background image

Od poczęcia do 

Od poczęcia do 

urodzenia

urodzenia

 

 

background image

           

           

ZAPŁODNIENIE

ZAPŁODNIENIE

  

  

Cykl miesięczny kobiety dostosowuje jej 

Cykl miesięczny kobiety dostosowuje jej 

organizm do czynności rozrodczych. Około 14 

organizm do czynności rozrodczych. Około 14 

dnia cyklu miesięcznego dochodzi do 

dnia cyklu miesięcznego dochodzi do 

jajeczkowania, czyli do uwolnienia komórki 

jajeczkowania, czyli do uwolnienia komórki 

jajowej z 

jajowej z 

pęcherzyka Graafa

pęcherzyka Graafa

Komórka

Komórka

 jajowa 

 jajowa 

przechodzi ujściem brzusznym 

przechodzi ujściem brzusznym 

jajowodu

jajowodu

 do 

 do 

jego światła. Następnie dzięki ruchom 

jego światła. Następnie dzięki ruchom 

rzęsek

rzęsek

 i 

 

skurczom mięśniówki przesuwana jest w stronę 

skurczom mięśniówki przesuwana jest w stronę 

jamy 

jamy 

macicy

macicy

. Komórka jajowa otoczona jest 

. Komórka jajowa otoczona jest 

otoczką przejrzystą oraz warstwą komórek 

otoczką przejrzystą oraz warstwą komórek 

pęcherzykowych, które tworzą wieniec 

pęcherzykowych, które tworzą wieniec 

promienisty. Wieniec ten zbudowany jest z 

promienisty. Wieniec ten zbudowany jest z 

substancji kitowej w skład, której wchodzi kwas 

substancji kitowej w skład, której wchodzi kwas 

hialuronowy.

hialuronowy.

background image

          

          

ZAPŁODNIENIE

ZAPŁODNIENIE

Nasienie męskie, czyli 

Nasienie męskie, czyli 

sperma

sperma

 po stosunku 

 po stosunku 

płciowym znajduje się w tylnym 

płciowym znajduje się w tylnym 

sklepieniu pochwy. Zawiera ona od 300 

sklepieniu pochwy. Zawiera ona od 300 

do 400 milionów plemników. Plemniki 

do 400 milionów plemników. Plemniki 

poruszają się przy pomocy witki. W ten 

poruszają się przy pomocy witki. W ten 

sposób przechodzą przez ujście 

sposób przechodzą przez ujście 

zewnętrzne szyjki macicy do kanału 

zewnętrzne szyjki macicy do kanału 

szyjki macicy a dalej przez jamę macicy 

szyjki macicy a dalej przez jamę macicy 

do światła jajowodu.

do światła jajowodu.

background image

           

           

ZAPŁODNIENIE

ZAPŁODNIENIE

  

  

Mniej więcej na wysokości 1/3 górnego odcinka 

Mniej więcej na wysokości 1/3 górnego odcinka 

jajowodu komórka jajowa styka się z 

jajowodu komórka jajowa styka się z 

plemnikami. Komórka jajowa wyzwala 

plemnikami. Komórka jajowa wyzwala 

substancję zwana fertylizyną, która to 

substancję zwana fertylizyną, która to 

wzmaga ruchliwość plemników i powoduje 

wzmaga ruchliwość plemników i powoduje 

przybliżanie się ich do komórki jajowej. 

przybliżanie się ich do komórki jajowej. 

Plemniki w narządach rodnych ulegają 

Plemniki w narządach rodnych ulegają 

procesowi zwanemu kapacytacją w czasie, 

procesowi zwanemu kapacytacją w czasie, 

którego błona cytoplazmatyczna ulega 

którego błona cytoplazmatyczna ulega 

rozpuszczeniu i zostaje odsłonięty 

rozpuszczeniu i zostaje odsłonięty 

akrosom

akrosom

Akrosom posiada liczn

Akrosom posiada liczne 

enzymy

enzymy

, które 

, które 

umożliwiają mu wniknięcie do komórki 

umożliwiają mu wniknięcie do komórki 

jajowej. Przyjmuje się, że tylko jeden 

jajowej. Przyjmuje się, że tylko jeden 

plemnik

plemnik

 

 

bierze udział w 

bierze udział w 

zapłodnieniu

zapłodnieniu

 i wnika do 

 i wnika do 

komórki jajowej. Jednak pod osłonkę 

komórki jajowej. Jednak pod osłonkę 

przejrzystą może wniknąć kilka plemników.

przejrzystą może wniknąć kilka plemników.

background image

         

         

ZAPŁODNIENIE

ZAPŁODNIENIE

  

  

Czas przeżycia komórki jajowej 

Czas przeżycia komórki jajowej 

szacowany jest na kilka do kilkunastu 

szacowany jest na kilka do kilkunastu 

godzin. Tylko w tym czasie komórka 

godzin. Tylko w tym czasie komórka 

jajowa jest zdolna do połączenia się z 

jajowa jest zdolna do połączenia się z 

plemnikiem. Czas przeżycia 

plemnikiem. Czas przeżycia 

plemników i ich zdolność do 

plemników i ich zdolność do 

zapłodnienia wynosi 48 godzin.

zapłodnienia wynosi 48 godzin.

background image

ZAPŁODNIENIE

ZAPŁODNIENIE

   

   

W wyniku zapłodnienia, czyli połączenia 

W wyniku zapłodnienia, czyli połączenia 

komórki jajowej z plemnikiem powstaje 

komórki jajowej z plemnikiem powstaje 

komórka potomna zwan

komórka potomna zwana 

zygotą

zygotą

. Zygota 

. Zygota 

przesuwa się przez jajowód dzięki ruchom 

przesuwa się przez jajowód dzięki ruchom 

rzęsek w jajowodzie oraz ruchom 

rzęsek w jajowodzie oraz ruchom 

perystaltycznym 

perystaltycznym 

mięśni

mięśni

. W czasie trwania 

. W czasie trwania 

tej wędrówki zygota przechodzi liczne 

tej wędrówki zygota przechodzi liczne 

podziały. Pierwszy z tych podziałów nazwany 

podziały. Pierwszy z tych podziałów nazwany 

jest 

jest 

bruzdkowaniem

bruzdkowaniem

 a komórki powstałe po 

 a komórki powstałe po 

tych podziałach nazywają się 

tych podziałach nazywają się 

blastomerami

blastomerami

W trzeciej dobie po zapłodnieniu zygota 

W trzeciej dobie po zapłodnieniu zygota 

osiąga stadium od 12 do 16 blastomerów. 

osiąga stadium od 12 do 16 blastomerów. 

background image

            

            

ZAPŁODNIENIE

ZAPŁODNIENIE

   

   

Stadium to nazywa się stadium 

Stadium to nazywa się stadium 

moruli

moruli

, gdyż 

, gdyż 

leżące obok siebie blastomery kształtem 

leżące obok siebie blastomery kształtem 

przypominana 

przypominana 

owoc

owoc

 morwy. Następnie 

 morwy. Następnie 

komórki znajdujące się na zewnątrz układają 

komórki znajdujące się na zewnątrz układają 

się w jednolitą warstwę, która została 

się w jednolitą warstwę, która została 

nazwana trofoblastem a komórki wewnętrzne 

nazwana trofoblastem a komórki wewnętrzne 

tworzą 

tworzą 

węzeł

węzeł

 zarodkowy. Dzięki takiemu 

 zarodkowy. Dzięki takiemu 

ułożeniu tworzą one kulę do środka, której 

ułożeniu tworzą one kulę do środka, której 

blastomery wydzielają płyn tworząc w ten 

blastomery wydzielają płyn tworząc w ten 

sposób jamę 

sposób jamę 

blastuli

blastuli

, czyli 

, czyli 

blastocel

blastocel

. W tym 

. W tym 

momencie 

momencie 

zarodek

zarodek

 przyjmuje postać 

 przyjmuje postać 

pęcherzyka zarodkowego zwanego 

pęcherzyka zarodkowego zwanego 

blastocystą. Cienka ściana blastocysty 

blastocystą. Cienka ściana blastocysty 

pośredniczy w 

pośredniczy w 

odżywianiu

odżywianiu

 zarodka i jest 

 zarodka i jest 

zawiązkiem błon płodowych. Z dużych 

zawiązkiem błon płodowych. Z dużych 

komórek w jamie blastuli utworzy się 

komórek w jamie blastuli utworzy się 

następnie właściwy zarodek. 

następnie właściwy zarodek. 

background image

           

           

ZAPŁODNIENIE

ZAPŁODNIENIE

  

  

Blastocysta po przejściu do macicy przez 

Blastocysta po przejściu do macicy przez 

pewien jest wolna w świetle macicy. Dopiero 

pewien jest wolna w świetle macicy. Dopiero 

po pewnym czasie lokuje się w odpowiednim 

po pewnym czasie lokuje się w odpowiednim 

miejscu i wczepia w ścianę macicy. Proces 

miejscu i wczepia w ścianę macicy. Proces 

ten nazywa się 

ten nazywa się 

zagnieżdżeniem

zagnieżdżeniem

. Czas od 

. Czas od 

początku zapłodnienia do początku 

początku zapłodnienia do początku 

zagnieżdżenia trwa od 5 do 7 dni. 

zagnieżdżenia trwa od 5 do 7 dni. 

