Partnerstwo publiczno-prywatne

Partnerstwo publiczno-prywatne

jest formą długoterminowej

współpracy sektora prywatnego i

publicznego przy

przedsięwzięciach mających na

celu realizacje zadań publicznych.

Celem współpracy jest osiągnięcie

obopólnych korzyści zarówno w

wymiarze celów społecznych, jak i

komercyjnych danego

przedsięwzięcia

PRZEDMIOT PARTNERSTWA

PUBLICZNO-PRYWATNEGO

Przez  PPP,  rozumie  się  partnerstwo  sektora
publicznego  i  prywatnego  mające  na  celu
realizację  przedsięwzięć  lub  świadczenie
usług, tradycyjnie dostarczanych przez sektor
publiczny.  Współpraca  ta  opiera  się  na
założeniu,  iż  każda  ze  stron  jest  w  stanie
wywiązać  się  z  własnych,  powierzonych  jej
zadań  sprawniej  niż  druga  strona.  Dzięki
podziałowi zadań, odpowiedzialności i ryzyka
w  ramach  PPP  osiąga  się  najbardziej
efektywny  ekonomicznie  sposób  tworzenia
infrastruktury

dostarczania

usług

publicznych.

Wobec

powyższego,

wśród

kluczowych

elementów współpracy w ramach partnerstwa
publiczno-prywatnego wymienić należy:



współpracę

sektora

publicznego

sektorem

prywatnym,



umowny

charakter

ramach

stosunku

cywilnoprawnego),



charakter celowy: realizacja przedsięwzięć (budowa
infrastruktury,

dostarczanie

usług)

tradycyjnie

wykonywanych przez stronę publiczną,



optymalny podział zadań,



podział ryzyk,



obustronną korzyść.

Pomimo, iż ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym
określa zakres przedmiotowy przedsięwzięć PPP, nie
ustala ona merytorycznego obszaru partnerstwa.
Poprzednia

ustawa

nakreślała

ramy

PPP

jako

„współpracy  służącej  wykonaniu  zadania  publicznego”,
natomiast obecnie obowiązująca już nie zawiera takiego
obostrzenia,  co  nie  oznacza  jednak  pełnej  swobody
podmiotów  w  nawiązywaniu  umów  PPP.  Podmioty
publiczne  upoważnione  są  do  nawiązywania  kontaktów
PPP tylko w ramach zakresu swojej działalności prawnie
wyznaczonej.

ZAKRES FORMALNY PPP

GENEZA I ROZWÓJ INSTYTUCJI

PPP W POLSCE



Geneza publiczno-prywatnej współpracy w sektorze na

terytorium Pol ski sięga czasów rozbiorów.



Po odzyskaniu niepodległości władze polskie starały się

zainteresować rozwojem linii lokalnych kapitał prywatny

i samorządy.



Po II wojnie światowej i przez cały okres Polski Ludowej

inwestycje infrastrukturalne finansowane były ze

środków budżetowych. Do zmiany w podejściu do

angażowania środków prywatnych doszło wraz z

transformacją ustrojową w początku lat 90-tych XX w.



Pierwszym aktem prawnym, regulującym stosunki

prawne jest ustawa z dnia 27 października 1994 roku o

autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym

W oparciu o jej przepisy budowane i eksploatowane są

obecnie trzy autostrady prywatne: A1, A2 i A4.

W Polsce różne formy PPP mogą być realizowane na podstawie
następujących ustaw:

Ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym
Ustawa o koncesji na roboty budowlane lub usługi
Ustawa prawo zamówień publicznych
Ustawa o gospodarce komunalnej
Ustawa o finansach publicznych
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Ustawa o autostradach płatnych
Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów
publicznych

Podstawy prawne realizacji projektów PPP w
Polsce

DEFINICJA PODMIOTU
PUBLICZNEGO

Podmiot publiczny jest jedną ze stron
partnerstwa

publiczno

prywatnego

rozumieniu  ustawy  z  dnia  19  grudnia  2009
roku  o  partnerstwie  publiczno  prywatnym.
Zgodnie  z  treścią  art.  2  pkt.  1  podmiotem
publicznym  może  być  jednostka  mająca  co
najmniej  zdolność  do  czynności  prawnych.
Zgodnie  z  Ustawą  podmiotami  publicznymi
mogą być:

