RYZYKO BANKOWE



niepewność podejmowanych 
działań,



możliwość podjęcia złej decyzji,



niebezpieczeństwo 
nieosiągnięcia wyznaczonych 
celów,



możliwość poniesienia straty

 

 

ZARZĄDZANIE 
RYZYKIEM BANKOWYM 
– ETAPY 

IDENTYFIKACJA RYZYKA BANKOWEGO

STEROWANIE RYZYKIEM BANKOWYM  

 instrumenty minimalizowania ryzyka,         

                     finansowanie strat 

generowanych przez ryzyko                   

KONTROLOWANIE AKTUALNEGO                     

                I POTENCJALNEGO RYZYKA 

BANKOWEGO

 nadzór bankowy,                                          

                            audyt bankowy,                 

                                                                        
  kontrola wewnętrzna                                  

                          

 

 

CZYNNIKI ZEWNĘTRZNE 
RYZYKA



czynniki ogólnogospodarcze,



czynniki społeczno – rynkowe, 



czynniki polityczne,



tendencje na 
międzynarodowych rynkach 
finansowych

 

 

CZYNNIKI 
WEWNĘTRZNE RYZYKA



działalność operacyjna banku,



zarządzanie aktywami i pasywami,



organizacja banku,



działalność marketingowa,



kondycja finansowa banku,



działania przestępcze

 

 

RODZAJE RYZYKA 

BANKOWEGO

Ryzyko   

płynności

Ryzyko   

kapitałow

e

Ryzyko   

kredytowe

Ryzyko   

rynkowe

Ryzyko   

operacyjn

e

Inne 

rodzaje 

ryzyka

 

 

KONSEKWENCJE RYZYKA 

BANKOWEGO

Zmniejszenie lub 

utrata płynności

Mniejsza 

wiarygodnoś

ć finansowa

Mniejsze 

bezpieczeństw

o

Mniejsze 

zyski

Wzrost 

kosztów

Spadek 

rentowności

 

 

BANK JEST OBOWIĄZANY DO 

UTRZYMANIA 

PŁYNNOŚCI 

PŁATNICZEJ

 DOSTOSOWANEJ DO 

ROZMIARÓW                   I RODZAJU 

DZIAŁALNOŚCI, W SPOSÓB 

ZAPEWNIAJĄCY WYKONANIE 

WSZYSTKICH ZOBOWIĄZAŃ 

PIENIĘŻNYCH ZGODNIE              Z 

TERMINAMI ICH PŁATNOŚCI

 

 

PŁYNNOŚĆ BANKU



zdolność do terminowego 

regulowania zobowiązań,



zdolność do pozyskiwania funduszy 

na sfinansowanie nieoczekiwanego 

wycofania depozytów,



zdolność do generowania przez 

bank dodatniego salda przepływów 

gotówkowych w określonym 

horyzoncie czasowym

 

 

PŁYNNOŚĆ RYNKU 
(PRODUKTU)

MOŻLIWOŚĆ ZAMIANY NA 

GOTÓWKĘ W KRÓTKIM 

CZASIE OKREŚLONYCH 

PRODUKTÓW NA RYNKU 

BEZ ZNACZNYCH STRAT 

FINANSOWYCH

 

 

PŁYNNOŚĆ BANKU – 
HORYZONTY CZASOWE 



płynność natychmiastowa:

w ciągu 

dnia,



płynność bieżąca:

do 7 dni,



płynność krótkoterminowa:

do 30 dni,



płynność średnioterminowa: 1–12 
miesięcy,



płynność długoterminowa:

powyżej 12 

miesięcy

 

 

POMIAR RYZYKA 

PŁYNNOŚCI

ANALIZA 

PRZEPŁYWU 

ŚRODKÓW

ANALIZA LUKI 

PŁYNNOŚCI

 zestawienie 

niedopasowania 
terminów 
płatności aktywów 
i pasywów

 ocena realnych 

przepływów 
gotówkowych

 

 

RYZYKO KAPITAŁOWE

SPADEK WARTOŚCI AKTYWÓW 

BANKU, W WYNIKU CZEGO 

NASTĘPUJE ZMNIEJSZENIE LUB 

UTRATA KAPITAŁU WŁASNEGO ZE 

WZGLĘDU NA GENEROWANIE STRAT 

PONOSZONYCH PRZEZ BANK A 

WYNIKAJĄCYCH                       Z 

RÓŻNYCH RODZAJÓW RYZYKA 

BANKOWEGO

 

