Mięśnie głowy i
szyi
Mięśnie głowy i
szyi
Mięśnie głowy i szyi
W głowie wyróżniamy 3 grupy mięśni:
-1) mięśnie wyrazowe
-2) mięśnie żucia
-3) mięśnie języka,
gałki ocznej, narządu przedsionkowo-
ślimakowego
Mięśnie wyrazowe
Cechy charakterystyczne:
- mają obydwa przyczepy w skórze
albo jeden z nich znajduje się na
kościach, a drugi w tkankach miękkich;
- ich funkcja jest silnie
związana z emocjami, nadają ludzkiej
twarzy charakterystyczny wyraz, będący
odzwierciedleniem stanu psychicznego-
radość, smutek, złość, śmiech, itp.;
Mięśnie wyrazowe
- układają się wokół naturalnych otworów
twarzy ( w okolicy oka, ust, nosa i ucha),
biorą udział w otwieraniu bądź zamykaniu
szpary powiek i szpary ust, tworzeniu
mowy, przyjmowaniu pożywienia itp.;
- mięśnie wyrazowe( mimiczne) mają
wysoki stopień zróżnicowania
indywidualnego i symetrii;
- wszystkie unerwione są przez nerw
VII;
Mięśnie wyrazowe
I Mięśnie sklepienia czaszki
1)
mięsień
naczaszny
( m. epicranius)
- mięsień potyliczno- czołowy,
ma 2 brzuśce: potyliczny i czołowy;
- mięsień skroniowo-
ciemieniowy; - czepiec
ścięgnisty, jest to wspólne ścięgno dla
wyżej wymienionych mięśni.
Mięśnie wyrazowe
Mięsień
potyliczno-
czołowy
- brzusiec potyliczny- przyczep
początkowy to kresa karkowa najwyższa
kości potylicznej;
- brzusiec czołowy- przyczep
początkowy to skóra rejonu brwi;
Mięsień
skroniowo-
ciemieniowy
,
szczątkowy, biegnie w rejonie
małżowiny usznej;
Mięśnie wyrazowe
Czynność: ustala położenie czepca na
sklepieniu czaszki.
Brzusiec czołowy jest antagonistą
mięśni: okrężnego oka, marszczącego
brwi, podłużnego. Współpracuje z
dźwigaczem powieki górnej, pociągając
powiekę ku górze, wywołuje poprzeczne
bruzdy na czole, nadaje twarzy wyraz
uwagi.
Mięśnie wyrazowe
II Mięśnie okolicy ucha zewnętrznego
-
mięsień
uszny
przedni
,
górny
,
tylny-
są
z reguły mięśniami szczątkowymi,
pociągają małżowinę w jednoimiennym
kierunku.
III Mięsnie otoczenia szpary powiek
-
mięsień
okrężny
oka
, składający się z 3
części:
oczodołowej
,
powiekowej
,
łzowej
;
Mięśnie wyrazowe
Czynność: cz.
Oczodołowa
silnie zamyka
szparę powiek. Pociąga brwi w kierunku
gładzizny, a także ku dołowi- nadaje
twarzy wyraz głębokiego zamyślenia.
Część
powiekowa
powoduje spokojne
zamykanie szpary powiek, a wraz z m.
dźwigaczem powieki górnej sprawia, że
mrugamy. Część
łzowa
obkurcza woreczek
łzowy.
Mięśnie wyrazowe
-
mięsień
marszczący
brwi
; czynność:
nadaje twarzy wyraz cierpienia,
zniecierpliwienia lub złości.
-
mięsień
podłużny
; wraz z mięśniem
marszczącym brwi nadaje twarzy
wyraz groźny, agresywny.
Mięśnie wyrazowe
III Mięśnie otoczenia szpary ust:
1)
mięsień
szeroki
szyi-
pociąga kąty
ust skośnie ku dołowi, nadając twarzy
wyraz płaczliwy;
2)
mięsień
obniżacz
wargi
dolnej-
rozpoczyna się na dolnym brzegu
żuchwy, kończy się- w skórze wargi
dolnej; obniża wargę dolną, uwypukla i
pogrubia;
Mięśnie wyrazowe
3) Mięsień obniżacz kąta ust-
przyczepia się do brzegu żuchwy,
kończy w kącie ust ( w tzw. węźle
mięśniowym kąta ust).
Czynność: pociąga kąt ust ku dołowi i
wygładza bruzdę nosowo- wargową.
Nadaje twarzy wyraz smutku,
cierpienia, niesmaku, przybicia.
