POLITYKA SPOŁECZNA I
ZDROWOTNA
Wykład IV
WSIZ - Wacław Kruk
POLITYKA SPOŁECZNA I
ZDROWOTNA
Wykład IV
WSIZ - Wacław Kruk
Plan wykładu:
Misja polityki zdrowotnej
Cele polityki zdrowotnej
Racjonalna polityka zdrowotna
Polityka zdrowotna a polityka
społeczna i polityka państwa
Strategia rozwoju ochrony zdrowia w
Polsce: 2007 – 2013
Narodowy Program Zdrowia: 2007 –
2015
Polityka zdrowotna:
Polityka zdrowotna jest ważnym elementem
i integralną częścią polityki społecznej
(socjalnej) państwa gdyż:
- poczucie bezpieczeństwa socjalnego i
zdrowotnego to istotny czynnik decydujący
o poziomie zaufania, lub jego braku, do
władzy
- między jakością życia a stanem zdrowia
społeczeństwa istnieje ścisły związek.
Polityka zdrowotna:
Każda siła polityczna formułuje cele
strategiczne i taktyczne tak aby
odpowiadały one interesom ogółu lub co
najmniej większości obywateli.
Polityka zdrowotna ma na celu
kreowanie działań służących:
- poprawie stanu zdrowia,
- zaspokajaniu potrzeb zdrowotnych i
- udzielaniu świadczeń zdrowotnych.
Polityka zdrowotna:
Misją polityki zdrowotnej jest –
zarządzanie społecznym ryzykiem
choroby i utraty zdrowia.
Podstawą polityki zdrowotnej jest
analiza ryzyk utraty zdrowia lub
występowania poszczególnych
chorób, prowadzona na podstawie
danych historycznych, dotyczących
określonego obszaru (danej populacji).
Polityka zdrowotna:
Bezpośrednimi celami polityki zdrowotnej są:
1) budowanie i pielęgnowanie zdrowia –
poprzez:
system powszechnej edukacji,
wychowania w rodzinie,
oddziaływania organizacji (społecznych,
samorządowych, wyznaniowych),
właściwą aranżację środowiska naturalnego,
racjonalne żywienie,
upowszechnianie obyczajów i nawyków oraz
stylu życia służących zachowaniu zdrowia.
Polityka zdrowotna:
2) Naprawianie i restaurowanie
zdrowia – poprzez:
-
profilaktykę (np. szczepienia
ochronne),
-
diagnostykę (wczesne
wykrywanie schorzeń),
-
leczenie,
-
rehabilitację.
Racjonalna polityka zdrowotna:
A)
- to taka która uwzględnia te
wszystkie czynniki, które warunkują
sprawne i efektywne
funkcjonowanie całego systemu
ochrony zdrowia.
Zależy ona od:
trafnej identyfikacji czynników
nadania im właściwej rangi
rozpoznania zachodzących miedzy nimi
relacji i nadania im właściwej rangi
Racjonalna polityka zdrowotna :
B)
- to sztuka budowania i
wprowadzania do praktyki życia
publicznego wielowymiarowego
konsensusu, uwzględniającego
aspekty:
a)
społeczno-kulturowe
(np. przyzwyczajenia ludzi)
Racjonalna polityka zdrowotna :
b)
ideologiczno-polityczne
(panujący
system polityczny)
c)
ekonomiczno-finansowe
(zasobność finansowa społeczeństwa)
d)
formalno-prawny
(obowiązujące
prawo)
e)
technologiczno-medyczne
(pozostające w dyspozycji technologie
medyczne)
Polityka zdrowotna:
Zdrowie społeczeństwa jest
wypadkową stanu:
- środowiska naturalnego
- szeroko pojętych wzorców i modeli
zachowań behawioralnych
- sprawności organizacyjnej i finansowej
tzw. medycyny naprawczej
Zdrowie – to mądra umiejętność
życia.