 

RYZYKO 

KAPITAŁOWE

Ryzyko 

gromadzenia 

kapitału            

(ryzyko 

pierwotne)

Ryzyko 

wykorzystania 

kapitału            

(ryzyko wtórne)

 

 

BANK JEST 
OBOWIĄZANY 
UTRZYMAĆ

sumę funduszy własnych i 

dodatkowych pozycji bilansu banku 

określonych przez KNB na poziomie 

nie niższym niż suma wymogów 

kapitałowych z tytułu 

poszczególnych rodzajów ryzyka 

oraz wymogów kapitałowych z tytułu 

przekroczenia limitów i naruszenia 

innych norm określonych w ustawie

 

 

POMIAR RYZYKA 

KREDYTOWEGO

METODA 

RATINGÓW 

WEWNĘTRZNYCH

METODA 

STANDARDOWA

 wagi ryzyka 

uzależnia się od 
oceny ryzyka 
wyznaczonej w 
postaci ratingu 
agencji ratingowej

 metoda podstawowa,     

  w której część 
parametrów ryzyka 
określają władze 
nadzorcze,

 metoda zaawansowana, 

   w której bank 
samodzielnie wyznacza 
parametry ryzyka

 

 

RYZYKO OPERACYJNE

RYZYKO STRATY WYNIKAJĄCEJ               

         Z NIEDOSTOSOWANIA LUB 

ZAWODNOŚCI PROCESÓW, LUDZI, 

SYSTEMÓW LUB ZDARZEŃ 

ZEWNĘTRZNYCH.

W ZAKRES RYZYKA OPERACYJNEGO 

WCHODZI RYZYKO PRAWNE, 

NATOMIAST WYŁĄCZA SIĘ Z NIEGO 

RYZYKO REPUTACJI I STRATEGICZNE

 

 

KATEGORIE ZDARZEŃ 

OPERACYJNYCH

dokonywanie 

transakcji, dostawa, 

zarządzanie 

procesami

oszustwo 

wewnętrzne

oszustwo 

zewnętrzne

praktyka 

kadrowa 

bezpieczeńst

wo pracy

klienci, 

produkty, 

praktyki 

biznesow

e

uszkodzeni

a aktywów

zakłócenia 

działalności, 

błędy 

systemów

 

 

LINIE BIZNESOWE



finansowanie przedsiębiorstw,



sprzedaż i operacje spekulacyjne,



bankowość detaliczna,



bankowość komercyjna,



płatności i rozliczenia,



usługi pośrednictwa,



zarządzanie aktywami na zlecenie,



brokerskie usługi detaliczne

 

 

METODY POMIARU 

RYZYKA OPERACYJNEGO

zaawansowan

a metoda 

pomiaru 

metoda 

standardowa

metoda 

podstawoweg

o wskaźnika

 

 

RYZYKO RYNKOWE

OZNACZA PONIESIENIE STRATY W 

ZWIĄZKU     Z NIEKORZYSTNĄ ZMIANĄ 

CEN AKTYWÓW LUB KONTRAKTÓW, 

KTÓRYCH PRZYCZYNĄ JEST 

NIEKORZYSTNE Z PUNKTU WIDZENIA 

BANKU KSZTAŁTOWANIE SIĘ NA RYNKU:



  STÓP PROCENTOWYCH



  KURSÓW WALUTOWYCH 



 KURSÓW AKCJI

 

 

POMIAR RYZYKA 

RYNKOWEGO

metoda 

standardowa

modele 

wewnętrzne

 opracowana przez 

władze nadzorcze,

 opiera się na 

wyodrębnieniu 
składników ryzyka, 
które podlegają 
pomiarowi a wyniki 
są sumowane

 pozwalają oszacować 

tzw. wartość 
zagrożoną,

 muszą spełniać 

określone wymogi 
ilościowe i 
jakościowe

 

 

REGULACJE 

NADZORCZE

Limity koncentracji 

zaangażowań            

    i dużych 

zaangażowań

Próg 

koncentracji 

kapitałowej

Całkowity 

wymóg 

kapitałowy

Rezerwy na ryzyko:         
           ● rezerwa na 
ryzyko ogólne                  
          ● rezerwy celowe

Rating

Współczynnik 

wypłacalności

 

 