Zagnieżdżenie się 

Zagnieżdżenie się 

jaja płodowego

jaja płodowego

 w jamie 

 w jamie 

macicy polega na wniknięciu blastocysty do 

macicy polega na wniknięciu blastocysty do 

błony śluzowej i zakryciu tego miejsca przez 

błony śluzowej i zakryciu tego miejsca przez 

nabłonek

nabłonek

 

 

doczesnej

doczesnej

. Doczesna jest to błona 

. Doczesna jest to błona 

śluzowa jamy macicy, która została 

śluzowa jamy macicy, która została 

zmieniona pod wpływem 

zmieniona pod wpływem 

hormonów

hormonów

. 

background image

          

          

ZAPŁODNIENIE

ZAPŁODNIENIE

  

  

Blastocysta wnika w doczesną dzięki 

Blastocysta wnika w doczesną dzięki 

odpowiednim właściwościom komórek 

odpowiednim właściwościom komórek 

trofoblastu. Rozwijający się 

trofoblastu. Rozwijający się 

trofoblast

trofoblast

 

 

otwiera naczynia krwionośne i czerpie 

otwiera naczynia krwionośne i czerpie 

z nich materiał odżywczy. Przechodząc 

z nich materiał odżywczy. Przechodząc 

kolejne etapy rozwoju przekształci się 

kolejne etapy rozwoju przekształci się 

kosmówkę

kosmówkę

, z której około 4 miesiąca 

, z której około 4 miesiąca 

ciąży

ciąży

 rozwinie się łożysko. 

 rozwinie się łożysko. 

background image

         

         

ZAPŁODNIENIE

ZAPŁODNIENIE

  

  

Sposób odżywiania zarodka przez kontakt 

Sposób odżywiania zarodka przez kontakt 

trofoblastu (kosmówki) z krwią matki 

trofoblastu (kosmówki) z krwią matki 

zostanie wymieniony na inny 

zostanie wymieniony na inny 

typ

typ

 

 

odżywiania polegający na obustronnej 

odżywiania polegający na obustronnej 

wymianie. Jest to możliwe dzięki rozwojowi 

wymianie. Jest to możliwe dzięki rozwojowi 

łożyska. Łożysko przylega z jednej strony 

łożyska. Łożysko przylega z jednej strony 

do macicy i styka się z naczyniami matki a 

do macicy i styka się z naczyniami matki a 

z drugiej strony połączone jest z 

z drugiej strony połączone jest z 

płodem

płodem

 za 

 za 

pomocą sznura zwanego pępowiną. Dzięki 

pomocą sznura zwanego pępowiną. Dzięki 

temu rozwijający się płód otrzymuje 

temu rozwijający się płód otrzymuje 

produkty niezbędne do dalszego rozwoju a 

produkty niezbędne do dalszego rozwoju a 

także wydala produkty przemiany materii.

także wydala produkty przemiany materii.

background image

       

       

ROZWÓJ ZARODKA

ROZWÓJ ZARODKA

   

   

   

   

Wytworzenie się blastuli jest ostatnim etapem 

Wytworzenie się blastuli jest ostatnim etapem 

bruzdkowania. Dzięki temu, że zarodek się 

bruzdkowania. Dzięki temu, że zarodek się 

rozwija różnicują się w nim komórki o 

rozwija różnicują się w nim komórki o 

odmiennych właściwościach. Około 12 dnia w 

odmiennych właściwościach. Około 12 dnia w 

węźle zarodkowym powstaje jama owodni. 

węźle zarodkowym powstaje jama owodni. 

Komórki otaczające tą jamę nazwane zostały 

Komórki otaczające tą jamę nazwane zostały 

ektodermą

ektodermą

, zaś komórki znajdujące się od 

, zaś komórki znajdujące się od 

strony blastocelu nazwane są 

strony blastocelu nazwane są 

endodermą

endodermą

Komórki endodermy stopniowo migrują z 

Komórki endodermy stopniowo migrują z 

węzła zarodkowego podścielając trofoblast. 

węzła zarodkowego podścielając trofoblast. 

Stykające się ze sobą warstwy ektodermy i 

Stykające się ze sobą warstwy ektodermy i 

endodermy tworzą tarczę zarodkowa. 

endodermy tworzą tarczę zarodkowa. 

background image

      

      

ROZWÓJ ZARODKA

ROZWÓJ ZARODKA

    

    

Z tarczy zarodkowej powstanie cały 

Z tarczy zarodkowej powstanie cały 

organizm zaś z pozostałej części blastuli 

organizm zaś z pozostałej części blastuli 

utworzą się błony płodowe. Kiedy 

utworzą się błony płodowe. Kiedy 

endoderma podścieli całkowicie trofoblast 

endoderma podścieli całkowicie trofoblast 

powstanie nowa jama zarodkowa zwana 

powstanie nowa jama zarodkowa zwana 

jamą pęcherzyka żółtkowego. W tym 

jamą pęcherzyka żółtkowego. W tym 

samym czasie z tyłu pęcherzyka 

samym czasie z tyłu pęcherzyka 

zarodkowego zaczyna kształtować się 

zarodkowego zaczyna kształtować się 

trzeci listek zarodkowy zwany 

trzeci listek zarodkowy zwany 

mezodermą

mezodermą

Proces powstania mezodermy nosi nazwę 

Proces powstania mezodermy nosi nazwę 

gastrulacji

gastrulacji

. Część komórek mezodermy 

. Część komórek mezodermy 

wciska się między endodermę i ektodermę 

wciska się między endodermę i ektodermę 

tarczy zarodkowej a pozostałe wciskają się 

tarczy zarodkowej a pozostałe wciskają się 

między trofoblast i endodermę tworząc w 

między trofoblast i endodermę tworząc w 

ten sposób ścianę pęcherzyka żółtkowego. 

ten sposób ścianę pęcherzyka żółtkowego. 

background image

        

        

ROZWÓJ ZARODKA

ROZWÓJ ZARODKA

   

   

Mezoderma pozazarodkowa tworzy we 

Mezoderma pozazarodkowa tworzy we 

wczesnej fazie zwarte skupisko komórek, 

wczesnej fazie zwarte skupisko komórek, 

które otacza pojedynczą warstwą zarodek od 

które otacza pojedynczą warstwą zarodek od 

strony zewnętrznej i trofoblast od wewnątrz. 

strony zewnętrznej i trofoblast od wewnątrz. 

