Slajd 1

ODKRYCIE WITAMINY B1

Pierwsze obserwacje dotyczące choroby z braku wit. B1

poczyniono w krajach Dalekiego Wschodu. Choroba ta nosi

nazwę beri beri i cechuje się zaburzeniami sercowo -

naczyniowymi, zwyrodnieniem nerwów i obrzękami. Rozwój tej

choroby występował szczególnie w populacjach, w których

żywiono się głównie polerowanym ryżem, u ludzi w

więzieniach, u marynarzy i bardzo często u niedożywionych

kobiet w ciąży i niemowląt. Wykrycie przyczyny tej choroby,

zracjonalizowanie żywienia i produkcja syntetycznej tiaminy

przyczyniły się do zlikwidowania epidemii beri beri w krajach

Dalekiego Wschodu. Jednak utajone niedobory tiaminy mogą

występować do dziś, nawet w krajach wysoko rozwiniętych, w

tych wypadkach, gdy ludzie żywią się jednostronnie, nie

spożywają ciemnego pieczywa, a jedzą zbyt dużo cukru i

słodyczy. Do niedoboru wit. B1 dochodzi także w stanach

chorobowych spowodowanych wadliwym jej wchłanianiem oraz

u alkoholików. Wit. B1 została wyekstrachowana z otrąb ryżu w

1927 przez Jansena i Doutha. W latach 1936-37 Williams i Cline

oraz Audersay i Westphall dokonali syntezy związku.

ROLA WITAMINY B1 W ORGANIZMIE

Wit. B1 należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie co oznacza, że

nie może być magazynowana w organizmie. Należy do grupy witamin

B-kompleks. Nazywana jest "witaminą nastroju", gdyż ma korzystne

działanie na układ nerwowy i na funkcjonowanie umysłu.

- składnik tkankowych układów enzymatycznych

- wspomaga pracę układu sercowo-naczyniowego

- wpływa na układ pokarmowy (uczestniczy w procesie spalania

cukrów)

- wspomaga proces wzrostu

- wzmaga czynność acetylocholiny

- działa synergicznie z tyrozyną i insuliną

- pobudza wydzielanie hormonów gonadotropowych

- przyspiesza gojenie się ran

- wykazuje działanie uśmierzające ból

Profilaktyka:

- bólu pooperacyjnego

- półpaśca

- epilepsji

- zapalenia nerwu trójdzielnego

- neuropatii czuciowej w cukrzycy

OBJAWY HIPOWITAMINOZY (NIEDOBORU)

zaburzenia czynności centralnego układu nerwowego: uczucie

osłabienia, zmęczenie, oczopląs, zaburzenia pamięci, koncentracji,

depresja

- niewydolność krążenia: przyspieszona akcja serca, powiększenie

wymiarów serca, obrzęki kończyn górnych i dolnych

- zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: utrata łaknienia,

nudności, wymioty, biegunki, bóle brzucha, brak apetytu, spadek

masy

- porażenie nerwów i atrofia mięśni kończyn (choroba beri beri)

- tachykardia

- zaniki gruczołów dokrewnych

Alkohol rozkłada wit. B1, co powoduje, że ludzie nadużywający

alkoholu powinni szczególnie dbać o dostarczanie jej do organizmu.

Normalnie odżywiając się, nie można doprowadzić do niedoboru wit.

B1. Problemem jest niedobór wit. B1 wywołany spożywaniem

alkoholu. W tym przypadku można rozpoznać takie objawy jak:

- encefalopatia Wernickego

- psychoza Korsakowa

- delirium tremens

OBJAWY HIPERWITAMINOZY (NADMIARU)

Przedawkowanie wit. B1 występuje rzadko.

