Odma opłucnowa
Odma opłucnowa
Dr hab. med. Jarosław Kużdżał
Dr hab. med. Jarosław Kużdżał
Ordynator Oddziału Chirurgii Klatki Piersiowej
Ordynator Oddziału Chirurgii Klatki Piersiowej
Szpitala im. Jana Pawła II w Krakowie
Szpitala im. Jana Pawła II w Krakowie
Definicja
Definicja
Odma opłucnowa
Odma opłucnowa
oznacza obecność
oznacza obecność
wolnego powietrza w
wolnego powietrza w
jamie opłucnej
jamie opłucnej
Podział - etiologia
Podział - etiologia
Samoistna
Samoistna
pierwotna
pierwotna
wtórna (POCHP, astma,
wtórna (POCHP, astma,
mukowiscydoza, sarkoidoza,
mukowiscydoza, sarkoidoza,
zwłóknienie płuc, zakażenie
zwłóknienie płuc, zakażenie
nieswoiste, Tbc, rak, perforacja
nieswoiste, Tbc, rak, perforacja
przełyku, związana z menstruacją)
przełyku, związana z menstruacją)
Urazowa
Urazowa
Jatrogenna
Jatrogenna
Podział - patofizjologia
Podział - patofizjologia
Odma opłucnowa
Odma opłucnowa
- Zamknięta
- Zamknięta
(brak komunikacji między
(brak komunikacji między
jamą opłucnej a środowiskiem
jamą opłucnej a środowiskiem
zewnętrznym); wariant: odma krwotoczna
zewnętrznym); wariant: odma krwotoczna
- Otwarta
- Otwarta
(stała komunikacja między jamą
(stała komunikacja między jamą
opłucnej a środowiskiem zewnętrznym)
opłucnej a środowiskiem zewnętrznym)
-
Prężna/ciśnieniowa
Prężna/ciśnieniowa
(objętość
(objętość
powietrza w jamie opłucnej narasta)
powietrza w jamie opłucnej narasta)
Odma samoistna
Odma samoistna
Jest to odma występująca u osoby bez
Jest to odma występująca u osoby bez
znanej współistniejącej choroby płuc
znanej współistniejącej choroby płuc
Występuje głównie u młodych osób,
Występuje głównie u młodych osób,
palących, częściej u wysokich i
palących, częściej u wysokich i
szczupłych mężczyzn
szczupłych mężczyzn
Zapadalność: 6-7/100 000 (M), 1-
Zapadalność: 6-7/100 000 (M), 1-
2/100 000 (K)
2/100 000 (K)
Najczęstszą przyczyną są drobne
Najczęstszą przyczyną są drobne
podopłucnowe pęcherze rozedmowe
podopłucnowe pęcherze rozedmowe
Pęcherze rozedmowe
Pęcherze rozedmowe
Pęcherze rozedmowe
Pęcherze rozedmowe
Rozpoznanie
Rozpoznanie
Wywiad
Wywiad
(ostry ból w klp, duszność,
(ostry ból w klp, duszność,
kłucie, zasłabnięcie)
kłucie, zasłabnięcie)
badanie fizykalne
badanie fizykalne
(ściszenie szmeru
(ściszenie szmeru
oddechowego i bębenkowy wypuk po
oddechowego i bębenkowy wypuk po
stronie odmy)
stronie odmy)
radiogram przeglądowy (na wydechu!)
radiogram przeglądowy (na wydechu!)