Dzięki temu po wytworzeniu kosmków 

Dzięki temu po wytworzeniu kosmków 

wrastających w 

wrastających w 

śluzówkę

śluzówkę

 macicy tworzy się 

 macicy tworzy się 

najbardziej zewnętrzna błona płodowa zwana 

najbardziej zewnętrzna błona płodowa zwana 

kosmówką. Między zarodkiem a błoną 

kosmówką. Między zarodkiem a błoną 

kosmówki tworzy się sznur z komórek 

kosmówki tworzy się sznur z komórek 

mezodermy zwany szypułą, z którego później 

mezodermy zwany szypułą, z którego później 

powstanie pępowina. 

powstanie pępowina. 

background image

     

     

ROZWÓJ ZARODKA

ROZWÓJ ZARODKA

   

   

Natomiast część zewnętrznego listka 

Natomiast część zewnętrznego listka 

zarodkowego, czyli ektodermy znacznie 

zarodkowego, czyli ektodermy znacznie 

się uwypukla i zamyka nad zarodkiem 

się uwypukla i zamyka nad zarodkiem 

tworząc błonę płodową wypełnioną 

tworząc błonę płodową wypełnioną 

cieczą, czyli 

cieczą, czyli 

owodnię

owodnię

. Z zawiązka 

. Z zawiązka 

pęcherzyka moczowego uwypukla się 

pęcherzyka moczowego uwypukla się 

omocznia

omocznia

, która ciągnie za sobą 

, która ciągnie za sobą 

naczynia krwionośne dochodzące do 

naczynia krwionośne dochodzące do 

komórki i rozgałęziające się tam.

komórki i rozgałęziające się tam.

background image

       

       

ROZWÓJ ZARODKA

ROZWÓJ ZARODKA

Z poszczególnych listków zarodkowych 

Z poszczególnych listków zarodkowych 

tworzą się:

tworzą się:

    

    

z ektodermy - 

z ektodermy - 

naskórek

naskórek

, paznokcie, włosy, 

, paznokcie, włosy, 

gruczoły 

potowe 

łojowe, 

nabłonek 

gruczoły 

potowe 

łojowe, 

nabłonek 

gruczołów 

mlecznych, 

nabłonek 

jamy 

gruczołów 

mlecznych, 

nabłonek 

jamy 

gębowej, szkliwo 

gębowej, szkliwo 

zębów

zębów

, nabłonek końcowej 

, nabłonek końcowej 

części 

odbytu, 

pęcherzyk 

słuchowy, 

części 

odbytu, 

pęcherzyk 

słuchowy, 

soczewka  oka, 

soczewka  oka, 

spojówka

spojówka

rogówka

rogówka

,  przedni 

,  przedni 

płat przysadki mózgowej, 

płat przysadki mózgowej, 

układ

układ

 nerwowy, 

 nerwowy, 

background image

          

          

ROZWÓJ ZARODKA

ROZWÓJ ZARODKA

Z  mezodermy  -  skóra  właściwa,  tkanki 

Z  mezodermy  -  skóra  właściwa,  tkanki 

łączne,  częściowo  mięśnie 

łączne,  częściowo  mięśnie 

tułowia

tułowia

szkielet

szkielet

 

 

osiowy, 

osiowy, 

mózgoczaszka

mózgoczaszka

,  kapsuły  uszne, 

,  kapsuły  uszne, 

kapsuły oczne, skóra właściwa głowy, opony 

kapsuły oczne, skóra właściwa głowy, opony 

mózgowe,  mięśnie  szkieletowe,  mięśnie 

mózgowe,  mięśnie  szkieletowe,  mięśnie 

twarzowe, mięśnie językowe, najądrze, nerki, 

twarzowe, mięśnie językowe, najądrze, nerki, 

moczowody,  jajowody,  macica,  pochwa, 

moczowody,  jajowody,  macica,  pochwa, 

serce, 

mięśnie 

gładkie 

narządów 

serce, 

mięśnie 

gładkie 

narządów 

wewnętrznych, 

nabłonek 

naczyń 

wewnętrznych, 

nabłonek 

naczyń 

krwionośnych, 

układ 

limfatyczny, 

krwionośnych, 

układ 

limfatyczny, 

kora nadnerczy

kora nadnerczy

, gonady, 

, gonady, 

śledziona

śledziona

, mięśnie i 

, mięśnie i 

szkielet 

szkielet 

kończyn

kończyn

background image

        

        

ROZWÓJ ZARODKA

ROZWÓJ ZARODKA

Z endodermy - jama gębowa, przednia 

Z endodermy - jama gębowa, przednia 

część  przysadki,  ślinianki, 

część  przysadki,  ślinianki, 

gardziel

gardziel

ucho  środkowe,  błona  bębenkowa, 

ucho  środkowe,  błona  bębenkowa, 

trąbka 

Eustachiusza, 

gruczoły 

trąbka 

Eustachiusza, 

gruczoły 

przytarczyczne, 

przytarczyczne, 

grasica

grasica

tarczyca

tarczyca

krtań

krtań

tchawica

tchawica

płuca

płuca

wątroba

wątroba

pęcherzyk  żółciowy, 

pęcherzyk  żółciowy, 

trzustka

trzustka

,  pęcherz 

,  pęcherz 

moczowy, dolna część pochwy, cewka 

moczowy, dolna część pochwy, cewka 

moczowa, 

moczowa, 

gruczoł

gruczoł

 krokowy (

 krokowy (

prostata

prostata

).

).

background image

                  

                  

PŁÓD

PŁÓD

   

   

W czasie rozwoju płodu wyróżnia się 3 okresy:

W czasie rozwoju płodu wyróżnia się 3 okresy:

Okres jaja płodowego - od zapłodnienia do 2 

Okres jaja płodowego - od zapłodnienia do 2 

tygodnia, czyli do zakończenia zagnieżdżenia 

tygodnia, czyli do zakończenia zagnieżdżenia 

się jaja. 

się jaja. 

Okres zarodkowy - od 2 do 5 tygodnia ciąży 

Okres zarodkowy - od 2 do 5 tygodnia ciąży 

jest to czas kształtowania się listków 

jest to czas kształtowania się listków 

zarodkowych. 

zarodkowych. 

Okres płodowy - od 5 tygodnia do zakończenia 

Okres płodowy - od 5 tygodnia do zakończenia 

ciąży.

ciąży.

background image

     

     

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH   

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH   

                  MIESIĘCY

                  MIESIĘCY

1  miesiąc  -  dziecko  rozpoczyna  swoje  życie 

1  miesiąc  -  dziecko  rozpoczyna  swoje  życie 

jako  komórka  o  średnicy  około  0,1  milimetra. 

jako  komórka  o  średnicy  około  0,1  milimetra. 

Już  po  zapłodnieniu  zostaje  zdeterminowana: 

Już  po  zapłodnieniu  zostaje  zdeterminowana: 

płeć, kolor oczu, kolor włosów, ogólna budowa 

płeć, kolor oczu, kolor włosów, ogólna budowa 

ciała.  Pod  koniec  3  tygodnia  ciąży  dziecko 

ciała.  Pod  koniec  3  tygodnia  ciąży  dziecko 

mierzy  około  2,5  milimetra.  Po  21  dniach  od 

mierzy  około  2,5  milimetra.  Po  21  dniach  od 

poczęcia  zaczyna  bić  jego  serce  a 

poczęcia  zaczyna  bić  jego  serce  a 

krew

krew

 

 

zaczyna krążyć w bardzo prostym zamkniętym 

zaczyna krążyć w bardzo prostym zamkniętym 

układzie  naczyń.  W  4  tygodniu  dziecko  ma 

układzie  naczyń.  W  4  tygodniu  dziecko  ma 

długość  około  0,5  centymetra.  Ma  już  wtedy 

długość  około  0,5  centymetra.  Ma  już  wtedy 

zawiązek  głowy,  tułowia  i  kończyn  górnych. 

zawiązek  głowy,  tułowia  i  kończyn  górnych. 

