background image

 

 

CO TO JEST OTYŁOŚĆ

CO TO JEST OTYŁOŚĆ

 ?

 ?

Otyłość jest przewlekłą chorobą spowodowana 

Otyłość jest przewlekłą chorobą spowodowana 

nadmierną podażą energii zawartej w pokarmach 

nadmierną podażą energii zawartej w pokarmach 

w stosunku do zapotrzebowania organizmu, 

w stosunku do zapotrzebowania organizmu, 

skutkiem czego jest magazynowanie nadmiaru w 

skutkiem czego jest magazynowanie nadmiaru w 

postaci tkanki tłuszczowej.

postaci tkanki tłuszczowej.

Rozróżnia się dwa typy otyłości: otyłość 

Rozróżnia się dwa typy otyłości: otyłość 

pierwotną i wtórną. Otyłość wtórna może być 

pierwotną i wtórną. Otyłość wtórna może być 

spowodowana: wadami chromosomalnymi, 

spowodowana: wadami chromosomalnymi, 

zaburzeniami układu nerwowego, czy też 

zaburzeniami układu nerwowego, czy też 

stosowaniem leków. Otyłość pierwotna może być 

stosowaniem leków. Otyłość pierwotna może być 

uwarunkowana genetycznie (brak genów 

uwarunkowana genetycznie (brak genów 

odpowiedzialnych za prawidłową przemianę 

odpowiedzialnych za prawidłową przemianę 

materii), szacuje się, że jest tak u około 40% 

materii), szacuje się, że jest tak u około 40% 

pacjentów. Inną przyczyną otyłości pierwotnej 

pacjentów. Inną przyczyną otyłości pierwotnej 

jest prowadzenie nieodpowiedniego stylu życia. 

jest prowadzenie nieodpowiedniego stylu życia. 

background image

 

 

PRZYCZYNY

PRZYCZYNY

 OTYŁOŚCI

 OTYŁOŚCI

Najczęstszą przyczyną powstawania otyłości 

Najczęstszą przyczyną powstawania otyłości 

jest przekarmianie (zbyt duża 

jest przekarmianie (zbyt duża 

wartość energetyczna

wartość energetyczna

 pożywienia w stosunku 

 pożywienia w stosunku 

do zapotrzebowania organizmu).

do zapotrzebowania organizmu).

czynniki 

czynniki 

genetyczne

genetyczne

 – mogą odgrywać rolę 

 – mogą odgrywać rolę 

w powstaniu otyłości lub zwiększać 

w powstaniu otyłości lub zwiększać 

podatność na jej rozwój. Istnieją genetycznie 

podatność na jej rozwój. Istnieją genetycznie 

uwarunkowane zespoły chorobowe, w których 

uwarunkowane zespoły chorobowe, w których 

dochodzi do nadmiernego gromadzenia się 

dochodzi do nadmiernego gromadzenia się 

tkanki tłuszczowej w organizmie. Należą do 

tkanki tłuszczowej w organizmie. Należą do 

nich: 

nich: 

zespół 

zespół 

Pradera-Williego

Pradera-Williego

, 

, 

zespół 

zespół 

Laurence'a-Moona-Biedla

Laurence'a-Moona-Biedla

, 

zespół Cohena

zespół Cohena

 oraz 

 oraz 

zespół 

zespół 

Carpentera

Carpentera

. 

background image

 

 

czynniki biologiczne

czynniki biologiczne

 – również odgrywają rolę w 

 – również odgrywają rolę w 

powstaniu otyłości. Uszkodzenie podwzgórza (

powstaniu otyłości. Uszkodzenie podwzgórza (

proces 

proces 

zapalny lub nowotworowy

zapalny lub nowotworowy

) i jąder brzuszno-

) i jąder brzuszno-

przyśrodkowych podwzgórza mogą powodować 

przyśrodkowych podwzgórza mogą powodować 

rozwój otyłości. Dochodzi wtedy do nadmiernego 

rozwój otyłości. Dochodzi wtedy do nadmiernego 

przyjmowania pokarmów oraz zaburzeń układu 

przyjmowania pokarmów oraz zaburzeń układu 

autonomicznego. 

autonomicznego. 

czynniki farmakologiczne

czynniki farmakologiczne

 – do 

 – do 

leków

leków

, których 

, których 

przyjmowanie może prowadzić do zwiększenia masy 

przyjmowanie może prowadzić do zwiększenia masy 

ciała należą 

ciała należą 

leki przeciwdepresyjne

leki przeciwdepresyjne

 (

 (

amitryptylina

amitryptylina

doksepin

doksepin

), 

)

leki 

leki 

przeciwlękowe

przeciwlękowe

leki psychotropowe

leki psychotropowe

 

 

