background image

1

Wykład II-III

Wykład II-III

DYREKTYWA 2004/108/WE 

PARLAMENTU

EUROPEJSKIEGO I RADY EUROPY

Z dnia 15 grudnia 2004 r.

background image

2

DYEKTYWA

DYEKTYWA

DYREKTYWA 2004/108/WE 

PARLAMENTU

EUROPEJSKIEGO I RADY EUROPY

Z dnia 15 grudnia 2004 r.

W sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw 

Członkowskich odnoszących się do 

kompatybilności elektromagnetycznej oraz 

uchylająca dyrektywę 89/336/EWG

background image

3

DEFINICJE

DEFINICJE

Kompatybilność elektromagnetyczna

Oznacza zdolność urządzenia do 

zadowalającego działania w środowisku 

elektromagnetycznym bez powodowania 

nadmiernych zaburzeń 

elektromagnetycznych w stosunku do innych 

urządzeń działających w tym środowisku

                                                                                 

                                    

Dyrektywa 2004/108/WE

Pojęcie Kompatybilności Elektromagnetycznej 

powstało w USA, w latach 60, dla potrzeb 

wyposażenia wojskowego, instalowanego głównie na 

pokładach samolotów i okrętów

background image

4

Zasady nowego podejścia do harmonizacji technicznej i 

Zasady nowego podejścia do harmonizacji technicznej i 

normalizacji

normalizacji

1.

Przedmiotem harmonizacji są wyłącznie przepisy związane z 

       bezpieczeństwem, zdrowiem i ochroną środowiska.

2.

Dyrektywy harmonizacyjne nowego podejścia zawierają 

tylko

       zasadnicze wymagania, natomiast szczegóły techniczne 

zawarte

       są w odpowiednich zharmonizowanych normach 

europejskich (EN),

       których stosowanie jest dobrowolne.

3.

Wyrób, który spełnia wymagania dyrektyw 

harmonizacyjnych i

       oznaczony jest oznakowaniem CE ma prawo być 

wprowadzony na

       rynek dowolnego państwa członkowskiego.

background image

5

Dyrektywa EMC nr 89/336/EEC

Dyrektywa EMC nr 89/336/EEC

Dyrektywa Rady z dnia 3 maja 1989r

w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw 

Członkowskich dotyczącego 

kompatybilności 

elektromagnetycznej

Późniejsze zmiany:

Dyrektywa nr 92/31/EEC z dnia 28.04.1992r, w sprawie 

dostosowania regulacji prawnych państw 

członkowskich w zakresie kompatybilności 

elektromagnetycznej,

Dyrektywa nr 93/68/EEC z dnia 22.06.1993r, 

wprowadzająca jednolite zasady dotyczące 

oznakowania CE,

Dyrektywa nr 91/263/EEC z dnia 29.04.1991r, o 

stopniowym zbliżaniu regulacji prawnych Krajów 

Członkowskich  w  zakresie  telekomunikacyjnych 

urządzeń końcowych z uwzględnieniem wzajemnego 

uznawania ich zgodności.

background image

6

Zawartość Dyrektywy EMC

Zawartość Dyrektywy EMC

Wstęp – uzasadnienie potrzeby wydania dyrektywy

Artykuł 1 – przedmiot i zakres stosowania

Artykuł 2 – definicje

Artykuły 3 – wprowadzenie do obrotu 

Artykuł 4 – swobodny przepływ urządzeń

Artykuł 5– informacja o środkach specjalnych jakie mogą być 

stosowane dla  zapewnienia zgodności z wymaganiami 

ochronnymi

Artykuł 6 – normy zharmonizowane

Artykuł 7 – procedura oceny zgodności aparatury

Artykuł 8 – oznakowanie „CE”

Artykuł 9 – inne znaki oraz informacja

Artykuł 10 – środki bezpieczeństwa

Artykuł 11 – decyzje dotyczące wycofania, zakazu lub ograniczenia 

swobodnego przepływu aparatury

Artykuł 12 – jednostki notyfikowane

Artykuł 13 – instalacje stacjonarne

Artykuł 14 – odwołanie dyrektyw wcześniejszych

Artykuły 15,16,17,18 – przepisy końcowe ( przepisy końcowe, 

transpozycja, wejście w życie, adresaci)