Pojawiają  się  też  pierwotne  nerki,  wątroba, 

Pojawiają  się  też  pierwotne  nerki,  wątroba, 

przewód  pokarmowy.  Jednomiesięczny  ludzki 

przewód  pokarmowy.  Jednomiesięczny  ludzki 

zarodek  jest  bardzo  podobny  do  zarodków 

zarodek  jest  bardzo  podobny  do  zarodków 

innych 

innych 

kręgowców

kręgowców

background image

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

             MIESIĘCY

             MIESIĘCY

2 miesiąc - jest to okres bardzo intensywnego 

2 miesiąc - jest to okres bardzo intensywnego 

rozwoju. Wykształcają się wtedy usta, nos, 

rozwoju. Wykształcają się wtedy usta, nos, 

oczy i uszy. Kończyny maja bardzo wyraźnie 

oczy i uszy. Kończyny maja bardzo wyraźnie 

zarysowane palce. W drugim miesiącu ciąży 

zarysowane palce. W drugim miesiącu ciąży 

serce dziecka bije rytmicznie 40 - 80 razy na 

serce dziecka bije rytmicznie 40 - 80 razy na 

minutę, 

minutę, 

żołądek

żołądek

 wydziela soki trawienne, 

 wydziela soki trawienne, 

nerki usuwają kwas moczowy z krwi a także 

nerki usuwają kwas moczowy z krwi a także 

kształtuje się układ kostny. Pod koniec 2 

kształtuje się układ kostny. Pod koniec 2 

miesiąca dziecko osiąga 

miesiąca dziecko osiąga 

wzrost

wzrost

 około 2 

 około 2 

centymetrów i wagę około 2 - 3 gramów. 

centymetrów i wagę około 2 - 3 gramów. 

background image

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

             MIESIĘCY

             MIESIĘCY

3  miesiąc  -  wszystkie  części  mózgu  są  już 

3  miesiąc  -  wszystkie  części  mózgu  są  już 

ukształtowane,  bardzo  intensywnie  wzrasta 

ukształtowane,  bardzo  intensywnie  wzrasta 

liczba połączeń nerwowych. U dziecka można 

liczba połączeń nerwowych. U dziecka można 

zaobserwować 

zaobserwować 

odruch

odruch

 

ziewania 

 

ziewania 

przeciągania. 

Jego 

skóra 

pokrywa 

się 

przeciągania. 

Jego 

skóra 

pokrywa 

się 

charakterystycznym  meszkiem,  pojawiają  się 

charakterystycznym  meszkiem,  pojawiają  się 

zawiązki  paznokci  i  zębów  mlecznych.  Szpik 

zawiązki  paznokci  i  zębów  mlecznych.  Szpik 

kostny zaczyna produkować krwinki, woreczek 

kostny zaczyna produkować krwinki, woreczek 

żółciowy  produkuje 

żółciowy  produkuje 

żółć

żółć

,  trzustka  wytwarza 

,  trzustka  wytwarza 

insulinę

insulinę

przysadka 

produkuje 

hormon 

przysadka 

produkuje 

hormon 

wzrostu.  W  czasie  3  miesiąca  życia  dziecka 

wzrostu.  W  czasie  3  miesiąca  życia  dziecka 

można  określić  jego  płeć  przy  pomocy 

można  określić  jego  płeć  przy  pomocy 

badania  ultrasonograficznego  USG.  Pod 

badania  ultrasonograficznego  USG.  Pod 

koniec  3  miesiąca  dziecko  waży  około  30 

koniec  3  miesiąca  dziecko  waży  około  30 

gram i mierzy około 9 centymetrów. 

gram i mierzy około 9 centymetrów. 

background image

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

             MIESIĘCY

             MIESIĘCY

4  miesiąc  -  jest  to  etap,  w  którym 

4  miesiąc  -  jest  to  etap,  w  którym 

wszystkie 

narządy 

wewnętrzne 

wszystkie 

narządy 

wewnętrzne 

doskonalą  swoje  funkcje.  Pod  koniec 

doskonalą  swoje  funkcje.  Pod  koniec 

4  miesiąca  wzrost  dziecka  dochodzi 

4  miesiąca  wzrost  dziecka  dochodzi 

15  centymetrów  i  waży  około  120 

15  centymetrów  i  waży  około  120 

gram. 

gram. 

background image

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

             MIESIĘCY

             MIESIĘCY

5  miesiąc  -  matka  zaczyna  wyczuwać 

5  miesiąc  -  matka  zaczyna  wyczuwać 

pierwsze  ruchy  dziecka.  W  tym  czasie 

pierwsze  ruchy  dziecka.  W  tym  czasie 

dziecko czasem śpi, drzemie lub czuwa. Może 

dziecko czasem śpi, drzemie lub czuwa. Może 

też się przeciągać, kopać, obracać, może też 

też się przeciągać, kopać, obracać, może też 

mieć  czkawkę.  Jego  ruchliwość  zależy  od 

mieć  czkawkę.  Jego  ruchliwość  zależy  od 

temperamentu  i  trybu  życia  matki  np.,  gdy 

temperamentu  i  trybu  życia  matki  np.,  gdy 

matka odpoczywa wtedy rozpoczyna harce a 

matka odpoczywa wtedy rozpoczyna harce a 

gdy  matka  jest  aktywna  wtedy  się  uspokaja. 

gdy  matka  jest  aktywna  wtedy  się  uspokaja. 

W  tym  okresie  można  uspokoić  dziecko 

W  tym  okresie  można  uspokoić  dziecko 

przemawiając  do  niego  spokojnym  głosem, 

przemawiając  do  niego  spokojnym  głosem, 

słuchając  muzyki  albo  śpiewając.  Dziecko 

słuchając  muzyki  albo  śpiewając.  Dziecko 

pod  koniec  tego  miesiąca  waży  około  280 

pod  koniec  tego  miesiąca  waży  około  280 

gramów i mierzy do 25 centymetrów. 

gramów i mierzy do 25 centymetrów. 

background image

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH             

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH             

        MIESIĘCY

        MIESIĘCY

6  miesiąc  -  wytwarzają  się  wiązadła  stawowe, 

6  miesiąc  -  wytwarzają  się  wiązadła  stawowe, 

kostnieje  szkielet,  płuca  zaczynają  wytwarzać 

kostnieje  szkielet,  płuca  zaczynają  wytwarzać 

surfaktant,  który  pomorze  po  urodzeniu  nabrać 

surfaktant,  który  pomorze  po  urodzeniu  nabrać 

powietrza.  W  czasie 

powietrza.  W  czasie 

snu

snu

  pojawia  się  faza  REM,  czyli 

  pojawia  się  faza  REM,  czyli 

faza  szybkich  ruchów  gałek  ocznych.  Powstawanie 

faza  szybkich  ruchów  gałek  ocznych.  Powstawanie 

komórek nerwowych w zasadzie zostało zakończone, 

komórek nerwowych w zasadzie zostało zakończone, 

ale  teraz  bardzo  intensywnie  zwiększa  się  liczba 

ale  teraz  bardzo  intensywnie  zwiększa  się  liczba 

połączeń między nimi. Dziecko magazynuje produkty 

połączeń między nimi. Dziecko magazynuje produkty 

potrzebne  po  urodzeniu  np.  wapń,  żelazo,  białka, 

potrzebne  po  urodzeniu  np.  wapń,  żelazo,  białka, 

ciała  odpornościowe.  Ćwiczy  bardzo  intensywnie 

ciała  odpornościowe.  Ćwiczy  bardzo  intensywnie 

ruchy  ssące  warg.  Uczy  się  od  matki  rytmu 

ruchy  ssące  warg.  Uczy  się  od  matki  rytmu 

przemiennej  aktywności.  Jego  dalszy  rozwój  polega 

przemiennej  aktywności.  Jego  dalszy  rozwój  polega 

na  doskonaleniu  pracy  wszystkich  narządów  i 

na  doskonaleniu  pracy  wszystkich  narządów  i 

układów,  nabieraniu  wagi  i  powiększania  rozmiarów 

układów,  nabieraniu  wagi  i  powiększania  rozmiarów 

ciała.  Pod  koniec  tego  miesiąca  dziecko  jest  bardzo 

ciała.  Pod  koniec  tego  miesiąca  dziecko  jest  bardzo 

podobne  do 

podobne  do 

noworodka

noworodka

  i  waży  około  650  gramów  i 

  i  waży  około  650  gramów  i 

mierzy około 30 centymetrów. 

mierzy około 30 centymetrów. 

background image

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

             MIESIĘCY

             MIESIĘCY

7 miesiąc - zaczyna zmieniać pozycję 

7 miesiąc - zaczyna zmieniać pozycję 

  

  

i ustawia się głową w dół. Jego skóra 

i ustawia się głową w dół. Jego skóra 

   

   

robi  się  gładka  i  zaczyna  gromadzić 

robi  się  gładka  i  zaczyna  gromadzić 

się 

się 

  

  

pod nią tłuszcz. 

pod nią tłuszcz. 

background image

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

             MIESIĘCY

             MIESIĘCY

8  miesiąc  -  dziecko  intensywnie 

8  miesiąc  -  dziecko  intensywnie 

rośnie 

rośnie 

  

  

i przybiera na wadze. 

i przybiera na wadze. 

