uproszczenia

schematyczne, które są jak gdyby uproszczeniami III

stopnia i które należy wykorzystywać przy rysowaniu

schematów mechanizmów i maszyn.

W uproszczeniu I stopnia połączenia spawane

rysujemy następująco:



W widoku z dołu spoiny

(patrząc od struny przeciwnej do

lica spoiny) krawędzie widoczne rysujemy linią grubą,

niewidoczne — kreskową, a spoinę — cienkimi liniami

kreskowymi (łukowymi). Obrys spoiny pomijamy.



W przekroju poprzecznym

przez spoinę linią grubą

rysujemy zarysy zewnętrzne spoiny oraz krawędzie tych

blach, które nie uległy przetopieniu (patrz przekrój spoiny

pachwinowej). Linią cienką ciągłą rysujemy zarys blach,

które uległy przetopieniu. Przekroje łączonych części

kreskujemy w przeciwnych kierunkach, natomiast obszar

przekroju spoiny możemy zaczernić. Przekrój wzdłuż spoiny

rysujemy tylko w wyjątkowych przypadkach; wówczas

przekrój również możemy zaczernić.



W widoku z góry spoiny

(patrząc od strony układania

spoiny, czyli od tzw. lica spoiny) obrys spoiny rysujemy linią

cienką. Samą spoinę oznaczamy cienkimi krótkimi łukami.

Jeżeli obrys spoiny pokrywa się z krawędzią blachy, to

wówczas rysujemy go linią grubą.



W widoku poprzecznym

(widok z boku) zaznaczamy tylko

istnienie spoiny.

W uproszczeniu II stopnia połączenia spawane

rysujemy następująco:



W widoku z dołu

spoinę rysujemy linią kreskową

cienką, krótkimi łukami.



W przekroju poprzecznym

przez spoinę całą spoinę

zaczerniamy.



W widoku z góry

(patrząc od strony lica spoiny)

widoczne krawędzie oraz linie styku blach rysujemy

linią grubą. Spoinę rysujemy linią cienką krótkimi

łukami.

Spoiny otworowe i bezotworowe



Spoiny otworowe

okrągłe w widoku od strony

lica zaznacza się jak na rys. a.



Spoiny bezotworowe

okrągłe zaznacza się linią

ciągłą cienką w postaci okręgu (rys. b).



Spoiny otworowe i bezotworowe

od strony

przeciwnej licu zaznacza się cienkimi liniami

kreskowymi.



Spoiny otworowe liniowe

rysuje się linią ciągłą

grubą i wypełnia środek łukami za pomocą linii

ciągłych cienkich (rys. c).



Spoiny bezotworowe liniowe

rysuje się linią

ciągłą cienką w sposób pokazany na rys. d, lub

oznacza się linią punktową cienką (rys. f).



W umownym przedstawieniu połączenia

spawanego spoiny czołowe, brzeżne, grzbietowe i

pachwinowe oznacza się linią ciągłą grubą (rys.

e), pozostałe spoiny i szwy spawane - linią

punktową cienką z zaznaczeniem środków

położenia poszczególnych spoin (rys. g).

Oznaczenia spoin



Oznaczenie spoiny składa się ze znaku spoiny oraz z podstawowych wymiarów (w

milimetrach), którymi są: grubość

spoiny, wpisywana z lewej strony znaku spoiny i

długość l spoiny, wpisywana z prawej strony znaku.



Grubością spoiny czołowej jest:

a) grubość części łączonych (rys. a),

b) minimalna odległość od lica spoiny do granicy

wtopienia (rys. b, c).



Grubością spoiny pachwinowej jest wysokość

trójkąta

równoramiennego wpisanego w przekrój poprzeczny

spoiny (rys. d). Wymiar ten można zastąpić długością

boku trójkąta (rys. e), ale wtedy trzeba w oznaczeniu

przed wartością liczbową grubości napisać literę z.



Pod długością

spoiny rozumie się jej długość o pełnych

wymiarach przekroju poprzecznego, czyli czynną długość

spoiny - bez kraterów końcowych.