Załącznik I – zawartość deklaracji zgodności z  oznaczeniem CE

Załącznik II -  wymagania dla jednostek notyfikowanych

Załącznik III – przykładowy wykaz podstawowych wymagań 

ochronnych 

background image

7

WSTĘP

WSTĘP

(2) Państwa członkowskie są odpowiedzialne za 

zapewnienie, by radiokomunikacja, w tym odbiór emisji 

radiowych i służba radiokomunikacyjna amatorska 

działająca zgodnie z regulacjami Międzynarodowego 

Związku Telekomunikacyjnego, a także sieci 

telekomunikacyjne i sieci energetyczne, jak również 

urządzenia do nich dołączane, były chronione przez 

zaburzeniami elektromagnetycznymi;

(3) Przepisy Państw Członkowskich zapewniające ochronę 

przed zaburzeniami elektromagnetycznymi powinny 

być zharmonizowane w celu zagwarantowania 

swobodnego przepływu aparatury elektrycznej i 

elektronicznej, bez obniżania uzasadnionego poziomu 

ochrony istniejącego w Państwach Członkowskich

background image

8

WSTĘP

WSTĘP

(4) Ochrona przed zaburzeniami elektromagnetycznymi 

wymaga nałożenia obowiązków na różne podmioty 

gospodarcze. Obowiązki te powinny być nakładane 

uczciwie i skutecznie w celu osiągnięcia takiej 

ochrony;

(15) Wprowadzenie aparatury do obrotu lub oddanie jej 

do użytku powinno być możliwe wyłącznie gdy 

zainteresowani producenci stwierdzili, że taka 

aparatura została zaprojektowana i wyprodukowana 

zgodnie z wymaganiami niniejszej dyrektywy. 

Aparatura wprowadzana do obrotu powinna nosić 

oznakowanie „CE” potwierdzające zgodność z 

niniejszą dyrektywą…;

(21) Należy wprowadzić okres przejściowy by producenci 

i inne zainteresowane strony mogły dostosować się do 

nowych przepisów;

background image

9

Główne postanowienia dyrektywy 

Główne postanowienia dyrektywy 

Artykuł 1

Dyrektywa dotyczy urządzeń, które mogą powodować 

zakłócenia elektromagnetyczne, lub działanie których może być 

utrudnione z powodu tych zakłóceń.

Ustala ona wymagania ochronne w tym zakresie jak również 

odpowiednie

procedury kontrolne.

Artykuł 3

Państwa Członkowskie podejmują wszelkie odpowiednie środki w 

celu zapewnienia, by urządzenia były wprowadzone do obrotu 

lub oddawane do użytku wyłącznie, gdy spełniają wymagania 

niniejszej dyrektywy, jeżeli są odpowiednio zainstalowane, 

konserwowane i użytkowane zgodnie z przeznaczeniem

Artykuł 4

Urządzenia powinny być tak wykonane aby:

     - wytwarzane przez nie zakłócenia nie przekraczały poziomu 

pozwalającego

       innym urządzeniom na pracę zgodną z ich przeznaczeniem,

     - miały poziom odporności na zakłócenia elektromagnetyczne

       wystarczający do umożliwienia pracy zgodnie z 

przeznaczeniem.

background image

10

Główne postanowienia dyrektywy 

Główne postanowienia dyrektywy 

Artykuł 7

Państwa członkowskie powinny zakładać istnienie zgodności z

wymaganiami ochronnymi niniejszej dyrektywy w przypadku urządzeń:

     - które są zgodne z  normami krajowymi, odpowiadającymi normom

       zharmonizowanym,

     - które są zgodne z normami krajowymi, odpowiadającymi 

wymaganiom

       ochronnym wymienionym w art. 4, dopóki w dziedzinach

       objętych przez te normy brak jest norm zharmonizowanych,

     - których zgodność z wymaganiami ochronnymi została 

potwierdzona przez

       certyfikację.