Przygotowuje  się  tez  do  przyjścia  na 

Przygotowuje  się  tez  do  przyjścia  na 

świat. 

świat. 

background image

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

DZIEWIĘĆ PIERWSZYCH        

             MIESIĘCY

             MIESIĘCY

9  miesiąc  - 

9  miesiąc  - 

poród

poród

.  Dziecko  ma  około 

.  Dziecko  ma  około 

50  centymetrów  długości  i  waży 

50  centymetrów  długości  i  waży 

około 3, 5 kilograma.

około 3, 5 kilograma.

background image

ROZPOZNANIE CIĄŻY

ROZPOZNANIE CIĄŻY

Kobieta zazwyczaj zaczyna podejrzewać 

Kobieta zazwyczaj zaczyna podejrzewać 

u siebie ciążę zanim jeszcze lekarz może 

u siebie ciążę zanim jeszcze lekarz może 

ją stwierdzić przeprowadzając 

ją stwierdzić przeprowadzając 

odpowiednie badanie. Wczesne 

odpowiednie badanie. Wczesne 

rozpoznanie ciąży jest możliwe dzięki 

rozpoznanie ciąży jest możliwe dzięki 

działaniu na organizm kobiety hormonów 

działaniu na organizm kobiety hormonów 

ciałka żółtego jajnika oraz trofoblastu 

ciałka żółtego jajnika oraz trofoblastu 

zapłodnionego jaja (zygoty). Diagnoza 

zapłodnionego jaja (zygoty). Diagnoza 

ciąży opiera się na pewnych objawach 

ciąży opiera się na pewnych objawach 

domyślnych i prawdopodobnych.

domyślnych i prawdopodobnych.

background image

ROZPOZNANIE CIĄŻY

ROZPOZNANIE CIĄŻY

Objawem domyślnym jest:

Objawem domyślnym jest:

Zatrzymanie miesiączki u kobiet regularnie 

Zatrzymanie miesiączki u kobiet regularnie 

miesiączkujących, 

miesiączkujących, 

Powiększenie i bolesność piersi, 

Powiększenie i bolesność piersi, 

Poranne nudności i wymioty (trwają do około 

Poranne nudności i wymioty (trwają do około 

trzeciego miesiąca ciąży), 

trzeciego miesiąca ciąży), 

Ślinotok,

Ślinotok,

Zgaga, 

Zgaga, 

Nadmierny apetyt lub jego brak, 

Nadmierny apetyt lub jego brak, 

Częste oddawanie moczu, 

Częste oddawanie moczu, 

Ogólnie złe samopoczucie.

Ogólnie złe samopoczucie.

Objawy domyślne mogą jedynie dawać 

Objawy domyślne mogą jedynie dawać 

podejrzenie rozwijającej się ciąży nie są natomiast 

podejrzenie rozwijającej się ciąży nie są natomiast 

podstawa do jej rozpoznania.

podstawa do jej rozpoznania.

background image

ROZPOZNANIE CIĄŻY

ROZPOZNANIE CIĄŻY

Objawem prawdopodobnym jest:

Objawem prawdopodobnym jest:

Powiększenie gruczołów sutkowych, 

Powiększenie gruczołów sutkowych, 

Wzmożona pigmentacja brodawek, 

Wzmożona pigmentacja brodawek, 

Przy ucisku z sutków wypływa siara (po około dwóch 

Przy ucisku z sutków wypływa siara (po około dwóch 

miesiącach ciąży), 

miesiącach ciąży), 

W okolicy narządów rodnych występuje zasinienie, 

W okolicy narządów rodnych występuje zasinienie, 

Zewnętrzne narządy płciowe i śluzówka pochwy są 

Zewnętrzne narządy płciowe i śluzówka pochwy są 

rozpulchnione, 

rozpulchnione, 

Szyjka macicy jest rozpulchniona a jej trzon w miarę 

Szyjka macicy jest rozpulchniona a jej trzon w miarę 

rozwoju ciąży powiększa się, 

rozwoju ciąży powiększa się, 

Utrzymująca się podwyższona temperatura ciała po 21 

Utrzymująca się podwyższona temperatura ciała po 21 

dniach od wystąpienia jajeczkowania przy braku 

dniach od wystąpienia jajeczkowania przy braku 

miesiączki, 

miesiączki, 

Dodatni wynik testów hormonalnych i 

Dodatni wynik testów hormonalnych i 

immunologicznych wykazujący w moczu lub surowicy 

immunologicznych wykazujący w moczu lub surowicy 

kobiety ciężarnej obecność hormonu gonadotropiny 

kobiety ciężarnej obecność hormonu gonadotropiny 

kosmówkowej produkowanej przez trofoblast jaja 

kosmówkowej produkowanej przez trofoblast jaja 

płodowego.

płodowego.

background image

ROZPOZNANIE CIĄŻY

ROZPOZNANIE CIĄŻY

Do tzw. pewnych objawów ciąży 

Do tzw. pewnych objawów ciąży 

rozpoznawanych już w drugim miesiącu ciąży 

rozpoznawanych już w drugim miesiącu ciąży 

należą:

należą:

Rozpoznanie płodu przez powłoki brzuszne 

Rozpoznanie płodu przez powłoki brzuszne 

dzięki wykonaniu badania ręcznego, 

dzięki wykonaniu badania ręcznego, 

Czynne ruchy płodu wyczuwalne po 20 

Czynne ruchy płodu wyczuwalne po 20 

tygodniu ciąży, 

tygodniu ciąży, 

Słyszalna czynność serca płodu, 

Słyszalna czynność serca płodu, 

Rozpoznane w wyniku badania 

Rozpoznane w wyniku badania 

ultrasonograficznego elementy jaja płodowego 

ultrasonograficznego elementy jaja płodowego 

i czynność serca płodu od 6, 7 tygodnia ciąży.

i czynność serca płodu od 6, 7 tygodnia ciąży.

background image

CIĄŻĄ DONOSZONA

CIĄŻĄ DONOSZONA

W ciąży donoszonej jajo płodowe składa się z 

W ciąży donoszonej jajo płodowe składa się z 

płodu ważącego około 2500 gramów o 

płodu ważącego około 2500 gramów o 

długości około 50 centymetrów oraz popłodu. 

długości około 50 centymetrów oraz popłodu. 

Płód pływa swobodnie w płynie owodniowym. 

Płód pływa swobodnie w płynie owodniowym. 

W 99% płód ułożony jest podłużnie, w 96% 

W 99% płód ułożony jest podłużnie, w 96% 

zdarza się, że leży główką do dołu. Bardzo 

zdarza się, że leży główką do dołu. Bardzo 

rzadko płód układa się poprzecznie lub 

rzadko płód układa się poprzecznie lub 

skośnie. Popłód zaś składa się z łożyska, błon 

skośnie. Popłód zaś składa się z łożyska, błon 

płodowych pozałożyskowych i ze sznura 

płodowych pozałożyskowych i ze sznura 

pępowinowego. Tkanki popłodu zapewniają 

pępowinowego. Tkanki popłodu zapewniają 

prawidłową wymianę substancji między 

prawidłową wymianę substancji między 

matką a płodem oraz pełnią funkcję gruczołu 

matką a płodem oraz pełnią funkcję gruczołu 

wydzielania wewnętrznego. Łożysko 

wydzielania wewnętrznego. Łożysko 

zapewnia najkrótszą drogę wymiany między 

zapewnia najkrótszą drogę wymiany między 

krwią matki a krwią płodu. Średnia masa 

krwią matki a krwią płodu. Średnia masa 

łożyska wynosi od 400 do 500 gramów. 