(

(

pochodne 

pochodne 

fenotiazyny

fenotiazyny

), przeciwpadaczkowe (

), przeciwpadaczkowe (

kwas 

kwas 

walproinowy

walproinowy

, 

karbamazepina

karbamazepina

), kortykosteroidy, 

), kortykosteroidy, 

niektóre beta-adrenolityki i 

niektóre beta-adrenolityki i 

insulina

insulina

 

 

background image

 

 

czynniki środowiskowe

czynniki środowiskowe

 – wśród których największe 

 – wśród których największe 

znaczenie ma 

znaczenie ma 

aktywność fizyczna

aktywność fizyczna

 jako forma 

 jako forma 

wydatkowania dostarczonych zasobów energetycznych. Na 

wydatkowania dostarczonych zasobów energetycznych. Na 

skutek postępu technologicznego możliwe stało się znaczące 

skutek postępu technologicznego możliwe stało się znaczące 

zmniejszenie wydatku energetycznego związanego z 

zmniejszenie wydatku energetycznego związanego z 

codzienną aktywnością. Równocześnie zwiększył się dostęp 

codzienną aktywnością. Równocześnie zwiększył się dostęp 

do żywności i jej konsumpcja. Wzrosła również wartość 

do żywności i jej konsumpcja. Wzrosła również wartość 

energetyczna łatwo dostępnego pokarmu, który jest 

energetyczna łatwo dostępnego pokarmu, który jest 

dodatkowo ubogi w witaminy, sole mineralne i błonnik. 

dodatkowo ubogi w witaminy, sole mineralne i błonnik. 

Regularna aktywność fizyczna zapobiega nadwadze i otyłości. 

Regularna aktywność fizyczna zapobiega nadwadze i otyłości. 

czynniki psychologiczne

czynniki psychologiczne

 – takie jak 

 – takie jak 

zaburzenia nastroju

zaburzenia nastroju

 

 

mogą być przyczyną powstawania nadwagi. Osoby, u których 

mogą być przyczyną powstawania nadwagi. Osoby, u których 

występuje tendencja do przyrostu masy ciała, podczas 

występuje tendencja do przyrostu masy ciała, podczas 

każdego kolejnego nawrotu 

każdego kolejnego nawrotu 

depresji

depresji

 zwiększają swoją masę 

 zwiększają swoją masę 

ciała. Osoby chore uczą się, że jedząc mogą częściowo 

ciała. Osoby chore uczą się, że jedząc mogą częściowo 

zmniejszać objawy depresji, poprzez dostarczenie 

zmniejszać objawy depresji, poprzez dostarczenie 

krótkotrwałej przyjemności. 

krótkotrwałej przyjemności. 

background image

 

 

KONSEKWENCJE

KONSEKWENCJE

 

 

OTYŁOŚCI

OTYŁOŚCI

Najczęstszymi chorobami układu krążenia związanymi z otyłością 

Najczęstszymi chorobami układu krążenia związanymi z otyłością 

są:

są:

 

 

Choroba wieńcowa. Nadwaga zwiększa zagrożenie chorobą 

Choroba wieńcowa. Nadwaga zwiększa zagrożenie chorobą 

wieńcową szczególnie u młodych mężczyzn. Większość badań 

wieńcową szczególnie u młodych mężczyzn. Większość badań 

wskazuje, że otyłość typu trzewnego stanowi niezależny czynnik 

wskazuje, że otyłość typu trzewnego stanowi niezależny czynnik 

ryzyka. Nasilenie miażdżycy, skłonność do zakrzepicy, wzrost 

ryzyka. Nasilenie miażdżycy, skłonność do zakrzepicy, wzrost 

masy mięśnia serca powodujący zwiększone zapotrzebowanie na 

masy mięśnia serca powodujący zwiększone zapotrzebowanie na 

tlen nieuchronnie prowadzą do szybkiego rozwoju choroby 

tlen nieuchronnie prowadzą do szybkiego rozwoju choroby 

wieńcowej.

wieńcowej.

Nadciśnienie tętnicze i otyłość maja, jak się sądzi, współne 

Nadciśnienie tętnicze i otyłość maja, jak się sądzi, współne 

czynniki etiologiczne (genetyczne i środowiskowe). Przy 20% 

czynniki etiologiczne (genetyczne i środowiskowe). Przy 20% 

nadwadze ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego wzrasta 3-

nadwadze ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego wzrasta 3-

krotnie. Obniżenie masy ciała redukuje wartość skurczowego 

krotnie. Obniżenie masy ciała redukuje wartość skurczowego 

ciśnienia

ciśnienia

 tętniczego 

 tętniczego 

background image

 

 

Niewydolność serca występuje 2-krotnie częściej u osób otyłych. 

Niewydolność serca występuje 2-krotnie częściej u osób otyłych. 