Mięśnie wyrazowe
4) Mięsień bródkowy- podnosi uwypuklenie
bródki i wargi dolnej. Nadaje twarzy wyraz
nadąsany( u osób, którym zbiera się na
płacz);
5) Mięsień śmiechowy- poszerza szparę ust,
może wywołać tzw. dołek śmiechowy;
6) Mięsień jarzmowy większy- jest
właściwym mięśniem śmiechu, pociąga kąt
ust ku górze i bocznie.
Mięśnie wyrazowe
7) Mięsień jarzmowy mniejszy- pociąga
wargę górną ku górze i do boku, pogłębia
bruzdę nosowo- wargową.
8) Mięsień dźwigacz wargi górnej i
skrzydła nosa- rozwiera nozdrza oraz
unosi wargę górną;
9)Mięsień dźwigacz wargi górnej- unosi
wargę górną odsłaniając górne siekacze;
Mięśnie wyrazowe
10) Mięsień dźwigacz kąta ust- unosi kąt
ust ku górze i przyśrodkowo;
11) Mięsień policzkowy- służy do
wydmuchiwania powietrza z przedsionka
jamy ustnej ( mięsień trębaczy), przyciska
policzki do zębów, poszerza szparę ust,
chroni błonę śluzową policzka przed
wciśnięciem się między szereg zębów;
Mięśnie wyrazowe
12) Mięsień okrężny ust- jest zwieraczem
szpary ust, może wywijać wargi na
zewnątrz( pocałunek, gwizdanie);
IV Mięśnie otoczenia nozdrzy
1) Mięsień nosowy- część skrzydłowa
rozwiera nozdrza, natomiast część
poprzeczna zwiera je;
2) Mięsień obniżacz przegrody- pociąga
ruchomą część nosa, zwierając nozdrza.
Mięśnie żuchwy
V Mięśnie żucia
-
Działają na staw skroniowo-żuchwowy;
-
Wykonują ruchy w czasie przyjmowania i
rozdrabniania pokarmu;
-
W skład tej grupy wchodzą 4 mięśnie:
- 2 położone po stronie zewnętrznej
żuchwy- m. skroniowy i m. żwacz;
Mięśnie żuchwy
-
2 mięśnie położone po stronie
przyśrodkowej- m. skrzydłowy
przyśrodkowy i m. skrzydłowy boczny
-
Unerwienie tych mięśni pochodzi od
nerwu żuchwowego- V3
Mięśnie żuchwy
1) Mięsień skroniowy- jest największym i
najsilniejszym mięśniem żucia, położonym
w dole skroniowym, który całkowicie
wypełnia, ma kształt wachlarza i podstawą
zwrócony jest ku górze;
Przyczepy: początkowy- kresa skroniowa,
końcowy- wyrostek dziobiasty żuchwy;
Czynność- unosi żuchwę i zaciska zęby,
tylna część cofa żuchwę.
Mięśnie żuchwy
2) Mięsień żwacz- ma dwie części,
powierzchowną i głęboką, które tylko u
góry i z tyłu są wyraźnie oddzielone od
siebie;
Przyczepy: początkowy- łuk jarzmowy,
- końcowy- zewnętrzna powierzchnia
kąta żuchwy;
Czynność- unosi żuchwę i skręca ją
nieznacznie na zewnątrz.
Mięśnie żuchwy
3) Mięsień skrzydłowy przyśrodkowy-
przyczep początkowy znajduje się w
dole skrzydłowym kości klinowej,
przyczep końcowy- wewnętrzna
powierzchnia kąta żuchwy;
Czynność- unosi żuchwę i obraca ją
nieco na zewnątrz.
Mięśnie żuchwy
4) Mięsień skrzydłowy boczny- przyczep
początkowy- skrzydło większe kości klinowej
w okolicy podskroniowej oraz wyrostek
skrzydłowaty kości klinowej, przyczep
końcowy- wyrostek kłykciowy żuchwy i
torebka stawu skroniowo- żuchwowego;
Czynność: obustronny skurcz przesuwa
żuchwę do przodu, jednostronny skręca w
stronę przeciwną.
Powięzie głowy
1) Powięź policzkowo- gardłowa- oddziela
mięsień policzkowy od poduszeczki
tłuszczowej policzka, kieruje się w dół i do
tyłu oraz przechodzi na zewnętrzną
powierzchnię mięśni gardła.
2) Powięź skroniowa- odchodzi od kresy
skroniowej górnej, pokrywa m. skroniowy
i dochodzi do łuku jarzmowego.
Powięzie głowy
3) Powięź przyusznicza i powięź
żwaczowa- rozpoczynają się na łuku
jarzmowym. Powięź żwaczową
pokrywa m. żwacz a ku tyłowi
obydwie powięzie wytwarzają torebkę
dla ślinianki przyusznej. Obie blaszki
ku dołowi przechodzą w powięź
powierzchowna szyi.