1. jednostka sektora finansów publicznych w rozumieniu

przepisów o finansach pubicznych, tj.:

a) organ władzy publicznej, w tym organ administracji rządowej,

organ kontroli państwowej i ochrony prawa, sądy i trybunały

b)gmina, powiat,
c) jednostka budżetowa, zakład budżetowy i gospodarstwo

pomocnicze jednostek budżetowych;

d)uczelnia publiczna,
e) jednostka badawczo-rozwojowa;
f) samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej;
g)państwowa  i  samorządowa  instytucja  kultury  funkcjonująca

jako: teatr, opera, filharmonia, orkiestra, kino, muzeum,

biblioteka, dom kultury, galeria sztuki itp.;

h)Zakład

Ubezpieczeń

Społecznych,

Kasa

Rolniczego

Ubezpieczenia Społecznego i zarządzane przez nie fundusze;

i) Narodowy Fundusz Zdrowia;
j) Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki

organizacyjne; takie jak: instytuty, zakłady, centra, stacje

badawcze, ogrody botaniczne, domy pracy twórczej, domy

zjazdów i konferencji, domy rencistów

Osoba

prawna,

utworzona

celu

zaspokajania

potrzeb

charakterze

powszechnym,

niemających

charakteru

przemysłowego

ani

handlowego,

jeżeli

jednostka  sektora  publicznego,  pojedynczo
lub  wspólnie,  bezpośrednio  lub  pośrednio
przez inny podmiot:



finansują ją w ponad 50% lub posiadają ponad
połowę  udziałów  albo  akcji,  lub    sprawują
nadzór nad organem zarządzającym, lub mają
prawo  do  powoływania  ponad  połowy  składu
organu nadzorczego lub zarządzającego.

DEFINICJA PARTNERA
PRYWATNEGO



Podstawowym warunkiem ubiegania się o zawarcie

umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym jest

posiadanie statusu „partnera prywatnego”. Podmiot

publiczny będzie mógł zawrzeć umowę o PPP tylko z

podmiotem, który mieścić się będzie w definicji

określonej w Ustawie o PPP.
Aby

posiadać

status

partnera

prywatnego

przedsiębiorca musi prowadzić działalność gospodarczą

we własnym imieniu. Oznacza to działanie nie tylko we

własnym imieniu, ale również na własny rachunek i

ponoszenie w związku z tym ryzyka gospodarczego,

wynikającego z prowadzonej działalności gospodarczej.
Podmioty mogą być partnerami prywatnymi o ile

wpisane są do rejestru przedsiębiorców KRS.
Partnerem prywatnym będzie także przedsiębiorca

zagraniczny, tj. osoba zagraniczna

Definicja przedsięwzięcia

Przez „przedsięwzięcie” należy rozumieć:



budowę lub remont obiektu budowlanego,



świadczenie usług,



wykonanie dzieła, w szczególności wyposażenie

składnika majątkowego w urządzenia podwyższające jego
wartość lub użyteczność,



inne świadczenie połączone z eksploatacją utrzymaniem

lub zarządzaniem składnikiem majątkowym, który jest
wykorzystywany do realizacji przedsięwzięcia publiczno-
prywatnego lub jest z nim związany.

Umowa o PPP

Umowa  o  partnerstwie  publiczno-prywatnym  jest  umową  nazwaną  z
zakresu  prawa  cywilnego.  Ponadto  ma  charakter  dwustronnie
zobowiązujący, wzajemny, odpłatny i kauzalny (jej ważność uzależniona
będzie  od  istnienia  podstawy  prawnej  w  postaci  realizacji  zadania
publicznego). Cechą determinującą odrębny charakter umowy o PPP od
innych  umów  nazwanych  lub  nienazwanych,  będzie  uczestnictwo
podmiotu  publicznego  oraz  szczególny  tryb  zawarcia  umowy  i  relacji
stron.

Definicję umowy zawiera art. 7 Ustawy o partnerstwie publiczno-
prywatnym. W świetle tego przepisy świadczenia stron rozkładać będą
się w następujący sposób:



partner prywatny zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięcia za

wynagrodzeniem oraz poniesienia w całości albo w części wydatków na
jego realizację lub poniesienia ich przez osobę trzecią;



podmiot publiczny zobowiązuje się do współdziałania w osiągnięciu

celu przedsięwzięcia, w szczególności poprzez wniesienie wkładu
własnego.

CYKL ŻYCIA PPP

Przeciętny projekt PPP możemy podzielić na
cztery etapy:



rozpoznanie projektu



przegląd i przygotowanie



przetarg



realizacja

ETAP I -

ROZPOZNANIE PROJEKTU

Przed  rozpoczęciem  przygotowań  PPP  należy
przeprowadzić  ogólny  etap  przygotowawczy
do  projektu,  w  ramach  którego  projekt
zostaje zidentyfikowany, analizuje się go pod
względem  wykonania  oraz  nadaje  się  mu
właściwą  dla  niego  strukturę  organizacyjną.
Przede  wszystkim  należy  określić  zarówno
strony przedsięwzięcia jak i jego pozostałych
uczestników.  Następnie  należy  rozpoznać
wszystkie

ekonomiczno

–

społeczne

oddziaływania projektu i rozpoznać jego
bezpośrednie koszty i korzyści.

