Płeć a gotowość do 

uczestniczenia w działaniach 

ryzykownych

Czy kobiety różnią się od mężczyzn skłonnością do 

ryzyka ?

• Uważa się ze mężczyźni różnią się od kobiet 

większą gotowością jeśli chodzi o gotowość do 

uczestniczenia w działaniach ryzykownych. Taki 

wniosek można wysnuć z wielu badań gdzie 

udokumentowane ze właśnie to mężczyźni 

osiągają wyższe wyniki w pomiarach skłonności 

do ryzyka. 

• Przejawem takich zachowań może być na 

przykład uprawianie sportów ekstremalnych, 

brawurowa jazda samochodem, a także 

angażowanie się w niebezpieczne praktyki 

seksualne. Są oni także bardziej niż kobiety 

podatne na rożne używki typu papierosy, 

alkohol.

Jak to można wytłumaczyć 

!?

• Te różnice w gotowości do uczestniczenia w działaniach 

ryzykownych tłumaczone są poprzez dwie koncepcje

• Koncepcja biologiczna - przyczynami istnienia tych różnic 

jest odmienność chromosomalna, różnice płciowe w 

strukturze temperamentu, oraz  zdobywający coraz 

większą popularność pogląd że skłonność do ryzyka jest 

wpisane w męski genotyp.

• Koncepcja społeczna - według badaczy gotowość do 

uczestniczenia  w działaniach ryzykownych jest związana 

z czynnikami socjokulturowymi.  Wiąże się  to z 

przyswajaniem kulturowo ukształtowanych ról płciowych i 

kształtowania tożsamości płciowej. Te dwa czynniki 

wyznaczają dla obu płci odmienne wzorce zachowań w 

sytuacji ryzyka. Uważa się ze ryzykowanie jest związane z 

męskim stylem życia, a mężczyźni odważni i niebojący się 

podjąć umiarkowanego ryzyka sa oceniani wyżej od tych 

którzy preferują być ostrożni. Jednakże nie wolno 

generalizować ze każdy facet jest ryzykantem, oraz z 

wszystkie kobiety preferują zachowania ostrożne.

Problem Badawczy !

• Czy istnieje związek pomiędzy temperamentem, 

płcią biologiczna i płcią psychiczna a skłonnością 
do ryzyka i częstością podejmowania zachowań 
ryzykownych i czy związek ten jest modyfikowany 
przez poczucie umiejscowienia kontroli?

• Jeśli chodzi o narzędzia używane w badaniach 

dotyczących ryzyka, przyjęto dwie zmienne związane z 

podejmowaniem ryzyka: skłonność do ryzyka oraz jej 

behawioralny korelat – częstość podejmowania 

zachowań ryzykownych. 

• Do pomiaru skłonności do ryzyka wykorzystano Test 

preferencji decyzyjnych (TPD). Ten test mierzy 

gotowość do podjęcia ryzyka w hipotetycznych 

sytuacjach problemowych w których cel można 

osiągnąć za pomocna zachowania ryzykownego lub 

bezpiecznego. Druga zmienna zależna – zachowanie 

ryzykowne została zoperacjonalizowane za pomocą 

Testu Zachowań Ryzykownych TZR który mierzy 

deklarowaną przez osoby badane częstość 

angażowania się w zachowanie ryzykowne oraz 

częstość doznawania satysfakcji w powiązaniu z 

zachowaniem ryzykownym. Za zmienne niezależne 

przyjęto płeć biologiczna i psychologiczną

Prezentacja wyników badań.

• Stworzono 3 modele ścieżek 

dotyczących skłonności do 
uczestniczenia w zachowaniach 
ryzykownych – model dla calej grupy, 
dla grupy gdzie były tylko kobiety, 
oraz grupy gdzie byli tylko 
mężczyźni.

Grupa mieszana.

W pierwszej grupie gdzie populacja była cala grupa i 
kobiety i mężczyźni ujawniły się zależności dotyczące 
płci biologicznej, płci psychologicznej oraz 
aktywność, perseweratywność, wrażliwość 
sensoryczna, oraz wytrzymałość – jednak te czynniki 
działają pośrednie kształtując indywidualną 
dyspozycje do ryzykowania. Jedyna zmienna 
bezpośrednie oddziaływującą na skłonności jednostki 
do zachowań ryzykownych jest reaktywność 
emocjonalna. 

Pozytywna korelacja płci biologicznej ze 
skłonnościami do ryzyka wskazuje ze mężczyźni 
wykazywali większą skłonność do zachowania 
ryzykownego – najsilniejszy efekt przyczynowy 
odnotowano dla płci biologicznej a dopiero potem dla 
płci psychologicznej. 

Grupa Damska.

• Wśród czynników wpływających na skłonności 

do ryzykowania u kobiet bezpośredni efekt 
przyczynowy ujawnił się dla aktywności. 
Dodatnia korelacja wskazuje ze cecha ta 
wpływa stymulująco na odczuwaną przez 
badane kobiety skłonności do podejmowania 
ryzyka. 

Grupa męska

• U mężczyzn najsilniejszy bezpośredni efekt 

przyczynowy który motywuje ich do ryzykownych 

zachowań to aktywność, jednak druga cecha jest 

wytrzymałość. Jeśli chodzi o płeć psychologiczna 

to w przypadku mężczyzn oba wymiary kobiecość 

i męskość okazały się wpływać bezpośrednio na 

kształtowanie się określonego poziomu skłonności 

do ryzyka przy czym wymiar kobiecości 

zdecydowanie silniej. Ujemna korelacja skłonności 

do ryzyka z kobiecością wskazuje ze identyfikacja 

z ukształtowanym kulturowo kobiecym wzorcem 

płci dość znacząco osłabia tendencje do 

ryzykowania u mężczyzn a pozytywna korelacja z 

wymiarem męskości podwyższa.

A wiec tak…

• Można postawić tezę ze bez względu na płeć biologiczna  osoby 

identyfikujące się z męskimi wzorcami płci sa bardziej skłonne do 

ryzyka w porównaniu z osobami które z tymi wzorcami się nie 

utożsamiają. 

• Można także stwierdzić iż różnice w zakresie cech związanych z 

skłonnością do ryzyka u kobiet i mężczyzn dotyczą głownie 

czynników powiązanych z tą zmienna negatywną. 

• U kobiet wyraźny negatywny wpływ na podejmowanie ryzyka cech 

temperamentu – reaktywność emocjonalnej i wrażliwości 

sensorycznej. 

• U mężczyzn z kolei czynnikiem osłabiającym skłonności do ryzyka 

jest przede wszystkim wymiar kobiecości płci psychologicznej. 

Wyniki te wskazują ze u kobiet awersja do ryzyka jest wrodzona a u 

mężczyzn jest powiązana z czynnikami społecznymi. 

• Można postawić tezę ze mężczyźni zostali wyposażeni w 

psychologiczne mechanizmy predysponujące ich do angażowania 

się w zachowania ryzykowne, a kobiety do unikania ich. Jednakże 

inwidualny poziom tych skłonności jest modyfikowany przez wpływy 

środowiskowe.