Polityka zdrowotna - priorytety:
Priorytetami, na których opiera się
polityka zdrowotna, są:
- równy i sprawiedliwy dostęp do
świadczeń zdrowotnych dla wszystkich
obywateli (art.68 Konstytucji RP)
- zasada solidaryzmu społecznego
w odniesieniu do dostępu, korzystania
oraz finansowania ochrony zdrowia
Polityka zdrowotna - priorytety:
- gwarancja państwa finansowania
ze środków publicznych –
uwarunkowanego medycznie,
społecznie i ekonomicznie –
„gwarantowanego
podstawowego pakietu
świadczeń zdrowotnych”
Polityka zdrowotna:
Należy dążyć do zrównoważonej
polityki zdrowotnej, w której nie
może zabraknąć ani miejsca ani
środków finansowych na zadania z
zakresu promocji zdrowia i
poprawy stanu środowiska
naturalnego (również środowiska
pracy i nauczania).
Polityka zdrowotna:
Polityka zdrowotna – jest pojęciem
szerszym od „ochrony zdrowia”.
Obejmuje ona:
- ochronę zdrowia
- ochronę środowiska
- jakość żywności
- tradycje kulturowe
Polityka zdrowotna:
Specyfiką polityki zdrowotnej jest
uwzględnienie roli środowisk
medycznych, zwłaszcza lekarskich.
Paradoksalnie, stać się one mogą w
demokratycznym społeczeństwie
zagrożeniem wtedy gdy jedna z grup
społecznych dominuje w kreowaniu
polityki zdrowotnej, bo „wie lepiej”.
Polityka zdrowotna:
Aktywny dialog, porozumienie i
poparcia dla wprowadzanych
rozwiązań przez wszystkie
środowiska medyczne - umożliwia
płynne i racjonalne wprowadzenie zmian
w systemie ochrony zdrowia.
Uwaga – podmiotem działań
nakierowanych na zachowanie i ratowanie
zdrowia jest i zawsze będzie pacjent a
nie „doraźny efekt polityczny”.
Strategia Rozwoju Ochrony
Zdrowia w Polsce: 2007 – 2013.
I. Założenia:
Polityka zdrowotna = opłacalna
inwestycja
Dobre zdrowie dłuższe lata w
zdrowiu
>Potencjał wzrostu ekonomicznego
>Jakość życia
1. Zwiększenie bezpieczeństwa zdrowotnego
społeczeństwa poprzez:
rozwój systemu ratownictwa medycznego
zapobieganie negatywnym skutkom
narażenia na szkodliwe czynniki: fizyczne,
chemiczne, biologiczne, środowiskowe
zapobieganie zagrożeniom bezpieczeństwa
żywności
II. Strategiczne i operacyjne cele
rozwoju ochrony zdrowia:
II. Strategiczne i operacyjne cele rozwoju
ochrony zdrowia c.d:
2. Poprawa efektywności
funkcjonowania systemu ochrony
zdrowia:
maksymalizacja korzyści zdrowotnych
redukcja niedoborów informacyjnych
wprowadzenie elementów regulacyjnych
– racjonalizujących popyt
optymalizacja wykorzystania i kosztów
produktów leczniczych
inwestycje w infrastrukturę
II. Strategiczne i operacyjne cele rozwoju
ochrony zdrowia c.d:
3. Dostosowanie do dynamiki
długookresowych trendów
demograficznych:
poprawa zdrowia kobiet w wieku rozrodczym
oraz noworodków i niemowląt
poprawa zdrowia dzieci i młodzieży
zapewnienie właściwej opieki osobom w
środowisku pracy
zapewnienie właściwej opieki oraz wydłużenie
okresu sprawności psychofizycznej osobom w
wieku podeszłym
II. Strategiczne i operacyjne cele rozwoju
ochrony zdrowia c.d:
4. Poprawa stanu zdrowia w stopniu
zmniejszającym dystans istniejący
pomiędzy Polską i średnim poziomem
stanu zdrowia w UE
realizacja uaktualnionego NPZ na lata 2007
– 2015
wzmocnienie uczestnictwa społeczeństwa
w działaniach umożliwiających realizację
celów zawartych w NPZ
zmniejszenie zapadalności i umieralności na
przewlekłe choroby niezakaźne
III. Możliwości realizacji SROZ:
Programy:
operacyjne NPR
Bank Światowy
Instrumenty finansowe EOG
Norweski Mechanizm Finansowy
Strategia Rozwoju Ochrony Zdrowia
w Polsce na lata 2007 – 2013:
Podsumowanie:
Stopień i zakres wdrożenia Strategii
zależy od zaangażowania się
wszystkich zainteresowanych stron w
realizację poszczególnych jej obszarów
oraz właściwego zdefiniowania celów,
priorytetów i ich hierarchii.