Zaburzenia rytmu serca pojawiaja się 10 razy częściej u osób z 

Zaburzenia rytmu serca pojawiaja się 10 razy częściej u osób z 

nadwagą i przerostem mięśnia serca. U nich również częstsza jest 

nadwagą i przerostem mięśnia serca. U nich również częstsza jest 

nagła śmierć sercowa spowodowana komorowymi zaburzeniami 

nagła śmierć sercowa spowodowana komorowymi zaburzeniami 

rytmu (częstoskurczem komorowym lub migotaniem komór).

rytmu (częstoskurczem komorowym lub migotaniem komór).

Udary mózgu związane z nadciśnieniem tętniczym są tzw. udarami 

Udary mózgu związane z nadciśnieniem tętniczym są tzw. udarami 

krwotocznymi, tj. spowodowanymi pęknięciem małego naczynia w 

krwotocznymi, tj. spowodowanymi pęknięciem małego naczynia w 

obrębie mózgu na skutek nadmiernego ciśnienia tętniczego. Jednak 

obrębie mózgu na skutek nadmiernego ciśnienia tętniczego. Jednak 

u osób otyłych dochodzi równie często do tzw. udarów 

u osób otyłych dochodzi równie często do tzw. udarów 

niedokrwiennych, spowodowanych zakrzepicą w obrębie naczyń 

niedokrwiennych, spowodowanych zakrzepicą w obrębie naczyń 

mózgu. Skłonnośc do zakrzepów jest charakterystyczna dla 

mózgu. Skłonnośc do zakrzepów jest charakterystyczna dla 

otyłości.

otyłości.

background image

 

 

Choroby naczyń: zapalenia tętnic kończyn dolnych, 

Choroby naczyń: zapalenia tętnic kończyn dolnych, 

zakrzepowe zapalenie żył, żylaki podudzi należą do 

zakrzepowe zapalenie żył, żylaki podudzi należą do 

typowych chorób osób otyłych.

typowych chorób osób otyłych.

Wśród innych schorzeń wysuwają się na czoło: choroby 

Wśród innych schorzeń wysuwają się na czoło: choroby 

układu oddechowego, powikłania ze strony wątroby i 

układu oddechowego, powikłania ze strony wątroby i 

dróg żółciowych, zmiany zwyrodnieniowe kośćca, 

dróg żółciowych, zmiany zwyrodnieniowe kośćca, 

nowotwory (np. rak trzonu macicy i rak sutka u 

nowotwory (np. rak trzonu macicy i rak sutka u 

kobiet oraz rak gruczołu krokowego i rak jelita 

kobiet oraz rak gruczołu krokowego i rak jelita 

grubego u mężczyzn) oraz powikłania metaboliczne 

grubego u mężczyzn) oraz powikłania metaboliczne 

(cukrzyca, dna moczanowa, hiperlipidemia) i 

(cukrzyca, dna moczanowa, hiperlipidemia) i 

endokrynologiczne (np. zaburzenia miesiączkowania, 

endokrynologiczne (np. zaburzenia miesiączkowania, 

nadnierne owłosienie u kobiet, czy ginekomastia u 

nadnierne owłosienie u kobiet, czy ginekomastia u 

mężczyzn.

mężczyzn.

background image

 

 

OBJAWY

OBJAWY

Szybkie spożywanie pokarmów,

Szybkie spożywanie pokarmów,

 

 

niewłaściwa kultura jedzenia, 

niewłaściwa kultura jedzenia, 

brak aktywności fizycznej 

brak aktywności fizycznej 

stosowanie używek

stosowanie używek

 

 

czynniki psychologiczne

czynniki psychologiczne

 

 

Sytuacje stresowe

Sytuacje stresowe

 

 

background image

 

 

LECZENIE

LECZENIE

Dieta

Dieta

 

 

zalecenia dietetyczne oprócz zmniejszenia 

zalecenia dietetyczne oprócz zmniejszenia 

kaloryczności posiłków powinny polegać przede 

kaloryczności posiłków powinny polegać przede 

wszystkim na ograniczeniu spożycia tłuszczu oraz 

wszystkim na ograniczeniu spożycia tłuszczu oraz 

cukrów prostych. Jednocześnie należy zalecać jak 

cukrów prostych. Jednocześnie należy zalecać jak 

największe spożycie warzyw i owoców oraz 

największe spożycie warzyw i owoców oraz 

całkowite unikanie konsumpcji alkoholu. Ubytek 

całkowite unikanie konsumpcji alkoholu. Ubytek 

masy ciała i tempo jego uzyskiwania będzie 

masy ciała i tempo jego uzyskiwania będzie 

zależało od wielkości deficytu energetycznego - 

zależało od wielkości deficytu energetycznego - 

różnicy między energią uzyskiwaną w diecie a 

różnicy między energią uzyskiwaną w diecie a 

wydatkowaną przez organizm. 

wydatkowaną przez organizm. 

background image

 

 

Ruch

Ruch

 

 

wzmożona aktywność fizyczna stanowi obok diety 

wzmożona aktywność fizyczna stanowi obok diety 

podstawowy element kuracji odchudzającej. 

podstawowy element kuracji odchudzającej. 