ETAP II – PRZEGLĄD I
PRZYGOTOWANIE

Ten  etap  jest  poświęcony  sprawdzeniu  czy
dany  projekt  posiada  cechy  i  odpowiada
charakterystyce  projektów  realizowanych  w
formule  PPP  i  może  tym  samym  być
zakontraktowany  w  tym  trybie.  Przede
wszystkim  należy  określić  czy  wykonanie
zadania  w  ten  sposób  przyniesie  korzyści
przeważające  w  stosunku  do  innych  metod
realizacji  zadań  publicznych.  Należy  również
ocenić  atrakcyjność  danego  projektu    z
punktu  widzenia  sektora  prywatnego  i
wyliczyć  stopę  zwrotu  wszystkich  strumieni
pieniężnych przedsięwzięcia.

ETAP III - PRZETARG

Etap  przetargu  to  etap  bardzo  szczegółowy,
poświęcony tworzeniu struktury partnerstwa i
wyborowi  partnera  prywatnego,  którego
rezultatem  jest  konstrukcja  skomplikowanej
siatki  rozwiązań  przyjmującej  postać  umowy
o

partnerstwie

publiczno-prywatnym

zawierającej uregulowania kwestii natury
technicznej, prawnej i finansowej. Dobrze
skonstruowana

współpraca

sektora

prywatnego  i  publicznego,  prowadzi  do
maksymalizacji  korzyści  i  efektywności  w
ramach  realizowanego  w  formule  PPP
przedsięwzięcia.

ETAP IV - REALIZACJA

Realizacja polega na wdrożeniu w życie projektu
PPP,

zgodnie

przyjętymi

założeniami.

Fundamentem  udanej  realizacji  przedsięwzięcia
PPP  jest  zastosowanie  win  –  win  rule  czyli
zasady,  według  której  partnerstwo  odnoszące
sukces  to  partnerstwo,  w  ramach  którego
następuje  optymalny  podział  zadań  i  ryzyk
związanych  z  projektem  –  każdy  wykonuje  i
odpowiedzialny jest za to co najlepiej potrafi, w
związku  z  czym  obie  strony  czerpią  z  niego
wymierne korzyści i realizują swoje cele.

Powołanie spółki celowej

Zgodnie  z  ustawą  umowa  o  partnerstwie  publiczno-
prywatnym  może  przewidywać,  że  w  celu  jej  wykonania
podmiot  publiczny  i  partner  prywatny  zawiążą  spółkę
kapitałową. Cel i przedmiot działalności tej spółki/spółek nie
może wykraczać poza zakres określony umową o PPP.

Szczególną funkcją spółek celowych jest zabezpieczenie
powrotu wkładu własnego do zasobów publicznych.

Inną funkcją spółki może być zwiększenie operacyjnej
efektywności działań podejmowanych w ramach współpracy
– jeśli jest to tylko uzasadnione ekonomicznie wyłonić mogą
się spółki zarządzające określonymi etapami realizacji
przedsięwzięcia (zgodnie z ustalonym harmonogramem).

Formy współpracy w ramach PPP

Ustawa  o  partnerstwie  publiczno-prywatnym  nie  narzuca  wyboru
żadnego konkretnego modelu współpracy. Podmiot publiczny będzie
miał  więc  względną  swobodę  wyboru  odpowiedniej  do  specyfiki
przedsięwzięcia  formy.  W  wyniku  dokonanej  analizy  optymalizacji
podziału  zadań  w  ramach  partnerstwa,  najczęściej  przybierze  ono
jedną z form:



BOT (Build-Operate-Transfer) – buduj, eksploatuj, przekaż



DBFO (Design-Build-Finance-Operate) – projektuj, buduj, finansuj i

eksploatuj



BOO (Build-Own-Operate) – buduj, posiadaj i eksploatuj



BTL (Build-Transfer-Lease) – buduj, przekaż, dzierżaw



Umowy o świadczenie usług



Kontrakty o zarządzanie (i obsługę infrastruktury) – Operation

and Management Contracts

Komparatory jako narzędzia oceny PPP

Komparatory  są  metodami  analizy  porównawczej  używanymi  w  różnych
etapach  opracowania  i  przygotowania  projektu.  Dzięki  ich  zastosowaniu
jesteśmy  w  stanie  ocenić  korzystność  metody  PPP  w  odniesieniu  do
innych metod realizacji danego przedsięwzięcia.

Wyróżnia się następujące komparatory:



Public Private Scan - PPS



Public Private Comparator – PPC



Public Sector Comparator - PSC

Punktem  wyjścia  do  dokonania  oceny  projektu  w  ramach  komparatorów
jest  analiza  ekonomicznych  kosztów  i  korzyści  (AEKK)  danego
przedsięwzięcia  i  realizowane  powinny  być  tylko  te  projekty,  które
uzyskają pozytywny wynik tej analizy.

Wykonanie PPS trwa średnio 0,5 – 1,5 miesiąca, PPC – od 2 do 4
miesięcy, a PSC - 4-8 miesięcy.

I. Public Private Scan - PPS
Głównym  celem  tego  komparatora  jest  zbadanie  czy  dany  projekt
może być potencjalnie zrealizowany w formule PPP. Potencjał PPP może
zostać  zdefiniowany  jako  „atrakcyjny  w  znaczeniu  opłacalności”  i
„obiecujący w świetle oczekiwanego procesu”.

