Podstawowe zagadnienia 
związane z ochroną 
środowiska

Zarządzanie środowiskiem
wykład

Wybrane problemy 
środowiskowe

•

Globalne ocieplenie

•

Uszczuplenie warstwy ozonowej

•

Odpady

•

Kwaśne opady atmosferyczne

•

Ścieki

•

Wycinanie lasów

•

Ginące gatunki roślin i zwierząt

•

Zasoby wody na świecie

•

Zanieczyszczenie wód

•

Niska emisja

Globalne ocieplenie

Główne gazy cieplarniane

Związek

Związek

Główne źródła 

Główne źródła 

antropogeniczne

antropogeniczne

Siła 

Siła 

oddziaływania 

oddziaływania 

cieplarnianego

cieplarnianego

Para wodna

-

-

Dwutlenek węgla (CO

2

)

Paliwa kopalne, 

produkcja cementu, 

zmiana użytkowania 

terenu

1

Metan (CH

4

)

Paliwa kopalne, uprawy 

ryżu, hodowla zwierząt

23

Tlenki azotu (NO

x

)

Nawozy sztuczne,  

procesy spalania

296

HFC-23 (CHF

3

)

Elektronika, 

chłodnictwo

12 000

HFC-134a (HF

3

CH

2

F)

Chłodnictwo

1 300

HFC-152a (HC

3

CHF

2

)

Procesy przemysłowe

120

Sześciofluorek siarki 
(SF

6

)

Energetyka

22 200

Źródło: [Ochrona biosfery, 
2007]

Topnienie lodowców

Niszczenie raf koralowych

Pożary

W jaki sposób podgrzewamy 
Ziemię?

Huragany

Co tu robi krowa?

Uszczuplenie warstwy 
ozonowej

Główne źródła chloru i 
bromu 
w stratosferze w 1999 r.

Chlor

ek 

metyl

u

16%

CFC-12

32%

CFC-11

23%

Czterochlorek węgla

12%

CFC-113

7%

HCFC

5%

Chloroform

4%

Inne gazy

1%

Emisja 
natural
na

Brofor

m  i 

inne 

gazy

16%

Bromek metylu

27-42%

Halon- 

1211

14%

Bromek 

metylu

5-20%

Halon-

1301

14%

Inne gazy

4%

Emisja naturalna

Źródł

a 

chlor

u

Źródł

a 

brom

u

Źródło: [Fahey, 
2003]

Odpady

Dzikie wysypiska

Śmieci

Kosze na śmieci

Kwaśne opady 
atmosferyczne

Mechanizm powstawania 
kwaśnych opadów 
atmosferycznych

warstwa 
próchnicza
gleba mineralna

skała macierzysta

SO

2

N

O

x

H

2

SO

4

SO

2

HNO

3

H

+

NH

4



3

NO

2

4



SO

















4

3

3

3

NH

H

NH

NO

H

HNO

utlenianie

NO

x

HNO

3

SO

2

opad 

suchy

opad 

mokry

spływ

wpływ na 

roślinność

Wpływ na 

chemizm                 

                             i 

biologię gleb

Wpływ na 

chemizm                 

                             i 

biologię wód

wymywani

e

Źródło: [Ochrona biosfery, 2007]

Skutki kwaśnych opadów

Skutki kwaśnych opadów

Ścieki

Wycinanie lasów

Ginące gatunki roślin i 
zwierząt

koala

Zasoby wody na świecie

Światowe zasoby wody   
      słonej i słodkiej

Źródło: [Ochrona biosfery, 2007]

Zanieczyszczenia wód

Detergenty
Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne
Środki ochrony roślin
Fosforany i azotany
Fenole
Polichlorowane bifenyle
Metale ciężkie
Wody podgrzane
Zasolone wody kopalniane
Inne substancje organiczne
Radioizotopy

•

Człowiek dysponuje ograniczonymi 
zasobami

•

Zanieczyszczenie środowiska

•

Regulacje prawne i konsekwencje nie 
zastosowania się do nich

•

Instrumenty zarządzania środowiskiem

•

Idea trwałego i zrównoważonego rozwoju

•

Sprawiedliwość międzypokoleniowa

•

Nieodwracalność procesów przyrodniczych

WNIOSKI