- osłabienie, zmęczenie

- zawroty głowy

- obrzęki

- nadwrażliwość

- drżenie mięśni

- zaburzenia rytmu serca

- reakcje alergiczne

- poty

- nudności

- duszności

- w skrajnych przypadkach śmierć

ŹRÓDŁA WITAMINY B1

Wit. B1 występuje wszędzie, a szczególnie dużo jej jest w

tkankach aktywnych metabolicznie (wątroba, serce), a także w

produktach zbożowych grubego przemiału, mięsie, wędlinach

(szczególnie wieprzowina), roślinach strączkowych (groch,

fasola) oraz w drożdżach (także piwnych), orzechach,

słoneczniku, rybach, owocach (także suszonych) i warzywach

(ziemniaki, szpinak, botwina). Tiamina jest zgromadzona

głównie w warstwie zewnętrznej ziaren zbóż, dlatego też

procesy technologiczne polegające na łuskaniu i polerowaniu

zubażają mąkę w tę witaminę. Pieczywo ciemne, razowe,

kasze i niepolerowany ryż są znacznie lepszym źródłem

tiaminy niż pieczywo jasne. Także enzym obecny w surowych

rybach (tiaminaza) rozkłada tiaminę.

ZAWARTOŚĆ W 100 [G] LUB [ML] PRODUKTU [MG]

Drożdże

4,1

Pestki słonecznika

1,95

Kiełki pszenicy

1,76

Groch - suche

nasiona

0,77

Orzechy pistacjowe

0,74

Szynka wieprzowa

0,68

Mąka pełnoziarnista

0,54

Orzechy laskowe

0,43

Ryż naturalny –

brązowy

0,40

Wątroba

0,26

Chleb graham

0,23

Ziemniaki

0,12

DZIENNE ZAPOTRZEBOWANIE NA WITAMINĘ B1 (mg na osobę)

Wiek

Norma
zalecana

Niemowlęta
0 - 0,5
0,5 - 1,0

0,7
0,8

Dzieci
1 - 3
4 - 6
7 - 9

0,9
1,1
1,2

Dziewczęta
10 - 12
13 - 15
16 - 18

1,3
1,5
1,6

Chłopcy
10 - 12
13 - 15
16 - 18

1,5
1,7
1,7

Mężczyźni - 19-25 - aktywność
fizyczna
Mała
Umiarkowana
Duża

1,8
2,0
2,0

Mężczyźni - 26-60 - aktywność
fizyczna
Mała
Umiarkowana
Duża

1,8
2,0
2,0

Mężczyźni powyżej 60 lat

1,5

Na polepszenie wchłaniania witaminy B1 wpływa:

kompleks witamin B, witamina B2, witamina B3, witamina C,

witamina E, mangan, magnez

Na pogorszenie wchłaniania witaminy B1 wpływa:

alkohol, wysoka temperatura, środowisko zasadowe,

promieniowanie jonizujące, nadczynność tarczycy, tanina,

kofeina, soda do pieczenia, barbiturany, środki neutralizujące

kwasy, estrogen, antybiotyki, środki antykoncepcyjne

CIEKAWOSTKI O WITAMINIE B1

- należy ją przyjmować w preparatach zawierających

kompleks witamin z grupy B

- trzeba ją zażywać podczas posiłków lub 1-1,5 h po jedzeniu,

ponieważ najlepiej jest przyswajalna w środowisku kwaśnym,

gdzie wydziela się sok żołądkowy

- proszek do pieczenia podnosi pH ciasta (środowisko

zasadowe) i zwiększa straty tiaminy podczas wypieku

- mąka jest zwykle wzbogacana w wit. B1 w celu

zrekompensowania strat powstałych w procesie mielenia

ziarna

- słabym źródłem wit. B1 u człowieka jest flora bakteryjna

przewodu pokarmowego. U przeżuwaczy synteza tiaminy

odbywa się przez drobnoustroje znajdujące się w

przedżołądkach wskutek czego zwierzęta te nie cierpią na jej

niedobory

- wit. B1 należy do witamin najbardziej wrażliwych na

działanie wysokiej temperatury i promieni jonizujących, łatwo

ulega zniszczeniu w środowisku zasadowym. Podczas

procesów kulinarnych straty sięgają 20-50%

- ludzie z niedoborem tiaminy często padają ofiarą komarów i

innych owadów. Przyczyną jest niższy poziom substancji

odstraszających owady w skórze

SUPLEMENTY ZAWIERAJĄCE WITAMINĘ B1

Vital 0- 1,4 mg

Vital A - 1,4 mg

Vital B - 1,4 mg

Vital AB - 1,4 mg

Full Spectrum - 1mg

Infant Formula - 0,5 mg

Lion Kids + D - 0,5 mg

Senior Formula - 1,2 mg

Menopausal Formula - 2,5 mg

New Life - 0,8 mg

Document Outline