II. Public Private Comparator – PPC
W  ramach  tego  komparatora  bada  się  opłacalność  jaką  przynosi
realizacja  przedsięwzięcia  metodą  partnerstwa  w  porównaniu  z
opłacalnością  wykonania,  którą  oferują  metody  alternatywne
(tradycyjne).

III. Public Sector Comparator  - PSC
Podmiot publiczny jest w stanie ocenić tu rzeczywistą opłacalność, na
podstawie  ofert  przedłożonych  w  postępowaniu  przetargowym  i
porównać  ją  z  opłacalnością  realizacji  projektu  wyłącznie  przez
podmiot  publiczny.  Porównanie  PSC  z  ofertą  podmiotów  prywatnych
pozwala  na  ostateczne  stwierdzenie  czy  model  PPP  generuje
opłacalność w porównaniu z inną metodą.

W celu zapewnienia efektywności narzędzi oceny PPP
trzeba spełnić określone warunki jak:



zgromadzenie informacji „wejściowych”, kluczowych

zwłaszcza z perspektywy procesu planowania



określenie jednostek zaangażowanych w stosowanie

narzędzi oceny



określenie porozumienia co do faktycznego momentu

oceny,  w  tym  osiągnięcie  konsensusu  w  ramach
następujących  kwestii:  statusu  narzędzi,  metodologii
przeprowadzania  szacunków,  modelu  publicznego,
który  zostanie  poddany  ocenie,  budżetu,  którym
dysponujemy,  udziału  poszczególnych  jednostek  w
procesie,  obiektywnego  charakteru    narzędzi  oceny
PPP.

Wkład własny podmiotu publicznego

Wkładem  własnym  podmiotu  publicznego  jest  świadczenie,
polegające  głównie  na  poniesieniu  części  wydatków  na
realizację  przedsięwzięcia,  w  tym  sfinansowaniu  dopłat  do
usług  świadczonych  przez  partnera  prywatnego  w  ramach
przedsięwzięcia lub wniesieniu składnika majątkowego.

Wkład własny będzie przesądzał o partnerskim charakterze
współpracy. Jeżeli jedna ze stron umowy nie zobowiązuje się
do określonych wydatków albo do oddania do dyspozycji
(choćby odpłatnie) składnika majątkowego, to znaczy, że
współpraca stron jest bardzo ograniczona, nie kwalifikuje się
do określenia mianem partnerstwa.

Kontrola, nadzór i monitoring postępów

Zarządzanie kontraktem PPP obejmuje przede wszystkim:



wyznaczenie menadżera projektu,



monitoring postępowania partnera prywatnego,



monitoring jakości,



rozstrzyganie sporów,



przejęcie obowiązków partnera prywatnego,



rozwiązanie kontraktu.

PARTNERSTWO PUBLICZNO-

PRYWATNE A METODA

TRADYCYJNA

Metoda tradycyjna
Realizacja przedsięwzięcia metodą tradycyjną skupia się na kolejnych

jego etapach realizacyjnych.

Etap I – budowa lub przebudowa określonego składnika majątkowego,

niezbędnego do wykonywania zadania:



podmiot publiczny jest zobowiązany do zapewnienia środków

finansowych potrzebnych do realizacji danego przedsięwzięcia



podmiot publiczny wykonuje lub zleca wykonanie projektu

przedsięwzięcia



podmiot

publiczny

ogłasza

przetarg

budowę

składnika

majątkowego.

Etap II – podmiot publiczny sam eksploatuje składnik majątkowy lub

zleca jego eksploatację kolejnemu wykonawcy wyłonionemu w

przetargu, za odpowiednim wynagrodzeniem ustalonym w specyfikacji

zamówienia.

Etap III – w ramach którego w przetargu zostanie wyłoniony

wykonawca III, zobowiązany do wykonania prac remontowych

składnika majątkowego, za określoną opłatą.

Metoda partnerstwa publiczno-prywatnego

W ramach tego samego zakresu przedsięwzięcia

będziemy

mieli

czynienia

jedną

specyfikacją i pojedynczym wyborem partnera

prywatnego, który jest w stanie „obsłużyć” cały

cykl

projektowy

zapewnić

realizację

przedsięwzięcia na poziomie i wg standardów

określonych w umowie. W ramach formuły PPP

partner

prywatny

projektuje,

buduje,

finansuje, eksploatuje i modernizuje. Jego

zadania i ryzyka związane z poszczególnymi

etapami cząstkowymi, a co za tym idzie zakres

jego odpowiedzialności są szczegółowo opisane

w umowie o partnerstwie publiczno-prywatnym.