Artykuł 8 – określa procedury oceny zgodności z niniejszą dyrektywą.
Zgodność urządzenia z dyrektywą EMC powinna być poświadczona 

przez

deklarację zgodności EC, wystawioną przez wytwórcę lub 

pełnomocnika, a na

urządzenie powinno być naniesione oznaczenie CE (pod warunkiem, że

jest ono zgodne z innymi dyrektywami, które go dotyczą). 

background image

11

Główne postanowienia dyrektywy

Główne postanowienia dyrektywy

Artykuł 12
Jednostki notyfikowane – Państwa Członkowski 

notyfikują Komisji jednostki, które wyznaczyły do 

wykonywania zadań, o których mowa w załączniku 

III

Jednostki, które spełniają kryteria oceny ustalone przez 

odpowiednie normy zharmonizowane są uważane za 

spełniające kryteria zawarte w załączniku VI, objęte 

takimi normami zharmonizowanymi. Komisja 

publikuje odesłania do tych norm w Dzienniku 

Urzędowym Unii Europejskiej

notyfikowanie – podanie do publicznej wiadomości  

ważnego faktu postanowienia

background image

12

Główne postanowienia dyrektywy

Główne postanowienia dyrektywy

Załącznik I
Deklaracja zgodności EC - pisemne oświadczenie producenta/importera
dotyczące wyrobu elektrycznego spełniającego w sposób udowodniony
wymagane normy europejskie

Zawartość deklaracji zgodności EC:
  - opis urządzenia,
  - powołanie się na  dokumentację na podstawie której deklarowana jest
     zgodność,
  - dane osoby, która jest prawnie upoważniona do składania podpisów w 
     imieniu wytwórcy lub pełnomocnika,
  - miejsce przechowywania certyfikatu badań typu.

Oznaczenie CE – informuje, że wyrób spełnia wymagania
bezpieczeństwa użytkowania i jego otoczenia, określone
w dyrektywach nowego podejścia.

background image

13

Normy zharmonizowane

Normy zharmonizowane

Normy zharmonizowane są to europejskie normy techniczne (EN), 

opracowane

i ustanowione przez jedną z europejskich organizacji 

normalizacyjnych (CEN,

CENELEC lub ETSI), na podstawie mandatu (zlecenia) wydanego 

przez Komisję

Europejską

Wykaz norm zharmonizowanych z dyrektywą EMC

Obwieszczenie prezesa PKN z 29.07.2003r w sprawie wykazu norm

 zharmonizowanych - Załącznik nr 5

(MP nr 46, poz. 693, z 9.10.2003)

Podział norm EMC

  normy rodzajowe - Generic Standards

   (np. PN-EN 50081-1, PN-EN 50081-2, PN-EN 50082-1, PN-EN 

50082-2)

  normy podstawowe - Basic Standards

   (np. PN-EN 61000-3-2, PN-EN 61000-4-2, PN-EN 61000-4-4)

  normy przedmiotowe - Product Standards

- normy grup wyrobów (np. PN-EN 55022, PN-EN 55024)

- normy dotyczące wyrobów (np. PN-EN 60947-5-2, PN-IEC 

1131-2)  

background image

14

Polskie akty prawne dotyczące wdrażania dyrektywy EMC

Polskie akty prawne dotyczące wdrażania dyrektywy EMC

1.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 

02.04.2003r w

       sprawie dokonywania oceny zgodności aparatury 

z zasadniczymi

       wymaganiami dotyczącymi kompatybilności 

elektromagnetycznej

      oraz sposobu jej oznakowania (Dz.U. nr 90, poz. 

848).

2.

Ustawa z 21.07.2000r – Prawo telekomunikacyjne

       (Dz.U. nr 73, poz. 852) wraz z późniejszymi 

zmianami.

W przygotowaniu:
Projekt ustawy o kompatybilności 

elektromagnetycznej.

background image

15

Przegląd metod badań kompatybilności 

Przegląd metod badań kompatybilności 

elektromagnetycznej

elektromagnetycznej

Podział metod

1. Metody pomiarów poziomów emisji 

elektromagnetycznej

     wyrobów
2. Metody badań odporności wyrobów na zaburzenia

    elektromagnetyczne

***

Emisja elektromagnetyczna

 – zjawisko wysyłania 

energii elektromagnetycznej

***

Odporność na zaburzenia elektromagnetyczne

 – 

właściwość

 przyrządu,urządzenia lub systemu, charakteryzująca 

zdolność do działania bez obniżenia jakości w 

obecności 

zaburzenia elektromagnetycznego

                                                                