łożyska wynosi od 400 do 500 gramów. 

background image

CIĄŻĄ DONOSZONA

CIĄŻĄ DONOSZONA

Przez łożysko przepływa krew matki i płodu, 

Przez łożysko przepływa krew matki i płodu, 

ale są one rozdzielone ścianą kosmka. Krew 

ale są one rozdzielone ścianą kosmka. Krew 

płodu dopływa do łożyska dwoma tętnicami 

płodu dopływa do łożyska dwoma tętnicami 

pępowinowymi, aby następnie przejść do 

pępowinowymi, aby następnie przejść do 

naczyń włosowatych kosmków.Krew, która 

naczyń włosowatych kosmków.Krew, która 

jest już utlenowaną i zaopatrzona w 

jest już utlenowaną i zaopatrzona w 

substancje odżywcze wraca do płodu żyłą 

substancje odżywcze wraca do płodu żyłą 

pępowinową. Łożysko produkuje hormony, 

pępowinową. Łożysko produkuje hormony, 

które nie są produkowane w innych okresach 

które nie są produkowane w innych okresach 

życia kobiety. Do hormonów tych należą: 

życia kobiety. Do hormonów tych należą: 

proteohormony i gonadotropina 

proteohormony i gonadotropina 

kosmówkowa (HCG). 

kosmówkowa (HCG). 

background image

CIĄŻĄ DONOSZONA

CIĄŻĄ DONOSZONA

Gonadotropina kosmówkowa zaczyna się 

Gonadotropina kosmówkowa zaczyna się 

wydzielać już od momentu zagnieżdżenia się 

wydzielać już od momentu zagnieżdżenia się 

jaja w macicy i osiąga swój najwyższy poziom 

jaja w macicy i osiąga swój najwyższy poziom 

w od 80 - do 90 dnia ciąży. W drugim 

w od 80 - do 90 dnia ciąży. W drugim 

trymestrze ciąży tj. od 4 do 6 miesiąca poziom 

trymestrze ciąży tj. od 4 do 6 miesiąca poziom 

gonadotropiny szybko spada. Funkcją 

gonadotropiny szybko spada. Funkcją 

gonadotropiny kosmówkowej jest pobudzania 

gonadotropiny kosmówkowej jest pobudzania 

ciałka żółtego do wydzielania estrogenów i 

ciałka żółtego do wydzielania estrogenów i 

progesteronu. Obniżanie się poziomu 

progesteronu. Obniżanie się poziomu 

gonadotropiny zachodzi z równoczesnym 

gonadotropiny zachodzi z równoczesnym 

wzrostem poziomu hormonów steroidowych 

wzrostem poziomu hormonów steroidowych 

wytwarzanych przez nabłonek kosmków 

wytwarzanych przez nabłonek kosmków 

łożyska. 

łożyska. 

background image

CIĄŻĄ DONOSZONA

CIĄŻĄ DONOSZONA

Wtedy w moczu wzrasta poziom, pregnadiolu 

Wtedy w moczu wzrasta poziom, pregnadiolu 

który jest produktem rozpadu progesteronu. 

który jest produktem rozpadu progesteronu. 

Ten moment ciąży między spadkiem 

Ten moment ciąży między spadkiem 

gonadotropin a wzrostem innych hormonów 

gonadotropin a wzrostem innych hormonów 

łożyskowych jest szczególnie niebezpieczny 

łożyskowych jest szczególnie niebezpieczny 

dla przebiegu ciąży, ponieważ w tym 

dla przebiegu ciąży, ponieważ w tym 

momencie może dojść do poronienia. W 

momencie może dojść do poronienia. W 

prawidłowo przebiegającej ciąży łożysko 

prawidłowo przebiegającej ciąży łożysko 

przejmuje funkcję wydzielania hormonów 

przejmuje funkcję wydzielania hormonów 

takich jak: estrogeny, progesteron, laktogen 

takich jak: estrogeny, progesteron, laktogen 

łożyskowy, prolaktyna i hormon tyreotropowy.

łożyskowy, prolaktyna i hormon tyreotropowy.

background image

CIĄŻĄ DONOSZONA

CIĄŻĄ DONOSZONA

Estrogeny podczas ciąży wytwarzane są z 

Estrogeny podczas ciąży wytwarzane są z 

cholesterolu matki. Poziom estrogenów 

cholesterolu matki. Poziom estrogenów 

wzrasta stopniowo przez cały okres trwania 

wzrasta stopniowo przez cały okres trwania 

ciąży a największe stężenie osiąga w 

ciąży a największe stężenie osiąga w 

końcowym okresie ciąży. Wśród estrogenów 

końcowym okresie ciąży. Wśród estrogenów 

największy procent stanowi estradiol. 

największy procent stanowi estradiol. 

Produkowany jest on aktywnie przez jednostkę 

Produkowany jest on aktywnie przez jednostkę 

płodowo - łożyskową i jest wydzielany wraz z 

płodowo - łożyskową i jest wydzielany wraz z 

moczem. Oznaczenie poziomu estradiolu w 

moczem. Oznaczenie poziomu estradiolu w 

moczu jest wykorzystywane w diagnostyce i 

moczu jest wykorzystywane w diagnostyce i 

monitorowaniu przebiegu ciąży.

monitorowaniu przebiegu ciąży.

background image

CIĄŻĄ DONOSZONA

CIĄŻĄ DONOSZONA

Progesteron zwany jest hormonem ciąży. 

Progesteron zwany jest hormonem ciąży. 

Jest odpowiedzialny za jej utrzymanie, 

Jest odpowiedzialny za jej utrzymanie, 

za wzrost macicy a także zapobiega jej 

za wzrost macicy a także zapobiega jej 

skurczom i przygotowuje organizm 

skurczom i przygotowuje organizm 

kobiety do porodu. W pierwszych 70 - 80 

kobiety do porodu. W pierwszych 70 - 80 

dniach wytwarzany jest przez ciałko 

dniach wytwarzany jest przez ciałko 

żółte a następnie funkcję jego produkcji 

żółte a następnie funkcję jego produkcji 

przejmuje łożysko.

przejmuje łożysko.

background image

CIĄŻĄ DONOSZONA

CIĄŻĄ DONOSZONA

Laktogen łożyskowy ma działanie podobne do 

Laktogen łożyskowy ma działanie podobne do 

prolaktyny. Podczas prawidłowo rozwijającej 

prolaktyny. Podczas prawidłowo rozwijającej 

się ciąży następuje wzrost tego hormonu aż do 

się ciąży następuje wzrost tego hormonu aż do 

34 - 36 tygodnia, kiedy to następuje stopniowy 

34 - 36 tygodnia, kiedy to następuje stopniowy 

spadek. Poziom laktogen łożyskowego stanowi 

spadek. Poziom laktogen łożyskowego stanowi 

ocenę sprawności łożyska i ma ogromne 

ocenę sprawności łożyska i ma ogromne 

znaczenie, w monitorowaniu przebiegu ciąży a 

znaczenie, w monitorowaniu przebiegu ciąży a 

zwłaszcza w zatruciu ciąży, cukrzycy, 

zwłaszcza w zatruciu ciąży, cukrzycy, 

konflikcie serologicznym oraz niewydolności 

konflikcie serologicznym oraz niewydolności 

łożyska. Spadek poziomu laktogen w drugiej 

łożyska. Spadek poziomu laktogen w drugiej 

połowie ciąży świadczy o niewydolności 

połowie ciąży świadczy o niewydolności 

łożyska i zagrożeniu płodu. 

łożyska i zagrożeniu płodu. 

background image

CIĄŻĄ DONOSZONA

CIĄŻĄ DONOSZONA

 

 

Dzięki temu, że laktogen łożyskowy ma 

Dzięki temu, że laktogen łożyskowy ma 

działanie podobne do prolaktyny 

działanie podobne do prolaktyny 

przygotowuje on gruczoł sutkowy do laktacji 

przygotowuje on gruczoł sutkowy do laktacji 

a także działa przeciwinsulinowo. W Drugim 

a także działa przeciwinsulinowo. W Drugim 

trymestrze ciąży gwałtownie wzrasta 

trymestrze ciąży gwałtownie wzrasta 

zapotrzebowanie na insulinę a co za tym 

zapotrzebowanie na insulinę a co za tym 

idzie wpływ hormonów może spowodować 

idzie wpływ hormonów może spowodować 

ujawnienie się cukrzycy u osób mających 

ujawnienie się cukrzycy u osób mających 

predyspozycje genetyczne.

predyspozycje genetyczne.

