Sztuka zawarta w dziełach
sztuki:
Zbiór składników, które łącząc się w
sposób uporządkowany tworzą spoistą
całość czyli intuicyjne związki.
Poznanie tych składników jest
podstawowym zadaniem dyscypliny.
Historia sztuki bada:
Naturę związków w określonych
okolicznościach i ich przyczyny.
Zbiory dzień sztuki dostępne w danej
chwili lub budzące nasze
zainteresowanie.
Jest to innymi słowy wydzielenie małych
grup w celach badawczych.
Kryteria porządkowania dzieł
sztuki
Kryteria zewnętrzne w
stosunku do struktury
artystycznej.
Pozwalające
szeregować dzieła
sztuki jako: przedmioty
materialne i wytwory
człowieka.
W tym podobieństwo:
- materiału,
- techniki,
- czasu lub miejsca,
- przynależność do
jednego autora lub
warsztatu
Kryteria odnoszące się
do jakości
artystycznych dzieł.
Podobieństwo
motywów
- formalnych,
- prostych form,
- kompozycji,
- motywów,
- ikonografii,
- tematów.
Kryteria:
Pozwalają na wyjaśnienie, czy zachodzą między
dziełami związki ze względu na cechy materialne i ze
względu
na historyczne okoliczności powstania.
Pozwalają na ujawnienie związków między dziełami,
ale też mówić o sztuce, jako o zbiorze łączących się ze
sobą rozwiązań artystycznych.
Pozwalają dostrzec w dziele konkretne motywy
formalne,
ich kompozycje a także na wyróżnienie w wyobrażonej
rzeczywistości określone przedstawienia, od
najprostszych to jest, motywów ikonograficznych, do
złożonych,
czyli tematów.
Pierwszy zespół kryteriów:
Ujawnienie:
motywów formalnych i kompozycyjnych
motywów ikonograficznych i tematycznych
-
Powtarzają się w dziełach mimo zmiany
ogólnej postaci dzieł.
-
Powtarzalność elementów w różnych
strukturach świadczący o stałości i ciągłości
w szeregu dzieł.
Drugi zespół kryteriów:
Kształtowany przez:
naszą dyscyplinę
wyszukiwanie rodzajów relacji zachodzących pomiędzy
elementami układu
-
relacje można porządkować w zależności od tego,
czy odnoszą się do sposobu ich realizowania,
wartości związanych z wyobrażeniami czy wartości
związanych
z kompozycją
-
zespół pozwala na łączenie ze sobą dzieł o takim
samym lub podobnym stopniu natężenia form
malarskich czy rzeźbiarskich, o podobnych środkach
obrazowania świata czy zagęszczeniach i układach
podstawowych składników kompozycji
Historia sztuki bada:
Naturę związków w określonych okolicznościach i ich przyczyny.
Zbiory dzień sztuki dostępne w danej chwili lub budzące nasze
zainteresowanie.
Jest to innymi słowy wydzielenie małych grup w celach badawczych.
Ciągłość twórczości artystycznej w różnych jakościach
Ciągi różnych pojedynczych jakości lub różnych jakości
występujących w niewielkich zespołach
Typ:
Typowe jest uważane takie dzieło, w którym występują
wszystkie te same podstawowe elementy struktury
i ich zespołów:
○
motywów formalnych i ikonograficznych,
○
tematów,
○
czasem kompozycji
-
typ funkcjonalny to powtarzanie się układu form w związku
z konstrukcją przedmiotu lub budynku o jednym
przeznaczeniu. (np. typ kościoła cysterskiego)
-
typ kompozycyjny to powtarzanie się jakiejś ogólnej i
naczelnej zasady organizacji form w grupie dzieł. (np. typ
bazylikowy,
typ halowy)
Styl:
Styl jest odróżniany a nawet przeciwstawny typowi.
Pojęcia stylowe rodzą się w historii sztuki wówczas,
kiedy związki między dziełami odnajduje się nie na
podstawie wspólnych elementów struktury, a na
podstawie relacji zachodzących w strukturze w tym
relacji ogólnych i tych, które wiążą najbardziej drobne
składniki.
Treści pojęcia stylu wyznaczają najpierw te jakości
dzieł, które wiążą się z systemem relacji zachodzących
w strukturze, a dopiero w drugiej kolejności te, które
odnoszą się do elementów struktury.
Rozpatrywanie ciągów:
jako zjawisko autonomiczne
jako samodzielny system
jako twory człowieka
do pozostałych zjawisk w kulturze
do procesu historycznego z właściwym mu systemem
czasowo-przestrzennym.
Osobną pozycję metodologiczną zajmują ujęcia, które
rozpatrują stosunek między podstawowym dla jakiejś
grupy dzieł zespołem form, a innymi przejawami
kultury danego środowiska.
Taki sposób ujmowania zjawisk artystycznych
pozostaje w ścisłym związku z formułowanym prze
Ernesta Cassirera postulatem pojmowania sztuki, jako
jednej - obok religii, filozofii, literatury, polityki itp. – z
form symbolicznych wyrażających kulturę.
Dyrektywy metodyczne:
Należy dążyć do ustalenia tego, jakie elementy
tradycji artystycznej były rzeczywiście znane twórcy,
albo chociaż prawdopodobieństwa znajomości
określonych rozwiązań.
Należy dążyć do uchwycenia konkretnej postaci, w
jakiej poszczególne wątki były twórcy dostępne