                                                       (PN-T-01030)

background image

16

Metody pomiarów emisji elektromagnetycznej 

Metody pomiarów emisji elektromagnetycznej 

Rodzaje mierzonych zaburzeń

Ze względu na ich częstotliwość:

zaburzenia 

niskoczęstotliwościowe

zaburzenia 

wysokoczęstotliwościowe

Ze względu na ich charakter:

zaburzenia ciągłe

zaburzenia impulsowe

Ze względu na sposób emisji:

rozchodzące się przez 

przewodzenie

rozchodzące się przez 

promieniowanie

Rodzaje wielkości mierzonych:

napięcia zaburzeń

prądy zaburzeń

natężenie pola zaburzeń

moc zaburzeń

background image

17

Schemat procedur oceny zgodności

Schemat procedur oceny zgodności

background image

18

Dobór norm pod kątem wykazania zgodności z dyrektywą 

Dobór norm pod kątem wykazania zgodności z dyrektywą 

EMC

EMC

Czy istnieją normy krajowe odpowiadające normom zharmonizowanym, 

których

numery zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym EC?

jeśli nie to

Czy istnieją normy krajowe odpowiadające wymaganiom ochronnym 

dyrektywy,

opublikowane w Dzienniku Urzędowym EC?

background image

19

DEFINICJE

DEFINICJE

URZĄDZENIE- oznacza jakąkolwiek aparaturę lub 

stacjonarną instalację;

APARATURA – oznacza każde gotowe urządzenie lub 

ich kombinacje ogólnodostępne na rynku jako 

pojedyncze jednostki funkcjonalne przeznaczone dla 

użytkownika końcowego i które mogą wytwarzać 

zaburzenia elektromagnetyczne, lub na których 

działanie takie zaburzenie mogą mieć wpływ;

a) Komponenty lub podzespoły, które mają być 

zamontowane w aparaturze przez użytkownika 

końcowego i które mogą wytwarzać zaburzenia 

elektromagnetyczne, lub na których działanie, takie 

zaburzenia mogą mieć wpływ;

background image

20

DEFINICJE

DEFINICJE

b) INSTALACJE RUCHOME określone jako połączenie 

kilku aparatur, a i w stosownych przypadkach, 

innych urządzeń przeznaczonych do przenoszenia i 

użytkowania w wielu miejscach;

INSTALACJA  STACJONARNA – oznacza szczególna 

kombinację kilku rodzajów aparatury oraz, w 

stosownych przypadkach, innych urządzeń, które są 

montowane, instalowane i których przeznaczeniem 

jest stałe użytkowanie w z góry określonym miejscu;

ZABURZENIE ELEKTROMAGNETYCZNE – oznacza 

jakiekolwiek zjawisko elektromagnetyczne, które 

może pogorszyć działanie urządzenia. Zaburzeniem 

elektromagnetycznym może być szum 

elektromagnetyczny, niepożądany sygnał lub nawet 

zmiana w samym ośrodku propagacji;

background image

21

DEFINICJE

DEFINICJE

ODPORNOŚĆ – oznacza zdolność urządzenia do działania 

zgodnie z przeznaczeniem bez pogorszenia jakości w 

przypadku wystąpienia zaburzenia 

elektromagnetycznego;

CELE BEZPIECZEŃSTWA – oznaczają cele ochronne 

życia ludzi lub ochrony własności;

ŚRODOWISKO ELEKTROMAGNETYCZNE – oznacza 

wszelkie zjawiska elektromagnetyczne możliwe do 

zaobserwowania w danym miejscu;

POZIOM KOMPATYBILNOŚCI 

ELEKTROMAGNETYCZNEJ – Określony, 

przewidywany maksymalny poziom zaburzenia 

elektromagnetycznego, które może oddziaływać na 

urządzenie lub system pracujący w określonych 

warunkach;

background image

22

DEFINICJE

DEFINICJE

WYPADKOWY POZIOM ZABURZENIA – Poziom 

określonego zaburzenia elektromagnetycznego 

powstały w wyniku superpozycji emisji wszystkich 

urządzeń w danym systemie;

PUNKT PRZYŁĄCZENIE PC – Punkt, w którym ma być 

rozpatrywana kompatybilność elektromagnetyczna;