METODA TRADYCYJNA A METODA

PARTNERSTWA – PORÓWNANIE:

Metoda tradycyjna

Partnerstwo publiczno-

prywatne

Koncentracja na pojedynczym

etapie

Koncentracja na „całościowym

cyklu życia” danego projektu

Zapewnianie środków finansowych

należy do zadań podmiotu

publicznego

Zapewnianie środków finansowych

należy do zadań partnera

prywatnego ( w całości lub

części)

Stałe obciążenie finansowe

Obciążenie finansowe dla

podmiotu publicznego

(wynagrodzenie partnera

prywatnego ) przybiera różne

formy, a cały mechanizm zależy od

poziomu wydajności i jakości

realizowanego przedsięwzięcia

Wszystkie rodzaje ryzyka

spoczywają na podmiocie

publicznym

Ryzyko związane z

przedsięwzięciem dzieli się

pomiędzy podmiot publiczny i

partnera prywatnego

Podstawowe różnice między PPP a koncesją

PPP

Koncesja

Wynagrodzenie koncesjonariusza,

co do zasady, pochodzi z opłat od

użytkowników przedmiotu umowy.
Ryzyko ekonomiczne realizacji

przedsięwzięcia spoczywać musi

po stronie koncesjonariusza.
Składniki

majątkowe

(np.

nieruchomość) przekazane przez

koncesjodawcę

dyspozycji

koncesjonariusza,

trakcie

umowy i po jej rozwiązaniu

pozostają

własnością

koncesjodawcy.
Strony umowy nie zawiązują

umowy spółki.

Wynagrodzenie

partnera

prywatnego

może

całości

pochodzić z budżetu publicznego
Strony mogą dowolnie rozłożyć

różne kategorie ryzyka.
Własność składnika majątkowego

może zostać przeniesiona na

partnera

prywatnego.

Partner

prywatny

dysponuje

również

prawem

pierwokupu

nieruchomości będącej wkładem

własnym podmiotu publicznego.
W celu wykonania umowy strony

mogą zawiązać spółkę o kapitale

mieszanym.

KLUCZOWE KORZYŚCI Z PPP



realizacja projektów w sytuacji ograniczonej,



dostępności kapitału publicznego,



ograniczone koszty całkowite projektu,



lepsza alokacja ryzyka,



zwiększona efektywność procesu wdrażania i
zarządzania projektem,



wyższa jakość usług publicznych,



generowanie dodatkowych przychodów,



poprawa działania administracji publicznej,



wprowadzenie mechanizmów konkurencji
w proces świadczenia usług publicznych.

KORZYŚCI WYNIKAJĄCE Z PPP



Value  for  money  –  opłacalność,  „wartość
dodana”:
jej  udowodnienie  powinno  być  żelazną  zasadą
przy realizacji każdego projektu PPP. Formuła PPP
powinna  być  wykorzystana  w  celu  realizacji
przedsięwzięcia tylko wówczas, gdy przynosi ona
określone  korzyści  w  porównaniu  z  realizacją
zadania metodą tradycyjną.



Value for Money jest definiowana jako
„optymalna kombinacja cyklu życia projektu z
odpowiednim poziomem jakości, w której efekcie
realizowane są oczekiwania użytkownika”.

Opłacalność przybiera rozmaite wymiary:



Budowa – przy tradycyjnym kontraktowaniu podczas

realizacji tej fazy często występują opóźnienia

i przekraczane są koszty mimo, iż stosowane

metody i technologie nie zawsze są możliwie

najlepszymi i nowoczesnymi.



Czas – Przy formule PPP to w interesie sektora

prywatnego leży respektowanie ram czasowych

realizacji projektu. On zapewnia początkowy nakład

finansowy i nim dysponuje, a należne mu

wynagrodzenie od podmiotu publicznego następuje

dopiero po zakończeniu fazy budowy i wypłacane jest,

w zależności od efektywności oferowanych usług.



Budżet –79% projektów realizowanych w ramach

formuły PPP jest wykonywane zgodnie z tym

harmonogramem. Ponadto jeśli w ramach realizacji

kontraktów PPP następował wzrost cen był on

podyktowany wyłącznie zmianami w wymaganiach

użytkowników



Eksploatacja – PPP to nie tylko faza budowy
realizowana zgodnie z ustalonym kosztorysem,
ale

również

eksploatacja

większości

przypadków

wykonywana

zgodzie

harmonogramem finansowym.



Innowacja - zarówno wiedza, doświadczenie jak i
kapitał, którym dysponuje partner prywatny,
zachęcają

stosowania

innowacyjnych

rozwiązań technicznych, których rezultatem w
dłuższej perspektywie czasowej jest redukcja
kosztu

całkowitego,

bardziej

funkcjonalne

projektowanie,

budowa,

efektywniejsze

dostarczanie usługi oraz ułatwienie procesu
zarządzania i eksploatacji.