Pod wpływem wielu hormonów, które są 

Pod wpływem wielu hormonów, które są 

wydzielane przez łożysko dochodzi do 

wydzielane przez łożysko dochodzi do 

rozrostu gruczołów wewnątrzwydzielniczych 

rozrostu gruczołów wewnątrzwydzielniczych 

a przede wszystkim: przysadki, jajników, 

a przede wszystkim: przysadki, jajników, 

nadnerczy, tarczycy i trzustki.

nadnerczy, tarczycy i trzustki.

background image

CIĄŻĄ DONOSZONA

CIĄŻĄ DONOSZONA

W części gruczołowej przysadki dochodzi do 

W części gruczołowej przysadki dochodzi do 

wzmożonego wydzielania hormonów 

wzmożonego wydzielania hormonów 

tropowych przedniego płata zaś w tylnym 

tropowych przedniego płata zaś w tylnym 

płacie uwalniana jest wazopresyna i 

płacie uwalniana jest wazopresyna i 

oksytocyna. Oksytocyna wzmaga skurcze 

oksytocyna. Oksytocyna wzmaga skurcze 

macicy a wazopresyna hamuje wytwarzanie 

macicy a wazopresyna hamuje wytwarzanie 

moczu.

moczu.

W czasie ciąży dochodzi do nieznacznego 

W czasie ciąży dochodzi do nieznacznego 

powiększenia gruczołu tarczycowego i 

powiększenia gruczołu tarczycowego i 

nadnerczy.

nadnerczy.

background image

CZAS TRWANIA CIĄŻY

CZAS TRWANIA CIĄŻY

Prawidłowy czas trwania ciąży obliczany jest 

Prawidłowy czas trwania ciąży obliczany jest 

od daty zapłodnienie i wynosi 268 dni. 

od daty zapłodnienie i wynosi 268 dni. 

Precyzyjna data jajeczkowania jest zazwyczaj 

Precyzyjna data jajeczkowania jest zazwyczaj 

nieznana jak również data zapłodnienia, 

nieznana jak również data zapłodnienia, 

dlatego czas trwania ciąży oblicza się od 

dlatego czas trwania ciąży oblicza się od 

daty ostatniej miesiączki zakładając, że ciąża 

daty ostatniej miesiączki zakładając, że ciąża 

trwa 280 dni, czyli 40 tygodni lub 10 

trwa 280 dni, czyli 40 tygodni lub 10 

miesięcy księżycowych. U kobiet z dłuższym 

miesięcy księżycowych. U kobiet z dłuższym 

cyklem miesięcznym okres ciąży jest dłuższy 

cyklem miesięcznym okres ciąży jest dłuższy 

analogicznie u kobiet z krótszym cyklem 

analogicznie u kobiet z krótszym cyklem 

okres ciąży jest krótszy. 

okres ciąży jest krótszy. 

background image

CZAS TRWANIA CIĄŻY

CZAS TRWANIA CIĄŻY

Czas trwania ciąży można również 

Czas trwania ciąży można również 

określić przy pomocy badania 

określić przy pomocy badania 

ultrasonograficznego pozwalającego 

ultrasonograficznego pozwalającego 

na określenie wielkości płodu. W 

na określenie wielkości płodu. W 

pierwszym trymestrze ciąży wielkość 

pierwszym trymestrze ciąży wielkość 

ciąży określa się na podstawie 

ciąży określa się na podstawie 

wielkości macicy przeprowadzając 

wielkości macicy przeprowadzając 

badania ginekologiczne. 

badania ginekologiczne. 

background image

CZAS TRWANIA CIĄŻY

CZAS TRWANIA CIĄŻY

W 12 tygodniu macica osiąga wielkość 

W 12 tygodniu macica osiąga wielkość 

spojenia łonowego, w 16 tygodniu - 2 palce 

spojenia łonowego, w 16 tygodniu - 2 palce 

nad spojeniem łonowym, w 20 tygodniu - 2 - 3 

nad spojeniem łonowym, w 20 tygodniu - 2 - 3 

palce poniżej pępka, w 24 tygodniu na 

palce poniżej pępka, w 24 tygodniu na 

wysokości pępka, w 28 tygodniu 2 - 3 palce 

wysokości pępka, w 28 tygodniu 2 - 3 palce 

powyżej pępka, w 32 tygodniu pośrodku 

powyżej pępka, w 32 tygodniu pośrodku 

między pępkiem a wyrostkiem 

między pępkiem a wyrostkiem 

mieczykowatym mostka, w 36 tygodniu pod 

mieczykowatym mostka, w 36 tygodniu pod 

łukiem żebrowym zaś w 40 tygodniu 2 - 3 

łukiem żebrowym zaś w 40 tygodniu 2 - 3 

palce poniżej łuku żebrowego.

palce poniżej łuku żebrowego.

background image

CZAS TRWANIA CIĄŻY

CZAS TRWANIA CIĄŻY

Termin porodu oblicza się stosując regułę 

Termin porodu oblicza się stosując regułę 

Naegelego tzn. od pierwszego dnia ostatniej 

Naegelego tzn. od pierwszego dnia ostatniej 

miesiączki odejmuje się 3 miesiące oraz 

miesiączki odejmuje się 3 miesiące oraz 

dodaje 7 dni i 1 rok. Z punktu widzenia 

dodaje 7 dni i 1 rok. Z punktu widzenia 

klinicznego uważa się, że poród, który odbył 

klinicznego uważa się, że poród, który odbył 

się 3 tygodnie przed lub 3 tygodnie po 

się 3 tygodnie przed lub 3 tygodnie po 

obliczonym terminie jest porodem czasowym 

obliczonym terminie jest porodem czasowym 

jeśli cykle miesięczne były 28 dniowe. W 

jeśli cykle miesięczne były 28 dniowe. W 

przypadku, gdy kobieta nie pamięta daty 

przypadku, gdy kobieta nie pamięta daty 

ostatniej miesiączki termin porodu można 

ostatniej miesiączki termin porodu można 

wyznaczyć na podstawie pierwszych ruchów 

wyznaczyć na podstawie pierwszych ruchów 

płodu. Pierworódki wyczuwają ruchy płodu 

płodu. Pierworódki wyczuwają ruchy płodu 

około 20 tygodnia ciąży a wieloródki już około 

około 20 tygodnia ciąży a wieloródki już około 

18 tygodnia. I tak pierworódka powinna 

18 tygodnia. I tak pierworódka powinna 

spodziewać się porodu po około 4,5 

spodziewać się porodu po około 4,5 

miesiącach zaś wieloródka po 5 miesiącach.

miesiącach zaś wieloródka po 5 miesiącach.

background image

CZAS TRWANIA CIĄŻY

CZAS TRWANIA CIĄŻY

Objawem zwiastującym poród jest obniżenie 

Objawem zwiastującym poród jest obniżenie 

się dna macicy, które następuje około 2 - 3 

się dna macicy, które następuje około 2 - 3 

tygodnie przed rozpoczęciem czynności 

tygodnie przed rozpoczęciem czynności 

porodowej. Kobieta ciężarna odczuwa to 

porodowej. Kobieta ciężarna odczuwa to 

jako zmniejszenie ucisku na żołądek i 

jako zmniejszenie ucisku na żołądek i 

swobodniej oddycha. Często wtedy zdarza 

swobodniej oddycha. Często wtedy zdarza 

się parcie na pęcherz moczowy i częste 

się parcie na pęcherz moczowy i częste 

oddawanie moczu. Na 2 - 3 dni przed 

oddawanie moczu. Na 2 - 3 dni przed 

porodem może dojść do wypadnięcia czopa 

porodem może dojść do wypadnięcia czopa 

śluzowego z kanału szyjki macicy w postaci 

śluzowego z kanału szyjki macicy w postaci 

gęstego, białego lub brunatnego śluzu.

gęstego, białego lub brunatnego śluzu.

background image

PORÓD

PORÓD

Za początek porodu przyjmuje się 

Za początek porodu przyjmuje się 

występowanie regularnych i 

występowanie regularnych i 

powtarzających się przynajmniej, co 

powtarzających się przynajmniej, co 

10 minut skurczów macicy, które 

10 minut skurczów macicy, które 

powodują rozwieranie się szyjki 

powodują rozwieranie się szyjki 

macicy.

macicy.

background image

PORÓD

PORÓD

Podział czynności porodowej:

Podział czynności porodowej:

I okres porodu, czyli rozwieranie ujścia 

I okres porodu, czyli rozwieranie ujścia 

wewnętrznego i zewnętrznego szyjki 

wewnętrznego i zewnętrznego szyjki 

macicy. W tym okresie porodu kobieta 

macicy. W tym okresie porodu kobieta 

rodząca może przyjmować dowolna pozycję 

rodząca może przyjmować dowolna pozycję 

ciała. Jednak najlepszą pozycją jest 

ciała. Jednak najlepszą pozycją jest 

ułożenie na boku. W czasie przerwy między 

ułożenie na boku. W czasie przerwy między 

skurczami bardzo ważny jest relaks a w 

skurczami bardzo ważny jest relaks a w 

czasie skurczu spokojne, regularne 

czasie skurczu spokojne, regularne 

oddychanie, co korzystnie wpływa na 

oddychanie, co korzystnie wpływa na 

przebieg porodu.

przebieg porodu.