WSPÓLNY PUNKT POŁACZENIA Z PUBLICZNĄ SIECIĄ 

ZASILAJĄCA PCC – Punkt w publicznej sieci 

zasilającej, do którego rozpatrywany system jest lub 

ma być przyłączony. Inne systemy (odbiorcy) mogą 

być również przyłączani do tego punktu lub w jego 

pobliżu;

WEWNĘTRZNY PUNKT PRZYŁACZENIA IPC – Punkt 

przyłączenia w rozpatrywanym systemie lub instalacji.

background image

23

DEFINICJE

DEFINICJE

ZABURZENIA PRZEWODZONE – zaburzenia 

elektromagnetyczne rozchodzące się wzdłuż 

przewodów elektrycznych;

ZABURZENIA PROMIENIOWANE – zaburzenia 

elektromagnetyczne wysyłane w formie fal 

elektromagnetycznych;

ZAKŁÓCENIE ELEKTROMAGNETYCZNE – obniżenie 

jakości działania urządzenia, kanału transmisyjnego 

lub systemu, spowodowane przez zaburzenie 

elektromagnetyczne;

ODPORNOŚC NA ZABURZENIA 

ELEKTROMAGNETYCZNE – zdolność pracującego 

urządzenia do zachowania swoich właściwości 

poprawnego działania, przy oddziaływaniu 

określonych zaburzeń elektromagnetycznych lub 

umownych sygnałów testowych

background image

24

DEFINICJE

DEFINICJE

PODATNOŚĆ NA ZABURZENIA 

ELEKTROMAGNETYCZNE – reakcja pracującego 

urządzenia na określone zaburzenia 

elektromagnetyczne lub umowne sygnały 

testowe;

WRAŻLIWOŚĆ ELEKTROMAGNETYCZNA – 

właściwość przyrządu, urządzenia lub systemu, 

charakteryzująca niezdolność do działania bez 

obniżenia jakości w obecności zaburzenia 

elektromagnetycznego. Wrażliwość oznacza 

niedostateczna odporność;

OBNIŻENIE JAKOŚCI – pogorszenie użytkowych 

parametrów przyrządu, urządzenia lub sytemu w 

stosunku do parametrów zamierzonych.

background image

25

KLASY ŚRODOWISKA ELEKTROMAGNETYCZNEGO

KLASY ŚRODOWISKA ELEKTROMAGNETYCZNEGO

KLASA 1- Klasa ta dotyczy zasilań chronionych i ma 

poziomy kompatybilności niższe niż poziomy dla sieci 

publicznej. Uzasadnione jest to stosowaniem 

urządzeń bardzo wrażliwych na zaburzenia 

występujące w sieci zasilającej, np.: oprzyrządowanie 

laboratoriów technologicznych, niektóre urządzenia 

automatyki i zabezpieczeń, niektóre komputery itp..

KLASA 2 – Klasa ta dotyczy wspólnych punktów 

połączenia z siecią publiczna PCC oraz 

wewnętrznych punktów przyłączenia IPC w 

środowisku przemysłowym

KLASA 3 – Klasa dotyczy wyłącznie wewnętrznych 

punktów przyłączenia IPC w środowiskach 

przemysłowych zwłaszcza gdy:

-

Główna część odbiorników jest zasilana z 

przekształtników

-

Występują urządzenia spawalnicze

-

Często uruchamiane są silniki dużej mocy

-

Moc odbiorników podlega szybkim zmianom.

background image

26

Procedura pomiarowa

Procedura pomiarowa

1.

Przygotowanie i uruchomienie stanowiska 

pomiarowego

2.

Pomiar tła elektromagnetycznego (dotyczy 

zaburzeń w. cz.)

3.

Uruchomienie badanego obiektu na stanowisku

4.

Wykonanie pomiarów wstępnych w celu 

identyfikacji tych warunków

       i trybów pracy urządzenia, w których poziom 

emisji jest największy

5.

Końcowe pomiary urządzenia

6.

Ocena wyników pomiarów: 

- porównanie zmierzonych wartości z 

wartościami dopuszczalnymi  podanymi w 

określonych normach

- uwzględnienie tła elektromagnetycznego
- uwzględnienie niepewności pomiarów


Document Outline