Narodowego Programu
Zdrowia
na lata 2007 – 2015:
Obecna, znowelizowana wersja określa
priorytetowe kierunki działań w
Polsce na lata 2007 – 2015, w
zakresie:
umacniania zdrowia i wyrównywania
różnic terytorialnych i społecznych
poprzez wpływ na styl życia a także
wyrównywania szans osób
starszych i niepełnosprawnych
Narodowego Programu
Zdrowia
na lata 2007 – 2015:
Narodowy Program Zdrowia
- jest podstawowym elementem polityki
zdrowotnej.
Projekt NPZ na lata 2007-2015 został
zatwierdzony przez Radę Ministrów
15.05. 2007 roku jako załącznik do
uchwały Nr. 90/2007.
Dokument ten jest ogólnym
sformułowaniem kierunków działań jakie
należy podjąć w celu poprawy stanu
zdrowia społeczeństwa
I. Cel główny:
Poprawa zdrowia i związanej z nim
jakości życia ludności oraz zmniejszanie
„nierówności w zdrowiu” osiągany
przez:
kształtowanie prozdrowotnego stylu życia
społeczeństwa,
tworzenie środowiska życia, pracy i nauki
sprzyjającego zdrowiu,
aktywizowanie jednostek samorządu
terytorialnego i organizacji
pozarządowych do działań na rzecz zdrowia.
II. Strategiczne cele
zdrowotne:
Stanowią grupę celów, które dotyczą
ogólnospołecznych najważniejszych
problemów zdrowotnych w Polsce.
Chodzi tutaj o schorzenia i zjawiska
społeczne (nierówności w zdrowiu),
które stanowią główną przyczynę
śmierci Polaków, jak i schorzenia,
które przyczyniają się do
niepełnosprawności w
społeczeństwie.
II. Strategiczne cele
zdrowotne:
W NPZ na lata 2007-2015 zawarto
następujące strategiczne cele zdrowotne:
Zmniejszenie zachorowalności i
przedwczesnej umieralności z powodu
chorób naczyniowo-sercowych, w tym
udarów mózgu;
Zmniejszenie zachorowalności i
przedwczesnej umieralności z powodu
nowotworów złośliwych;
Zmniejszenie częstości urazów powstałych w
wyniku wypadków i ograniczenie ich skutków;
II. Strategiczne cele
zdrowotne:
Zapobieganie zaburzeniom psychicznym przez
działania prewencyjno-promocyjne;
Zmniejszenie przedwczesnej zachorowalności i
ograniczenie negatywnych skutków
przewlekłych schorzeń układu kostno-
stawowego;
Zmniejszenie zachorowalności i przedwczesnej
umieralności z powodu przewlekłych chorób
układu oddechowego;
Zwiększenie skuteczności zapobiegania
chorobom zakaźnym i zakażeniom;
Zmniejszenie różnic społecznych i
terytorialnych w stanie zdrowia populacji.