 

 

background image

PORÓD

PORÓD

  

  

U pierworódek rozpoczyna się wraz z początkiem 

U pierworódek rozpoczyna się wraz z początkiem 

porodu  i  trwa  do  momentu  całkowitego 

porodu  i  trwa  do  momentu  całkowitego 

rozwarcia  ujścia  wewnętrznego.  W  tym  czasie 

rozwarcia  ujścia  wewnętrznego.  W  tym  czasie 

skraca  się  część  pochwowa  szyjki  macicy. 

skraca  się  część  pochwowa  szyjki  macicy. 

Kolejny  etap  trwa  od  pełnego  rozwarcia  ujścia 

Kolejny  etap  trwa  od  pełnego  rozwarcia  ujścia 

wewnętrznego  do  pełnego  rozwarcia  ujścia 

wewnętrznego  do  pełnego  rozwarcia  ujścia 

zewnętrznego szyjki macicy.  

zewnętrznego szyjki macicy.  

     

     

U  wieloródek  skracanie  się  części  pochwowej  i 

U  wieloródek  skracanie  się  części  pochwowej  i 

rozwieranie 

ujścia 

wewnętrznego 

rozwieranie 

ujścia 

wewnętrznego 

zewnętrznego  przebiega  w  tym  samym  czasie. 

zewnętrznego  przebiega  w  tym  samym  czasie. 

Bardzo trudno jest określić czas trwania I okresu 

Bardzo trudno jest określić czas trwania I okresu 

porodu.  Przyjmuje  się,  że  u  pierworódek  nie 

porodu.  Przyjmuje  się,  że  u  pierworódek  nie 

powinien  być  dłuższy  niż  18  godzin  a  u 

powinien  być  dłuższy  niż  18  godzin  a  u 

wieloródek nie dłuższy niż 12 godzin. 

wieloródek nie dłuższy niż 12 godzin. 

background image

PORÓD

PORÓD

     

     

II  okres  porodu  rozpoczyna  się  od  chwili 

II  okres  porodu  rozpoczyna  się  od  chwili 

całkowitego 

rozwarcia 

ujścia 

całkowitego 

rozwarcia 

ujścia 

zewnętrznego  szyjki  macicy  i  kończy  się 

zewnętrznego  szyjki  macicy  i  kończy  się 

urodzeniem  dziecka.  Na  tym  etapie 

urodzeniem  dziecka.  Na  tym  etapie 

porodu  zmienia  się  całkowicie  charakter 

porodu  zmienia  się  całkowicie  charakter 

skurczów  macicy.  Pojawiają  się  skurcze 

skurczów  macicy.  Pojawiają  się  skurcze 

parte.  Do  skurczów  macicy  dołączają  się 

parte.  Do  skurczów  macicy  dołączają  się 

skurcze  mięśni  brzucha,  które  to  właśnie 

skurcze  mięśni  brzucha,  które  to  właśnie 

wywołują  uczucie  parcia.  Najważniejsze 

wywołują  uczucie  parcia.  Najważniejsze 

jest  wtedy  odpowiednie  oddychanie  i 

jest  wtedy  odpowiednie  oddychanie  i 

wspomaganie  parcia  w  fazie  bezdechu.  U 

wspomaganie  parcia  w  fazie  bezdechu.  U 

pierworódek  etap  ten  trwa  zazwyczaj  od 

pierworódek  etap  ten  trwa  zazwyczaj  od 

15 minut do 2 godzin a u wieloródek od 15 

15 minut do 2 godzin a u wieloródek od 15 

minut do 1, 5 godziny. 

minut do 1, 5 godziny. 

background image

PORÓD

PORÓD

     

     

III  okres  porodu  zwany  okresem 

III  okres  porodu  zwany  okresem 

łożyskowym.  Rozpoczyna  się  po  urodzeniu 

łożyskowym.  Rozpoczyna  się  po  urodzeniu 

dziecka  a  kończy  na  wydaleniu  łożyska  i 

dziecka  a  kończy  na  wydaleniu  łożyska  i 

błon płodowych. W wyniku skurczów macicy 

błon płodowych. W wyniku skurczów macicy 

następuje odklejenie się łożyska i wydalenie 

następuje odklejenie się łożyska i wydalenie 

go do pochwy a następnie na zewnątrz. Etap 

go do pochwy a następnie na zewnątrz. Etap 

ten  trwa  około  30  minut.  Lekarz  powinien 

ten  trwa  około  30  minut.  Lekarz  powinien 

dokładnie  obejrzeć  łożysko  i  błony  płodowe 

dokładnie  obejrzeć  łożysko  i  błony  płodowe 

gdyż  niekompletny  popłód  jest  bardzo 

gdyż  niekompletny  popłód  jest  bardzo 

częstą przyczyną powikłań poporodowych. 

częstą przyczyną powikłań poporodowych. 

background image

PORÓD

PORÓD

     

     

IV  okres  porodu  jest  to  wczesny  okres 

IV  okres  porodu  jest  to  wczesny  okres 

poporodowy.  Obejmuje  on  2  pierwsze 

poporodowy.  Obejmuje  on  2  pierwsze 

godziny  po  wydaniu  dziecka  na  świat  w 

godziny  po  wydaniu  dziecka  na  świat  w 

czasie, 

którego 

bardzo 

wnikliwie 

czasie, 

którego 

bardzo 

wnikliwie 

obserwuje  się  kobietę  pod  względem 

obserwuje  się  kobietę  pod  względem 

stanu ogólnego i położniczego.

stanu ogólnego i położniczego.

background image

NOWORODEK

NOWORODEK

Zaraz po urodzeniu dziecka podwiązuje się i 

Zaraz po urodzeniu dziecka podwiązuje się i 

przecina pępowinę. Klarka piersiowa 

przecina pępowinę. Klarka piersiowa 

noworodka, która była ściśnięta rozpręża się 

noworodka, która była ściśnięta rozpręża się 

gwałtownie, a do płuc wchodzi powietrze i 

gwałtownie, a do płuc wchodzi powietrze i 

dziecko może wydać swój pierwszy krzyk. 

dziecko może wydać swój pierwszy krzyk. 

Zaraz po urodzeniu noworodek jest dokładnie 

Zaraz po urodzeniu noworodek jest dokładnie 

badany. W celu określenie jego stanu 

badany. W celu określenie jego stanu 

wykorzystuje się 10 stopniowa skalę według 

wykorzystuje się 10 stopniowa skalę według 

Apgar. Skala ta pozwala na łączną ocenę 

Apgar. Skala ta pozwala na łączną ocenę 

układu oddechowego, krążenia i nerwowego. 

układu oddechowego, krążenia i nerwowego. 

background image

NOWORODEK

NOWORODEK

Przyjmuje się, że:

Przyjmuje się, że:

10 - 8 punktów - stan bardzo dobry, 

10 - 8 punktów - stan bardzo dobry, 

7 - 5 punktów - stan średni, 

7 - 5 punktów - stan średni, 

4 - 0 punktów - stan ciężki.

4 - 0 punktów - stan ciężki.


Document Outline