JAKIE KORZYŚCI MOŻE OSIĄGNĄĆ

WŁADZA PUBLICZNA DZIĘKI

ZAANGAŻOWANIU SIĘ W PPP

Jeśli władze trafnie podejmą decyzję, czy w

ogóle dane przedsięwzięcie przeprowadzić we

współpracy z partnerem prywatnym, oraz

odpowiednio

dobiorą

model

tego

typu

współpracy mogą uzyskać następujące korzyści:
I. Podział ryzyka



W ramach tradycyjnego modelu finansowania

i realizacji przedsię wzięć ryzyko związane

z daną działalnością ponoszone jest przez sektor

publiczny. Współpraca z partnerem prywatnym

pozwala

obcią żenie

niektórymi

elementami ryzyka realizowanego przedsięwzię

cia, dzięki czemu partner publiczny nie jest

obciążony całkowitym ryzykiem.

2. Rozeznanie co do rzeczywistych kosztów

i wartości dostarczanych usług



W ramach tradycyjnych form gospodarki

budżetowej rzadko się zdarza, aby cena, którą

płacą konsumenci za usługi ko munalne,

odzwierciedlała

rzeczywiste

koszty

ich

dostarczania.

3. Mniejszy koszt przedsięwzięcia



Rozeznanie realiów prowadzenia działalności

pozwala na odpowied nie dobranie wariantu

współpracy. Trafny wybór w tym zakresie

zapewnia obniżenie wydatków na realizację

zadań publicz nych. Oszczędności osiągnąć

można na etapie eks ploatacji powstałych w ten

sposób urządzeń.

4. Polepszenie jakości usług



Dzięki współpracy z partnerem prywatnym sektor publiczny

może uzyskać dostęp do wiedzy i zasobów technicznych

nieosiągalnych dla niego samodzielnie. Dzięki swym

powiązaniom partner prywatny może w ramach działalności

wykorzystywać

zasoby

finansowe

technologiczne

przekraczające zasoby samorządu.

5. Korzystne skutki budżetowe



Administracja gospodarująca środkami budżetowymi jest

obowiązana przestrzegać limitów dotyczących zaciągania

zobowiązań finansowych, deficytu budżetowego, a w

konsekwencji długu publicznego.

6.Polepszenie standardów administracji



Wraz ze wzrostem zaangażowania sektora prywatnego w

realizację inwestycji publicznych czy świadczenia usług

użyteczności publicznej pracownicy sektora publicznego,

zyskują możliwość porównania metod swej pracy z metodami

stosowanymi w sektorze prywatnym. Dzięki tej współpracy

administracja publiczna może ulepszać metody swej

działalności, oceniać i planować swoje przedsięwzięcia w

sposób uwzględniający ekonomiczne realia.

ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z PPP

Powierzenie podmiotowi prywatnemu procesu

świadczenia usług o charakterze publicz nym,

często z zakresu użyteczności publicznej, wiąże się

z powstaniem szeregu ryzyk dla strony publicznej.

Wśród naj bardziej typowych zagrożeń związanych

wymienić można:



zagrożenia

dla

prawidłowości

procesu

świadczenia usług objętych partnerstwem,

czyli wszystkie nieprawidłowości pojawiające się w

procesie

świadczenia

usług

związane

urzeczywistnieniem się potencjalnego ryzyka

występują cego w ramach realizacji partnerstwa.



utrata kontroli nad procesem świadczenia

usług. Partner prywatny, angażując się finansowo,

zawsze będzie się domagać wpływu na proces

świadczenia usług oraz ich wycenę.



zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania

administracji publicznej, związane jest z

urzeczywistnieniem się potencjalnego, nienależycie

zneutralizowanego ryzyka występującego w ramach

realizacji partnerstwa.



nadmierny wzrost opłat ponoszonych przez

usługobiorców. Pomijanie faktycznych kosztów

rzutujących na cenę usług żądaną przez operatora

konsumentów

może

razie

nagłego

„urealnienia"

tych

opłat

wywołać

protesty

społeczne, skierowane również wobec samej

koncepcji partnerstwa.



niższa jakość usług świadczonych w ramach

PPP. Jest to spadek jakości usług świadczonych

przez operatora zależnego od partnera prywatnego.

Także w tym przy padku kluczowe znaczenie będzie

mieć staranne sformułowanie zapisów kontraktu

ustana wiającego współpracę.



brak konkurencji. Lokalna społeczność może
nie doświadczyć dobrodziejstw płynących z
urynkowienia

sektora

usług

użyteczności

publicznej, jeśli na rynku nie powstanie
konkurencja.



niedozwolona

współpraca

stron.

Jest

ważnym  problemem,  ponieważ  dość  często
władze  publiczne,  poszukując  partnera  skłon
nego przejąć od nich głos odpowiedzialności za
jakąś  działalność,  skłonne  są  roztaczać  przed
potencjalnymi  inwestorami  wizje  ich  statusu,
niezgodnego z regula cjami prawa konkurencji.



zawirowania  polityczne.  Niekiedy  całkiem
rozsądny  plan  może  nie  zostać  wcielony  na
skutek  sceptycznego  nastawienia  polityków
obawiających się reakcji opinii pub licznej.