III. Cele operacyjne:
Wyznaczają one kierunki działań, których
realizacja służy osiągnięciu celów
strategicznych. Autorzy NPZ podzielili cele
operacyjne na trzy kategorie:
1) Cele operacyjne dotyczące czynników
ryzyka i działań w zakresie promocji
zdrowia,
2) Cele operacyjne dotyczące wybranych
populacji,
3) Niezbędne działania ze strony ochrony
zdrowia i samorządu terytorialnego.
III. Cele operacyjne:
Podział ten odzwierciedla założenia
NPZ na najbliższe lata oraz postulaty
zawarte w Strategii WHO „Zdowie
21”. W nowej edycji NPZ podtrzymano
większość celów operacyjnych z NPZ
na lata 1996-2005.
Wprowadzono także nowe elementy,
np. cele związane z działalnością
systemu opieki zdrowotnej i
samorządu terytorialnego.
III. Cele operacyjne:
1). Cele operacyjne dotyczące czynników
ryzyka i działań w zakresie promocji
zdrowia:
Zmniejszenie rozpowszechnienia palenia
tytoniu;
Zmniejszenie i zmiana struktury spożycia
alkoholu oraz zmniejszenie szkód
zdrowotnych spowodowanych alkoholem;
Poprawa sposobu żywienia ludności i jakości
zdrowotnej żywności oraz zmniejszenie
występowania otyłości;
III. Cele operacyjne:
Zwiększenie aktywności fizycznej
ludności;
Ograniczenie używania substancji
psychoaktywnych i związanych z
tym szkód zdrowotnych;
Zmniejszenie narażenia na czynniki
szkodliwe w środowisku życia i
pracy oraz ich skutków zdrowotnych
i poprawa stanu sanitarnego kraju.
III. Cele operacyjne:
2). Cele operacyjne dotyczące
wybranych populacji:
Poprawa opieki zdrowotnej nad
matką, noworodkiem i małym
dzieckiem;
Wspieranie rozwoju i zdrowia
fizycznego, psychospołecznego oraz
zapobieganie najczęstszym
problemom zdrowotnym i
społecznym dzieci i młodzieży;
III. Cele operacyjne:
Tworzenie warunków do zdrowego i
aktywnego życia osób starszych;
Tworzenie warunków dla aktywnego
życia osób niepełnosprawnych;
Intensyfikacja zapobiegania
próchnicy zębów u dzieci i
młodzieży.
III. Cele operacyjne:
3).Niezbędne działania ze strony
ochrony zdrowia i samorządu
terytorialnego:
Aktywizacja jednostek samorządu
terytorialnego i organizacji pozarządowych
do działań na rzecz zdrowia społeczeństwa;
Poprawa jakości świadczeń zdrowotnych
w zakresie skuteczności, bezpieczeństwa
i akceptowalności społecznej, w tym
przestrzegania praw pacjenta;
III. Cele operacyjne:
Usprawnienie wczesnej diagnostyki i
czynnej opieki nad osobami
zagrożonymi chorobami układu krążenia,
udarami mózgowymi, nowotworami,
powikłaniami cukrzycy, chorobami układu
oddechowego oraz chorobami
reumatycznymi, szczególnie przez
działania podstawowej opieki zdrowotnej;
Zwiększenie i optymalne wykorzystanie
systemu ochrony zdrowia oraz
infrastruktury samorządowej dla potrzeb
promocji zdrowia i edukacji
zdrowotnej.
IV. Wskaźniki docelowe
NPZ 2007-2015:
Zmniejszenie się odsetka kobiet
umierających przed 64 rokiem życia o 7 %,
Zmniejszenia się odsetka mężczyzn
umierających przed 64 rokiem życia o 20%,
Spadek współczynnika zgonów na 100
000 mieszkańców z powodu nowotworów o
15%,
Spadek liczby ofiar śmiertelnych w
wypadkach samochodowych z 5600 do
liczby 2600 w roku 2015 (o 54%)