CAŁKOWITY WYMÓG KAPITAŁOWY

ŁĄCZNY WYMÓG KAPITAŁOWY Z TYTUŁU RYZYKA 

KREDYTOWEGO

ŁĄCZNY WYMÓG KAPITAŁOWY Z TYTUŁU RYZYKA RYNKOWEGO

ŁĄCZNY WYMÓG KAPITAŁOWY Z TYTUŁU RYZYKA ROZLICZENIA 

DOSTAWY ORAZ RYZYKA KONTRAHENTA

ŁĄCZNY WYMÓG KAPITAŁOWY Z TYTUŁU PRZEKROCZENIA 

LIMITU KONCENTRACJI ZAANGAŻOWAŃ I LIMITU DUŻYCH 

ZAANGAŻOWAŃ

ŁĄCZNY WYMÓG KAPITAŁOWY Z TYTUŁU PRZEKROCZENIA 

PROGU KONCENTRACJI KAPITAŁOWEJ

ŁĄCZNY WYMÓG KAPITAŁOWY Z TYTUŁU RYZYKA 

OPERACYJNEGO

=

+

+

+

+

+

 

 

WSPÓŁCZYNNIK WYPŁACALNOŚCI 

BANKU

=

fundusze własne + kapitał 

krótkoterminowy

całkowity wymóg kapitałowy x 12,5

 

 

BANK JEST 
OBOWIĄZANY 
UTRZYMAĆ

współczynnik wypłacalności na poziomie

co najmniej 8%, a bank rozpoczynający

 działalność operacyjną na poziomie co 

najmniej

15 % przez pierwsze 12 miesięcy 

działalności,

12% przez następne 12 miesięcy 

działalności

 

 

RATING

SYNTETYCZNY WYNIK OCENY ZJAWISKA 

DOKONANEJ ZE WZGLĘDU NA 

WYBRANE ASPEKTY, KTÓREGO CELEM 

JEST KLASYFIKACJA NA SKALI 

PORZĄDKOWEJ.

WYRÓŻNIA SIĘ:

● RATING ZEWNĘTRZNY

● RZTING WEWNĘTRZNY

 

 

METODA WARTOŚCI 
ZAGROŻONEJ



służy do szacowania ryzyka rynkowego 
rozumianego jako strata na 
utrzymywanych pozycjach w 
instrumentach bazowych                 z tytułu 
zmian parametrów cenowych,



przewidywana wielkość straty na 
utrzymywanych pozycjach w 
instrumentach bazowych z tytułu zmian 
parametrów cenowych, obliczona na 
podstawie modelu statystycznego 
zwanego modelem wartości zagrożonej

 

 

NOWA UMOWA KAPITAŁOWA – NUK 

FILAR I

FILAR II

FILAR III

pomiar 

adekwatnośc

i kapitałowej 

w zakresie 

ryzyka 

kredytowego, 

rynkowego     

          i 

operacyjnego

proces analizy 

nadzorczej, czyli 

zindywidualizowa

na ocena 

adekwatności 

kapitałowej

dyscyplina 

rynkowa

 

 

FILAR I:



klasyfikacja należności do grupy 
ekspozycji (np. ekspozycje państwowe, 
detaliczne, korporacyjne, bankowe,        
   od firm inwestycyjnych),



określenie wag ryzyka dla każdej 
ekspozycji,



uzależnienie wag ryzyka od ratingu,



określenie metod pomiaru i 
minimalnych standardów ich 
stosowania

 

 

FILAR II:



nowy wymiar badania jakości 
zarządzania ryzykiem,



określenie obszarów objętych 
szczególną oceną, czyli tych rodzajów 
ryzyka, których nie uwzględniono lub 
nie w pełni ujęto w filarze I,



ustalenie czterech zasad, które 
stanowią wytyczne dla działań 
nadzorców

 

 

FILAR III:



celem jest przekazywanie uczestnikom rynku 
informacji, które umożliwiłyby im ocenę 
ryzyka instytucji i jej adekwatności 
kapitałowej,



zakres sprawozdawczości np. struktura 
kapitałowa, adekwatność kapitałowa, ryzyko 
kredytowe (ogólnie), ryzyko kredytowe 
(metoda standardowa), ryzyko kredytowe 
(metoda IRB), techniki ograniczania ryzyka 
kredytowego, sekurytyzacja, ryzyko 
operacyjne