Metody analiz 

Metody analiz 

demograficznych – analiza 

demograficznych – analiza 

przekrojowa i kohortowa

przekrojowa i kohortowa

Katedra Stosunki 

Międzynarodowe, rok I, gr. 

C

Analiza przekrojowa

Analiza przekrojowa

Polega na tym że częstości 

określonych zdarzeń 
demograficznych, np.: zgonów 
obejmują zdarzenia które 
nastąpiły w danym roku 
kalendarzowym, a tym samym 
dotyczyły wielu generacji. 

Analiza kohortowa

Analiza kohortowa

Analiza kohortowa nazywa się analizą 

wzdłużną. Służy ona do badania 
procesów demograficznych tak, jak 
one powstają i układają się z 
upływem czasu wraz z 
towarzyszącymi zmianami sytuacji 
materialnej, społecznej, kulturowej 
danej kohorty. 

Analiza kohortowa 

Analiza kohortowa 

• Polega na ocenie procesów 

zachodzących w takiej 
zbiorowości ludzi – kohorcie, 
która wyróżniona została na 
podstawie wspólnie przeżytych 
zdarzeń związanych z 
określonym momentem lub 
okresem. 

Kohortę osób jednocześnie 

urodzonych nazywamy 

generacją

 lub 

pokoleniem

.

Współczynnik demograficzny

Współczynnik demograficzny

 

 – 

pomiar natężenia (częstości) 

określonego rodzaju zdarzeń w 

danej zbiorowości w określonym 

czasie. 

Analiza poprzeczna

Analiza poprzeczna

Analiza poprzeczna umożliwia 

ocenę różnych  procesów 
demograficznych w określonym 
momencie czasu (np. w ciągu 
roku) w powiązaniu z 
konkretnymi zdarzeniami w tym 
momencie czasowym.

Zasady budowy podstawowych 

Zasady budowy podstawowych 

współczynników 

współczynników 

demograficznych

demograficznych

• Współczynnik demograficzny to 

miernik natężenia – stosunek liczby 
interesujących nas faktów (F) do 
liczby określającej wielkość badanej 
zbiorowości statystycznej (L)

Siatka demograficzna

Siatka demograficzna

 (siatka Lexisa) – służy 

do jednoczesnego wyznaczania daty 

urodzenia, daty zgonu i wieku poszczególnych 

osób

Jest ona ważnym narzędziem analizy 

kohortowej (wzdłużnej) polegającej na 

śledzeniu zmian zachodzących w czasie w 

wybranych zbiorowościach ludzi (ze względu 

na rok urodzenia lub wiek) oraz analizy 

przekrojowej (poprzecznej), gdzie grupuje się 

ludzi według okresów, lat kalendarzowych.

Współczynniki okresowe:

• 

Powszechnie stosowane

• Łatwe do obliczenia na podstawie 
danych z roczników
• Informują syntetycznie o 
zjawiskach demograficznych w 
danym roku kalendarzowym i latach 
wcześniejszych
• Miary hipotetyczne

Współczynniki kohortowe:

Współczynniki kohortowe:

• Trudniejsze do obliczenia niż miary 

okresowe

• Opisują faktyczne zachowania kohort 

urodzonych w kolejnych latach 
kalendarzowych

• Trudniej uzyskać informacje o 

bieżących wydarzeniach

BIBLIOGRAFIA

BIBLIOGRAFIA

• Holzer J. Z., Demografia, Warszawa 

2003.

• Internet: 

•Słownik PWN