Naruszenie przepisów prawa dotyczących PPP

Ustawodawca

wyróżnił

następujące

czyny,

będące

wprost

naruszeniem dyscypliny finansów publicznych (art. 17a ust. o
odpowiedzialności
za naruszenie dyscypliny finansów publicznych), obejmujące zawarcie
umowy koncesji:



z koncesjonariuszem, który nie został wybrany zgodnie z przepisami

o koncesji na roboty budowlane lub usługi,



z naruszeniem przepisów o koncesji na roboty budowlane lub usługi

dotyczących obowiązku przekazania lub zamieszczenia ogłoszenia w
postępowaniu o zawarcie umowy koncesji,



której przedmiot lub warunki zostały określone w sposób naruszający

zasady uczciwej konkurencji,



z innym, niż wymienione w pkt. 1–3, naruszeniem przepisów o

koncesji na roboty budowlane lub usługi, jeżeli naruszenie to miało
wpływ na wynik postępowania o zawarcie umowy koncesji,



z pominięciem terminu, w jakim może ona być zawarta, z

wyłączeniem przypadków dopuszczonych w przepisach o koncesji na
roboty budowlane lub usługi.



bez zachowania formy pisemnej,



na  czas  dłuższy  niż  określony  w  przepisach  o  koncesji  na
roboty  budowlane  lub  usługi,  z  wyłączeniem  przypadków
dopuszczonych  w  przepisach  o  koncesji  na  roboty
budowlane lub usługi,



przed  ogłoszeniem  orzeczenia  przez  wojewódzki  sąd
administracyjny  w  sprawie  skargi  na  czynność  wyboru
oferty  najkorzystniejszej  z  wyłączeniem  przypadku
dopuszczonego  w  przepisach  o  koncesji  na  roboty
budowlane lub usługi,



odwołanie postępowania o zawarcie umowy koncesji z
naruszeniem przepisów o koncesji na roboty budowlane lub
usługi,



zmiana umowy koncesji z naruszeniem przepisów o
koncesji na roboty budowlane lub usługi;



dopuszczenie  przez  kierownika  jednostki  sektora  finansów
publicznych,  w  określonych  sytuacjach,  do  popełnienia
naruszenia  dyscypliny  finansów  publicznych,  wskutek
zaniedbania  lub  niewypełnienia  obowiązków  w  zakresie
kontroli finansowej.

Ustawa  o  koncesji  na  roboty  budowlane  i  usługi,  zmieniając
przepisy  ustawy  z  dnia  17  grudnia  2004  r.  o  odpowiedzialności
za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r.
Nr  14,  poz.  114,  z  późn.  zm.),  wprowadziła  nowe  kategorie
czynów,

stanowiących

naruszenie

dyscypliny

finansów

publicznych.

Odpowiedzialność  prawną  ponosić  będą  kierownicy  jednostek
sektora  finansów  publicznych,  pracownicy  tychże,  którym
powierzono  określone  obowiązki  w  zakresie  gospodarki
finansowej  lub  czynności  przewidziane  w  przepisach  o
zamówieniach publicznych oraz przepisach o koncesji na roboty
budowlane  lub  usługi,  jak  również  osoby  gospodarujące
środkami  publicznymi  przekazanymi  jednostkom  niezaliczonym
do sektora finansów publicznych.

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów

Umowa o PPP a wielkość długu publicznego

Ustawa

partnerstwie

publiczno-prywatnym

zawiera

mechanizmy kontroli długu publicznego, szczególnie istotne z
punktu widzenia maksymalnych dopuszczalnych wielkości
długu publicznego i deficytu budżetowego.

Podstawowym

instrumentem

kontroli

wielkości

długu

związanego  z  PPP  jest  wymóg  corocznego  określania  w
ustawie  budżetowej  łącznej  kwoty,  do  wysokości  której
organy  administracji  rządowej  mogą  w  danym  roku  zaciągać
zobowiązania  finansowe  z  tytułu  umów  o  partnerstwie
publiczno-prywatnym.

Drugim mechanizmem kontroli wpływu przedsięwzięć PPP na
poziom długu publicznego jest obowiązek notyfikowania i
uzyskania

zgody

ministra

właściwego

ds.

finansów

publicznych na zawarcie niektórych umów o PPP. Zgody
ministra

finansów

publicznych

wymagać

będzie

sfinansowanie przedsięwzięcia z budżetu państwa w kwocie
przekraczającej 100 mln zł.

Precyzyjną  interpretację  pojęcia  długu  w  stosunku  do
przedsięwzięć  o  charakterze  PPP  zawiera  Decyzja  Eurostatu
18/2004. Zgodnie z nią aktywa zaangażowane w PPP powinny
być  klasyfikowane  jako  aktywa  nienależące  do  sektora
publicznego (czyli nieodzwierciedlone w bilansie tego sektora)
jeżeli spełnione są dwa warunki:



partner prywatny ponosi ryzyko związane z budową;



partner prywatny ponosi ryzyko dostępności lub ryzyko

popytu.