Wymiaru l można nie podawać, gdy spoina jest ciągła i z rysunku widać jej długość.



Wymiarami podstawowymi spoiny otworowej podłużnej są: szerokość g i długość l

(rys. f), zaś wymiarem podstawowym spoiny otworowej okrągłej i spoiny punktowej

jest jej średnica

(rys. g).

Oznaczanie spoin



Oznaczenie spoiny podaje się na rysunku przy

użyciu linii odniesienia zakończonej strzałką.

Gdy spoina jest jednostronna, jej oznaczenie

podaje się:

a) gdy strzałka wskazuje złącze od strony lica

spoiny

- znak umowny spoiny umieszcza się nad

lub pod półką linii odniesienia, po

przeciwnej stronie linii identyfikacyjnej,

b) gdy strzałka wskazuje złącze od strony

grani

spoiny

- znak umowny umieszcza się pod lub

nad

linią odniesienia, po tej samej stronie

co linia

identyfikacyjna. Strzałka

powinna pokazywać

brzeg zukosowania dla

spoin 1/2V,1/2Y, 1/2U,

przy oznaczaniu spoin

i szwów otworowych i

bezotworowych -

połączenie od strony spoiny.

Oznaczenia spoin dwustronnych

Spoiny złożone (np. dwustronne) oznacza się przez

zastosowanie kombinacji umownych znaków spoin

składowych.

Spoiny złącz krzyżowych oznacza się jak pokazano

przykładowo na rys. d.

Gdy złącze spawane ma mieć po tej samej stronie dwie

kolejno ułożone spoiny, to znaki rodzajów spoin rysuje

się jeden nad drugim, w kolejności układania spoin, i

wymiary każdej spoiny podaje się przy jej znaku (rys.

e), przy czym gdy długość l obu spoin ma być

jednakowa, to podaje się ja tylko raz.

Gdy po obu stronach złącza mają być po dwie spoiny

ułożone symetrycznie, to oznacza się je jak na rys. f.

Wymiary dodatkowe dotyczące przekroju

poprzecznego spoin

a) dla spoin V, 1/2V, Y, 1/2Y (pkty 1, 2, 3)

— odstęp,

— kąt ukosowania,

h —

głębokość ukosowania brzegów;

b) dla spoin

U, J

(pkty 4, 5, 6)

b — odstęp,

— szerokość rowka od strony lica spoiny,

h — głębokość brzegów;

c) dla spoin I (pkty 7, 8)

b — odstęp,

— głębokość wtopu;

d) dla spoin L (pkt 9)

K1 — bok spoiny na przedłużeniu linii

styku,

K2 — drugi bok spoiny;

(jeżeli obydwa boki spoiny są jednakowe,

wpisuje się wymiar K z lewej strony znaku

spoiny);

e) dla spoiny O (pkt

10)

— kąt ukosowania,

h —

głębokość ukosowania.

Dodatkowe znaki używane w oznaczeniach spoin

Niekiedy należy podać na rysunku uproszczonym dodatkowe informacje dotyczące

np. kształtu lica spoiny, czy też jej obróbki po spawaniu. Do lego celu służą

znormalizowane znaki, przedstawione w tabl., umieszczane w oznaczeniu spoiny.

Dodatkowe szczegółowe informacje i wymagania

odnoszące się do spoin umieszcza się w rozwidleniu

linii odniesienia.

Na rys. 1 pokazano przykładowe oznaczenie

spoiny, gdzie: 111 - numeryczne oznaczenie

metody spawania wg ISO 4063. wymagania

jakościowe wg ISO 5817, pozycja spawania

podolna PA wg ISO 6947, elektroda otulona

wg ISO 2560-E512 RR 22.

Podawane informacje oddziela się ukośną

kreską.

W celu wskazania specjalnej instrukcji

spawania można zamknąć rozwidlenie linii

odniesienia za pomocą dodatkowego znaku

(rys. 2).

Document Outline