Ułatwia ona utratę energii, wyrównuje 

Ułatwia ona utratę energii, wyrównuje 

współistniejące zaburzenia metaboliczne. 

współistniejące zaburzenia metaboliczne. 

Aktywność fizyczna zapobiega obniżeniu 

Aktywność fizyczna zapobiega obniżeniu 

podstawowej przemiany materii po odchudzaniu 

podstawowej przemiany materii po odchudzaniu 

oraz efektowi jo-jo. Rodzaj ćwiczeń powinien być 

oraz efektowi jo-jo. Rodzaj ćwiczeń powinien być 

akceptowany przez odchudzającą się osobę i 

akceptowany przez odchudzającą się osobę i 

dostosowany do rozkładu dnia. Bardzo motywujące 

dostosowany do rozkładu dnia. Bardzo motywujące 

są ćwiczenia w grupach koedukacyjnych. 

są ćwiczenia w grupach koedukacyjnych. 

Intensywność ćwiczeń powinna uwzględniać 

Intensywność ćwiczeń powinna uwzględniać 

wydolność krążeniowo-oddechową i sprawność 

wydolność krążeniowo-oddechową i sprawność 

ruchową. 

ruchową. 

background image

 

 

Leki

Leki

 

 

leczenie farmakologiczne otyłości należy 

leczenie farmakologiczne otyłości należy 

rozpocząć, gdy: 

rozpocząć, gdy: 

BMI jest wyższe niż 30 kg/m2 

BMI jest wyższe niż 30 kg/m2 

BMI jest niższe, ale współistnieją choroby 

BMI jest niższe, ale współistnieją choroby 

związane z otyłością (cukrzyca typu II, 

związane z otyłością (cukrzyca typu II, 

nadciśnienie, hiperlipidemia) 

nadciśnienie, hiperlipidemia) 

próby leczenia samą dietą i wysiłkiem 

próby leczenia samą dietą i wysiłkiem 

fizycznym zakończyły się niepowodzeniem 

fizycznym zakończyły się niepowodzeniem 

background image

 

 

CO TO JEST NADWAGA

CO TO JEST NADWAGA

 ?

 ?

Nadwaga

Nadwaga

 to problem znaczącej 

 to problem znaczącej 

części społeczeństwa. W ich rozwoju 

części społeczeństwa. W ich rozwoju 

odgrywają rolę zarówno czynniki 

odgrywają rolę zarówno czynniki 

genetyczne jak i środowiskowe. 

genetyczne jak i środowiskowe. 

background image

 

 

PRZYCZYNY NADWAGI

PRZYCZYNY NADWAGI

Nadwaga (najczęściej spowodowana 

Nadwaga (najczęściej spowodowana 

dodatnim bilansem energetycznym) 

dodatnim bilansem energetycznym) 

oznacza zwiększenie masy ciała 

oznacza zwiększenie masy ciała 

spowodowane zgromadzeniem 

spowodowane zgromadzeniem 

nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej.

nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej.

background image

 

 

OBJAWY NADWAGI

OBJAWY NADWAGI

* obciążenia rodzinne

* obciążenia rodzinne

* siedzący tryb życia

* siedzący tryb życia

* niska aktywność fizyczna

* niska aktywność fizyczna

* częste spożywanie pokarmów

* częste spożywanie pokarmów

* stres

* stres

* jedzenie zbyt dużej ilości pokarmów 

* jedzenie zbyt dużej ilości pokarmów 

bogatych w tłuszcze zwierzęce i cukry 

bogatych w tłuszcze zwierzęce i cukry 

proste (np. batony, boczek)

proste (np. batony, boczek)

background image

 

 

KONSEKWENCJE NADWAGI

KONSEKWENCJE NADWAGI

 

 

Zaburzenia układu pokarmowego

Zaburzenia układu pokarmowego

 

 

Zapalenie guzków krwawniczych z 

Zapalenie guzków krwawniczych z 

powodu braku ruchu 

powodu braku ruchu 

 

 

Hemoroidy 

Hemoroidy 

 

 

Kamica woreczka żółciowego

Kamica woreczka żółciowego

 

 

Zaparcia 

Zaparcia 

background image

 

 

LECZENIE

LECZENIE

 

 

Dieta

Dieta

 

 

Ćwiczenia

Ćwiczenia

 

 

Leki  

Leki  


Document Outline