Jeśli ryzyko budowlane jest ponoszone przez podmiot publiczny
lub,  jeśli  jest  to  jedyny  rodzaj  ryzyka  ponoszonego  przez
partnera  prywatnego  –  aktywa  zaangażowane  w  PPP  są
klasyfikowane jako aktywa sektora publicznego. Oznacza to, że
wydatki  związane  z  tworzeniem  tych  aktywów  będą  ujęte  w
ewidencji, jako wydatki sektora publicznego, tzn. będą ujemnie
wpływać na wynik sektora (powiększać deficyt lub pomniejszać
nadwyżkę).  Ponadto  dług  publiczny  wzrośnie  o  taką  samą
kwotę.

PPP a pomoc publiczna

Przystępując  do  realizacji  przedsięwzięcia  partnerstwa
publiczno-prywatnego,  a  także  w  jej  toku,  podmiot  publiczny
powinna  dokonywać  analizy  projektu  z  punktu  widzenia
zgodności z prawem pomocy publicznej.

Pomocą  państwa  będą  takie  działania  strony  publicznej,  które
polegają  na  nierynkowym  subwencjonowaniu  działalności
partnera prywatnego, zarówno poprzez bezpośrednie płatności
pieniężne  (np.  jako  wynagrodzenie  partnera,  dopłaty  do
świadczonych usług), jak i rzeczowej (np. w postaci wniesienia
wkładu własnego w postaci nieruchomości). Przyjąć należy, że
co  do  zasady,  nie  będą  nierynkowymi  te  przysporzenia,  które
zostaną  udzielone  partnerowi  prywatnemu  wybranemu  w
drodze  otwartej,  przejrzystej  i  konkurencyjnej  procedury,  tj.
zgodnie z wymogami Prawa Zamówień Publicznych lub ustawy
o koncesji na roboty budowlane lub usługi. Dodatkowo, bardzo
ważna  będzie  rynkowa  wycena  składników  majątkowych
przekazywanych

partnerowi

prywatnemu

(np.

tytułem

sprzedaży, darowizny).

PPP a Unia Europejska

Komisja Europejska nie definiuje jednoznacznie PPP, a jedynie
zakreśla pewne ramy, w których mieszczą się zróżnicowane,
zależne od specyfiki przedsięwzięcia i jego aktorów, relacje
pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym.

Główne dotychczasowe działania dot. PPP na poziomie UE to:



Wytyczne dotyczące udanego partnerstwa publiczno-

prywatnego.



Zielona Księga dotycząca partnerstwa publiczno-prywatnego

i prawa wspólnotowego dotyczącego kontraktów publicznych i
koncesji.



Decyzja Eurostatu dotycząca wpływu przedsięwzięć typu PPP

na dług i deficyt publiczny.



Działania dotyczące pomocy publicznej.

Biorąc pod uwagę fundamentalne zasady UE i jej cele wyrażone w
Traktatach i innych dokumentach, nie stoją one w sprzeczności ze
stosowaniem formuły PPP i traktowaniem kapitału prywatnego jako
środków potrzebnych do zapewnienia odpowiedniego poziomu
współfinansowania,

czego

bezpośrednim

rezultatem

jest

zwiększenie  możliwości  absorpcji  środków  strukturalnych  przez
państwa  członkowskie  i  wykorzystanie  ich  do  szybszego
likwidowania luki cywilizacyjnej i wyrównywania poziomu rozwoju w
ramach Unii Europejskiej.

Jednak  –  do  tej  pory  –  mimo  upowszechniania  się  przedsięwzięć
typu  PPP,  przypadki  wykorzystywania  do  ich  realizacji  pieniędzy
unijnych  są  rzadkie.  W  związku  z  tym  wydaje  się,  iż    w  najbliższej
przyszłości Komisja  Europejska  powinna  skupić  swe działania m.in.
na  stworzeniu  przejrzystych  zasad  i  reguł,  zarówno  w  ramach
polityki  UE  jak  i  regulacji  prawnych,  dotyczących  łączenia
instrumentu PPP ze środkami z funduszy unijnych .

W 2010 r. ogłoszono w Polsce  51 postępowań na zawarcie
umowy w ramach szeroko rozumianego PPP, tj. w oparciu o
Ustawę  o  Koncesjach  i  Ustawę  o  PPP,  przy  czym  28
postępowań  w  celu  zawarcia  umowy  koncesji,  w  tym  25  w
celu  zawarcia  umowy  koncesji  na  roboty  budowlane  oraz  3
w celu zawarcia umowy koncesje na usługi, oraz 23 w celu
zawarcia umowy o PPP.

Wśród  ogłoszeń  na  zawarcie  umowy  o  PPP  dominowały
projekty  koncesyjne  (realizowane  w  trybie  Ustawy  o
Koncesjach),  tj.  17  projektów,  natomiast  6  projektów  miało
charakter zamówienia publicznego.

Całkowita wartość rynku PPP w Polsce w 2010 r. wyniosła
blisko 2 464 mln zł netto.

Stan rynku PPP i koncesji w Polsce

Document Outline