CT
CT
Rozpoznanie
Rozpoznanie
– badania
– badania
obrazowe
obrazowe
Rozpoznanie
Rozpoznanie
– badania
– badania
obrazowe
obrazowe
Rozpoznanie
Rozpoznanie
– badania
– badania
obrazowe
obrazowe
Rozpoznanie
Rozpoznanie
– badania
– badania
obrazowe
obrazowe
Rozpoznanie
Rozpoznanie
– badania
– badania
obrazowe
obrazowe
Rozpoznanie
Rozpoznanie
– badania
– badania
obrazowe
obrazowe
Rozpoznanie
Rozpoznanie
– badania
– badania
obrazowe
obrazowe
Pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc
Odma zamknięta:
Odma zamknięta:
Stan chorego jest zwykle stabilny
Stan chorego jest zwykle stabilny
Pozycja leżąca lub półsiedząca
Pozycja leżąca lub półsiedząca
Tlen przez maskę
Tlen przez maskę
Transport do szpitala
Transport do szpitala
Pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc
- odma
- odma
otwarta
otwarta
- ABC
- ABC
- pokrycie rany jałowym
- pokrycie rany jałowym
opatrunkiem z folią
opatrunkiem z folią
przyklejoną z trzech
przyklejoną z trzech
stron
stron
- transport do szpitala
- transport do szpitala
„na sygnale”
„na sygnale”
Pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc
- odma
- odma
otwarta
otwarta
Pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc
- odma prężna
- odma prężna
- niezwłoczne odbarczenie odmy (nakłucie,
- niezwłoczne odbarczenie odmy (nakłucie,
drenaż)
drenaż)
-
tlen przez
maskę
- pozycja
półsiedząca
- transport do
szpitala „na
sygnale”
Leczenie
Leczenie
Zachowawcze
Zachowawcze
Aspiracja igłowa
Aspiracja igłowa
Drenaż
Drenaż
Operacyjne (VTS, torakotomia,
Operacyjne (VTS, torakotomia,
ew. pleurodeza
ew. pleurodeza
Leczenie
Leczenie
- zachowawcze
- zachowawcze
W przypadku małej odmy
W przypadku małej odmy
Powietrze wchłania się samoistnie
Powietrze wchłania się samoistnie
z szybkością 1,25% objętości
z szybkością 1,25% objętości
odmy/dobę (50-70 ml/dobę)
odmy/dobę (50-70 ml/dobę)
Kontrole radiologiczne
Kontrole radiologiczne
Leczenie
Leczenie
- aspiracja igłowa
- aspiracja igłowa
-
-
wkłucie kaniuli po
wkłucie kaniuli po
górnym brzegu
górnym brzegu
żebra
żebra
- aspiracja powietrza
- aspiracja powietrza
strzykawką (do 5 l)
strzykawką (do 5 l)
-
radiologiczne
radiologiczne
potwierdzenie
potwierdzenie
rozprężenia płuca
rozprężenia płuca
-
skuteczna w 30-80%
skuteczna w 30-80%
Leczenie
Leczenie
- aspiracja igłowa
- aspiracja igłowa
Leczenie
Leczenie
- drenaż
- drenaż
Podstawowym sposobem leczenia
Podstawowym sposobem leczenia
odmy opłucnowej jest drenaż ssący
odmy opłucnowej jest drenaż ssący
drenem o grubości 24-32 F!!!
drenem o grubości 24-32 F!!!
Leczenie operacyjne
Leczenie operacyjne
-
-
wskazania
wskazania
Pierwszy epizod
Pierwszy epizod
przedłużony przeciek powietrza
przedłużony przeciek powietrza
odma z krwiakiem
odma z krwiakiem
niepełne rozprężenie płuca
niepełne rozprężenie płuca
Odma nawrotowa
Odma nawrotowa
Leczenie
Leczenie
- VTS
- VTS
Wideotorakoskopia
Wideotorakoskopia
umożliwia
umożliwia
zlokalizowanie
zlokalizowanie
pęcherzy
pęcherzy
rozedmowych, ich
rozedmowych, ich
wycięcie,
wycięcie,
pleurektomię i
pleurektomię i
wprowadzenie
wprowadzenie
drenu
drenu
Leczenie
Leczenie
- VTS
- VTS
Leczenie
Leczenie
- torakotomia
- torakotomia
Zasady leczenia są takie
Zasady leczenia są takie
same jak w przypadku VTS
same jak w przypadku VTS
Zalety:
Zalety:
- dokładniejsza ocena płuca,
- dokładniejsza ocena płuca,
- możliwość wycięcia
- możliwość wycięcia
pęcherzy w trudnych
pęcherzy w trudnych
lokalizacjach
lokalizacjach
- mniejszy koszt
- mniejszy koszt
Wady:
Wady:
- większa inwazyjność
- większa inwazyjność