SYSTEM FINANSOWY 

WE WSPÓŁCZESNEJ 

GOSPODARCE RYNKOWEJ

 



 System finansowy a system ekonomiczny i 

system społeczny.



 Funkcje systemu finansowego.



 Struktura rynku finansowego:

   - rynkowy system finansowy
   - publiczny system finansowy



 Charakterystyka rynkowego systemu 

finansowego

2

System finansowy a system 

ekonomiczny i system społeczny



System finansowy jest częścią systemu ekonomicznego, a 
ten z kolei stanowi część systemu społecznego 
(społeczeństwa).

System 

społeczny

System 

ekonom.

System 

prawny.

System 

polit.

Inne

systemy

Sfera 

realna

Sfera 

finansowa 

System 

finansowy

Gospodarka

 finans.

podmiotów 

sfery realnej

Rynkowy

system 

finansowy

Publiczny

system 

finansowy

3

System finansowy a system 

ekonomiczny i system społeczny



System finas. jest ściśle powiązany z pozostałymi 
systemami, ale posiada własną specyfikę.



Tym, co wyróżnia syst. finans., jest jego funkcja.



Syst. finans. stanowi mechanizm, za pomocą 
którego świadczone są usługi umożliwiające 

krążenie siły nabywczej w gospodarce

.



Rezultatem istnienia syst. finas. jest 

możliwość 

wytworzenia pieniądza przez niefinansowe 
podmioty gosp. (przedsiębiorstwa i gospodarstwa 
domowe) oraz mozliwość przepływu strumieni 
pieniężnych między nimi

.   

4

System finansowy a system 

ekonomiczny i system społeczny



Sfera realna (sektor realny) a sfera finansowa 
( sektor finansowy).



Sfera realna 

- przedsiębiorstwa i gosp. domowe, 

aspekty rzeczowe (fizyczne) ich funkcjonowania.



Sfera finansowa 

- ta część gospodarki, w kt. 

następuje kreowanie i kreowanie oraz ruch 
strumieni pieniężnych.



Sfera pieniężna pojęciem szerszym od syst. 
finans., bo obejmuje także skutki decyzji 
podmiotów sfery realnej. 

5

Funkcje systemu 
finansowego 



Podstawowa funkcja - współtworzenie i 
umożliwienie  przepływu strumieni pieniężnych.



Funkcje szczegółowe syst. finans.:

   - obniżanie kosztów transakcyjnych,
   - funkcja monetarna,
   - funkcja kapitałowo-redystrybucyjna
   - funkcja kontrolna



Funkcjonowanie syst. fin. ściśle powiązane z 
problematyka rozwoju gosp. Można zatem używać 
pojęcia efektywności także do syst. finas. 

6

Struktura systemu finansowego



Sys. finans. - rynkowy i publiczny.



Syst. rynkowy złożony z 4 części:

    - instrumentów finans.
    - rynków finans.
    - instytucji finans.
    - zasad, według kt. działają powyższe trzy 

ogniwa. 

7

Struktura systemu finansowego



Instrumenty finansowe

 - z formalnego punktu 

widzenia to 

zobowiązania finans

., czyli roszczenia 

dotyczące majątku jednych podmiotów 
gospodarujących w stosunku do drugich.



Dla emitentów instrumenty finas. są 

zobowiązaniami

, a dla ich posiadaczy - 

składnikami majątku

.



W sensie ekon. - instrumenty finans. są swego 
rodzaju 

obietnicami, przyrzeczeniami

. Stąd 

kluczowe znaczenie zaufania do emitenta. 

8

Instrumenty finansowe



Najważniejsze rodzaje instrumentów finans.

1.O charakt. własnościowym i wierzycielskim
   1.1. Własnościowe: akcje zwykłe i uprzywilejowane
   1.2. Wierzycielskie
          1.2.1. Obligacje i papiery krótkoterminowe
           1.2.2. Zabezpieczone i niezabezpieczone
2. O stałym i zmiennym dochodzie
3. Krótko- średnio i długoterminowe
4. Bezpośrednie i pośrednie.
5. Bazowe (rzeczywiste) i pochodne (derywaty, pozabilansowe)
    5.1. Pochodne: terminowe i opcje

  

9

Rynki finansowe



Najważniejsze rodzaje rynków finansowych:

1. Pierwotne i wtórne
2. Powszechnych transakcji finans. i zindywidualizowanych transakcji finans.
    2.1. Zindywid. trans. finans.: depozytowych, kredytowych, 

ubezpieczeniowych.

3. Pieniężne i kapitałowe
    3.1. Pieniężny: międzybankowy i pozabankowy( pozostałe segmenty rynku 

pieniężnego)

    3.2. Kapitałowy: giełdowy i pozagiełdowy
4. Hurtowe i detaliczne.
5. Krajowe i międzynarodowe.
    5.1.  Walutowe (dewizowe): krajowe (narodowe) i zagraniczne 

(międzynarodowe)

    5.2. Eurorynki: pieniężne i kapitałowe.
6. Kasowe (bieżące, natychmiastowe) i terminowe.

10

Najważniejsze rodzaje instytucji 

finansowe, 

podstawowe instrumenty i funkcje

Instytucje

Kreowane instrumenty

Funkcje

A. Instytucje wyłącznie redystrybuujace instrumenty finansowe (pośrednicy pasywni)

1.  Kantory walutowe

2.  Domy maklerskie

3.  Firmy faktoringowe

-

-

-

M, C

C

M,C

B. Instytucje tworzące  instrumenty finansowe (pośrednicy aktywni)

B.1. Instytucje tworzące instrumenty finansowe

4. Towarzystwa ubezpieczeniowe

Polisy ubezpieczeniowe

C, K

5. Fundusze inwestycyjne

    5.1. Tradycyjne

           5.1.1. Zamknięte

           5.1.2. Otwarte

           5.1.3. Inne

     5.2. Emerytalne

      5.3. Venture capital/privat equity

6. Banki inwestycyjne

     6.1. Tradycyjne

     6.2. Współczesne

Akcje

Jednostki uczestnictwa

Udziały, jedn. uczestnictwa, akcje

Polisy emerytalne

Udziały, akcje

C,K

C,K

C

M,C,K

C,K

C,K

C

C,K

B.2. Instytucje tworzące pieniądz

B.2. Instytucje tworzące pieniądz

7. Banki

    7.1. Centralne

    7.2. Komercyjne

Baza monetarne

depozyty

M

M,C,K

M – funkcja monetarna, C – fun kcja kapitałowo-redystrybucyjna, K – funkcja kontrolna

11

Zasady funkcjonowania



Zasady funkcjonowania systemu finans. - reguły 
określające sposób działania instrumentów, 
rynków i  instytucji.



Ogniwa syst. finas. cechuje właściwość zwana 

„kruchością”.

Systemy te mają tendencję do 

niestabilności.



Zasady funkcjonowania - są po to, aby 
uporządkować stosunki rynkowe, są 

środkiem 

ograniczania asymetrii informacyjnej.